Logboek 2026/3 Zomer en geen Engeland

ng-dulce.nl/home/89#onderlog263">ng>Direct naarng>

ng-dulce.nl/home/89#onderlog263">ng>het laatsteng>

ng-dulce.nl/home/89#onderlog263">ng>verslagng>

Tja, de droom van een laatste zeilseizoen naar de Engelse zuidkust ging niet door. Anna zag het niet meer zitten, hoewel ze het vorig jaar augustus zelf bedacht had. Ze kan er gewoon niets aan doen dat ze te angstig is voor de oversteek. Even door langs de kust vanuit Oostende, waar Dulce overwinterde, naar Nieuwpoort en Dunkerque kon nog nét, maar verder niet. Het zij zo, ik moet en kan ermee leven, zonder Anna vind ik niks meer aan het bootleven. Dus zullen we deze zomer wat in Zeeland rondvaren. Voor haar bekend gebied, waar ze de wateren van kent. Het kon slechter. 

ng>Woensdag 01-07-2026ng>

Het overzicht hierboven van Datagraver spreekt voor zich. Het toont voor wie het wil zien duidelijk wat er aan de hand is. Dus daar ga ik niet meer op in. De afgelopen maand juni was de op één na warmste junimaand die ooit in ons land gemeten werd. Alleen 2023 was met 19,4 graden warmer. Het was zowel zonnig als nat: met 246 zonuren tegen 232 normaal en met 82 mm regen tegen gemiddeld 66 mm.

Vanochtend knipoogt de zon naar ons door de patrijspoortjes van de captains' cabin. Een mooie dag met in de middag 24,5 graden. Een mooie taak wacht op me: de drie watertanks zijn leeg en dienen te worden gevuld. Een klus die me uiteindelijk anderhalf uur kost. Eerst blijkt dat de watertappunten op de steiger muntautomaatjes zijn. Ëén euro voor honderd liter. We hebben geen munten. Naar de ng>Brasserie Evertsenng> om munten te halen. De dichtsbijzijnde kraan heeft een te korte slang. Die aan de andere kant is ook tekort, maar is langer dus ik haal die los en zet hem aan de eerste kraan. Vervolgens vallen de munten erdoor heen zonder dat er iets gebeurd. Stuk. De tweede kraan kun je aanzetten zonder muntje. Ik vermoed dat het iets te maken heeft met de rondvaartboot die daar ligt - maar die slang is dus te kort. Ik haal mijn eigen slang uit een bakskist aan boord en koppel hem aan kraan twee en een van de drie vulopeningen. Het loopt en ik ga kalm en zeer op mijn gemak in het zonnetje ernaast zitten want de kraan is uitermate traag. Een 'langzaamwasser'. Om twaalf uur zijn ze alledrie vol: 490 liter. Tijd voor koffie bij Evertsen waar we bijboeken tot aanstaande maandag.

     's Middags verdiep ik me verder in het ng-of-social-breakdown-recovery-and-resilience/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>MPF-model van Peter Turchinng>, een wiskundig model waarmee hij beweert de ontwikkelingen in samenlevingen te kunnen voorspellen. Hij zet het uiteen in een aparte bijlage achterin zijn boek. Hij gebruikt ondermeer de ng>chaostheorieng> die het gedrag van niet-lineaire dynamische systemen kan onderzoeken, zoals het weer of de beurs. Ik herinner me dat ik me er een aantal jaren geleden als eens in verdiepte, ng-dulce.nl/home/article-8364" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>toen ik begin 2024ng> de boeken las van ngo_Piepers" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Ingo Piepersng>. Die gebruikte een eigen model waarbij hij ook de chaostheorie in zette. In 2020 voorspelde hij dat op basis van zijn model het mondiale statensysteem weer kritiek zou worden 'over plus of min twee jaar'. In 2022 viel ng>Poetinng> Oekraïne binnen. Ik ben benieuwd of beide modellen erg verschillen.

     Even voor drie uur gaat de telefoon. Mijn vriend en vroegere schoolgenoot ng>Wim Thijsng> staat op de wal. Hij woont in Middelburg en natuurlijk gaan we nog langs bij hem en zijn partner ng>Angéliqueng>. Hij maakte een ritje op zijn motor en kwam in de buurt. We drinken thee in de kuip en praten bij, maar dit stukje moet af. We spreken af dat ze beide met ons meevaren als we volgende week over het Kanaal door Walcheren naar Middelburg varen. Straks gaan we ergens op het Bellamypark eten met ng>Piet & Ineke K.ng> met wie we in 2015 samen opvoeren langs de Atlantische kusten terug naar Nederland. Vorig jaar waren we nog bij hen. Naar het begin van dit kwartaal

Met Piet & Ineke in Restaurant Soif. De persoon achter mijn hoofd is de 'dame' die zat te roken en de smerige uitademingslucht onze kant op stuurde.

ng>Donderdag 02-07-2026ng>

Gisteravond aten we met ng>Piet & Ineke K.ng> op het terras voor ng>Restaurant SOIFng> aan het Bellamypark. Waarom dat gebied, een gedempte oude haven, 'park' heet is niet duidelijk. In feite is een groot deel ervan een betonnen racebaan met aan de rand nog meer terrassen. Het vlees bleek helaas taai en daar kwam bij dat een kettingrookster direct achter ons ging zitten. Ze stak de ene sigaret na de andere aan. De smerige uitademingsrook dreef natuurlijk recht onze kant op, mijn neus begon ervan te lopen en Anna met haar prikkelbare keel moest hoesten. Maar op de beleefde vraag of ze het wilde laten omdat we er last van hadden, kwam het antwoord 'ik heb het recht om hier te roken'. Ja, maar niet om ons dwars te zitten. Een onbeschaafde dame. Uiteindelijk gingen we dus maar binnen zitten. Wanneer gaat men iets doen aan die rokersterreur? De Belgen verbieden volgend jaar het roken op terrassen. Wanneer doet men dat bij ons? Overigens hadden we met zijn vieren desondanks toch veel plezier.

     Vandaag hebben we een onderbreking van de lange reeks dagen met zonnig weer. Het is bewolkt met harde wind Bf 6 uit het westen. Door het geruk breekt een van de banden van de bimini. Ik kan ze gelukkig nog weer aan elkaar knopen. Zodra het droog is lopen we naar de ng>AHng>-supermarkt voor wat boodschappen en drinken koffie in de Walstraat. Geleidelijk aan breekt de zon door maar de wind neemt aanvankelijk nauwelijks af. Na vier uur zakt de wind tenslotte in en zijn er langdurige opklaringen. Tijdens of na het weekeinde zal de warmte weer toenemen maar een nieuwe hittegolf zit er, geloof ik, niet in.

Vandaag ng>komt het RIVM met een eerste inschattingng> van de extra sterfte in ons land ten gevolge van de laatste hittegolf. Volgens deze eerste schatting zijn er ongeveer 480 mensen meer overleden dan verwacht. Er werden zo'n 3050 sterfgevallen verwacht, maar het werden er ongeveer 3530. Vooral mensen van 80 jaar en ouder kwamen te overlijden. De raming is nog niet compleet. Naar het begin van dit kwartaal

Het Fentroporgel in de SintJacobskerk in Vlissingen.

ng>Vrijdag 03-07-2026ng>

Gisteravond begon ik aan 'Die Evolution der Gewalt' (2025, Ned. vert. De Balans) van ng>Harald Keller, Kai Michel & Carel van Schaikng> om na de lectuur van ng>Peter Turchinng> weer een andere kijk op oorlog te verkennen. Vannacht word ik gewekt door knallen. Zijn het schoten? Voorzichtig ga ik aan dek kijken. Het blijkt een kort vuurwerk - enkele minuten - dat op de keersluis naast ng>Brasserie Evertsenng> wordt afgeschoten en weerspiegelt in het water. Het etablissement zelf is gesloten. Is er iemand jarig? Stemmen klinken kort en snelle voetstappen. Had iemand nog vuurwerk over dat niet meer mag worden aangestoken aan het eind van dit jaar? Ik keer terug naar bed en val snel weer in slaap.

Vanmorgen breekt een mooie dag aan met volop zon, kalme westenwind en 24 graden. We worstelen weer eens met de wasmachines. Ja, allebei. Het kleine wasmachientje blijkt lek; dat wisten we al sinds vorig jaar maar we waren het vergeten. De grote wasmachine werkt goed en voert het afvalwater éénmaal af en bij het spoelen niet meer. Zelfs niet met de truc bij de zekering van de extra afvoerpomp. Dus met de hand spoelen in de gootsteen.

     Om elf uur lopen we naar de Oude Markt voor koffie op een terras in de zon. Daar vallen de welluidende klanken van een beiaardconcert op de toren van de ngen)" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Sint Jacobskerkng> als duizenden klinkende juweeltjes om ons heen. Om twaalf uur woon ik een orgelconcert bij op het Flentroporgel in dezelfde kerk, terwijl Anna naar de groente- en fruitmarkt verderop loopt. De organist is ditmaal ng>Wout Bosschaartng>, een Nederlander  die in Noorwegen woont en werkt. De opkomst is behoorlijk. Het korte programma begint met een 'Tanz Toccata' van ng>Anton Heillerng> en drie stukken uit 'Ach wir arme Sünder' van ng>Matthias Weckmannng>. Daarna raakt Bosschaart met de ng>Orgelsonate BWV 530ng> van ng>JS Bachng> me diep, mede door zijn fijnzinnige spel. Dat stuk met zijn zonnige eerste deel, Vivace, is een meesterwerk dat me recht in het hart treft. De dag kan niet meer stuk. Er volgt nog een wonderlijk stuk van de Zwitserse componist ng>Guy Bovetng>, 'Salamanca', waarin blijkt dat het Flentroporgel heel goed een trommel kan nadoen. De afsluiting is het monumentale Praeludium in G-moll Bux WV 149 van ng>Dietrich Buxtehudeng>.

     Knipperend tegen het zonlicht steek ik de Oude Markt over om terug Anna te vinden in de tegenover gelegen ng>Boekhandel 't Spuing>, waar ze rustig op een leunstoel zit te wachten. Ik krijg een warme begroeting van Boekhandelaarster Margreet de Haan, die we hier vorig jaar leerden kennen. In 2017/2018 won zij de titel van beste boekhandelaar van Nederland. Haar medewerker ng>Arieng> hoopt dit jaar die titel te verwerven. Naast boeken verkoopt 't Spui vinylplaten en geinige cadeautjes; Anna koopt er wat voor leden van de familie en ik verwerf 'Inkt, bloed & liefde' (Arbeiderspers, 2026), het vuistdikke boek van ngstra" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Atte Jongstrang> over de dichter ng>Leo Vromanng>. Volgt een lekker rustige middag in de kuip. Straks mijn zoon ng>Basng> bellen; die wordt vandaag 36. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zaterdag 04-07-2026ng>

De maandelijkse update van de gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten, in de afgelopen maand juni bedroeg +0,46 graden Celsius boven het laatste klimaatgemiddelde, dat wil zeggen over 1991 - 2020. In mei 2026 was het nog +0,53 graden. Ik had het wat hoger verwacht, maar in juni was er kennelijk nog nauwelijks of geen sprake van de invloed van de nieuwste ng>El Niñong>. Die komt pas na de komende zomermaanden op gang. De tendens van opwarming sinds 1979, de start van de satellietmetingen, ligt op +0,16 graden per decennium. Dat kan verdeeld worden in +0,22 graden boven landmassa's en +0,13 graden boven de oceanen. Ik teken erbij aan dat de stijgende trend van opwarming in de laatste decennia niet-lineair was en sterk toenam. Het globale tempo steeg in de afgelopen tien jaar ng-planet-faster-than-ever-before-study-finds" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>naar ongeveer 0,35 graden per decenniumng>. Dat zie je niet als je het alleen lineair uitdrukt vanaf 1979, zoals de schuin oplopende stippellijn in de grafiek doet.

Na een lange, rustige nacht staat er vanmorgen een ongedurige wind uit het westen, kracht 5 tot 6. Het is in elk geval wél zonnig. We lopen na een bezoek aan de bakker een stuk over de boulevard met de wind in de rug. De nieuwe vormgeving bevalt ons wel. De bewoners hebben al hun parkeerplaatsen aan de zeekant opgeofferd voor een veel bredere promenade met stroken in het plaveisel waar korte stukjes tekst met afbeelding staan over de geschiedenis van Vlissingen (foto hier). Daarna bezoeken we het opgeknapte havenhoofd waar het grote beeld van ng>Michiel de Ruijterng> nog altijd een brede, grijswitte plak meeuwenstront op zijn hoofd heeft. Dat snappen we, er is uiteraard geen beginnen aan het schoon te maken. Ze schijten de Bestevaer zijn kapsel meteen weer onder. Tegen het eind van de middag lijkt de wind te gaan liggen. Straks gaan we samen eten in ng>Grieks Restaurant 'Poseidon'ng> hier vlakbij op de Zeilmarkt. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen vanaf de boulevard. Vlnr. de Michiel de Ruijterhaven, Brasserie Evertsen, Het Arsenaal met de uitkijktoren en de Oranjemolen aan de kust van de Westerschelde.

ng>Zondag 05-07-2026ng>

De maaltijd bij ng>Grieks Restaurant 'Poseidon'ng> gisteravond was matig maar we hadden het wel gezellig. Terug op de boot lazen we nog een paar uren. Toen we in bed lagen loeide er buiten veel geclaxonneer. Kennelijk ng>had Marokkong> op het ng>WKng> van Canada gewonnen. Nog later zong verderop een grote groep een ernstig lied; waarschijnlijk het Marokkaanse volkslied. Om half twee hoorde ik een halfuur lang af en toe gerommel van onweer en vielen er wat druppels. Verder was de nacht vol onrustige dromen over een zaal vol adellijke lieden in oude kostuums, die telkens tegen me zeiden dat zij de politieke macht verloren hadden en of ik die kon overnemen. Tot een slotsom kwam de idiote droom niet.

     Vanmorgen is het bewolkt bij weinig wind. De kerkklokken in de stad beieren al volop vanaf kwart over negen. Vanaf tien uur schijnt de zon. Ik verwijder de opgespaarde cookies van mijn laptop. Daarna moet je op een aantal websites opnieuw inloggen. Veel lezers komen op mijn weblog via de socials, waar ik de bijdragen steeds trouw op zet. Bij ng>LinkedInng> staat opeens: 'Uw bijdrage komt niet in aanmerking voor weergave aan uw eerstegraads connecties volgens ons beleid inzake misinformatie. Daarom hebben we de distributie van de content beperkt'. Huh? Wat ng-dulce.nl/home/article-9320" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>staat in die postng>? De feiten over de laatst gemeten wereldtemperatuur en onze wandeling van gisteren over de boulevard. Wat is daar mis mee? Dat zeggen ze niet. Je kunt bezwaar maken en dan krijg je een nieuwe beoordeling. Voor dat bezwaar heb je maar twee regels aan ruimte. Ik meld ze dat ik al meer dan vijftien jaar aan alle voorwaarden voldoe. Nu maar afwachten.

