sailing-dulce.nl

Logboek 2015/1 Winter in Gorcum

    Direct naar

    het laatste

    verslag

 

Een nieuw jaar, een nieuw kwartaal en een nieuwe pagina van dit weblog. We zijn op de helft van onze overwintering in Gorcum. Vandaar ditmaal een uitsnede uit een oude kaart (1600 AD) van het stukje binnenstad waar wij wonen. De Waterpoort staat er al, maar er is nog geen sluis; de haven ligt nog open naar de rivier en de Linge stroomt onbelemmerd door Gorcum. Overstromingen waren er veel. De Kalkhaven (rechts) was nog een haven. Er liggen veel schepen aangemeerd in beide havens.

 

Medio april willen we weer terugvliegen naar Lagos, Portugal, om aan de boot te werken op de werf van Sopromar. En dan te water en langs de Atlantische kusten op weg naar Nederland, zodra weer en wind geschikt zijn. Maar eerst nog - in januari - de beroepszaak voor het Centraal Tuchtcollege en de dag erna de halfjaarlijkse bepaling van mijn PSA.

Gorinchem (86)

Gorinchem (86)

Donderdag 01-01-2015, Nieuwjaarsdag

'Zullen we het doen?' Vragend kijken we elkaar gisteravond aan.

'Ja, het staat zo feestelijk. Vooruit!'

Terwijl Ans een mooi jurkje aantrekt, daal ik af in de kelder in om mijn smoking te halen. Al minstens twee jaar niet meer gedragen, maar hij past nog steeds. Het bijbehorend overhemd is nergens te vinden. Dat ligt toch zeker niet aan boord? Enfin, met enige improvisatie maken we een ander wit overhemd geschikt. Zo zitten we vroeg in de donker wordende avond aan tafel met kaarsen, kaas en wijn. Buiten de eerste knallen. We luisteren genietend naar de gloedvolle vertolking van het 2e Pianoconcert in C van Rachmaninov door Sviatoslav Richter en het Leningrad Symfonieorkest (zoals het toen heette) o.l.v. de Oostduitse dirigent Kurt Sanderling, een oude uitvoering op vinyl. Het is de mooiste die ik ken; niemand kan dat subtiele toucher van Richter evenaren. Ik weet niet of deze opname ooit op CD is verschenen; het is nog een original recording of the U.S.S.R., op het platenmerk Melodia. Nergens is een jaartal te vinden. De prijs staat er nog wel op: 4,95 gulden. Sinds een aantal weken speel ik mijn vinylplaten weer af; ik heb ze nooit weggegooid en daar ben ik erg blij om. Er zitten heel wat juweeltjes bij.

 

Tegen acht uur gaat Ans koken; alles stond tevoren al klaar. Ik dek de tafel. We genieten van haar Ikan ritja ritja (Vis in zeer pittige tomatensaus) We houden nogal van recepten met trassi, gefermenteerde garnalenpasta met een doordringende rottingsgeur waar niet iedereen dol op is. (De dochters van Ans gruwen ervan) Later oliebollen en plezier om Youp van 't Hek. De fles champagne gaat open. Het nationale aftelmoment. We staan klaar met de gevulde glazen en toasten klokslag twaalf uur. Graag nóg een heel jaar gelukkig met elkaar! Ik bel mijn kinderen en krijg ze vlot aan de lijn, alleen Bas heeft geen bereik.

Dan schuiven we de gordijnen open om naar het vuurwerk te kijken. Prachtige vuurpijlen ontvouwen hun lichtpracht boven de haven. Op de Peterbrug staan mensen die erg mooie afschieten. Verder is er weinig drukte op straat. Later gooien jongens vuurwerk tegen ons raam; vanmorgen zitten er kruitsporen op. Hopelijk gaan ze er gemakkelijk af, want vanaf het voetgangersbrugje kun je er niet goed bij.

 

Tegen één uur gaat de geliefde naar bed. Ik kijk naar een optreden van Leonard Cohen op RTL7, een breekbare oude man die oude en nieuwe nummers zingt met een goede band en een begeleidingsgroep met Sharon Robinson en The Webb Sisters. Robinson schreef een aantal songs voor Cohen. De muziek grijpt me aan en ik schrijf twee gedichten, die vanmorgen ermee door blijken te kunnen. Moet ik vaker doen. Om kwart over twee naar bed. Buiten is het rustig.

