Zeilverhalen

Inhoudsopgave

Augustus 2006, Golf van Biscaje, eerste dag van de terugtocht
Augustus 2006, Golf van Biscaje, eerste dag van de terugtocht
Zomer 1996  Hoe is Tom ooit begonnen met zeilen?  Naar dit onderdeel 
Najaar 1996 Het Hollands Diep  Naar dit onderdeel 
1997  De Zuidhollandse en Zeeuwse wateren  Naar dit onderdeel 
1998 IJsselmeer en Waddenzee  Naar dit onderdeel
1999  Denemarken  Naar dit onderdeel
2000  Tychè en trubbels  Naar dit onderdeel
2001  Wight, Dieppe en de Engelse oostkust Naar dit onderdeel
Voorjaar 2002  De Engelse oostkust  Naar dit onderdeel
Zomer 2002  Opnieuw Denemarken  Naar dit onderdeel
Voorjaar 2003  Kanaaleilanden  Naar dit onderdeel
Zomer 2003  Rondje Schotland Naar dit onderdeel
2003/2004  Winter te Antwerpen  Naar dit onderdeel 
Voorjaar 2004  Ore & Alde River  Naar dit onderdeel 
Zomer 2004 Bornholm en het Götakanaal  Naar dit onderdeel 
Voorjaar 2005 Friesland  Naar dit onderdeel 
Zomer 2005  Noorwegen  Naar dit onderdeel 
Winter 2005/2006  Werken aan Dulce  Naar dit onderdeel 
Zomer 2006  Bretagne, Spanje en Portugal (heenweg)  Naar dit onderdeel 
Zomer 2006  Portugal en de weg terug  Naar dit onderdeel 
     

Hoe is Tom begonnen met zeilen?

1 september 1996: Ondertekening van het koopcontract voor Fairview. Links Herman Ursinus
1 september 1996: Ondertekening van het koopcontract voor Fairview. Links Herman Ursinus

Laat één ding duidelijk zijn: het is allemaal de schuld van mijn vriend Herman Ursinus. Als hij en zijn vrouw Marian mij en mijn toenmalig gezin in de zomer van 1996 niet hadden uitgenodigd om een weekend mee te zeilen op de Grevelingen in zijn Gib´Sea 352 "Fairview" (gebouwd in 1990), dan had mijn leven er waarschijnlijk heel anders uit gezien.

Herman leerde ik kennen in 1992, toen ik directeur was van het Beatrixziekenhuis in Gorinchem. We hadden een splinternieuw ziekenhuis gebouwd en voor de feestelijke openingsactiviteiten organiseerde ik een grote kunstmanifestatie in het oude ziekenhuisgebouw, voordat het in zijn geheel gesloopt zou worden. Dat was de manifestatie BRAIN/Internal affairs, met 45 kunstenaars, concerten, lezingen, e.d, een tot leven gewekte droom die zes weken zou duren en gewijd was aan "hersenen & kunst". Al die kunstenaars hadden het oude gebouw veranderd in een prachtige "hersenspeeltuin". De manifestatie zou bijna 7 ton (in guldens) kosten en behalve subsidies zocht ik ook naar sponsors. Zo kwam ik o.m. bij Herman terecht, die directeur was van MPH in Geldermalsen en ziekenhuisbedden verkocht. Herman sponsorde niet alleen, maar raakte intensief bij opbouw en organisatie van de manifestatie betrokken (o.a. de transfer van veel wassen beelden uit het medisch gruwelkabinet van Docteur Spitzner dat ik na lang zoeken in Parijs opspoorde) Zo werden we vrienden, in de hand gewerkt doordat Marian en hij net als ik in Deil woonden.

Na een gezellig weekend samen op de Grevelingen kreeg ik een ingeving. Herman had verteld dat hij zijn boot ging verkopen om over te stappen op een motorboot. Waarom zou ik die kans niet pakken? In mijn jeugd had ik wel gezeild op Zestienkwadraten in Friesland en in mijn studententijd had ik een doodenkelijke keer een boot gehuurd op Loosdrecht. Maar veel vroeger als jongetje las ik de stripboeken van Kapitein Rob en was mijn grote droom later ook kapitein te worden en over de wateren van de wereld te zwerven. Het leven nam een andere loop, ik werd dokter, vergat mijn droom en zeilde nooit meer.
Maar - zo dacht ik na dat zeilweekend - als ik nou die boot van Herman eens kocht....dan kon ik misschien nog iets realiseren van die oude droom. En dan kon hij me bovendien alles leren, want ik wist van niets.