Natuurlijk ngt-in-toespraak-patriottisme-met-partijpolitiek" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>misdraagt Trump zich in de toespraakng> bij de viering in Washington van het 250-jarig bestaan van de ng>VSng>. Hij waarschuwt voor 'de communisten' in de Democratische partij. Een kwaadaardige tumor, volgens hem. Tevoren had hij aangekondigd dat zijn toespraak 'heel erg lang' zou worden, 'om te laten zien dat ik alles kan doen wat ik wil', maar uiteindelijk duurde die niet langer dan een half uurtje. Vanwege noodweer moest de toespraak een tijdlang worden uitgesteld. Juist aan de oostkust van de VS heerst nu een zware hittegolf die hevige bosbranden en extreme regen, onweer en wateroverlast brengt. Veel vieringen moesten worden uitgesteld. Tegelijk ng>zegt Chris Wrightng>, zijn energieminister, op X: 'I'm thrilled to report that after 35 years, on July 4th, we will end the subsidies for new wind and solar projects'. Geef mij maar ng-250-jaar-vs" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>paus Leo XIVng>, zelf Amerikaan. Hij was door Trump uitgenodigd maar verkoos om ng>Lampedusang> te bezoeken en de feestdag door te brengen met de duizenden migranten, hun hulpverleners en de bewoners van dat eiland. De paus is een vent.

Vanmiddag is de wind rustiger en schijnt de zon constanter. In de kuip is het al een stuk aangenamer. Op LinkedIn lijkt niets meer aan de hand te zijn, zonder dat ik een uitslag over een beoordeling of enig bericht ontving. Merkwaardig. Naar het begin van dit kwartaal

Op het Keizersbolwerk van Vlissingen aan de Westerscheldemonding met de vuurtoren (foto van eergisteren).

ng>Maandag 06-07-2026ng>

Wie wist dat de ngen-dishoek" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>duinen bij Vlissingen sneller afkalvenng> dan elders langs onze kust? Ik niet. De oorzaak is de vaargeul voor zeeschepen die niet alleen vlak langs de boulevard loopt ook langs de duinenrij tot aan Dishoek. De snel stromende tijstromen voeren het zand weg en dat tast de basis van de duinen aan. De rij duinen aldaar wordt ook nog lager door erosie en inklinken van de grond. Ontwikkelingen waar we in Nederland terecht alert op zijn. Het ngen-worden-opgehoogd" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Waterschap Scheldestromen en Rijkswaterstaat beginnen dit najaarng> met het versterken van de kust en de duinen langs de vaargeul.

Vandaag verschijnt een ng>eerste academische inschattingng> van het aantal slachtoffers in Europa van de langdurige hittegolf in juni van dit jaar. Ruim twintigduizend Europeanen, onder wie zo’n 360 Nederlanders, moeten eind juni zijn omgekomen.  Het ng>RIVM had vorige weekng> al 480 hittedoden in ons land gerapporteerd. Het gaat overwegend om oudere mensen. 'Hoewel de hittesterfte in warme streken de afgelopen decennia daalde door maatregelen als hitteplannen en airco’s, stijgt de sterfte juist weer als het buiten boven de 40 graden wordt', schrijft ng>Maarten Keulemans vandaag in De Volkskrantng>. Wetenschappers zien daarin een aanwijzing dat er ‘mogelijk fundamentele grenzen zitten aan adaptatie’ van mensen aan de hitte. Het ng>RIVMng> stelt dat na hittesterfte doorgaans geen periode van ondersterfte volgt, dus een tijdje met minder sterfgevallen. Dat betekent dat het hier gaat om mensen die zonder de hitte langere tijd hadden doorgeleefd. De precieze aantallen hitteslachtoffers zijn moeilijk vast te stellen. De meeste slachtoffers overlijden namelijk ‘gewoon' aan een hartstilstand of hartinfarct na een uitputtingsslag van hun lichaam tegen de hitte, zodat ze slecht zijn te herkennen als hitteslachtoffer.

De kans is reëel dat we in de loop van de week ng>opnieuw een hittegolf krijgenng>, tenminste in het zuiden van het land. Een regionale hittegolf, dus, niet in De Bilt en niet in het noorden des lands. Morgen vertrekken we in elk geval voor een dag of vijf naar Middelburg. Mijn HBS-vriend ng>Wim T.ng> en zijn partner ng>Angéliqueng> varen mee. Na de Zeeuwse hoofdstad willen we door naar Veere voor een langere periode.

     De vaste lezers weten dat we op de ng>Dulceng> twee brandstoftanks hebben: de hoofdtank van 200 liter en de dagtank van 170 liter. Ze zijn verbonden door een circulatiesysteem dat de diesel door een extra filter pompt, zodat het nog eens extra schoon wordt gehouden. De pomp zorgt ervoor dat de dagtank altijd 100 procent gevuld is. Maar na de vaartochten van dit seizoen is volgens de tankmeter nog maar 74 procent van de dagtank gevuld. Vreemd. Zou de Oostendse monteur ng>Cedricng> bij de motorbeurt iets hebben vergeten open te zetten? Dat kan ik me niet voorstellen. Of zit de toevoerslang naar de pomp weer verstopt op de knik?, oppert Anna. Verdraaid, dat hebben we al bijna drie jaar niet meer meegemaakt. Was een terugkerend euvel in de Orient met zijn vuile diesel. De opvoerbuis moesten we dan steeds weer doorblazen met de fietspomp. Ik had niet gedacht om na terugkomst die operatie nog eens te moeten uitvoeren. Enfin, ik schroef de toevoerbuis naar de hoofdtank los, haal hem eruit en hup - Anna pompt en de fietspomp spuit vier zwarte brokjes los uit de buis. Dat moet het zijn. De zaak teruggeschroefd, aangesloten en de circulatiepomp weer aanzetten en afwachten. Na een halfuur staat de dagtank al op 86 procent vulling.

     Ik kreeg vanmorgen toch nog bericht van ng>LinkedInng> dat er niets mis was met mijn blogpost van eergisteren: 'Na een beoordeling hebben we geconstateerd dat uw bijdrage voldoet aan onze beleidslijnen voor een professionele community. Onze excuses voor de fout. Uw content staat inmiddels weer op LinkedIn'. Juist. En wonderlijk. Wat kan ik nou voor kwaad? Naar het begin van dit kwartaal

ng>Dinsdag 07-07-2026ng>

De vrij harde westenwind is vanmorgen een stuk afgenomen. Toch vertrekken we niet naar Middelburg en ng>Wim & Angeliqueng> moeten we helaas afzeggen. Een forse migraine-aanval van Anna torpedeert al de plannen. Op haar verzoek schrijf ik nooit over haar chronische migraine, maar reken erop dat die niet mis is. Hopelijk kunnen we donderdagochtend alsnog wegvaren. Ondertussen zie je op de ng>weerkaart hierbovenng> dat we te maken krijgen met een groeiend hogedrukgebied binnen een noordelijke slinger van de vertragende straalstroom. Die bepaalt hoelang een potentiële, derde hittegolf in onze regio kan duren.

     Op het parkeerterrein voor ng>Brasserie Evertsenng> beginnen werklui de eerste attractie - een reuzenrad - op te bouwen voor de zomerkermis in Vlissingen. Die begint ergens in de loop van volgende week, op 17 juli om precies te zijn. Dan moeten we zeker weg zijn: het gaat gaat gepaard met keiharde muziek uit de kermistenten, veel lawaai en vechtpartijen. Vorig jaar wierpen bezoekers bierblikjes en -flessen op de boot en pisten van bovenaf op het voordek.

     We houden het vandaag uiterst rustig en bijven aan boord. Lezen in de kuip. Kopje thee. Chocolaatje. En dat machtig mooie boek over oorlog uitlezen: 'Die Evolution der Gewalt' (2025, Ned. vert. De Balans) van ng>Harald Keller, Kai Michel & Carel van Schaikng>. Daar staat zoveel in dat het overdenken ervan de nodige tijd gaat vergen. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen, Michiel de Ruijterhaven. Dulce op ligplaats nr. 10.

ng>Woensdag 08-07-2026ng>

Anna kreeg vannacht zoals verwacht opnieuw migraine, maar niet zo erg als de nacht tevoren. Bij het opstaan vanmorgen is de hemel bewolkt bij ruim 21 graden. Na negen uur trekt de bewolking weg, maar keert ook weer terug. Het is kalm weer met nauwelijks wind. Veel jachten verlaten de haven maar wij moeten wachten tot morgen, als ng>Wim T. & Angéliqueng> met ons mee zullen varen via de zeesluis en het Kanaal door Walcheren naar Middelburg.

     Na half elf is de hemel blauw en in de middag wordt het bijna 28 graden. De werklui op de al bouwen verder aan het reuzenrad en beginnen met ophangen van de gondels. We doen samen de laatste boodschappen. Eind van de middag hangen alle gondels aan het rad.

Ondertussen is de strijd tussen de VS en Iran weer opgelaaid. Er was de facto nauwelijks sprake van een staakt-het-vuren. ng>Op de NAVO-top in Ankara verklaarde Trumpng> dat de overeenkomst tussen beide landen verleden tijd is. Met ng>Mark Rutteng> naast zich zei hij: 'Het is tuig. Het zijn zieke mensen. Wat mij betreft is het gewoon tijdverspilling om met ze te onderhandelen'. Het lijkt erop dat ng>Netanyahung> zich nog kalm houdt in Libanon. Trump had het ook weer over Groenland: 'Groenland is heel belangrijk voor de Verenigde Staten, maar niet voor Denemarken'. De Deense premier ng>Frederiksenng> zei in een reactie dat ze rekent op de steun van de NAVO-bondgenoten. Verder ng>gaan de VS een licentie verlenen aan Oekraïneng> zodat het land zelf ng>Patriotng>-onderscheppingsraketten kan maken. Dat heeft Trump toegezegd aan zijn Oekraïense ambtsgenoot ng>Zelenskyng> in een overleg op de NAVO-top in Ankara. Oekraïne heeft ng>steeds zwaarder te lijden van de ballistische rakettenng> die Moskou in steeds grotere aantallen afvuurt.

Ik vermaak me met een aantal leuke ontwikkelingen in de astrofysica. Met name eentje rond de ng>informatieparadox van zwarte gatenng>. Ik schreef er nogal eens over; ng-dulce.nl/home/article-8235" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>voor het eerst in 2023.ng> Die paradox bestaat eruit dat in de quantumfysica informatie nooit verloren kan gaan. Toch lijkt dat precies te gebeuren wanneer door de ngstraling" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Hawkingstralingng> een zwart gat energie verliest en tenslotte desintegreert en verdwijnt. Alle informatie die bestaat uit de materie die het zwarte gat gedurende zijn bestaan had opgeslokt, gaat daarmee verloren - en dat kán niet volgens de quantumtheorie. Een fundamenteel beginsel is namelijk dat alle processen in tijd volledig omkeerbaar moeten zijn en dat gaat niet meer wanneer de informatie verloren ging. Voilá de informatieparadox. Het is één van de grootste raadsels in de moderne fysica.

     ng>Astroblogsng> ng>brengt nieuwsng> over een nger.com/article/10.1007/s10714-026-03528-z" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>studie gepubliceerd in General Relativity and Gravitationng> waarin gesteld wordt dat een zwaartekrachttheorie, bekend als de ng>Einstein-Cartan-theorieng> uit 1922, een oplossing zou bieden. Die theorie is een complex alternatief voor de algemene relativiteitstheorie waarbij de ruimte niet drie, maar een geometrie van zeven dimensies zou bezitten. Een zogenaamd D7-G2-manifold met torsie, waarin de ruimte niet alleen kan krommen maar ook verdraaien. Geometrisch torderen of verwringen, zogezegd. Als dat gebeurt bij extreme dichtheden, typisch voor de ng>Planck-schaalng>, dan zou deze geometrische torsie een afstotende kracht genereren, die de ineenstorting van het zwarte gat stopt en dus ook de laatste fase van de Hawking-verdamping. Zo zou een stabiel restant van het gat overblijven met een voorspelde massa van ongeveer 9*10⁻⁴¹ kg. Ik snap het niet maar ik neem aan dat het restant 7 dimensionaal is en dat alle informatie daarin zit. Astroblogs zegt tenminste dat 'dit stabiele overblijfsel fungeert als een waar geheugenarchief. De structuur van het overblijfsel biedt een concreet mechanisme voor het opslaan van informatie via het spectrum van zijn “quasi-normale modi”. In de praktijk wordt (de) kwantuminformatie gecodeerd en opgesloten in de langlevende “trillingen” van het torsieveld binnen de geometrie van het overblijfsel'. Hm. Als dat bij alle zwarte gaten in de hele kosmos zo gebeurd is, dan bestaan er nogal wat van die restanten. In wezen zou de informatie van alle ooit verdwenen zwarte gaten nog overal in het universum rond dobberen. Opmerkelijk.

     Wat zeker zo opmerkelijk is, dat deze theorie een diepgaand verband toont met de deeltjesfysica. Je schijnt theoretisch het aantal dimensies in zo'n informatierestant van een zwart gat te kunnen terugbrengen van 7 naar de gewone 4 van 'onze' ruimtetijd. Als je dat berekent voor bijvoorbeeld een zwart gat van het formaat van onze eigen zon, dan levert die reductie precies het duizelingwekkende aantal ng>qubitsng> aan informatie op om de hele informatieparadox op te lossen! Astroblogs: 'De onderzoekers hebben aangetoond dat de dimensionale reductie (van 7 naar 4 dimensies, onze waarneembare ruimtetijd) van deze geometrie een natuurlijke oorsprong biedt voor de elektrozwakke schaal (~246 GeV). Deze schaal is bekend vanwege de associatie met het nglert-Higgsveld" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Higgsveldng>, dat elementaire deeltjes massa geeft. (...) In essentie biedt dezelfde geometrische eigenschap die zwarte gaten behoedt voor verdwijning en kwantuminformatie bewaart, ook een puur geometrische verklaring voor ng>het massahiërarchieprobleemng> in de deeltjesfysica'. Verbluffend. Ik kan het belang ervan niet goed in schatten en laat het hier even bij. Naar het begin van dit kwartaal

Wim & Angélique op het voordek bij de Keersluisbrug in Vlissingen, de eerste brug van het Kanaal door Walchreren.

ng>Donderdag 09-07-2026ng>

Vandaag varen we naar Middelburg. Onze 'opstappers' ng>Wim & Angéliqueng> zijn met de trein uit Middelburg gekomen en melden zich om kwart over negen. Mijn HBS-kameraad heeft de code van het hek naar de steiger goed onthouden. Het is al vroeg warm en er waait wat lichte noordoostenwind. Anna belt de havenmeester die meteen de beide voetgangersbrugjes over de keersluis gaat openen. (De keersluis staat vrijwel altijd open). Voor ons opent zich de uitvaart naar de wijde wateren van de Westerscheldemonding. Het is hoog water en dood tij. Er is veel grote scheepvaart. We slaan meteen bakboord-uit en motoren naar de invaart van de grote buitenhaven, berucht wegens de smokkel van drugs. Aan bakboord ligt de zeesluis van Vlissingen. Na wat wachten krijgen we de kleine sluis en leggen vlot helemaal voorin aan. We kunnen het nog. Het verschil in waterhoogte is niet meer dan een meter. Daarna volgen aan stuurboord de beide binnenhavens en aan bakboord de mega-jachten die ng>Damen Shipyardsng> hier voor miljonairs bouwt. Er vaart ook een tallship met twee masten richting sluis, de ng>Wylde Swanng>, die gaat deelnemen aan tallship-races in Antwerpen.