 

Vandaag op om half negen. Nieuwjaarsdag. Het ritueel afscheuren van het laatste blaadje en het verwisselen van de Wetenschappelijke scheurkalender van 2014 voor die van 2015. Nog helemaal vol blaadjes (hierboven), een heel nieuw jaar scheuren! Ans kijkt TV, al vanaf haar jeugd kijkt ze jaarlijks naar het Nieuwjaarsconcert (niet naar het schansspringen) Ik vermaak me met een leuk boekje van hoogleraar Herman Pleij over de vaderlandse volksaard, 'Moet kunnen. Op zoek naar een Nederlandse identiteit' (Prometheus, 2014) Hoewel de zon schijnt, hebben we geen zin naar buiten te gaan. Terug naar boven

Gorinchem (87)

Havenmond van Gorinchem, uit een gouache van Cornelis de Jong, 1799. De stad is weer eens overstroomd
Havenmond van Gorinchem, uit een gouache van Cornelis de Jong, 1799. De stad is weer eens overstroomd

Vrijdag 02-01-2015

De afbeelding hiernaast is uit een gouache van Cornelis de Jong uit 1799. Je ziet de havenmond van Gorcum, nog zonder sluis. Een dubbele hefbrug is over de invaart gebouwd. Aan beide kanten staan op de wallen opgewonden burgers te kijken. Er is weer eens een overstroming door hoogwater in de rivier; de kades in de stad staan onder water evenals de Waterpoort. Daarvoor is iets stuk gegaan, een staketsel, misschien een steiger.

Je denkt dat men ter bescherming hier de eerste keersluis zou bouwen, maar dat is niet zo. Die kwam in 1793 bij de Korenbrug, dus waar de Linge Gorcum binnenkomt. Daar werd een stenen brug gebouwd met vijf afsluitbare openingen. Later werd het een keersluis. De stad bleef dus last houden van periodieke overstromingen, dus moest er een tweede keersluis komen bij de rivier. In 1825 was die sluis klaar en de Lingehaven werd over zijn hele lengte sluiskolk (plus de Kalkhaven, die nog water was) Het schutten van de grote hoeveelheid water naar de Linge was tijdrovend. Dus werd in 1870 de Kalkhaven gedempt en bouwde men in 1872/1873 de 3e Waterkering.

 

Deze prent is dus uit 1799. Het stukje plattegrond van de havenmond op de post aan het begin van deze pagina (helemaal boven) is van 200 jaar eerder. De oliemolen en de dubbele hefbrug zijn er nog niet, op die plek is een stadsmuur. De Waterpoort is er al wel.

 

Veel van wat verdwenen is, keert nooit meer terug. Mooi van deze weergave uit 1799 is dat er twee gebouwen op staan, die je het liefst wél zag terugkeren: oliemolen De Eendracht (gesloopt in 1921) en de Waterpoort (gesloopt in 1893) Een ijdel verlangen? Een handtekeningenactie op Facebook voor herbouw van de molen leverde dit jaar niet meer dan 101 steunbetuigingen op en de lokale politieke partij Gorcum Actief, die herbouw van de Waterpoort in zijn programma had, hoor je er nooit meer over. Ik vrees dat het onvoldoende leeft. Aan de andere kant: de herbouw van de Lingesluis in 1988 kostte destijds 17 miljoen gulden. Dat werd betaald door Rijkswaterstaat. Nu is de recreantenhaven in de binnenstad een bloeiend bedrijf. Historisch verantwoorde herbouw van beide monumenten kost beduidend minder. Het geeft veel extra allure aan de stad en zou meer toeristen lokken.

 

Het is een zonnige dag. We ruimen de kerstsboompjes en de verlichting op. Ans lapt de sporen van buskruit van de ramen. Op één plek zie je wat streepjes in het glas; die zijn er door het vuurwerk in gebrand. Ze zijn nauwelijks zichtbaar. Ik luister op Deezer.com de hele dag naar de pianosonates van Beethoven door Alfred Brendel. Terug naar boven

Gorinchem (88)

Gorinchem (88)