Weliswaar wordt altijd ontraden om boten (en huizen, auto´s, e.d.) van vrienden te kopen, maar per 1 september 1996 was ik eigenaar van Fairview. De boot lag in Jachthaven Noordschans aan het Hollands Diep.
In de jaren die volgden zou het zeilvirus, dat zoveel tientallen jaren gesluimerd had, ongenadig de kop opsteken....
                                                              Terug naar boven

Najaar 1996: Het Hollands Diep

September 1996: eerste aarzelend rondje Hollands Diep. Aan het roer oudste zoon Rommert, toen 9 jaar.
September 1996: eerste aarzelend rondje Hollands Diep. Aan het roer oudste zoon Rommert, toen 9 jaar.
In de resterende maanden van 1996 kwam er niet veel meer van dan rondjes varen op het Hollands Diep en één keer de Dordtse Kil op. Dat was half september en ik werd er prompt aangehouden door de waterpolitie aan de verkeerde kant van de wal. Wist ik veel.... Door de Volkeraksluis durfde ik in elk geval nog niet.

Maar ik ging wél mijn vaarbewijzen halen en het marifoondiploma. In latere jaren volgden tal van cursussen zoals dieseltechniek, meteorologie en de diploma´s Marcom A en B.
                                                              Terug naar boven

1997: De Zuidhollandse en Zeeuwse wateren

Zomer 1997: Rommert (10) en Bas (7) in de pas bij de Roompot
Zomer 1997: Rommert (10) en Bas (7) in de pas bij de Roompot
In Deil hadden we aan de Bulckesteijnstraat (waar we in 1995 naar verhuisd waren) een buurman gekregen, die een ervaren zeezeiler bleek te zijn. Erik de Haan werd in die jaren een goede vriend én leermeester.

In het voorjaar bezochten we Middelharnis en Hellevoetsluis en gingen we eindelijk de Volkeraksluis door, naar Benedensas en via de Steenbergse Vliet naar Steenbergen. En de Krammersluis door, een klein eindje het zoute water van de Oosterschelde op. Maar het woei erg hard, dus maar gauw terug.

Gewapend met die eerste prille kennis en ervaring gingen we die zomer met Fairview Zeeland in, bezochten o.m. Zierikzee, Yerseke, Veere, Vlissingen (ik stond dromend aan de Westerschelde...), de Roompot, de Grevelingen op naar Brouwershaven. We hadden een heerlijke vakantie. Het mooist was: al die onbekende wateren verkennen het en voortdurende leren en ervaren, het boeken van al die kleine overwinningen. Onvergetelijk!
                                                              Terug naar boven

1998: IJsselmeer en Waddenzee

Voorjaar 1998: Schipper Erik de Haan
Voorjaar 1998: Schipper Erik de Haan
In het voorjaar van 1998 zeilde ik mee aan boord van Frihet, de Halberg Rassy 352 van buurman Erik, naar de Engelse Oostkust. Vier uur buiten IJmuiden ging mijn hevige zeeziekte zomaar over! We bezochten de Orwell River en brachten een bezoek aan de beroemde zeilerskroeg Butt & Oyster aan de slikkige oever bij Pin Mill. En legden aan in Bradwell met de al evenzeer beroemde kroeg The Green Man, in het waddengebied bij Walton-on-the-Naze (de Titchmarsh Marina) en in Woodbridge, de tijhaven aan het eind van de Deben River. Op die reis stak ik veel op van Erik en - niet te vergeten - van zijn zeilvriend Reitze Bloembergen, in de wandeling bekend als het Orakel van Kootstertille.
 