     Het ng>Kanaal door Walcherenng> heeft brak water en telt tot aan Middelburg vijf bruggen. Het is rechttoe-rechtaan varen met één flauwe bocht bij de Zeeuwse hoofdstad. Voor de pleziervaart zijn er blauwe golven, waarin de ene brug na de andere open gaat. In ons geval begint er eentje al na een kwartier dobberen. Met een zestal boten beginnen we eraan en de blauwe golf werkt vlot. De Schroebrug is de eerste brug in Middelburg en die zit wel eens vast als het erg warm is. Dan is het kanaal gestremd. Nu gelukkig niet. We arriveren bij de ng>jachthaven van WV De Arne.ng> De havenmeester dirigeert ons naar de langsteiger aan de Rouaanse Kaai achter de Spijkerbrug. Dat is zowat de heetste plek hier in het centrum van de stad, met weinig bomen en groen en wel flatgebouwen maar vooruit, er liggen weinig boten, er is plek zat en komende maandag gaan we alweer verder naar Veere.

We genieten in de kuip een smakelijke lunch en spreken af dat we komende zaterdagavond met zijn vieren uit eten gaan. Onze gasten fietsen naar huis. 's Middags blijft het rustig. Het wordt bijna 30 graden. Anna belt de jachthaven in Veere en een ligplaats voor twee weken moet kunnen, aldus de havenmeester daar. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Vrijdag 10-07-2026ng>

Vannacht werd het ruim 21 graden. Ik sliep goed maar Anna minder. Vandaag doen we verschillende klusjes. Anna ontwikkelt een vernuftige manier waarop onze nieuwe wasmachine toch al het spoelwater kan lozen in de vuilwatertank. Het vergt dat je hem af en toe uitzet maar vraag me niet hoe het komt dat het werkt. We vullen de drie watertanks, spuiten het vuil van het dek, spannen de relingsdraden weer eens goed aan - en dat is verstandig met al die wapperende was die eraan hangt. Tenslotte loop ik met de lege, groene ng>Primagazng>-gasfles naar de watersportwinkel van ng>Jos Booneng>. Zonder probleem verwisseld voor een volle. We lopen de binnenstad in voor wat boodschappen en koffie op het terras van ng>Brasserie 1600ng> in de Korte Delft. Dat is naast het bekende steegje met de omgekeerde parasols, dat ook op mijn site al vele malen te zien is. Wat is het weer knus en gezellig in Middelburg!

Het is opnieuw een warme dag met - gelukkig wat meer wind uit het noordoosten. Het wordt 29 graden. Opnieuw dreigt een ng>Omegablokkadeng> met een hittegolf boven Frankrijk. In negen departementen in het westen van dat land is code rood afgegeven vanwege de extreme hitte. In Spanje is in grote delen van het land code geel actief, waaronder in het zuiden waar doden zijn gevallen door natuurbranden. In ons land gaat voor de tweede keer deze zomerng> het Nationaal Hitteplan geldenng>. Na overleg met het ng>RIVMng> besluit ng>KNMIng> dit morgen te laten ingaan voor Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, Limburg, Utrecht, Gelderland en Overijssel. Het KNMI verwacht dat het de komende dagen erg warm wordt. In het weekend wordt een gemiddelde temperatuur verwacht van bijna 30 graden. In de dagen daarna kan dit oplopen naar 32 graden en het lijkt zo door te gaan tot en met volgende week donderdag.

     Ook in de VS dreigt alweer extreme hitte, eveneens door een omegablokkade en een hittekoepel. 'The planet's strongest heat dome will develop over the Intermountain West and Plains into next week', ng>schrijft de meteoroloog Ben Noll van The Washington Posng>t vandaag. 'This will produce rare levels of heat up to around 110 degrees (in Fahrenheit = 43,3 graden Celsius - TZ) in Idaho, Wyoming, Montana and the Dakotas'. Ondertussen is de nieuwe ng>El Niñong> nog nauwelijks begonnen. Zijn invloed op opwarming en extreem weer over grote delen van de wereld komt pas in de loop van het najaar goed los. The Washington Post is inmiddels begonnen met de publicatie van ngtonpost.com/climate-environment/interactive/2026/07/10/track-how-extreme-this-years-el-nio-could-get/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>een regelmatige El-Niño-trackerng>. 'Already, sea surface temperature forecasts suggest this El Niño will top the most historically intense events on record, potentially by a wide margin'. Naar het begin van dit kwartaal

Dit is het tuintje van een van de woonboten aan de Londonse Kaai in Middelburg.

ng>Zaterdag 11-07-2026ng>

De foto hierboven is van onze wandeling van gisteren. Langs de Londense Kaai, die volgt op de kade waaraan wij liggen, ligt al vele jaren een tiental woonboten. In de loop der jaren zijn ze vrijwel allemaal begonnen met de aanleg van een tuintje op de wal. Die tuintjes groeien snel aan en woekeren dermate dat je de woonarken erachter haast niet meer ziet en je een weg door de dichte struiken moet banen om bij de voordeur te komen. De foto toont er eentje van. Je ontwaart naast Anna ook een kerstboom en even verder een bordje dat verwijst naar 'herwaarts' en 'derwaarts'.

Vandaag opnieuw een zomerse dag van uiteindelijk 29 graden maar met een dartele noordoostenwind. Een groot aantal van de jachten vertrekt. We bezoeken de Markt in het centrum waar vele kramen met boeken en veelal vinylplaten staan. In één ervan staat ng>Angéliqueng> waar Anna enige thrillers aanschaft. Ik houd het op twee CD's: van César Franck de nagelaten orgelstukken, uitgevoerd door ng>Joris Verdinng> op het orgel van de kathedraal van St. Brieux, en het 1e strijkkwartet van ng>Morton Feldmanng> door het Nederlandse ng>Ives Ensemble.ng> Was ik ze niet tegengekomen, dan had ik ze waarschijnlijk nooit gekocht. So what? Van Feldman leerde ik een aantal jaren geleden zijn bekende Tradic Memories voor piano erg waarderen. Op de terugweg verdwalen we in de doolhof van steegjes tussen de Markt en onze kade. Hoekjes om en na een tijdje doodlopen en weer terug. Rustend brengen we de middag door. Vanavond uit eten met ng>Wim & Angéliqueng>. In het tweede deel van de middag arriveren een flink aantal nogal protserige motorjachten. Gelukkig krijgen we er tot dusver geeneen naast ons.

Het gaat steeds maffer toe in de ng>VSng>. De ngrijkste-rapport-over-klimaatverandering-in-de-vs-maakt~bc835998/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>regering-Trump heeft nung> de gestaalde klimaatontkenner ng-climate-misinformation-fast-becoming-shortcut-popularity-across-right" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Matthew M. Wielicking> benoemd tot hoofd van het ngress.gov/crs-product/R48478" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>U.S. Global Change Research Programng> (USGCRP). 'Hij meent dat klimaatwetenschappers de gevolgen van klimaatverandering overdrijven, onder meer over hoe snel de aarde opwarmt en hoe snel de zeespiegel stijgt. Wielicki is een voormalig onderzoeker in de geochemie, die geen ervaring heeft met klimaatwetenschap, maar dat weerhoudt hem niet van stevige uitspraken op sociale media', schrijft De Volkskrantng>. ng>Eens in de vier jaar produceert het programma het gezaghebbende ng>National Climate Assessmentng>. Dat gezag zal er nu wel snel vanaf gaan. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zondag 12-07-2026ng>

Vaste lezers weten dat ik een hekel heb aan alarmisme inzake klimaatontwikkelingen, maar de ng/enso_advisory/ensodisc.shtml" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>nieuwe prognose inzake de ENSo c.q. de nieuwe El Niño van de Amerikaanse NOAAng> liegt er niet om: 'There is an 81% chance of a very strong El Niño during October-December [Fig. 8] that would rank among the largest El Niño events in the historical record going back to 1950'. Vorige maand sprak men nog van 63 procent op een ng>Super-El-Niñong>, nu is het meer dan 80. De grootste impact zal in de maanden oktober, november en december van dit jaar zich voordoen, zoals je in het staafdiagram hierboven kunt zien. Het diagram laat ook zien dat de anomalie - de afwijking van het klimaatgemiddelde - voor een Super-El Niño ligt op een index van ≥ 2,0 graden, terwijl het gemiddelde van alle prognose-modellen bij dezelfde NOAA op 6 juli jl. al ng/enso_advisory/figure03.gif" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>bijna op 2,5 graden lagng>. De oorzaak zoekt men in het recordwarme oppervlaktewater van de bovenste 200 meter in de Stille Oceaan. Zo vroeg in het jaar kwam dat niet eerder voor in de metingen. Zie hieronder:

Dat was een fijne avond, gisteren met ng>Wim & Angéliqueng> op het terras van ng>De Basiliekng>. De uren vlogen voorbij in het genot van goede gesprekken en lekker eten. Anna at mosselen en ik al gerookte sardienen als voorgerecht en daarna kippenlevertjes als hoofdgerecht. De wijn was een speciale ng>Riojang> buiten de kaart om. Wim en ik zijn het erover eens dat, als we ons leven konden over doen, we allebei voor natuurkunde als studie zouden kiezen. We raken eigenlijk nooit uitgepraat, geloof ik, dat was vroeger op de HBS al zo en nu nog steeds. Ook de beide dames konden het goed met elkaar vinden.

Vandaag weer een amechtig warme dag met 29 tot 30 graden en dezelfde noordoostenwind als de vorige dagen. Op sommige boten om ons heen zitten mensen urenlang in de zon. Hoe houden ze het uit? Puffend halen we na één uur 's middags een kar vol boodschappen bij de ng>Spar Citymarketng> vlakbij. Die heeft een beperkte keus maar is het dichtstbij. Morgen gaan we naar Veere, waar je geen supermarkt hebt dus slaan we zoveel mogelijk in. Op de terugweg zien we een bekende: ons zusterschip ng>Everjoyng> van ng>Piet &ng> ng>Carla ng>ligt als tweede aanligger even verderop. Een leuk weerzien. Snel even bijpraten want ze gaan juist op de borrel bij Belgische vrienden. We zagen ze voor het laatst vorig jaar in Zierikzee. Naar het begin van dit kwartaal

Aan het noordelijk uiteinde van het Kanaal door Walcheren doemen de sluis en de kerk van Veere voor ons op.

ng>Maandag 13-07-2026ng>

Vanmorgen belt Anna al vroeg met de stadshaven van Veere en slaagt erin om het schuine stukje kade bij de ng>Jachtclubng> voor ons te reserveren. Ruim een uur varen zegt hij, als u om kwart over elf vertrekt bent u op tijd hier. Dat doen we, maar eerst zwaaien we om 10.15 uur ng>Piet & Carlang> van zusterschip ng>Everjoyng> en hun Belgische vrienden uit. Om elf uur gooien we los en even later gaat de Spijkerbrug voor ons open. Het is opnieuw mooi weer met de eeuwige noordoostenwind kracht 4. Rustig dokkeren we het kanaal af maar verdraaid - er is altijd wat op een schip - horen we achter de gasbun hoe iets af en toe tegen de gasleiding aan tikt. Ik open de bun maar het verleggen van de slang geeft weinig soelaas. Daar moeten we wat aan laten doen. In elk geval sluit ik voor dit moment de gasfles af. Nu varen we extra kalm richting Sluis Veere. Bij de nadering toont het kleine sluisje al groen licht. Invaren! Met enige gedoe omdat we van de stuurboordmuur afwaaien, leggen we aan bakboord aan. We zakken ruim een meter naar het peil van het Veerse Meer.

     Om half één varen we de stadshaven binnen. Het is niet druk en de havenmeester grijnst ons tegemoet en wijst om het hoekje. Dezelfde mooie plek waar we vorig jaar lagen en eerdere jaren ook. Daar krijg je zelden buren naast je. Maar nu leg ik ng>Dulceng> andersom, met de achterkant naar de hoek, zodat de NO-wind schuin van voor invalt. Die keus heeft ermee te maken dat er na een kleine week ander weer komt en de wind naar het westen draait. Dat hadden we vorig jaar ook en toen was het lastig om tegen de wind in uit de hoek te raken. Het is één uur als we liggen en alles in orde is. Morgen een foto. We lunchen in de kuip en kijken vergenoegd rond. Op de wal is het een drukte van belang. Er staat een viskraam en drommen toeristen kuieren rond over de kaai. Wat een bofferds zijn we toch! Even later komt er een groot jacht binnen, bijna 20 meter lang, een varende apenrots met een goudkleurig geschilderde opbouw. Tja, smaken verschillen. Voorlopig denken we hier een week of twee door te brengen.

     Na het middagdutje laat Anna de wasmachine draaien en na wat manipulaties pompt die keurig af. Het is inmiddels 28 graden. Ik haal wat spullen uit de bakskist aan stuurboord, zodat ik achter de gasbun kan kijken met behulp van de zaklamp van mijn mobieltje. Ik zie dat een vrij grote slang erachter loopt. Verder onderzoek wijst uit dat het in elk geval niet de motoruitlaat is, maar waarschijnlijk een slang vanuit de ng>Webastong>-kachel. Hm, die brandt uiteraard niet in de zomer, maar het moet wel opgelost worden. Morgen zoeken naar een monteur. Straks een borrel in de ng>Jachtclubng> en de zussen ng>Juul & Nickeyng> begroeten. Die weten er vast wel een.

Komt er een watertekort in Nederland? Het dreigt niet voor de eerste keer. Door de aanhoudende droogte staat het water in de grote rivieren erg laag. De ng-schaalt-op-naar-dreigend-watertekort" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdelingng> (LCW) van ng>Rijkswaterstaatng> en de waterschappen schakelde op 1 juli al over op Fase 1, een 'dreigend watertekort'. Nu denkt men over te moeten gaan naar Fase 2 van een 'feitelijk watertekort'. Gelukkig staat het niveau in het IJsselmeer dit jaar extra hoog. 'Ons appeltje voor de dorst', zegt men.