Zaterdag 03-01-2015

Gisteravond keken we vol verbazing naar de eerste 2 afleveringen van de miniserie 'The Kingdom' ('Riget') van Lars von Trier op DVD. Wat een bizarre film is dat! Hij bestaat uit twee series van ieder vier afleveringen, uitgebracht in 1994 en 1997 in Denemerken. Het speelt zich af in een groot ziekenhuis dat ooit gebouwd is op een moeras. Geleidelijk aan dringt het water overal binnen en het ziekenhuis en zijn staf worden belaagd door geesten en ondoden. De hele film is opgenomen in een ietwat wazige sepiakleur, alsof alles zich onder water afspeelt. De stafleden zijn al even bizar, zoals een autoritaire neurochirurg uit Zweden die blundert, een arts-assistent die een hoofd van een overleden patiënte aflevert bij de verpleegster waar hij verliefd op is (de coördinatrice van het slaaplaboratorium), een andere arts die in de kelders een uitdragerij van medische instrumenten runt, twee afwassers in de keuken die het Down-syndroom hebben en commentaar leveren op de gebeurtenissen, in de liftkokers spookt de geest van een overleden kind. Je vraagt je af hoe en waarom Von Trier zo'n wereld bij elkaar gedacht heeft. Is het een satire over de wereld van dokters, op hoe die zich beperkt tot wat wetenschappelijk bewezen is?

Misschien. Het Riget-ziekenhuis bestaat overigens echt: het Rigshospitalet in Kopenhagen. Daar zijn de beide series opgenomen. De planning voorzag in een derde serie, maar dat mislukte helaas omdat de belangrijkste hoofdpersonen inmiddels waren overleden. In de context wekt dat geen verbazing.

 

Vandaag is het grijs. 's Ochtends regent het. Nogal een duffe dag. Nog goed drie maanden voor we weer aan boord gaan; het duurt me veel te lang. Samen doen we de boodschappen voor het weekeinde. We treffen Tessa, Jeffrey en Vajèn bij het Museumcafé. Ze hebben geschaatst op het kunstijsbaantje. Vajèn lukte het niet zo goed en ze wenst nooit meer te schaatsen.  Terug naar boven

Gorinchem (89)

Bron: commonsensescience.org
Bron: commonsensescience.org

Zondag 04-01-2015

Hoe weinig we weten. We weten niet eens waar de wereld van gemaakt is. Want wat is materie? Daar lijken we een hoop van te weten, schrijft Lee Smolin in 'The Singular Universe and the Reality of Time' (Cambridge University Press, 2014), we zeggen dat de wereld is opgebouwd uit atomen en straling, die op hun beurt zijn opgebouwd uit quarks, electronen en fotonen. 'But what we know of elementary particles is the laws they satisfy, which determine how they move and interact. We do not know substantially what an electron is.' Als we niet eens écht weten waar een electron uit bestaat, hoe kunnen we hopen ooit de wereld te begrijpen?

 

Het electron werd in 1897 ontdekt door J.J. Thomson. In de eerste modellen had het deeltje een echte omvang en vorm. Maar de modellen bleken niet te kloppen; je kon er niet zinnig mee rekenen. Het electron mocht eigenlijk geen afmetingen hebben. Toen werd het een punt zonder dimensies. Ook dat werkte niet. Sinds de quantumfysica weet niemand meer precies wat een electron is en waar een gegeven electron exact is. Alleen kun je becijferen op welke lokatie het zich naar alle waarschijnlijkheid bevindt. Maar dat staat niet vast (Onzekerheidsbeginsel van Heisenberg) In de snaartheorie is het elelctron een onmeetbaar klein, trillend snaartje. Ze kunnen ermee calculaties maken, maar niemand heeft het ooit gezien noch bewezen. De onzekerheid in de quantumfysica lijkt in elk geval te impliceren dat de toekomst niet vastligt, niet volledig gedetermineerd is. Quantumfluctuaties zijn volledig spontaan en worden door niets veroorzaakt. Op dat punt houdt ons begrip op.

 

Een mooie, zonnige zondag. We besluiten onze lichamen tot inspanning te brengen en maken een complete wallenloop. Heel Gorcum blijkt dat bedacht te hebben, je loopt de ganse tijd bekenden te groeten.