Daardoor voelde ik me die zomer voldoende bedreven om ook zelf verder te reiken: via de Staande Masten Route gingen we naar het IJsselmeer, bezochten Volendam, Enkhuizen en Hindeloopen. Daar ontmoetten we Frihet opnieuw. Vervolgens voor het eerst de met Fairview de zee op! Naar Harlingen, Terschelling en via de geulen in het Wad naar Texel. Onderweg begon het hard te waaien uit het westen, stroom tegen wind en we waren maar wat blij dat we ongedeerd in Oudeschild aan konden leggen.
Langs Den Oever ging het naar Amsterdam en opnieuw de Staande Masten Route, nu door Haarlem, en een bezoek aan Dordrecht kwamen we terug in Noordschans.
                                                              Terug naar boven

1999: Denemarken

Zomer 1999: schippers Tom en Erik op een mooie zomeravond in de kuip van Frihet. Marup, eiland Samso in Denemarken
Zomer 1999: schippers Tom en Erik op een mooie zomeravond in de kuip van Frihet. Marup, eiland Samso in Denemarken
In maart 1999 loop ik op de HISWA, waar ik inmiddels een vaste bezoeker ben, in het café van maandblad Zeilen een oude vriend uit mijn Utrechtse studententijd tegen het lijf: Henk Bezemer, redacteur en bekend zeezeiler. Na onze jaren als uiterst linkse studentenactivisten (we schreven samen loodzware, onsamenhangende neomarxistische stukken in het Utrechts studentenblad Trophonios en maakten deel uit van het bestuur van de z.g.  USF-grondraad) hebben we elkaar minstens 25 jaar niet meer gezien. Volkomen uit het oog verloren! Het weerzien is roerend. En...er is behalve bijpraten meteen een ander hot item: de zeilerij!

Buurman Erik heeft inmiddels besloten zijn schip van de hand te doen voor een grotere Halberg Rassy 39. Daardoor zit hij in het voorjaar nog een tijdje zonder boot. Erik en ik maken een voor Pinksteren een voorjaarstocht met Fairview, onder het motto "de twee Romeo´s". We slagen er niet in Engeland te bereiken en keren terug naar de Roompot. Daarna volgt een aangename week langs de Belgische kust.


Voor het eerst naar Denemarken

Die zomer gaan we met twee boten, de nieuwe Frihet van Erik en onze Fairview, door de Duitse Bocht naar Denemarken. In twee weekenden brengen we ons schip buitenom via IJmuiden, het Noordzee Kanaal, het IJsselmeer en de Friese wateren, naar Lauwersoog. Het is niet toevallig dat we onderweg voor een overnachting aanmeren bij Henk & Yvonne Bezemer in Amsterdam.

In het derde weekend motoren de beide schepen door de Duitse Bocht, tegen een licht oostenwindje in. Vanaf Cuxhaven keren we terug naar huis, de boten laten we liggen. Een week later keren we per auto terug (Erik komt later), beginnen onze vakantie en gaan het NOZ-kanaal door naar Kiel.

De vakantie in Denemarken is geslaagd. We bezoeken Sonderborg, Dyvig, Aaro, Middelfart (waar we naast een collega ziekenhuisdirecteur, George Witte, blijken te liggen), Juelsminde, en komen tenslotte terecht in het kleine, o zo knussen haventje Marup aan de westkust van het eiland Samso. Daar ligt ook Frihet, en er breken zonovergoten dagen aan van wandelen, fietsen, barbecuen en louter plezier hebben. Maar aan alles komt een eind, via de Grote Belt (Kerteminde, Lundeborg) varen we naar Svendborg en steken vervolgens over naar Kiel en het NOZ-kanaal. In Cuxhaven pakken we de auto terug naar huis.


Harde wind in de Duitse Bocht

Een week later vaar ik met Reitze (het Orakel, inderdaad) en diens zoon Jelmer (toen 15) ons schip terug. We vertrekken aan het eind van de middag met tij mee de Elbe uit. Er is geen wind, maar eenmaal buitengaats bouwt zich in het westen een donkere lucht op. Een aantal uren later waait het al 35 tot 38 knopen uit het zuidwesten. Dan staat ons eerste rif er al in, maar tijdens mijn wacht - om een uur of twee - wordt het me te gek. We zijn in de monding van de Weser, om ons heen dreutelen allemaal vissers onduidelijk heen en weer, het schip stampt en hangt hevig scheef. Ik wek Reitze (hoe kan die man slapen in dit geweld!) en we zetten een tweede rif. Het lijkt niet veel te helpen, voor mijn gevoel. We blijven ruim 7 knopen lopen en ik ben blij als om vier uur mijn wacht erop zit. Om een uur of tien lopen we het Friese Gat bij Schiermonnikoog binnen. Het rustige, gezapige motoren over de Dokkumer Ee naar Leeuwarden is een aangename verademing.