Een grote schande! Europese landen blijken in de eerste helft van dit jaar ng>een recordhoeveelheid aan Russisch vloeibaar aardgas (LNG) te hebben geïmporteerdng>. Er werd in totaal 9,9 miljoen ton ingekocht. Daarmee steunen ze de facto de Russische oorlogsinspanning in Oekraïne. Op 1 januari ging een totaalverbod in op de import van Russisch LNG. Vooruitlopend op deze ban hebben enkele EU-lidstaten bijna de volledige productie van het ng" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Yamal-LNGng> opgekocht. Bondgenoten die ng>Poetinng> helpen! Moet je dat niet verraad noemen? Het gaat om Frankrijk, België en Spanje. Hoe groot kunnen cynisme en onverschilligheid zijn? Je staat er steeds weer versteld van. Naar het begin van dit kwartaal

Veere. In de ochtend is het nog rustig. Op de kade de kramen van de Historische Markt. 's Middags arriveren heel wat boten. Rechts de Jachtclub en in de verte het Veerse Meer.

ng>Dinsdag 14-07-2026ng>

Gisteravond een warm weerzien met de dames/zusters ng>Juul, Nicky & Jackyng> van de ng>Veerse Jachtclubng>. We brachten een gezellige tijd door aan de bar en aten samen de voortreffelijke ossenhaaspuntjes (zij) en de fameuze tournedos (hij) van ng>Erwinng>, de kok. Omdat het hier veel stiller is dan aan de drukke kade in Middelburg sliepen we uitstekend.

     Vandaag is het opnieuw een tropische dag. We worden vroeg gewekt door vertrekkende jachten en de opbouw en het inrichten van de kramen van de ng>Historische Marktng>, die in de zomer hier op de kaai en op de Markt op dinsdagen gehouden wordt. We slenteren door de drukte na het ontbijt, drinken koffie op het terras bij 'ng>Het Waepen van Veereng>' en keren na een paar uur terug met een pot Zeeuwse bloemenhoning, een fles dille-mosterddressing, een pot knoflookmosterd, een streng gerookte knoflook, een paar cadeautjes voor de (achter)kleinkinderen, een brood met uitjes, kaas en noten en tenslotte een 60 miljoen jaar oud fossiel van een uitgestorven zalm, volgens de standhouder een zadeltandzalm uit Marokko. De ng>Enchodus lybicusng>, gevangen en bewaard in een brok zandsteen. Mooi! Hij komt thuis in onze vitrine.

     Voor de lunch haal ik twee verse haringen met uitjes uit de kraam boven ons op de kaai. Heerlijk! Er staat ook een tweedehandsboekenkraam. Daar vind ik voor zes euro een keurige uitgave van de familiekroniek 'De Stamhouder', het meesterwerk van nghoff" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Alexander Münninghoffng> (Prometheus/Bert Bakker, 2015).

Het is vandaag een stuk warmer dan gisteren. Rond half vijf staat de thermometer binnen op bijna 32 graden. Binnen moet de ventilator aan, buiten onder de bimini brengt de stevige noordoostenwind wat verkoeling. Verderop in de haven liggen de schepen vier rijen dik. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 15-07-2026ng>

Als de zwaluwen laag vliegen, krijgen we slecht weer. Een weerspreuk die schijnt te kloppen. De verklaring zou zijn dat de insecten waar ze op jagen minder hoog kunnen komen, zodat de kleine, snelle vogeltjes ook lager moeten vliegen. Hoe dan ook: gisteren zaten ze met z'n allen op een rijtje op onze relinglijnen - en vandaag is het weer zo'n wonderlijk mooie zomerdag met uiteindelijk vrijwel 30 graden in de loop van de middag. Morgen schijnt het ook nog warm te worden, maar daarna draait de wind naar het noordwesten en voert koudere Noordzeelucht aan tijdens het weekeinde.

     De haven loopt leeg. Na de koffie op de Markt lopen we door naar ng>het ouderwetse snoepwinkeltjeng> in de Oudestraat. Een favoriet van Anna, die ze nooit overslaat als we in Veere liggen. Mij zul je er nooit zien. Even verder staat een doos met gelezen stripboeken voor een huis. Een lange rij ng>Suske & Wiskesng>, een euro per stuk. Vroeger verslond ik ze, nu taal ik er niet meer om. Verder langs de Grote en de Kleine kerk, die aan elkaar gebouwd zitten. Anna scoort nog wat cadeautjes voor klein- en achterkleinkinderen plus een eierprikker. Die we hebben is stuk. 's Middags komt net als ik op het punt ben in slaap te vallen op een kuipbank een oude en trouwe bekende de trap naar de steiger af. ng>Herman U.ng> komt eens zien hoe we het maken. Van slapen is geen sprake meer. Ondertussen loopt de haven weer vol.

De aanhoudende droogte in Europa geeft toch wel problemen in de grote rivieren van ons land. Vandaag wordt ng>het historische laagterecord van de Rijn bij Lobith gebrokenng>. In juli 1976 stroomde er 782 kubieke meter per seconde Nederland binnen, maar vannacht om half vier werd dat record verbroken. Vanmiddag om 13.30 uur was de instroom bij Lobith minder dan 767 kubieke meter per seconde. Rijkswaterstaat verwacht dat komend weekend dit zal zijn gezakt tot rond de 700 kuub. Onder normale omstandigheden voert de Rijn in juli rond de 2000 kubieke meter water per seconde af. In de Zwitserse Alpen worden de gletsjers ieder jaar korter.

Het ng>RIVM publiceert vernieuwde cijfersng> over het aantal hittedoden in de periode tussen 22 juni en 5 juli, toen er een extreme hittegolf in ons land was. De eerdere schatting liep van 22 tot 28 juni en bedroeg een oversterfte van 586 mensen, vooral 80-plussers. De nieuwe becijfering over de langere periode ng>komt op 911 hittedodenng>, omdat er sprake was van een na-ijleffect. Tevens ng>meldt het RIVM een recordaantal tekenbetenng> tijdens de extreem hete, laatste week van juni. Van de 673 mensen die wekelijks aan de ng>Tekenradarng> melden of ze zijn gebeten, had meer dan 31,7 procent die week een tekenbeet opgelopen. Nooit eerder liep het betenpercentage zo hoog op. Volgens Tekenradar is de temperatuur erg bepalend voor het aantal tekenbeten.

RTV Utrecht meldt dat de grote bibiotheek aan de Neude in de binnenstad de roltrappen stil moet zetten bij warm weer. Dat komt door het overbelaste stroomnet. De airconditioning mag wel aan blijven. Sinds 1 juli  geldt in Utrecht en wijde omgeving een aansluitstop voor electrische stroom. Naar het begin van dit kwartaal

Het 'Butter Quartet' in de Grote Kerk van Veere.

ng>Donderdag 16-07-2026ng>

Het is vandaag opnieuw zonnig maar minder warm dan in de vorige dagen en de wind is nu uit het noorden en onrustig. Het wordt uiteindelijk 26 graden in de middag. Het is hoogseizoen met veel mensen op de been. De jachten vertrekken en er komen andere bij. Terwijl Anna de wasmachine ertoe krijgt om onze lakens te wassen, die later vrolijk klapperend aan de genuaschoten in de wind drogen, probeer ik iets uit met het oog op de raadselachtige tik tegen het metalen gasaanvoerpijpje van uit de gasbun. Onlangs vond ik uit dat in elk geval achter die bun de warmteafvoerbuizen van de ng>Webastong>-kachel zitten. De vraag is nu of die kachel het nog doet en of dat effect heeft op het pijpje. Conclusie: de kachel werkt prima en het pijpje geeft geen tik of wat dan ook als de kachel brandt. Verder peinzen. Daarna laat ik de generator een minuut of twintig lopen. Hij sloeg meteen aan. Tot zover de ochtend.

Er volgt een gelukzalige middag met allereerst een beiaardconcert vanuit deng> toren van het oude stadhuisng>. Daar is een uniek carillon met 47 klokken. De beiaardier speelt bekende melodieën, waaronder veel van onze favoriete Franse chansons. Later is er 's middags kamermuziek in de Grote Kerk van Veere. Daar concerteert in de enorme ruimte het ng>Butter Quartetng> uit Haarlem met een concert rond de eeuwenoude band tussen Veere en Schotland. Het kwartet speelt op instrumenten van rond 1750 met darmsnaren erop. Ze beginnen en eindigen met ng>Franz-Joseph Haydnng>; eerst een bewerking van het lied 'If e’er ye do well it’s a wonder' uit een collectie van Schotse liederen van Haydn en als laatste het Strijkkwartet in D groot, Op. 20 nr. 4. Daar tussenin het Strijkkwartet nr. 1 in a klein van de Nederlandse componist Johannes van Breeng> ng>(1801–1857), die ik niet kende, en de wereldpremière van een stuk voor strijkkwartet 'The Same Air' van de Schotse componist ng>Dan Abrahamsng> (die ik ook niet kende) en die zelf aanwezig is en zijn compositie inleidt. Het begint en eindigt met gezamenlijk zuchten van de vier musici maar de muziek was mooi en subtiel. Heerlijk, wat een bijzondere middag. Het kwartet klonk zowel mooi als kwetsbaar onder de hoge gewelven van de oude kerk, die behalve een aantal kunstwerken weinig bevat en niet meer als godshuis fungeert. ng-dulce.nl/home/89">ng>Naar het begin van dit kwartaalng>

Een lange rij witte hortensia's aan de Oliemolenstraat in Veere. Op de achtergond de toren van het stadhuis met het unieke carillon.

ng>Vrijdag 17-07-2026ng>

Het is iedere dag weer een genoegen om door het stadje te kuieren. In alle straatjes, pleintjes en steegjes vind je in de tuinen bloemen en bloeiende planten. Vooral stokrozen, oleanders en hortensia's. Het geeft een mediterrane sfeer aan het plaatsje. Vanmorgen is het overigens voor het eerst bewolkt en wordt de twintig graden nauwelijks gehaald. De wind is naar het noordwesten gekrompen. Vanaf het middaguur komt er steeds meer blauwe lucht en zon en dan is het 25 graden. Op het pleintje voor de Jachtclub staat vandaag de viskraam weer. We lunchen met makreel (zij) en verse haring met uitjes (hij).

     In de middag verdiep ik me in een fascinerend boek, dat een standaardwerk werd: 'The Power Triangle' van politiek-socioloog ng>Hazem Kandilng> van Cambridge (Oxford University Press, 2016), dat aan de hand van de ontwikkelingen in de driehoek leger, politiek en veiligheidsdiensten de jongste geschiedenissen van Iran, Turkije en Egypte analiseert. De ene een absolute monarchie die door religieus absolutisme omver wordt geworpen, de tweede een zeer beperkte democratie en de derde een autoritaire politiestaat. Goed geschreven en uitermate boeiend. Naar het begin van dit kwartaal

Artists' impression van exoplaneet LHS1140b op het tijdstip dat op de achtergrond de zusterplaneet LHS1140c als een zwart stipje vóór de gezamenlijke zon LHS1140 langsgaat (Credit: Melissa Weiss/CfA)

ng>Zaterdag 18-07-2026ng>

Steeds weer een stapje verder in de zoektocht naar leven in de onmetelijke uitgestrektheden van het mogelijk oneindige heelal. Inmiddels zijn er meerdere duizenden ng>exoplanetenng> gevonden. Ik herinner me nog dat het twintig jaar geleden nog opzien baarde als er een gevonden werd en ik dat als regel meldde op mijn weblog. 

     Voor het eerst ontdekten astronomen een atmosfeer rond een aardachtige, rotsplaneet die in de bewoonbare zone van een andere ster draait, ng>meldt Astroblogsng>. 'De ontdekking levert het sterkste bewijs tot nu toe dat er buiten ons zonnestelsel werelden zouden kunnen bestaan ​​met omstandigheden die vergelijkbaar zijn met die van de aarde, qua samenstelling en temperatuur, en die potentieel leven kunnen ondersteunen.' Deze week werd de ontdekking ng>gepubliceerd in Scienceng>. Het gaat om LHS 1140 b, een rotsachtige exoplaneet op ongeveer 48,8 lichtjaar van de aarde. In kosmologisch opzicht is dat in onze achtertuin. De planeet draait om de ​​ng>rode dwergster LHS 1140ng> binnen de bewoonbare zone van de ster. Hij heeft een leeftijd van ruim 5 miljard jaar en werd in 2017 ontdekt. Hij zou 5,6 maal zo zwaar zijn als de aarde. Een super-aarde dus bij een zon die vijf keer kleiner is dan onze zon. In 2020 ontwaarde de Hubble ruimtetelescoop aanwijzingen voor waterdamp in zijn atmosfeer en later vond de James Webb ruimtelescoop er sporen die een dichte atmosfeer van vooral stikstof suggereren. NB: met 78 procent is stikstof het meest voorkomende gas in de atmosfeer van de aarde. Met behulp van een mogelijk broeikaseffect zou de temperatuur aan de oppervlakte van LHS 1140 b rond de -7 graden Celsius kunnen zijn. Een studie uit 2023 wees uit dat de dichtheid van de exoplaneet niet voldoende zou zijn voor een rotsplaneet, dus misschien gaat het om een oceaanwereld.

     Op vernuftige wijze gebruikten de onderzoekers een zeldzame samenstand, waarbij LHS 1140 b en de andere, binnenste exoplaneet LHS 1140 c van het stelsel in dezelfde nacht voor hun ster langs trokken. Daarbij bleek dat er helium uit de atmosfeer van LHS 1140 b ontsnapte, wat bevestigde dat deze planeet wel degelijk een atmosfeer heeft. Bij LHS 1140 c was dat niet het geval. Een heliumatmosfeer? ng>Heliumng> is een volkomen inert gas dat nergens mee reageert. Van de planeten in ons eigen zonnestelsel hebben gasreuzen zoals ng>Jupiteng>r atmosferen die rijk zijn aan dit edelgas. Misschien is LHS 1140 b dus zo'n gasreus. De onderzoekers geven het niet op en willen de volledige samenstelling van de atmosfeer bepalen en uiteindelijk onderzoeken of de planeet oceanen aan het oppervlak heeft of andere kenmerken die verband houden met bewoonbaarheid.

Vanmorgen is het overwegend bewolkt bij de aangename temperatuur van 21,5 graden. De wind is noordwest en wisselend van kracht. Het is druk op de wal want vandaag is het geen strandweer. Ik schrijf vanochtend mijn blogpost want vanmiddag komen ng>Wim & Angéliqueng> uit Middelburg bij ons langs. Ze rijden ons dan naar een supermarkt in de Zeeuwse hoofdstad, want onze voorraden beginnen op te raken. Daarna gaan we met zijn vieren eten in de ng>Jachtclubng> hierboven. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zondag 19-07-2026ng>

Klimaatwetenschapper ng>Zeke Hausfatherng> maakte een diepgaande analyse van de ontwikkeling van bos- en natuurbranden in Canada in de periode 1959 - 2025. Het resultaat is de kwadranten-analyse die hierboven staat. Wie er rustig naar kijkt ziet niet alleen een toename in de grootte van de branden (grotere cirkels) maar een duidelijke verschuiving van het koele en natte kwadrant (linksboven) naar het hete en droge (rechtsonder). 'The pattern is hard to miss. The biggest fire years pile up in the hot-and-dry corner with 2023 really standing out, and the recent era (red dots, 2011–2025) has shifted visibly toward that corner relative to the black dots of the 1960s. Canada’s fire seasons are migrating into the part of weather-space where the big burns happen'. Hausfather zet het uiteen in een ng>artikel dd. 17 juli jl. op The Climate Brinkng>. Daarin weerlegt hij het bekende argument - onder andere van ng>Trumpng> - dat de schrikbarende toename veroorzaakt zou worden door 'mismanagement' in het bos- en natuurbeheer in Canada: 'About 71% of Canada’s area burned over 1990–2023 came from lightning-ignited fires, and in the record 2023 season it was ~93%. These are remote boreal megafires, ignited by lightning far from any road, timber lease, or fuel-treatment crew. This is worth considering in the context of the management debate: the fires driving the smoke are not escaped campfires or mismanaged plantations. They are lightning strikes into a drying landscape, often burning in exactly the places no one was managing. And because warming is expected to increase high-latitude lightning, climate change can contribute to both the fuel dryness and the ignition side of the equation'. Natuurlijk: frequentere extreme neerslag met onweer en blikseminslagen in de boreale bossen zijn vaker oorzaak van het ontbranden van door hitte en droogte zeer brandbare natuur.