 

Opvallend:  'Elke nieuwe Griekse regering moet zich houden aan de contractuele verplichtingen van de vorige', zegt een woordvoerder van bondskanselier Merkel vandaag. Gisteren wist Der Spiegel echter te melden dat de Duitse regering bereid zou zijn een vertrek van Griekenland uit de eurozône te accepteren. Dat kan de euro wel hebben, denkt men, nu Portugal, Spanje en Italië er weer bovenop zijn. Grappig: de Tsjechische president Milos Zeman vindt dat Griekenland eruit gegooid moeten worden 'omdat het er alleen maar door bedrog en vervalsing van hun statistieken erin gekomen is.' Let wel, de Tsjechen zitten niet eens in de euro en willen er ook niet voor 2020 in. Ik moet trouwens nog zien of de Grieken over vier weken werkelijk voor de oppositiepartij Syriza zullen durven kiezen. Terug naar boven

Gorinchem (90)

Grappig voorbeeld van regressie op een christelijke website (http://slideplayer.nl/slide/2006141/0)  Wie schiep de wetgever, enz.?
Grappig voorbeeld van regressie op een christelijke website (http://slideplayer.nl/slide/2006141/0) Wie schiep de wetgever, enz.?

Maandag 05-01-2015

Het universum wordt geregeerd door natuurwetten, zoals bijvoorbeeld de wetten van Kepler en Newton, de behoudswetten en die van de thermodynamica. Tot dusver bleken die wetten onveranderlijk en voor eeuwig vast te staan. 'Het is mijn ervaring dat bijna alle natuurkundigen die werken aan fundamentele problemen, aanvaarden dat de wetten van de natuurkunde een soort onafhankelijke werkelijkheid hebben', schreef de theoretisch fysicus Paul Davies in een artikel uit 1996 ('The Day Time Started', New Scientist 27th april 1996) Hij oppert dat die natuurwetten logischerwijs moeten zijn vooraf gegaan aan het universum zelf. De wetten bestaan dus buiten tijd en ruimte en zijn uniek en onveranderlijk. Een idee met platonische trekken. Waar ze voor de oerknal dan wel vertoefden, laat hij in het midden. Hoewel: 'Het kan zelfs zijn dat het bestaan van leven en geest op een of andere manier verband houdt met deze uniekheid.'  Al eens eerder verdacht ik Davies ervan dat hij langs een achterdeur religie opvoert. We moeten van hem aannemen 'dat de natuurwetten een abstract, eeuwig karakter hebben.' Als we dat niet doen, 'dan hullen we de oorsprong van het universum in mysterie.' In feite doet Davies dat zelf, natuurlijk.

 

Bij Lee Smolin ('Time Reborn', Penguin 2013, en 'The Singular Universe and the Reality of Time' Cambridge University Press 2015, met Roberto Mangabeira Unger) zijn de natuurwetten onderdeel van het universum. Ze maken juist wél deel uit van tijd en ruimte en zijn daardoor in beginsel aan verandering onderhevig. Zij vinden dat onveranderlijke natuurwetten een volledig gedetermineerd universum impliceren, de toekomst ervan staat vast (hoewel de quantumfysica en Heisenberg hier roet in het eten gooien) Bij veranderlijke natuurwetten is alles mogelijk, de toekomst is ten principale ongewis. Overigens heeft de wetenschap tot dusver nog nooit enige verandering in die wetten geconstateerd. Het gezichtspunt leidt wel gemakkelijk tot regressie: welke wetten regelen de verandering der wetten, enzovoorts? (zie hierboven)

 

Gisteravond gezellig bezoek van Wiger & Arina. Vandaag een rustige maandag. Ans is met eten naar haar zieke vriendin en ik doe wat boodschappen. Daarna probeer ik een vergadering te plannen van de initiatiefgroep 1e Gorcums Boekenbal. Vervolgens maak ik een lijst van verbeteringen in de teksten van de delen 1 en 2 van mijn boek (respectievelijk 16 en 12 fouten) en mail ze door aan mijn uitgever. Terug naar boven

Gorinchem (91)

Zonsopgang over de Altenawal. Op de plaats van de grote es stond oliemolen De Eendracht
Zonsopgang over de Altenawal. Op de plaats van de grote es stond oliemolen De Eendracht

Dinsdag 06-01-2015

Vanmorgen verrast ons een stralend oranje zonsopkomst boven de wal (hiernaast) Morgenrood, water in de sloot, zegt een oude weerwijsheid. Maar het blijft overwegend zonnig en droog. Op de foto zie je de grote boom, een es, die op de plaats staat waar bijna honderd jaar geleden de gezichtsbepalende oliemolen 'De Eendracht' stond. Hij dateert uit 1657 en werd in 1916 gesloopt. Van de week schreef ik er al over naar aanleiding van een gouache uit 1790. Liefhebbers van de oude binnenstad zouden de molen graag herbouwd willen zien.