In een aantal weekenden varen we via Lemmer, Amsterdam (waar we Henk & Yvonne weer bezoeken), IJmuiden, Scheveningen en Hellevoetsluis Fairview terug naar Noordschans.

In september heb ik een leuk weekend op Fairview; met mijn dochter Floor en haar toenmalig vriendje brengen we aan bezoek aan Middelharnis. Helaas wilde mijn gezin niet mee.
                                                             Terug naar boven 

2000: TychŤ en trubbels

Zomer 2000: Tychť ergens voor Scheveningen. Op het zwemplatform zoon Bas (toen 10)
Zomer 2000: Tychť ergens voor Scheveningen. Op het zwemplatform zoon Bas (toen 10)

Op de HISWA val ik dit jaar op een grotere boot, een Dufour 39 CC. Bij Jachtwerf Noordschans kan ik een goede deal maken, Fairview inruilen en een nieuw schip kopen. Tegen de zomer zal de oplevering plaatsvinden.

Het kost wel enig hartzeer want ik ben erg verknocht geraakt aan mijn eerste boot, trouwe metgezel in de jaren waarin ik de zeilpassie ontdekt heb. Niettemin heb ik behoefte aan een nieuw, groter schip, dat ik voor een deel zelf kan inrichten, gebruik makend van alles wat ik inmiddels geleerd heb.

(Terzijde: Fairview kreeg goede, nieuwe eigenaars. Charles en Jeannette Schuilenburg kochten het schip, herdoopten het Diederik, rustten het verder uit en staken eind 2005 de Atlantic over en brachten een lange tijd door in het Caribisch gebied, vooral op de Antillen. In de herfst van 2007 keerden ze via Bermuda en de Azoren naar Nederland terug)

Aan de ondertussen tot traditie verheven jaarlijkse voorjaarstocht, meestal tussen Hemelvaartsdag en Pinksteren en aanvangend en/of eindigend met een Captains´Dinner in Restaurant Aquarius op de oostelijke havenpier van Hellevoetsluis, nemen dit jaar twee schepen deel: Eriks Frihet en de Matjas, de supersnelle J133 van Esther Giesbers en Pieter de Kort. Pieter ken ik al jaren en hij is mijn opvolger als directeur in Gorinchem. Ik ben opstapper bij hen, want ik heb even geen boot. Een felle westenwind en hevige zeeziekte bij Esther en mij doen ons ´s nachts terugkeren en de Roompot binnenlopen. Frihetvanaf IJmuiden gestart, blijkt onder gelijke condities naar Scheveningen te zijn uitgeweken.  Uiteindelijk verbetert het weer en hebben we rendez-vous in Ramsgate en steken de Thames monding over naar de Orwell River.


Trubbels met Tychè

Pas eind juli vindt de oplevering van de nieuwe boot plaats. We dopen hem Tychè, dat in het Grieks zoiets betekent als "het gelukkige toeval". Trots varen we naar Willemstad, maar er zijn meteen problemen met de electriciteit en met de moter. Na het weekend slepen de mensen van de werf ons terug naar Noordschans. Na enige dagen is het probleem verholpen en we bezoeken die zomer (met veel zon) Goes, het Willemdok in Antwerpen en Breskens. Daar krijgt de motor zijn eerste beurt (50 uren) en blijkt waarom af en toe de keerkoppeling weigerde: niet goed vastgedraaid door de werf. Dat had nog forse problemen kunnen geven op de Westerschelde! Na de Belgische kust t/m Nieuwpoort te hebben bezocht, keren we via Scheveningen terug. Veel gedonder heb ik ook met de marifoon en de nieuwe LOWE HF-radio. Uiteindelijk blijkt de werf de beide antennes te hebben verwisseld! Als dat hersteld is ontvang ik met niet geringe trots via de HF-radio prachtige weerkaarten op mijn laptop. Maar dan is de vakantie al voorbij.
                                                              Terug naar boven