     Hausfather vindt steun voor die conclusie in een ng>eveneens recent (juli 2026) onderzoekng> van de Amerikaanse National Academies over het toeschrijven (attribution) van extreme weergebeurtenissen en hun impact. 'So next time someone tells you Canada’s fires can be solved by raking the forests, you can point out that the thing filling their sky with smoke is a lightning-struck, drought-primed boreal forest doing what a warming climate is making it do more and more often'.

Gisteren werd de Merwedebrug bij Gorcum - de bouw van twee nieuwe bruggen is pas begonnen - ng>afgesloten voor alle vrachtverkeerng>. De constructie van de brug uit 1961 bleek tezeer verzwakt te zijn. ng>Rijkswaterstaatng> zegt: 'Omdat het staal minder sterk is dan eerder werd gedacht, kan er overbelasting van de boog van de brug ontstaan. Hierdoor bestaat het risico dat de stalen platen waaruit de boog is opgebouwd onder hoge druk gaan vervormen. Dat kan gevolgen hebben voor de constructieve veiligheid van de brug'. Vrachtverkeer moet voortaan omrijden via de A15, A16 en A59 of via de A15, A2 en A59 tot in 2031 de westelijke helft van de nieuwe bruggen klaar is. De brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) zegt dat de impact van de sluiting enorm is. De overlast is nog erger omdat de Papendrechtsebrug in de N3 bij Dordrecht vanaf dit weekend gedurende ng>negen maanden dicht isng> voor al het verkeer vanwege onderhoud. Die omleidingsroute is dus niet beschikbaar. Je ziet meteen vanmorgen wat er gebeurt: ng>vrachtwagens rijden toch gewoonng> over de Merwedebrug. Zakken we erdoor, dan zakken we erdoor. Handhavingsmaatregelen moeten nog getroffen worden.

Gisteren dus boodschappen bij ng>AHng> in Middelburg. ng>Wim T. ng>reed ons in zijn auto. Binnen een uur hadden we alles van het lijstje van Anna bijeen en laadden het in, waarna we ng>Angéliqueng> van thuis ophaalden en naar Veere reden. Juist bij het uitladen en aan boord brengen viel er miniem en verwaarloosbaar buitje. Wij kunnen er met de aangevulde voorraden zeker weer een week tegen. Met zijn vieren aten we erg gezellig bij de ng>Jachtclubng>. Het is hoogseizoen en er waren wedstrijden met platbodems; de club zag ik zelden zó vol publiek maar het liep allemaal op rolletjes. Eerder op de dag werd de klok van de toren van het Veerse stadhuis stil gezet. Hij was helemaal van slag geraakt en sloeg de verkeerde uren. De nacht werd er nóg stiller door.

     Het is vandaag een dag van wolken en zon, flink wat wind uit het noorden en veel wandelaars. Ook het midden van het land heeft nu zomervakantie. En het blijft droog. Het wordt 24 graden. Bijna alle jachten vertrekken en vanaf 13.00 uur begint de wederopbouw. Zo gaat het dagelijks. Naar het begin van dit kwartaal

Dulce aan de overkant voor de Jachtclub in de haven van Veere rond het middaguur. De passantenjachten zijn bijna allemaal weg. 's Avonds ligt het weer vol.

ng>Maandag 20-07-2026ng>

Gisteravond toch maar naar de WK-finale gekeken. Na de eerste helft waarin niets gebeurde ging Anna in bed liggen lezen. Ik keek verder en zag dat ng>Trumpng>, ng>Melaniang> en de permanent grijnzende ng>Infantinong> in een kooi van kogelvrij glas naar de wedstrijd keken. Spanje schoot tientallen keren vruchteloos op het doel van Argentinië, dat zelf geen enkele poging deed om te scoren. Pas in het laatste kwartier van de verlenging kwam het verlossende doelpunt waarmee Spanje het toernooi won. Ik bleef op om te zien hoe Trump de beker moest uitreiken aan het door hem gehate Spanje. Zijn grote vriend Infantino kon niet voorkomen dat hij door het publiek op de tribunes werd uitgefloten.

     Ook de halftimeshow na de eerste speelhelft heb ik ondergaan. De ng>FIFAng> kan nog steeds niet uitleggen waarom deze lachwekkend slechte opvoering met onder andere ng>Madonnang>, ng>Justin Bieberng>, ng>Shakirang>, die in strijd is met het eigen reglement, zo nodig moest plaatsvinden. Van zingen is geen sprake; gillen, de blote buik schudden en de tegenwoordig obligate, kleffe groepsknuffel voerden de boventoon. Ik zag een troosteloze ng>Miss Piggyng> ook nog even ergens zitten. Bieber was de enige die je enigszins kon verstaan. Hij begeleidde zichzelf met alleen een akoestische gitaar en wat ik hoorde was vooral 'Halleluja' en aan het slot iets als 'It's the World Cup Hallelujah'. Ik was blij dat na een klein halfuur de tweede helft van de finale begon. Uiteindelijk won Spanje dus, maar direct na de verloren match viel een Argentijnse middenspeler, tijdens het spel toch al geen voorbeeld van eerlijk spel, uit woede de Spaanse spelers aan. Over sportiviteit gesproken: toen de overwinnaars gehuldigd werden draaiden alle Argentijnse spelers hen demonstratief de rug toe.

Na een uur of één zoek ik het bed op en val snel in een zalige put van vergetelheid. De harde noordenwind wekt me af en toe maar zo te horen is alles in orde. Vanmorgen waait die wind nog steeds (NW 5), de vakantievierende jachten verdwijnen de een na de andere, maar wij boeken bij de havenmeester nog een week bij. Het is soms bewolkt maar er zijn ook lange perioden met zon, waarin het 24 graden wordt. Volgens de weerberichten komt er woensdag eindelijk wat regen, maar in de loop van vandaag verdwijnt dat frontje uit de weerkaarten van zowel ECMWF als GFS. Op wat enkele druppels na zal het tot zondag waarschijnlijk droog blijven. Mogelijk wel wat warmer. Naar het begin van dit kwartaal

De haven van Veere rond het middaguur. Later wordt het nog veel drukker.

ng>Dinsdag 21-07-2026ng>

Vannacht bleef het stevig waaien maar vanochtend is de WNW-wind tijdelijk even weg. In Oldenzaal, Twente was er nachtvorst; het vroor er aan de grond 0,1 graden. Dat is in hoogzomer een zeldzaamheid en zou kunnen komen door de droogte, als er weinig vocht onder de grond zit. Het is weer dinsdag en dat is de dag van de wekelijkse ng>Historische Marktng> tijdens de zomermaanden. Nu is er ook een rommelmarkt in een gebouw aan het eind van de parkeerplaats bij de Kampveerse Toren. Anna tikt weer wat thrillers op de kop en ik vond er niks van mijn gading. Koffie bij 't Waepen. Er heerst een drukte van belang nu de zomervakantie voor het hele land is ingegaan. Bij terugkeer aan boord blijkt dat de haven bezig is vol te lopen. In de loop van de middag krijgen we een motorjacht in race-uitvoering met jongelui naast ons met populaire muziek aan in de kuip, maar die moeten van de havenmeester na twee uur weer weg omdat ze niet voor de nacht blijven en de havenmeester de ligplaats nodig denkt te hebben. Op de wal staat een zanggroepje dat niet erg zuiver zeemansliederen ten gehore brengt terwijl de massa's langs de kramen schuiven. Het is niettemin zeer gezellig en de zon schijnt vrijwel steeds. Het wordt 25 graden. Na drie uur raakt de haven erg vol. De doorvaart langs de Jachtclub is erg smal om dat er twee grote motorjachten naast elkaar hem haast blokkeren. Aan de binnenkant ligt men met drie tot vier boten naast elkaar. Dat hebben we hier dit jaar nog niet gezien. Hoogseizoen! Als om vier uur de de snelle motorboot naast ons met de jongelui vertrekt ligt er binnen een halfuur een nieuwe buurman naast ons, geen kleintje, een HR 50. Gelukkig geen hoge motorboot, die je alle uitzicht ontneemt.

Van 20 tot en met 22 augustus zijn de jaarlijkse ng>Havendagen in Zierikzeeng>, een driedaags maritiem feest vol muziek, streekmarkten, kinderactiviteiten en volop verse Zeeuwse mosselen. Dit jaar zou er voor het eerst ng>een Prideboot meevaren, maar dat gaat niet doorng>. De Zeeuwse autoriteiten kregen slappe knieën. Waarom? Omdat meerdere mosselvissers aangaven dat zij dan niet zouden meedoen. Waarom niet? Dat zeggen ze niet, maar wel dat het 'grote gevolgen zou hebben voor essentiële onderdelen en tradities van de Havendagen’, volgens de organisatoren. Geen ruggengraat, zulke bestuurders.

ng>In delen van Spanje geldt opnieuw code oranjeng> vanwege extreme hitte en een verhoogd risico op bosbranden. Vooral in het zuidoosten van het land lopen de temperaturen de komende dagen sterk op. In de regio rond Murcia kan het lokaal 45 graden worden. Zulke extreme hitte is deze zomer in Spanje geen uitzondering meer. Naar het begin van dit kwartaal

Het project van seizoengast 2026 Maartje Korstanje in de Grote Kerk van Veere: een onderwaterwereld van groei, verval en verbeelding.

ng>Woensdag 22-07-2026ng>

Na een windstille nacht lijkt het of er in de vroege ochtend een ultrakort buitje is gevallen. Een mini-regentje. Er liggen druppels op de luiken en de ramen, maar aan dek zie je geen spoor van nattigheid. Vrijwel alle schepen verlaten de haven en de onrustige NNW-wind steekt weer op. We bezoeken vandaag weer de kolossale Grote Kerk omdat er een mooie tentoonstelling is. In het grote vloervlak in het enorme middenschip is een bijzondere expositie uitgestald van kunstenares ng>Maartje Korstanjeng> uit Goes. Er staan een aantal objecten die te maken zouden hebben - aldus de folder - met een vreemde onderwaterwereld. Vormen die doen denken aan zeewier, kwallen, koraal, schelpen en volstrekt onbekende groeisels. Zie de foto hierboven. Korstanje, die achternaam had vroeger - in de jaren 70 - een psychologe, medewerkster van ng>JAC-Utrechtng> waar ik toen als huisarts werkte. Zij kwam ook uit Zeeland, zelfs uit Goes, dacht ik. Ik meen dat zij inmiddels overleden is. In 2013/14 was ze nog op een van mijn boekpresentaties in Utrecht. Zou deze Maartje haar dochter of kleindochter kunnen zijn?

     De vaste elementen in de kerk intrigeren ons opnieuw (we waren hier jaren eerder). In de Franse tijd werd de kerk gebruikt als militair hospitaal. Daartoe werden er vier verdiepingen in aangebracht en sommige objecten zijn daarop gebaseerd, bijvoorbeeld de 'verdwenen verdieping' waar je geacht wordt in te zweven als de soldaten, tussen leven en dood. Opnieuw zijn we erg onder de indruk van de 'nger_van_Foucault" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Slinger van Foucaultng>', een grote, zware kogel die aan een ellenlange lijn hangt, helemaal vanaf het hoogste dakgebint. Zie hier een foto. Hij schommelt langzaam heen weer en bewijst met zijn altijd veranderende beweging dat de aarde draait. Ook brengen we een bezoek aan ng>Griesng>. Dat is de naam die de mummie van een kat kreeg, die in 1958 werd gevonden in een holte in een muur van de kerktoren. De kat zou (met 95,4 procent zekerheid) bij de bouw van de kerk in de Middeleeuwen zijn ingemetseld als een soort offer. Als je een deurtje open trekt zie je de verbazend goed geconserveerde dierenmummie op een kussentje liggen. Niet erg meer aaibaar, overigens. ng>Hier vind je een fotong>.

     In de middag is er meer zon. De wind is ongedurig met kracht 4 tot 5. Geleidelijk aan vult de haven zich weer met jachten. Vanavond gaan we uit eten in de serre van ng>'In den Struyskelderng>' hier op de kade. Morgen en richting weekeinde zou het weer warmer kunnen worden.

In het conflict tussen de defensieminister ng>Fedorovng> en de legerleider ng>Syrskyng> ng>heeft Zelensky de knoop doorgehaktng>: nu zijn ze allebei ontslagen. De klassieke oplossing? Waar er twee vechten hebben er twee schuld? Anders dan in Rusland verliep het conflict deels in de openbaarheid, beiden verdedigden zich in de media en er waren in Kyiv demonstraties vóór Federov. Hij zou het brein zijn geweest achter de succesvolle ontwikkeling van de oorlog met drones. Daar zegt Zelensky niets over in zijn beslissing. De nieuwe legerleider is nu ng>Mychajlo Drapatyng>, een 43-jarige en zeer ervaren militair die door de demonstranten in Kyiv en andere steden wordt gesteund. Drapaty is een medestander van Fedorov.

     Het verschil met het ng>Kremlinng> is dat men daar zelden of nooit een crisis zelf openbaar maakt, er op straat niet openlijk over praat, laat staan demonstreert. Zulke crises zijn er natuurlijk wel en soms komt de grote impact ervan aan het licht. Denk aan die met de ng>Wagnergroepng> en ng>Jevgeni Prigozhinng> in 2023. De impasse aan de fronten duurt intussen voort. Beide partijen zijn op weg naar hun uitputting. Wie geeft het eerst toe? Ik vrees voor Oekraïne, dat kampt met desertie en een groot gebrek aan raketten. Aan dat laatste zou het Westen iets kunnen doen. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Donderdag 23-07-2026ng>

In Veere heeft de gemeente een aantal jaren geleden veldjes aangelegd en die bezaaid met wilde bloemen. Het resultaat zie je op de foto hierboven van zo'n veldje aan de overkant van onze ligplaats. De paal met dat kastje is een onderkomen voor vleermuizen. Hulde aan deze groene gemeente, want omdat steeds meer mensen de spouwmuren van hun huizen dicht laten spuiten worden de vleermuizen eruit verdreven. Vannacht was het opnieuw windstil, maar vanochtend is de WNW-wind weer terug. Net als gisterochtend viel er eventjes wat regen. Mini-buitjes. In Oldenzaal, Twente was er eerder deze week nachtvorst; het vroor er aan de grond 0,1 graden. Dat is in hoogzomer een zeldzaamheid en zou kunnen komen door de droogte, als er weinig vocht onder de grond zit.