 

Dat is al eens eerder gebeurd: eind 1763 brandde hij af, waarschijnlijk tot de grond toe, en werd herbouwd. In 1812 wilden de Franse bezetters hem afbreken om fortificatiewerken bij de haveningang te bouwen. Dat is om onduidelijke redenen er niet van gekomen en de molen overleefde wonderwel de zware beschietingen tijdens het Beleg van Gorinchem (1813-1814). Een oktoberstorm in 1881 vernielde een deel van het stellingwerk, maar dat werd weer opgebouwd.

 

In WO I was er een grote schaarste aan hout. De eigenaar wist de molen gemakkelijk te verkopen, vanwege het vele hout dat erin verwerkt was. De molen bracht 2203 gulden op. Er klonken nog protesten in de stad maar men vond geen geld om de monumentale molen te kopen en voor de ondergang te behoeden. In augustus 1916 werd hij gesloopt. 'Een der mooiste, zo niet het allermooiste stadsgezicht, was voorgoed bedorven', schrijft A.L. van Tiel in 'De molen aan de mond van de haven' (Oud-Gorcum Varia, Tijdschrift van de Historische Vereniging Oud-Gorcum, nr, 24, 9e jaargang, 2-1992, hier online te lezen, met foto's) Dat is een waar woord. 'Het lijkt nu onbegrijpelijk dat er toen niet masaal tegen deze sloop geprotesteerd werd, maar helaas, de tijd was er nog niet rijp voor.' Inderdaad, de karakteristieke molen werd gesloopt toen Gorcum even niet goed oplette. Alle reden om hem te herbouwen!

 

Hoe zou de herbouw van de molen (en de Waterpoort) gefinancierd kunnen worden? Verbaasd ontdekte ik van de week dat de gemeente Gorcum geen toeristenbelasting heft. Vreemd, er komen er nogal wat: passanten in de haven, bijvoorbeeld. Je zou met gemak een restauratie- en onderhoudsfonds ermee kunnen vullen. Het mes snijdt aan twee kanten: meer investeringen in de toeristische infrastructuur, meer toeristen, enzovoorts. In de molen met zijn bijgebouwen kan een restaurant met zicht op de Merwede en (aan de andere kant) de Lingehaven ondergebracht worden. Morgen zal ik een oude foto plaatsen. Daarop zie je dat er aan de havenzijde ampel ruimte is voor een gezellig terras bij dat restaurant en als men nou ook nog van het Eind een autovrije wandelpromenade maakt, tussen winkelgebied en Buiten de Waterpoort, dan is het een uitermate aantrekkelijk geheel geworden. En ook nog historisch verantwoord.

 

Het blijft de hele dag droog. Onze vrienden Paul & Tine komen langs voor een lange en gezellige lunch en vele verhalen. Terug naar boven

Gorinchem (92)

De sluiskolk van de Lingehaven met oliemolen De Eendracht en beide bierpakhuizen van ZHB. Circa 1900
De sluiskolk van de Lingehaven met oliemolen De Eendracht en beide bierpakhuizen van ZHB. Circa 1900

Woensdag 07-01-2015

Hierbij de gister beloofde foto van oliemolen De Eendracht, afgebroken in 1916, gezien vanaf de haven. Van de binnenkant van de stad dus. Bij het zoeken naar foto's bleek dat er - volgens mij - geen foto bestaat vanaf die zijde, waar de beide bierpakhuizen niet op staan. Die zijn later gebouwd voor de Zuidhollandsche Bierbrouwerij (ZHB - gevestigd in 's Gravenhage), maar kennelijk voor de tijd van de fotografie. Misschien zijn er nog wel tekeningen van de te vinden. Die bierpakhuizen werden omstreeks de jaren '60 gesloopt, schat ik. Op deze foto - een uitsnede uit een grotere afbeelding - zie je ze links staan bij de Kriekenmarkt. Helemaal links is het vakwerk gebouw van de sluiswacht, tegenwoordig het voorzieningengebouw voor havenrecreanten. Rechts is de oude sluis (toen nieuw!), de foto is van omstreeks 1900.