2001 Wight, Dieppe en de Engelse oostkust

Zomer 2001: TychŤ voor Tower Bridge, London
Zomer 2001: TychŤ voor Tower Bridge, London
De traditionele voorjaarstocht voert ons dit jaar het Kanaal in. Mijn gezin kan of wil niet mee. Tychè wordt gevaren door de zoon van Erik, Menno de Haan, en mijzelf, Frihet door Erik en Reitze en Matjas door Pieter en Esther. Het captains´dinner is dit jaar in Zeebrugge. Pieter en Esther keren de volgende terug wegens werkplichten. De resterende twee boten gaan via Dover en Eastbourne naar Wight, bezoeken de Beaulieu River en Yarmouth, ronden de Needles en steken oostwaarts Het Kanaal over naar Dieppe. Daar wisselt mijn opstapper Menno van plaats met Wybo Dekker, chemicus (www.servalys.nl) en een goede kennis uit Deil. In Nieuwpoort bega ik de stommiteit om diesel in de watertank te tanken. Buitengaats komt dat aan het licht als Wybo de vers gezette thee vreemd vindt smaken. In Ostende legen en demonteren we de tank. Chemicus Wybo weet het juiste oplosmiddel(wasbenzine) en daarmee reinigen we de tank en blazen alle leidingen door. Het helpt!

Die zomer zeilen we als gezin naar de Orwell River, bezoeken de Titchmarsh Marina in The Naze en Bradwell aan de Blackwater River, waar we een vrolijke avond in The Green Man doorbrengen. Vroeg in de ochtend steken we bij opkomend tij, voorzichtig navigerend langs en over de zandbanken, de Thames monding over naar Gillingham aan de River Medway. Daar krijgen we een touw in de schroef en moeten de wal op. Een duur bezoek! Dan varen we de Thames op naar London, tot vlak voor Tower Bridge. We blijven een dag of vier in St. Catharine´s Dock, doen aan sightseeing in de boeiende Britse hoofdstad en ik repareer ook nog zélf het pomptoilet. Ook in Ramsgate blijven we een aantal dagen, maar dat is omdat het buiten hard waait. Na een paar dagen neemt de wind af, maar bij de oversteek naar Ostende krijgen we toch een aantal uren Bf 8 voor onze kiezen. Het schip houdt zich echter prima met twee reven maar de bemanning is niet erg enthousiast. Via Zeebrugge en Zeeland keren we terug naar Noordschans.


De aankoop van Dulce

In september ben ik op de natte HISWA. Gewoon kijken naar andere schepen, gelijk velen. Maar eigenlijk kijk ik naar een beter schip. Ik ben toch niet erg tevreden over mijn Tychè. De zeileigenschappen vind ik niet denderend, het schip is niet erg snel. Bovendien zou ik graag, met het oog op grotere gezelschappen aan boord, een derde hut en een extra toilet hebben. Maar vooral ben ik gecharmeerd geraakt van het model deck saloon, dat in die tijd in opkomst is. Om twee redenen: bij slecht weer voldoende uitzicht om binnen te kunnen navigeren en sturen, en in havens liggend bij slecht weer niet dat gevoel te hebben in een grot of kelder te zitten.
Van de aanwezige boten op de HISWA komen er in mijn ogen tenslotte drie in aanmerking: de Waucquiez 43 PS, de Arcona 40 DS en de Jeanneau SO 43 DS. Maar er zijn grote verschillen qua eigenschappen, qua prijzen en qua inruilprijzen voor mijn (bijna nieuwe) huidige boot.