Het grootste deel van de dag blijft het bewolkt. Het is de koudste dag sinds we hier liggen: 22 graden. Valt dus wel mee. Rond het middaguur geeft de beiaardier zijn wekelijke concert op het carillon van de stadhuistoren. Hij maakt er weer wat moois van; de 'Ode an die Freude' komt zelfs langs. Vanwege de koude en grillige wind blijven we goeddeels binnen in de kajuit. In de middag keert het zomerweer weer terug. Een Gorcummer en lezer van het weblog is hier op vakantie en komt even langs om ons te groeten.

Gefascineerd lees ik vandaag het relaas van ng>Hazemng> ng>Kandilng> in zijn boek 'The Power Triangle' (Oxford University Press, 2016) over de bloedstollende manier waarop de toenmalige president ng>Anwar Sadatng>, opvolger van ng>Nasserng>, in 1973 de ng>JomKippoeroorlogng> met Israël voerde. Na een succesvolle verdrijving van de Israëlische troepen van de oostelijke oever van het Suezkanaal stopte hij de Egyptische aanval vlak vóór de strategische bergpassen in de Sinaï-woestijn, tegen de wil van zijn generaals in, en streefde een politiek akkoord met Jeruzalem na. Israël kreeg daardoor overigens de kans om eerst af te rekenen met de Syrische troepen die dreigden de Golan-hoogten terug te veroveren. Daarna keerden ze terug naar de Sinaï om de Egyptenaren terug te slaan tot ver over het Suezkanaal. De facto een nederlaag voor Caïro, maar toch kwam dat politieke akkoord er en kreeg Egypte de Sinaï integraal weer terug in de aanloop tot de ng>Camp David Akkoordenng> in 1978. Die moeizame vrede tussen Egypte en Israël bestaat nog steeds. De historie zoals Kandil die weergeeft is een andetre dan die ik me - vaag - nog herinner uit die lang vervlogen tijd. Zijn vertelling is voorzien van een enorm notenapparaat, dat me betrouwbaar overkomt.

De Europese lidstaten kwamen met veel moeite en concessies ng-verzet-grieken" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>een nieuw sanctiepakketng> - het 21e - overeen voor Rusland. Velen dachten dat het met het vertrek van ng>Orbánng> gemakkelijker zou worden, maar het tegendeel lijkt het geval. Vooral de Grieken lagen dwars. Die willen met hun tankervloot de lucratieve contracten voor het vervoer van vloeibaar Russische LNG naar landen buiten de EU niet kwijt. 'Anders doen anderen dat'. Ook wilde de Europese Commissie de import uit Rusland van verschillende vissoorten, waaronder kabeljauw, stopzetten. Onder druk van verschillende visverwerkende landen is dat plan eruit gehaald. Verder was er een voorstel om geen visa meer te geven aan Russen die in het leger hebben gevochten, maar Italië en Frankrijk verzetten zich hiertegen uit bescherming van....hun toeristische sector. Dat plan ging dus niet door. Hoe diep beschamend. Dit continent wil zich niet verdedigen.

     ng>Arnout Brouwers in De Volkskrantng> is ook boos: 'De Europese Unie moet juist nu doorbijten en met sancties Vladimir Poetin naar de onderhandelingstafel dwingen. Maar vooral in zuidelijk Europa regeert het economisch belang'. De Europese sanctiemachine laat het op een cruciaal moment afweten. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Vrijdag 24-07-2026ng>

Deze week waren er temperaturen rond de 20 graden, die eigenlijk gewoon zijn voor een zomer in Nederland. Vannacht was het opnieuw volledig windstil, maar nu onder een onbewolkte sterrenhemel. Vanochtend nog steeds geen wind en volop zon. De weermodellen spreken steeds eensgezinder over hoge temperaturen en mogelijk een nieuwe hittegolf volgende week. Zuidelijke winden voeren dan heel warme lucht uit Afrika via Spanje en Frankrijk richting Nederland. Zie de ng>ECMWFng>-weerkaart hierboven voor volgende week woensdag 29 juli. De Amerikaanse ng>GFSng> had gisteren voor 30 juli a.s. voor ons land al temperaturen van 45 graden in petto. Dat heeft het vandaag opnieuw:

In elk geval lijkt het me goed dat we zo dichtbij zee zitten, hier in Veere en straks in Burghsluis. Scheelt toch een aantal graden minder warmte.

Voor het eerst in zijn geschiedenis ng>gaat het Twentekanaal dichtng> vanwege de aanhoudende droogte. De sluizen bij Eefde gaan vanaf morgenmiddag dicht voor de scheepvaart. Ook mag per direct geen water meer uit het Twentekanaal onttrokken worden voor het beregenen van gewassen.

In Frankrijk en Spanje woedt een groot aantal natuurbranden, waarvan ng>32 alleen al in Frankrijkng>. In het zuidwesten van dat land worden vanwege twee snel uitbreidende natuurbranden ruim 63.000 mensen geëvacueerd. Op het schiereiland Cap Ferret brengt men mensen per boot in veiligheid. Bij Saumos in het departement Gironde heeft het vuur meer dan 10.000 hectare verwoest. Het is daarmee de grootste natuurbrand van dit seizoen. Er moesten 40.000 mensen worden geëvacueerd. In Spanje roept de regering vandaag de nationale noodtoestand uit.

We houden het rustig, want het wordt vandaag echt warm. Vanochtend span ik de zonbescherming (nog uit Malta 2008) weer over de kajuitramen. Naar de bakker. Koffie op de Markt ditmaal bij ng>Suster Annang>. Ons oordeel: die heeft de beste latte macchiato. Tegen het eind de middag is het bijna 29 graden geworden. Opmerkelijk: de zwaluwtjes zijn terug. Tijden de koudere dagen waren ze afwezig, maar nu zwermen ze om de schepen maar ook hoog in de lucht. Je kunt er geen peil op trekken. Naast ons hebben ze nesten onder de steiger. Grote toevloed van jachten in de haven voor het weekeinde. Naar het begin van dit kwartaal

Het Britse jacht 'Idem' zinkt bij de Spaanse noordwestkust na een aanval door orca's. © Salvamento Maritimo

ng>Zaterdag 25-07-2026ng>

De Duitse ng>'Segelreporter' bracht deze weekng> nieuwe berichten over aanvallen door groepen ng>orcang>'s op zeiljachten in de Atlantische wateren van Spanje. Hij noemt aanvallen op één dag op vier jachten in het zeegebied voor Estaca de Bares en en de Ria de Viveiro. Beide locaties zijn niet eens bij de Straat van Gibraltar waar de orca-aanvallen rond 2020 begonnen, maar in de regio Galicië helemaal in het noordwesten van Spanje. Daar zijn we nog in 2015 zonder problemen geweest op de terugweg naar Nederland. Eén van de aangevallen jachten - met de naam ng>Idemng> - zonk zelfs na aanvallen op het roer. De beide zeilers werden overgenomen door een passerend motorjacht. Ook van het Britse zeiljacht ng>Glatisantng> en het Franse schip ng>Kadorng> werden de roeren zwaar beschadigd. De Spaanse reddingsdienst bracht de eerste naar Viveiro terwijl Kador op eigen kracht die haven kon bereiken. Een vierde aangevallen jacht kreeg geringe roerschade maar kon zijn reis voortzetten. Oorlogen, piraterij, extreem weer, orca-aanvallen, de wereld is niet meer zo prettig voor zeezeilers.

De wereld is sowieso steeds minder prettig. De natuurbranden in Frankrijk en Spanje breiden zich nog steeds uit. Inmiddels is het aantal mensen die hun huizen moeten verlaten opgelopen tot ng>meer dan een kwart miljoenng>. Dat is ongekend veel.

Vanmorgen is het zonnig. We ontmoeten bij de koffie op het terras van 't Waepen mijn oude HBS-vriend ng>Wim Tng>., die speciaal om afscheid van ons te nemen van Middelburg naar Veere is gefietst. We spreken over muziek en ik zeg dat ik beter muziektheoretisch onderlegd had willen zijn. Dan begrijp je composities doorgaans veel beter. Dat is waar maar er past een kanttekening bij, zegt Wim, want je gaat anders luisteren. Kennis van muziektheorie is meer technisch. Niet hetzelfde als muzikaliteit. Het maakt je minder ontvankelijk voor de directe, emotionele impressies die ook heel belangrijk zijn bij het verstaan van muziek. Mooi gezegd.

De haven loopt weer vol. Hoogseizoen. De jachten worden steeds groter en langer, zegt de havenmeester, en de haven niet. Het wordt lastiger om ze allemaal kwijt te kunnen. Ja, we hebben bewust op tijd voor een goede plaats gezorgd. Toch gaan we overmorgen maar eens verder. Het wordt vandaag ruim 27 graden. Morgen komt er een oud regenfront over. Het zal hier wel meevallen, maar het oosten en noordoosten van het land ng>kunnen meer neerslag verwachtenng>. Daar is lokaal 10 millimeter mogelijk. Maandag is de wisselvalligheid weer weg. Het wordt droog en mogelijk enige dagen zeer warm met enige tijd temperaturen ruim boven de 30 graden. Naar het begin van dit kwartaal

Oppenheimer 22 juli 2026. Deze vergulde afbeelding staat op de Pioneers 10 en 11 ruimtesondes.

ng>Zondag 26-07-2026ng>

Wie gebruikt er al artefical intelligence (AI)? Vrijwel iedereen, vermoed ik, vaak zonder het te weten. Bij ng>Googleng> krijg je het al een paar jaar automatisch als eerste optie voorgeschoteld. Ik heb het lang genegeerd, maar sinds ik zag dat het ook laat zien welke keuze het maakt - vaak ng>Wikipediang> - gebruik ik het toch. AI neemt het zoeken c.q. het kiezen uit de opties van je over en dat doet het meestal goed. Het is een assistent, die je wel moet controleren. Ruim tien jaar geleden las ik het boek van ng>Nick Bostromng> over superintelligentie die het initiatief onvermijdelijk van de mens zal overnemen. ng-dulce.nl/home/article-8123" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Drie jaar geleden schreef ikng> over een experiment van het Amerikaanse leger. Daarin kreeg een AI-systeem de instructie om zoveel mogelijk luchtafweerinstallaties uit te schakelen. 'Wat deed het systeem? Het ng>schakelde zijn eigen beheerder uitng>, omdat die weleens bevelen gaf om niet te schieten. Zo poogde het zijn score te verhogen'. Van de week moest ik daaraan denken toen ik las dat ng" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>een AI-programma van het bedrijf OpenAIng> was losgebroken uit zijn testomgeving. 'In een poging om de opdracht te voltooien die het van de programmeurs had gekregen, hackte het programma het ngface.co/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>AI-platform Hugging Faceng>, waar ontwikkelaars programma's en databestanden kunnen delen'. De uitbraak en de hack van Hugging Face was al dagen aan de gang zonder dat de bedrijven het door hadden. 'OpenAI, het bedrijf achter het populaire ng>ChatGPTng>, had voor de proef een AI-agent ingezet, dat is een computerprogramma dat zelfstandig taken kan uitvoeren zoals veiligheidsproblemen zoeken. Door zo een gat in de beveiliging te vinden kon het programma de testomgeving verlaten en toegang tot het internet vinden'. Dat is dus bijna exact het scenario dat Nick Bostrom voorspelde. Je voelt je er erg ongemakkelijk bij.

Na een rustige nacht zien we vanmorgen wolken en wat zon. De wind is naar zuidwest gekrompen. In de kajuit hoor ik opeens een kreet uit de slaaphut. Anna krijgt een felle scheut pijn in haar onderrug. Allemachtig, ook dat nog. Een rugspier geforceerd. Ze kan zich nauwelijks bewegen. Ik help haar voorzichtig op een bank in de kajuit. Ze neemt pijnstillers en is vandaag nergens meer toe in staat. Ik kook de zondagse eitjes en dek voor het ontbijt. Buiten is het ook somber; er valt af en toe een bui. Zo krukken we samen de dag door. Terwijl de wind aantrekt naar kracht 5 tot 6 klettert er rond half vier nog een korte, felle bui op het schip. Een lijn begint tegen de mast te slaan. Naar buiten om hem vaster te spannen. Om vier uur valt alles weer stil. ZW kracht 3 - 4. Ik denk dat het oude regenfront nu voorbij is.

     Er zijn weinig scheepsbewegingen. Vanavond zouden we ten afscheid nog een keer uit eten bij de ng>Jachtclubng>, maar daar is Anna niet toe in staat. Straks zal ik een pizza halen. Het vertrek morgenochtend naar Burghsluis staat waarschijnlijk ook op losse schroeven. Het is even niet anders. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Maandag 27-07-2026ng>

Hierboven staat de prognose ng>die de NOAA in mei afgafng> voor het orkaanseizoen 2026 in de Noordatlantische Oceaan: een zwakker seizoen dan gewoonlijk, 55 procent kans op een seizoen beneden normaal. Dat zou te maken hebben met de opkomende ng>El Niñong>: 'El Niño conditions tend to support less tropical storms and hurricanes'. Inmiddels is het seizoen op 1 juni jl. begonnen en zijn er twee tropische stormen ontstaan, ng>Arthurng> (10 juni, in de Golf van Mexico) en ng>Berthang> (17 juli, idem) met enige doden en schade langs de kust van de VS.

Ondertussen teistert de zwaarste orkaan van ngen" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>dit orkaanseizoen in de Stille Oceaanng> grote delen van China met extreme regenval en aardverschuivingen. ng>De zware orkaan heet Noulng>. Voor de komst van de orkaan werden in China zo'n 800.000 mensen geëvacueerd, vooral uit steden. Ook werden veel vluchten en treinritten geannuleerd. Noul is de derde orkaan die China deze maand treft, dat zijn er aanzienlijk meer dan gemiddeld. De afgelopen jaren lag het aantal in de maand juli gemiddeld rond de 1,8. ng>Volgens het Nationale Klimaatcentrum van Chinang> heeft dat te maken met enerzijds klimaatverandering en anderzijds de opkomende El Niño, die ng>in de Pacific een andere uitwerking heeftng> dan in de Atlantische Oceaan.

Over doofheid. Het valt ons deze zomer extra op. Bij alle ontmoetingen met vrienden van onze leeftijd valt ons op, net als bij onszelf, dat we allemaal kampen met een afnemend gehoor. Het is vaak wel amusant maar niet altijd. Je ziet dat we onze koppen wat dichter bij elkaar houden en het beste oor naar je toedraaien en dat sommigen opvallen door verkeerd te raden naar wat er gezegd wordt. Ik herinner me dat mijn moeder erg slecht kon gokken wat ze hoorde. Sommigen dragen al gehoorapparaatjes, die overigens nogal eens slecht zijn afgesteld en dus niet helpen. Of je ziet ze je scherp aankijken in een poging tot liplezen, die niet steeds succesvol is. Anderen blijken helemaal niks te horen als je elkaar niet aankijkt. Ach, het is onvermijdelijk, hoe ouder je bent, hoe slechter je hoort.