 

Direct na de snelle sloop van de molen tijdens WO I protesteerden twee kunstschilders, H.A. Ravenswaay en W.J. Dingemans. Ravenswaay publicereerde een protestgedicht met de titel 'De Oliemolen' in De Nieuwe Gorinchemse Courant van 20 augustus 1916. Ik vond het in 'Molens van Gorinchem' van A.J. Busch, Uitgeverij De Mandarijn, Gorinchem, 1978) Het laatste couplet luidt:

 

'Wie zal er den molen niet missen?

          Hij was zo fier!

De vreemdeling zal zich vergissen

     "Is dit wel Gorkum hier?"

        Schippers verdolen

        Zonder den molen

  En 't is zoo leeg bij de rivier.....'

 

Dingemans beschreef de sloop treffend:

 

'Langzaam zagen wij toen de molen afpellen en uit elkaar halen en nu is er in de wallen een gat, als in een mond waaruit één van de mooiste snijtanden is getrokken. Het ziet er ongelukkig uit!'

'Hoeveel duizenden hadden hem gezien, als zij maakten de pleziervaart naar Loevestein - de oude molen "De Eendracht" staande op de wal van Gorcum, als een zeker, als een algemeen gekend teeken op de rivier, de molen met zijn met riet bekleed bovenstuk, die zich verhief naast de oude toren, samen vormend het silhouet van de stad.'

'Wanneer men vroeger buiten de waterpoort stapte, komende uit de nauwe straten van de oude vesting, dan bleef steeds verrassend de aanblik over de ruimte van water en lucht, waar ter zijde hoog en krachtig de molen stond, slaande met zijne wieken voor dan duistere, dan weer lichtende luchten.'

(Uit W.J. Dingemans, 'De molen van de wal', in 'De Bouwwereld, 16e jrg, nr. 3, Amsterdam 1917)

 

Zoiets moois sloopt men te Gorcum! De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat inwoners van het Eind, de Kriekenmarkt en het Nonnenveld blij waren te zijn verlost van het voortdurende kraken en stampen van de molen.

(Alle gegevens ontleen ik aan het gister genoemde artikel van A.L. van Tiel uit 1992)

Zouden die bierpakhuizen ook herbouwd moeten worden? Me dunkt van niet, op die plaats zou een terras aan de haven kunnen komen van het restaurant in de ruimtes bij de molen. Niet historisch verantwoord? Tja, de molen dateert al van 1657 (daarvoor stond er overigens ook een molen) en de eerste eeuwen stonden die pakhuizen er nog niet. Wanneer ZHB ze bouwde, weet ik echter niet.

           'Onsterfelijk' - Joep Bertrams

Een zonnige dag. Ans brengt eten naar haar zieke vriendin. Ik doe wat boodschappen. Op de Markt breekt men de kunstijsbaan af. 's Middags worstel ik met de moeizame kosmologische vertogen van Lee Smolin. De vreedzame middag wordt ruw verstoord door het nieuws van de afschuwelijke moordaanslag van islamitische fundamentalisten in Parijs op de redactie van het satirische weekblad Charlie Hebdo. Liefst twaalf doden onder wie de hoofdredacteur. 'Ze zeiden dat ze van Al Qaida waren', zei de tekenares die ze in alle onschuld opendeed (hoewel het blad al jaren politiebewaking had vanwege zijn Mohammed-cartoons) Maar de twee agenten op straat voor de deur waren toen al doodgeschoten. Het was de dag van de wekelijkse redactievergadering. Veel redacteuren en tekenaars waren daardoor bijeen in één ruimte. De daders noemden de slachtoffers bij hun voornaam voordat ze hen executeerden. Woede welt in me op. De Nederlandse cartoonist Joep Bertrams tekende de protesttekening hiernaast: 'Onsterfelijk.'

 

Protesten alom. Er zullen grote demonstraties volgen. Dat moet. Je weet echter nu al zeker dat de overgrote meerderheid van

vreedzame moslims in de Europese landen zullen lijden onder ongenuanceerde en ongeremde uitingen van haat van mensen die hun eigen agenda hebben, alle moslims over één kam scheren en geen onderscheid willen maken - zoals velen in de Pegida-beweging in Duitsland. Bah! En laat ik eerlijk zijn: ook ik vind de Islam een achterlijke religie (net als de andere geloven), maar ieder mens heeft het onvervreemdbare recht te mogen geloven in wie of wat hij of zij wil - ook als dat in mijn ogen achterlijk is. Terug naar boven