Voor een tweede onderhandelingsronde neem ik vriend Herman Ursinus mee naar de HISWA. Uiteindelijk krijgen we de beste deal bij Jeanneau-importeur Rob Krijgsman (www.krijgsman.nl) Eind februari 2002 kan de nieuwe boot in Drimmelen afgeleverd worden en dan vergt de afbouw ongeveer zes weken. In oktober vaar ik Tychè met mijn oudste zoon Rommert via Dordrecht en de Merwede naar de verkoopsteiger van Rob Krijgsman in Drimmelen.
                                                              Terug naar boven

Voorjaar 2002: Engelse oostkust

Voorjaar 2002: Inwijdingsborrel voor Ramsgate. V.l.n.r. Erik de Haan, de trotse schipper en Pieter de Kort
Voorjaar 2002: Inwijdingsborrel voor Ramsgate. V.l.n.r. Erik de Haan, de trotse schipper en Pieter de Kort

In het voorjaar van 2002 is Dulce klaar en zakt mijn huwelijk definitief in elkaar. Het is hier niet de plek om over het laatste uit te wijden. In elk geval droeg mijn zeilpassie, die niet gedeeld werd, aanzienlijk aan onze verwijdering bij. Met mijn broer Wiebe en zijn vrouw Marina breng ik het nieuwe schip van Drimmelen naar mijn eveneens nieuwe ligplaats in Marina Numansdorp, van Waldi & Jeannette Widmer Voor Noordschans was de boot te groot.

De traditionele voorjaarstocht gaat gelukkig gewoon door. Esther en Pieter de Kort zijn met Matjas van de partij en mijn nieuwe boot vaar ik samen met opstapper Albert Otter. Erik en Reitze moeten met Frihet van het IJsselmeer komen. We ontmoeten elkaar in Ramsgate en wijden Dulce in met een feestelijke borrel voor de kust (zie foto) Die week bezoeken we de Orwell River, Woodbridge aan het eind van de Deben River en waaien met een vette Bf. 6-7 uit NO terug naar Ostende. Tijdens het slotdiner in restaurant Acquarius richten we de Watersportvereniging Deil e.o. op (omdat Erik en ik Deilenaren zijn) en word ik voor het leven tot voorzitter benoemd. Klik hier voor 4 foto´s van de tocht.
                                                              Terug naar boven

Zomer 2002: Opnieuw Denemarken

Zomer 2002: Dulce in Anholt
Zomer 2002: Dulce in Anholt

In de maanden na de voorjaarstocht vraag ik me af hoe ik dit jaar de vakantie zal doorbrengen. Mijn beide jongens willen niet mee en juist als ik bedenk dan maar een solotocht met Dulce te gaan ondernemen, (her)ontmoet ik Ans. Zij is jaren geleden gescheiden. We zeilen een weekend in Zeeland (zie foto hier) Ze voelt er wel voor om verder mee te zeilen en in augustus varen we buitenom naar Vlieland en vervolgens Norderney. Als daar een gestadige, aflandige oostenwind blijkt te staan, hakken we de knoop door en zeilen langs de Deense westkust omhoog naar Thyboron en kneuteren door de Limfjord naar het eiland Anholt, midden in het Kattegat (zie foto hierbij en hier) Het is die zomer schitterend weer! Idyllische dagen brengen we door op het eilandje Omo in de Grote Belt, waar toevallig ook een zusterschip ligt, de Everjoy uit Drimmelen (foto hier) Op de terugweg slaan we halverwege het NoordOostzeekanaal het Gieselaukanal in en komen via het rustieke riviertje de Eider (foto hier) terug in de Duitse Bocht (foto hier), doen onderweg Helgoland aan (foto hier) en keren terug via Lauwersoog, Leeuwarden, het IJsselmeer en Scheveningen. Ans had nooit eerder gezeild, maar haar eerste zeetocht ging voorspoedig. Het weer werkte dan ook goed mee!

In het naseizoen komt mijn dochter Floor (toen 24) met haar toenmalige vriend Guido een weekend meevaren (foto hier) Zeer gezellig, maar in Yerseke haken Ans en ik vermoeid af en gaan te kooi, terwijl de beide jongelieden het dorp intrekken en bijna de kroeg worden uitgeslagen omdat Floor midden in een gezelschap vissers de kwalijke praktijken van het leegvissen van de wereldzeeën aan de kaak stelt. Uit het goede kruit gewassen, die dochter, dacht ik bij mezelf.

 

In de herfst maken we een reisje naar Straatsburg (niet met de boot, zie foto hier) Maar in de weekenden zijn we meestal aan boord. Zo maken we in oktober de beruchte herfststorm mee, in Jachthaven Numansdorp, met 55 knopen op de windmeter (zie foto hier)
                                                              Terug naar boven