Op weg naar nieuwe warme dagen. Vanmorgen is het overwegend bewolkt en er valt een enkel buitje. Ik loop naar de havenmeester om te vertellen dat we langer moeten blijven vanwege Anna's rugklachten. Dat is geen probleem. Zelf is ze behalve met pijnstillers in de weer met warme kruiken en midalganzalf. Het ziet er vandaag al iets beter uit dan gisteren. Samen maken we een boodschappenlijst en maken een account aan bij de ng>PLUS-Corbijn-supermarktng> in het nabije dorp Vrouwenpolder. Vervolgens voeren we een lijst met boodschappen in die - als het goed gaat - morgen tussen 10 en 12 uur bezorgd worden bij de ng>Jachtclubng>. Benieuwd of dat goed gaat! Voor het avondeten van vandaag hebben we nog wel iets aan boord. Ik maak daarna een lange, landelijke wandeling over een deel van de vestingwallen van Veere en keer terug met een zak Engelse drop voor Anna uit ng>Oma's Snoepwinkelng>. Daar is ze gek op. Vandaag blijft de bewolking aanwezig maar de temperatuur loopt op naar 24 graden. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Dinsdag 28-07-2026ng>

In de jaren zestig leerde ik aan de Utrechtse universiteit wat een ng" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Gauskrommeng> is. Hij werd ook wel 'normaalverdeling' genoemd en je komt hem overal in de wetenschap tegen: een symmetrische grafiek waarbij de meeste waarden rond het gemiddelde liggen en de kans op uitersten aan beide zijkanten snel afneemt. Natuurlijk komen afwijkingen van de ideale klokvorm veel voor. Dan is de curve niet symmetrisch. Hij kan ook meer dan één piek hebben. Een scheve curve, hetzij naar links of naar rechts, krijg je bij een onevenredige verdeling van de data in je gegevensbestand.

     De curves hierboven tonen de afwijkingen (anomalieën) van de gemiddelde temperaturen in West-Europa in de periode 15 mei - 15 juli op 850 hPa en op 1500 meter hoogte. Die gaven in het recente verleden nog een redelijk gewone normaalverdeling. De groengekleurde curve laat het oude klimaat zien in de jaren 1951 - 1980. In de jaren van de nieuwe normaliteit - van 1990 - 2020 (geel) - is de grootte van de anomalieën al wat naar rechts verschoven, terwijl in het jaar 2026 de hele verdeling naar rechts is gegaan. De afwijking van de standaardcurve drukt men uit in sigma (de Griekse letter σ). Hoe groter die sigma is, hoe meer de curve afwijkt. In 2026 is de hele verdeling vertrokken naar +3sigma, met een staart voorbij +6sigma.

     De curves werden opgebouwd door de Spaanse meteoroloog ng>dr.J.J.González Allemanng>. Het belangrijkste signaal in de opstelling ng>zit er volgens hem hier inng> dat 'het onderste paneel meet hoeveel van elk jaar de +4sigma overschrijdt, een drempel die in een stabiel klimaat een waarschijnlijkheid heeft van 0,0032% (≈1 op 30.000, alleen aan de warme, rechtse kant). Tijdens 70 jaar: vrijwel 0. In 2026: ~15%. (....) We praten niet meer over een jaar dat warmer is dan normaal. Het klimaat is verschoven naar een bereik waarvan de oude statistiek zei dat het niet mocht voorkomen'. De onderste grafiek die onder staat toont dat duidelijk.

Het duidt op een versnelling van de opwarming van de wereld en kan betekenen dat we een kantelpunt naderen.

ng>Woensdag 29-07-2026ng>

Windstille avond. Langzaam en voorzichtig schuifelt Anna trede voor trede de steigertrap op en zo bereiken we de ng>Jachtclubng>. Aan de andere zijde van het Veerse Meer zien we erg veel ankeraars liggen, wel vijftig of zestig. Medeleven alom in het restaurant. We gaan echter maar liever niet op de krukken bij de bar zitten. Het eten is lekker en hoe het ook moge komen, de terugweg gaat een stuk gemakkelijker. Nog even zitten in de kuip. Het wordt langzaam donker. De hemel zit vol kleine schapenwolkjes. Zodra het donker is duikt er achter onze boot een rubberbootje op. Een jongen en een meisje, ankeraars van buiten de haven, willen stilletjes bij de waterkraan een vijftiental flessen vullen maar er komt geen water. Er zit vast een slag in de slang, zeg ik. De jongen rolt hem af en vindt de kink. Het vullen gaat nu vlot en dan verdwijnen ze weer snel. Ach, nog eens jong te mogen zijn.

Vanmorgen maken we ons op voor een hete dag, ruim boven de 30 graden bij een volledig onbewolkte hemel. Even voor half twaalf levert een vrolijke dame van ng>Plus-Corbijnng> uit Vrouwenpolder met een busje onze boodschappen af. In twee kratjes, die we ook meteen overnemen. Al onze kratjes staan thuis in Gorcum; herinner je dat we voor het inschepen half mei per trein naar Oostende reisden. Dan neem je geen kratten mee. We pakken alles uit en constateren dat ze alleen de sperziebonen zijn vergeten. Die stonden wel op de lijst en werden door ons betaald. Ik stuur een responsmailtje naar de Plus of ze die bij gelegenheid nog even kunnen afleveren.

     We stellen ons zo goed mogelijk in op het doorstaan van de hitte. Er is aan dek slechts zelden een briesje dat wat verkoeling brengt. Over de kade drentelt schaars wat volk en de haringkraam laat het afweten. Weinig boten blijven in de haven en zoeken verfrissing op het wijde water. In de loop van de middag is het 33 graden. Door onze grote ventilator is het in de kajuit goed toeven.

Van de week ng-dulce.nl/home/article-9342" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>schreef ik over de uitbraak van een AI-programmang> uit zijn testomgeving bij het bedrijf ng>Open-AIng>. Dat programma brak op zijn eigen houtje in bij het systeem van een ander bedrijf - ngface.co/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>HuggingFaceng> - om uit te vinden hoe het zijn opdracht nóg sneller kon uitvoeren. Het zorgde voor grote opwinding in de tech-wereld. De ng>Volkskrant meldt vandaagng> dat de inbraak veel erger was dan eerst gedacht. 'Hugging Face publiceerde deze week een gedetailleerder verslag van de hack. Daaruit blijkt dat de twee OpenAI-inbrekers (software-agents - TZ) tussen 9 en 13 juli ruim zeventienduizend handelingen verrichtten om door te dringen tot het hart van het platform. Ze kaapten onder meer 181 netwerkapparaten binnen het kantoor van Hugging Face, die als een soort springplank fungeerden om diep in de interne systemen door te dringen. De agenten wisten uiteindelijk de rol van netwerkbeheerder aan te nemen, waarmee ze alle beveiliging konden omzeilen'. Nogmaals: met 'agenten' bedoelt men AI-systemen.

     Medewerkers van HuggingFace hadden uren nodig om de agents uit hun computersystemen te verwijderen en moesten een derde van hun infrastructuur herstellen, meldt de Cloud Security Alliance (CSA), een verbond van computerbeveiligingsbedrijven en -instanties, in een verslag van het incident. Open-AI maakte ook nog bekend dat zijn agents bovendien ook nog de de accounts van vier ‘voor het publiek beschikbare diensten’ hadden gekaapt, nota bene in een poging om hun inbraak bij HuggingFace te maskeren! 'De AI-pionier meldt niet om welke organisaties of diensten het gaat'.

     Dit is werkelijk ernstig. Het vernuft en de gehaaide listigheid van de AI-agents bij de uitbraak is onthullend en toont haarfijn aan hoe groot de kans is dat we AI onmogelijk in de hand zullen kunnen houden. Naar het begin van dit kwartaal

Honderden oorkwalletjes (Aurelia aurita) is de haven van Veere. Foto van gisteren vanaf de boot.

ng>Donderdag 30-07-2026ng>

Gisteren - 29 juli - was ng>de warmste 29e juli in Nederlandng> sinds het begin van de metingen in 1901. Het laatste kouderecord is inmiddels 1410 dagen geleden. Al zes weken lang komt de temperatuur dng>agelijks boven de 20 graden uitng>. Dat is nooit eerder gebeurd sinds de metingen begonnen, behalve in de jaren 2006 en 2018. Gisteren wemelde het in de haven van kleine, doorzichtige kwalletjes. Oorkwalletjes, Aurelia aurita, ik herinner ze me van vorig jaar toen we in Vlissingen lagen. Een dergelijke kwallenbloei is een voortplantingsfenomeen.

Het is vandaag een vreemde dag. Er is geen zon, geen wind en geen regen, zoals in het oosten des lands, hier is alleen maar grijze, egale bewolking. Qua temperatuur is het een verademing, het wordt 25 graden. Verder zijn er totaal geen oorkwalletjes meer. Hun feest is voorbij. Anna voelt zich weer wat beter dan de vorige dagen. Arm in arm schuifelen we naar de Markt voor een vers brood en koffie op het terras van 't Waepen. Terug aan boord laat ze de wasmachine draaien, waarbij de extra afvoerpomp ook deze keer stoorloos werkt. Aan dek hang ik een deel van de natte was op. Er is weinig verkeer in de haven. Ik maak een wandeling over de Franse bolwerken, de verdedigingswerken die ngwallen_van_Veere" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Napoleon hier in 1811 voor veel geld liet aanleggenng> tegen de Engelsen. Vijf extra bastions verbonden door wallen met een stenen beer om het zeewater buiten te houden. Vergeefs, die vestingwerken, ze werden nooit belaagd door enige vijand. Daarom zijn ze nu zo mooi. In het midden ervan trek je je aan een touw met een pontje naar de andere kant. Vaak eerder geweest, het is er allemaal nog. Touristproof. Ik betreed de grasvelden niet uit vrees voor teken.

Het neerslagtekort in ons land loopt ver op. Alleen ng>in het recordjaar 1976 en in 2018ng> was het meer. Het moment waarop ingrijpende maatregelen nodig zijn ngrijpende-maatregelen-naderen-door-wekenlange-droogte-zitten-op-het-randje.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>komt steeds dichterbijng>. Dat er nu al meer dan een maand nauwelijks regen is gevallen is uitzonderlijk. In de hogere delen van Nederland en in Zeeland kunnen gewassen niet goed meer groeien. Van mislukte oogsten is nu nog geen sprake, maar omdat voorlopig veel neerslag uitblijft is dat de komende weken niet uit te sluiten. De bezitters van de grote motorjachten in de haven zitten er niet mee. Volkomen overbodig spuiten ze iedere dag hun boten overvloedig af met drinkwater uit de slangen op de steiger. Als de boot maar schoon is. De neiging er iets van te zeggen heb ik tot dusver bedwongen. Het is ondertussen half vijf en de bewolking wijkt, schuchter verschijnt de zon als iemand die te laat op een feestje komt. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Vrijdag 31-07-2026ng>

In deze recordhete en droge maanden van het jaar proberen klimaatontkenners intensief om de feiten onderuit te halen. Zo was er ene ng>dr. Matthew M. Wielicking> die de afgelopen week ng>op X kwam met een grafiekng>, die moest laten zien dat het aantal natuurbranden in Europa deze eeuw alleen maar was afgenomen. Zijn commentaar stond erbij: 'Why cherry pick single countries? This is Europe as a whole. Cheers'. Wielicki - volgens eigen opgave directeur van het ngress.gov/crs-product/R48478" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>United States Global Change Research Programng> - ontleende zijn grafiek onder andere aan het Europese klimaatbureau ng>Copernicusng>, maar wat hij er aanvankelijk niet bij vertelde werd openbaar gemaakt door de bekende klimaatwetenschapper ng>Zeke Hausfatherng>: Wielicki had in de op zich juiste grafiek de gegevens opgenomen van heel Rusland, dus ook van heel Siberië tot aan Vladivostok en de Pacific toe. Dat stond er niet bij.

     In zijn ng>antwoord op X erkende Wielicki die kritiekng>: 'A fair critique of my previous post was that the dataset included all of Russia, including vast areas of Siberia, which isn't a good proxy for Europe', en kwam met een volgens hem betere grafiek. Ook die toonde een neerwaardse tendens van natuurbranden: 'Large fire seasons have occurred throughout the record, but there's no clear upward trend consistent with claims that climate change is driving ever more fires across the EU'. Ook die ng>kon Hausfather gemakkelijk weerleggenng>: 'This is a good example of why you need to be careful in how you analyze data. @MatthewWielicki his plot shows burned area from satellites that is dominated by declining in crop burning (stubble in the Danube-basin). Wildfires in Europe (via EFFIS) look quite different'. Hij plaatste daarbij de twee grafieken hierboven die samen laten zien hoe het wél zit. Daar heeft Wielicki niet op gereageerd. Wel ontstond er een verwarrende discussie en dat is precies de bedoeling van mensen als Wielicki: niet op zoek naar de waarheid maar twijfel en verwarring zaaien over klimaatopwarming.

     Het ngress.gov/crs-product/R48478" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>United States Global Change Search Programng> is een programma van het Amerikaanse ng>Congresng>. Een jaar geleden werd het programma door ng>Trumpng> stilgelegd. Pas deze maand werd Wielicki als nieuwe directeur benoemd door de Amerikaanse president. Hij is dus net begonnen, maar hoe hij eerder te werk ging staat ng-climate-misinformation-fast-becoming-shortcut-popularity-across-right" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>hier op de website van MediaMattersng>.

Hoe het wél zit. Ingewikkeld. Het wetenschappelijk tijdschrift ng>Scientific Reports publiceerde gisteren een onderzoekng> dat de jaren 1981 tot en met 2025 beslaat, waaruit blijkt dat het aantal dagen met (wat ze noemen) 'vuurweer' in Zuid-Europa sedert de jaren 80 sterk is toegenomen. Vuurweer is wanneer de omstandigheden gunstig zijn voor het ontstaan van natuurbranden: dagen als het warm, winderig en droog is met een lage luchtvochtigheid. 'Door de wereldwijde opwarming is het aantal dagen met een extreem hoog brandrisico in 40 jaar bijna verdubbeld', zegt mede-auteur Raúl Cordero Carrasco in NOS Nieuws.

     Het oppervlak verbrande natuur in Zuid-Europa schommelde flink van jaar tot jaar, maar het is in het licht van de bovenstaande discussie natuurlijk erg verwarrend dat in de periode 1981 - 2025 het aantal daadwerkelijke branden in Zuid-Europa inderdaad afnam. NB: de enorme branden in Frankrijk en Spanje van het huidig jaar zitten niet in dit onderzoek. 'De uitkomst lijkt paradoxaal, maar het verbrande oppervlak bereikte in 2018 een dieptepunt', zegt Cordero Carrasco, 'sindsdien lijkt er een trend naar meer branden te zijn'. 'Mega-branden' zouden nu veel vaker voorkomen, zegt een andere onderzoeker, die niet bij het onderzoek betrokken was. Het is ingewikkelde materie. Er is steeds meer onderzoek naar 'vuurweergolven', meerdere aaneengesloten dagen met extreme brandcondities. Die kunnen een natuurbrand enorm aanjagen en de brandweer bijkans machteloos maken. Er spelen zonder twijfel nog andere factoren, zoals brandweerkorpsen die ng>steeds betere training en techniekenng> van brandbestrijdng ontwikkelen.