Gorinchem (93)

Gorinchem (93)

Donderdag 08-01-2015

De maandelijkse update van de gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten, is over december 2014 opnieuw positief: + 0,32o Celsius. Hij is nu al twee jaar niet meer onder 0o geweest. Voor dit najaar werd een sterke El Niño verwacht, waardoor de temperatuur hoog zou pieken, maar dat is niet uitgekomen. Eind november schreef het KNMI dat er in oktober een kleine El Niño langs de evenaar van de Stille Oceaan zichtbaar was. Men verwacht dat het een heel zwakke El Niño wordt van iets minder dan één graad, zwakker dan in 2002/2003 en 2009/2010.

 

Vannacht veel regen. In alle vroegte rijd ik naar de Rivas-prikpost op Oost om bloed te laten afnemen voor de halfjaarlijkse bepaling van mijn PSA. Volgende week krijg ik de uitslag. Terug thuis boeken we bij Transavia een vlucht naar Faro, Portugal, op 16 april a.s. voor een actietarief van 59 euro p.p. Mooi geregeld.

 

Ik volg het nieuws over de klopjacht op de moordenaars van de Charlie Hebdo redactie. Met afschuw bekijk ik de beelden van de koelbloedige moord op de aangeschoten politieagent op straat voor het bureau van de krant. Nota bene een moslim. De man ligt weerloos op het trottoir en kijkt angstig om als zijn belager nadert, de loop van het grote geweer wijst naar zijn hoofd. Hij heft zijn rechterarm in een smekend gebaar, of om de kogel tegen te houden. Er wolkt kruitdamp uit de loop, de agent rolt om en ligt stil. Verbijsterend. Ik begrijp de extreme lafheid van die islamisten niet die tot de tanden gewapend ongewapende mensen neerschieten die zich niet kunnen verweren. De kennelijke lust en gretigheid waarmee ze dat doen. Is dat de vorm die religieuze haat en fanatisme aannemen? Zoveel mogelijk weerloze mensen doden? Om zelf in het paradijs te komen? Onbegrijpelijk, dat is onze wereld niet. De moeilijkheid is dat een open, democratische samenleving zich er niet goed tegen kan verweren, zonder zelf van karakter te veranderen. Dat mag beslist niet gebeuren!

 

Ondertussen komt het bericht dat het komende nummer van Charlie Hebdo in een oplage van 1 miljoen zal verschijnen. Ook extreem rechts roert zich en probeert zoveel mogelijk garen bij de aanslag te spinnen. Wilders wil alle jihadisten het land uitzetten, het leger de grenzen van ons land laten bewaken en uit het Schengen-verdrag stappen. Marine le Pen wil de doodstraf weer invoeren. Bij meerdere moskeeën in Frankrijk zijn vandaag ontploffingen.

Overal in het land zijn vanavond om 18.00 uur protestdemonstraties. Ook in Gorcum zal men zich verzamelen op het plein voor het Stadhuis. Ik zal er niet bij zijn, zometeen ga ik naar Utrecht voor een ontmoeting met Jos van D., een vriend uit mijn studentenjaren. Maar ik kan wel om zes uur wel even naar het Domplein lopen, waar ook een demonstratie is. Terug naar boven

Gorinchem (94)

Utrecht, Domplein, 8 januari 2015
Utrecht, Domplein, 8 januari 2015

Vrijdag 09-01-2015

Gisteren in Utrecht. De hele dag regende het dat het goot, nu is het eindelijk droog. Aan het eind van de middag - het is al donker - loop ik over de Vismarkt richting Domplein. De zware klokken van de Domtoren beieren sinds tien minuten over de gracht. Mensen spoeden zich naar de Servetstraat. Daar is een versperring van de politie, fietsers moeten afstappen. Onder de toren door loop ik naar het plein. Daar staan al heel veel mensen. Voor het Academiegebouw is een podium gebouwd. Ik kijk rond. Zijn er moslims? Ik zie er geen, maar in een menigte zie je niet veel mensen. De mensen kijken ernstig, sommigen houden pennen en briefjes omhoog, 'Je suis Charlie'. De domkerk rijst als een donkere berg op, ergens bovenin is een raam verlicht. In het Academiegebouw zijn demeeste lichten aan. Op de eerste verdieping is een receptie gaande, mensen kijken met het glas in de hand naar beneden. Zeker een promotieborrel aan de gang het leven gaat door. Vlak naast me staat een een oude bekende uit mijn studentenjaren, hij komt voor in deel 1 (waar hij Lucas op zijn studentenkamer aan de Croeselaan bezoekt om hem lid te maken van de Studentenvakbeweging) René heeft al jaren plannen om een biografie te schrijven over de dichteres Gertrude Starink, die in mijn boeken 'Ruth' heet.

 

Op dit moment verzamelen zich in veel steden mensen om te protesteren tegen de laffe aanslag in Parijs, denk ik, ook in Gorcum voor het stadhuis. Hoeveel zouden er daar nu staan? Op het podium vraagt de plaatselijke journalist Cees Grimbergen, die ik me nog herinner van het radionieuws van vroeger, om stilte. Er zijn 2000 tot 3000 mensen gekomen, zegt hij. De burgemeester en Jos Collignon, Utrechter en cartoonist van De Volkskrant spreken de geijkte woorden. Sta pal voor de vrijheid van meningsuiting, we laten ons niet bang maken door gewapende islamisten. De mensen staan rustig te luisteren en klappen. wanneer stond ik voor het laatst op dit plein? Misschien bij een 4 mei-herdenking, tientallen jaren geleden.

 

Het is half zeven; ik moet naar mijn afspraak met mijn oude vriend Jos van Dijk in Bar Bistro Madeleine op het Wed, direct naast het Domplein. Juist als ik aan een tafeltje aan het raam zit, komt Jos binnen. Hij was ook op het plein. Urenlang halen we herinneringen op, een boeiende bezigheid voor de oude mannen die we zijn (foto hier) Jos heeft overigens ook een weblog, over vrijheid van meningsuiting en de bedreigingen daarvan. Hij geeft me een exemplaar van het boek uit 2007, waarin hij een groot aantal van zijn stukken bundelde: Jos van Dijk, 'Dit kan en dit mag niet', (Otto Cramwinckel, 2007) Zulke avonden zijn verschrikkelijk leuk, ik geniet er elke keer van.

 

Om kwart voor tien lopen we samen naar het station. Overal zijn de café's druk bezocht, allemaal jonge mensen. Jos woont in Tuindorp en neemt de trein naar station Overvecht. Op het Jaarbeursplein moet ik 25 minuten op de Interliner wachten. Om elf uur loop ik door de Gorcumse binnenstad naar huis. Het is er stil, lang niet zo levendig als in Utrecht. Thuis smokkel ik een tasje naar binnen zodat Ans het niet ziet; ik had alvast een cadeautje gekocht voor haar verjaardag over twee maanden. Je kunt het maar vast in huis hebben.

 

Vanmorgen waait het hard uit het zuiden tot zuidwesten. De wind maakt luidruchtig misbaar in de grote es op de wal. Na het ontbijt brengt Ans ons autootje voor een beurt naar de garage. Op Gorcums Nieuws zie ik dat de bijeenkomst op het Stadhuisplein waardig en indrukwekkend was. Ook toen twee mannen vanuit een langsrijdende auto 'Allah-u-akbar!' schreeuwden en snel maakten dat ze wegkwamen. Tja, zulke gastjes beseffen misschien niet eens wat het betekent dat je in dit land zoiets mag roepen. Op Twitter menen sommigen te weten dat de laffe executie van de politieman op het trottoir voor Charlie Hebdo 'fake' is (bijvoorbeeld hier) Waarom? Omdat na het schot de schedel van het slachtoffer niet explodeert. Wat een onzin! Dat hangt van de kogel af (zie b.v. dumdumkogel)en of daar een explosieve lading in zit. Een kogel die in een fractie van een seconde weer uittreedt, is vaak dodelijk maar laat de schedel intact. Wat denkt iemand te bewijzen met dergelijke nonsens?

 

Op internet volg ik intussen live het nieuws uit het Franse dorpje Dammartin-en-Goële, waar de moordenaars zich met een gijzelaar hebben verschanst in een drukkerij. Ondehandelen willen ze niet. 'We willen sterven als martelaren', zouden ze hebben gezegd. Een paar uur later is er opeens ook een gijzeling in een Joodse supermarkt bij de Porte de Vincennes in Parijs. De terrorist zou eisen dat de beide moordenaars in Dammartin vrije aftocht krijgen. Terug naar boven

page loading