Vandaag is het weer eerst bewolkt maar al rond half elf breekt de zon door. het is erg winderig; NNW kracht 4 - 5. We stiefelen weer arm in arm naar 't Waepen' voor koffie. De 'voorhang' van de buiskap gaat weer dicht voor luwte. Veel drukte op de kade en in de haven. Ik vul alle watertanks en zie hoe de zwaluwen laag over de boot scheren. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zaterdag 01-08-2026ng>

Het is een gelukkig ontwaken vanochtend. Anna zegt dat ze flink is opgeknapt. Ze kan zich gemakkelijker bewegen en zelfs vrijwel rechtop lopen. Dat was vijf dagen niet mogelijk. Rustig lopen we een eind door Veere. Bij een boekenkastje naast Oma's snoepwinkel vindt ze twee leuke thrillers. Twee euro per boek moet in de brievenbus. We drinken koffie bij 't Waepen en later bij de Jachtclub. Het is een mooie, zonnige ochtend met weinig wind en veel zon. Als het zo doorgaat met Anna kunnen we maandag vast wel weg. Dan kunnen we overigens temperaturen boven de 30 graden verwachten. Dinsdag ook. ng>Het is nog niet afgelopenng>.

Het is een aangename dag met 's middags 26 graden. De kramen voor de Jachtclub doen goede zaken. Op de wal is het druk en in de haven ook. Na vieren kunnen grotere schepen er niet meer bij. Teleurgesteld keren ze weer terug naar het Veerse Meer.

De aanhoudende droogte brengt nieuwe problemen. De ng>KNMI-droogtemonitorng> is vrijwel op het niveau van het recordjaar 2018; alleen het absolute droogtejaar 1976 is er nog boven. ng>Alle sluizen in de regio rond Den Haag en Rotterdam gaan dichtng> om het binnendringen van zout water te keren. De polders krijgen extra zoet water om de basis van de dijken te beschermen tegen uitdroging. Anders kunnen ze instorten. Ook de sluis bij Harlingen naar het Van Harinxmakanaal draait minder. ng-dulce.nl/home/89">ng>Naar het begin van dit kwartaalng> 

ng>Zondag 02-08-2026ng>

Nadat ik gistermiddag mijn blogpost had afgesloten kwam er toch nog een groep Belgische zeiljachten binnen, die naast ons konden liggen. We werden volledig ingebouwd zoals je op de foto ziet, maar het was wel gezellig. Later aten we riant en lekker bij ng>'t Waepen van Veereng>, niet op het terras vanwege de rokers maar als enigen binnen aan het raam. We hadden een leuk gesprek over tijdreizen en zijn paradoxen, naar aanleiding van het boek van Stephen Baxter 'The Time Ships' (Harper/Voyager, 1995). Dat is een vervolg op het beroemde 'The Time Machine' van ng>H.G. Wellsng> waarin de hoofdpersoon nogmaals in zijn tijdmachine stapt om terug te gaan naar zijn Eloi-geliefde maar in een andere toekomst terecht komt dan de eerste keer.

     In de loop van de ochtend vertrekken de Belgische boten weer. We lezen de hele zondag weg. Het wordt bijna 30 graden. Rond half zes krijgen we toch weer een buurman. Het zij zo. Morgen weer een hete dag als we naar Burghsluis willen vertrekken.

Het aantal bos- en natuurbranden neemt niet af in Europa. In ng>Spanje, Portugal, Griekenland en Frankrijkng> is de brandweer nog steeds bezig met het blussen van bosbranden van duizenden hectares groot. De branden kunnen zich door de hoge temperaturen snel verspreiden. Vooral ng>in Griekenland is het nu raakng>. In het hele land is inmiddels naar schatting zo'n 12.000 hectare bos en landbouwgrond verwoest. Er woedden branden in Athene en op Kreta op plekken waar veel toeristen komen. De branden worden aangewoekerd door een zeer sterke ng>melteming> die oploopt tot windkracht 10. Op een aantal plaatsen zou het vuur zich 'met de snelheid van een vlammenwerper verspreiden'.

     Ook de hittegolven volgen elkaar op. In ng>vrijwel alle Italiaanse stedenng> geldt vanaf maandag code rood vanwege temperaturen van boven 35 graden. Ook Hongarije kampt met een hittegolf en droogte. Vanwege de extreem lage waterstand in de Donau is de enige kerncentrale in het land stilgelegd door gebrek aan koelwater. ng>In Nederlandng> wordt morgen voor de vierde keer dit jaar het ng>Nationaal Hitteplanng> geactiveerd. Naar het begin van dit kwartaal

Met circa 70 jachten in de Zandkreeksluis.

ng>Maandag 03-08-2026ng>

Varen in het hoogseizoen is een bijzondere onderneming. Vandaag varen we van Veere naar Burghsluis. Het is een uitbundig zonnige dag met vooral in de ochtend heel weinig wind. Voor vertrek uit Veere haal ik nog snel vers brood bij de bakker, en een stuk oude kaas. Om kwart voor negen wek ik de buren en om negen uur varen we af. Drie mooie weken hier gelegen. Twee uur rustig motorvaren over het Veerse Meer. Om elf uur komen we bij de Zandkreeksluis, waar een groot aantal jachten aan de wachtsteigers ligt. Daar kunnen we nooit bij, vreest Anna, maar het valt mee. Zeer gedisciplineerd en keurig op in volgorde vaart men na twintig minuten wachten in. Ik denk dat het komt omdat er vanaf de sluismuren twee stewards de zaak in goed banen leiden. We kunnen er net in als een der laatsten en belanden riant naast een motorjacht. Riant, omdat je dan je touwtjes gewoon kunt vastmaken en ze niet hoeft te vieren of in te halen naar gelang het water in de kolk stijgt of daalt. Er liggen naar schatting zo'n 70 jachten in de sluis, er kan er geeneen meer bij (foto hierboven).

     De hele operatie is ontspannen en na een uur (inclusief wachten) varen we en masse de Zandkreek in. We hebben op de Oosterschelde het tij mee, maar komen een mijl tekort voor de opening van de Zeelandbrug. Een uurtje dobberen tot 13.55 uur. We varen het havenkanaal naar Zierikzee voorbij naar de geul van de Hammen. We hoorden dat het in Zierikzee erg druk is. Nee, wij zoeken liever de rust van het landelijke ng>Burghsluisng> op - denken we. Anna had nog in de Zandkreek gebeld met de havenmeester: er is plaats. Wanneer we binnenvaren worden we naar de passantensteiger gedirigeerd, waar men drie tot vierdik ligt. Zó druk hebben we het hier nog nooit gezien. Aanschuiven dus. Het varend vakantievolk is opvallend vrolijk en behulpzaam. Omdat we als derde liggen, hoor je voor en achter lijnen op de wal te zetten. Dat doe ik netjes en de medeliggers helpen. Op het havenkantoor spreken we af dat we morgenochtend een box krijgen, als er waarschijnlijk boten uit vertrekken. We zijn lekker moe en voldaan en reserveren voor vanavond een tafeltje in het bekende ng>Restaurant 't Oliegeultjeng> boven de haven op de wal. Hoewel we hier vlak aan zee zijn, is het aan het begin van de avond toch nog 30 graden. Naar het begin van dit kwartaal

Burghsluis. Dulce ligt na de verhuizing op D3, dus aan de D-steiger. In de verte direct rechts van onze boeg zie je het havenkantoor en links ervan restaurant 't Oliegeultje.

ng>Dinsdag 04-08-2026ng>

Gisteravond heerlijke mosselen gegeten bij Restaurant 't Oliegeultje. De beste van deze vakantie. Na afloop lag ik urenlang in de kuip om naar het zuiden te kijken, waar het weerlichtte op de kimmen. De frase komt voor in het werk van ng>Gerrit Achterbergng>. Het moet ver in het zuiden geweest zijn, misschien zelfs in België. Snelle oplichtingen, soms een nauwelijks hoorbaar gerommel, één keer zag ik een vlakke, gekleurde rechthoek vlak boven de horizon: bruin-oranje van kleur waar ineens een gekartelde, zilverkleurige schicht doorheen schoot. Onwerkelijk mooi. Het onweer bleef ver en bereikte ons niet.

De stilte 's nachts is hier een verademing na Veere. Het was met 23 graden wel een warme nacht. Vanochtend schittert de zon in een volkomen blauwe lucht bij weinig wind. Opnieuw een tropische dag. De eerste passanten vertrekken alweer. Om tien uur loop ik naar de havenmeester. Hij vindt een prima vrije box voor ons aan de rustige D-steiger, de meest oostelijke van de haven niet ver van de uitgang. We trekken de walstroom los en de touwen en varen erheen. Het is een lastige om in te varen, want hij zit op één box na helemaal achterin. De tweede poging lukt feilloos, de omliggenden pakken de lijntjes aan. Dit is prima, geen geloop over het dek meer en geen onrust van naastliggers die komen en gaan. We genieten de hele dag van de rust. Het wordt opnieuw 30 graden.

     Ik maak een kuier over de dijk die de haven afsluit van de Oosterschelde. In de verte is de beroemde, doorlaatbare dam, de Oosterscheldekering. Het is afgaand tij. Overal op de drooggekomen zandbodem liggen glinsterende oorkwallen. Het gras op de dijk is volledig verdord. Dat schijnt weer helemaal goed te komen wanneer er eindelijk weer eens genoeg regen valt. De ng>KNMI-droogtemonitorng> is het hoge niveau van het jaar 2018 ruim gepasseerd. Alleen in het recordjaar 1976 was het hoger. In Noord-Limburg is een bosbrand die moeilijk bestreden kan worden. In het hele land ng>sterven beukenng> bij gebrek aan water. Een woordvoerder van ng>Staatsbosbeheer zegt op het bekende Landgoed Den Treekng>: 'Vorig jaar waren ze allemaal nog vitaal. Nu worden ze allemaal gekapt'. Het grondwater staat er 30 centimeter lager dan normaal.

     Na het middaguur komt er bewolking op die zich heel geleidelijk concentreert in opkomend onweer. Dat zal ons wel bereiken maar niet in hoog tempo; om vier uur vallen de eerste verdwaalde druppels. Ze zijn piepklein. Volledige windstilte. Het onweer zet niet door. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 05-08-2026ng>

De gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer bleef in de afgelopen maand juli vrijwel hetzelfde: +0,48 graden Celsius boven de laatste klimaatperiode 1991 - 2020. In juni was het +0,46 graden. Je zou zeggen dat de extra opwarmende invloed van de nieuwe ng>El Niñong> nog niet tot volledige ontwikkeling is gekomen. Dat gebeurt vooral in de herfst en het begin van 2027. De lineaire groeitrend van de wereldtemperatuur sinds start van de metingen met satellieten in 1979 staat op +0,16 graden met 10-jaar, die kan worden onderscheiden in +0,22 graden boven de continenten en +0.13 graden boven de oceanen. Ondertussen weten we dat in werkelijkheid geen sprake meer is van lineaire stijging, maar dat sinds de millenniumwisseling juist een versnelling optreedt, dus een niet-lineaire ontwikkeling. Nog ng>in januari 2020ng> stond de lineaire stijgingstrend becijferd door klimaatscepticus ng>dr. Roy Spencerng>, de man die deze grafieken maakt, nog op +0,13 graden (boven land op +0,18 graden, boven de oceanen +0,11 graden). Stijgingen in die 10-jaarstrends kunnen, meen ik, alleen maar een niet-lineaire ontwikkeling impliceren.

Het ng>WFP, het wereldvoedselprogramma van de VN, waarschuwt vandaagng> dat de zich ontwikkelende, nieuwe El Niño nog voor het einde van 2027 bij bijna 50 miljoen extra mensen de voedselzekerheid door extra droogte, overstromingen en extreme temperaturen in gevaar kan brengen. Het gaat vooral om landen in Midden-Amerika, Zuid-Amerika, het Caribisch gebied en het zuiden van Afrika, maar nu ook in Zuid- en Zuidoost-Azië omdat daar veel minder regen wordt verwacht.

Tegen de ochtend steekt zomaar ineens een stevige westzuidwestenwind op. Hij hijgt en gilt door de wanten en lijnen. Het is zonnig met veel bewolking. De wind komt van een kern van lagedruk die over Schotland trekt. Hij blijft de hele dag doorstaan met kracht 4 tot 6. Weinigen vertrekken. De temperatuur doet een stapje terug, het is in de middag bijna 27 graden. We huren twee fietsen met fietstassen en gaan op weg naar de ng>AHng>-supermarkt in het dorp Burg-Haamstede. Twee kilometer met de wind van opzij langs hopeloos verdorde aardappelvelden. In het dorp zoeken we voor een vers brood en koffie ng>Bakkerij Sonnemansng> op. Bakker, terras, hotel en museum tegelijk. Op het terras is zelfbediening en voor de deur staat een lange rij tot een eind op straat. Geduld is een schone zaak en wordt gecompenseerd met een gevulde koek voor Anna en een croissant voor mij. Bij de AH vullen we voorraden aan; hoogste tijd. De terugweg is opnieuw met zijwind.

De natuurbrand in het noorden van Limburg is ondanks de wind onder contrôle gebracht, maar vandaag breekt er een ng>duinbrand uit bij Wassenaarng>. De droogte blijft aanhouden. De sluizen in de Nieuwe Maas zijn vanaf vandaag dicht voor zowel beroeps- als recreatieschepen. Ook mag er in de regio Delfland geen oppervlaktewater meer worden onttrokken vanwege de droogte. Het zijn ng>maatregelen die nooit eerder nodig warenng>. In het komende weekeinde kan het opnieuw tropisch warm worden. Naar het begin van dit kwartaal

Blik naar het oosten. Dulce (rode cirkel), de uitvaart naar de Oosterschelde en verderop de Plompe Toren (pijl).

ng>Donderdag 06-08-2026ng>

Gisteravond ging het niet minder maar steeds harder waaien. Beaufort 7 uit het zuidwesten, almaar door. We spanden de beide springen verder aan om het schip wat meer naar voren te leggen teneinde te vermijden dat bij stijgend tij de wieken van ons windmolentje zouden kunnen stukslaan tegen de grote ducdalf aan de steiger. Pas na middernacht ging de wind eindelijk liggen. Vanochtend is het rustig met een heel licht westelijk windje. We drinken koffie bij 't Oliegeultje terwijl beneden in de wasruimte onze was - vooral het beddegoed - wordt gewassen en gedroogd. Vanmiddag lui in de kuip. Het wordt 26 graden. We leren wat vaste liggers kennen. Leeftijdgenoten die net als wij minder varen. Op de foto hierboven van ng>Dulceng> aan de D-steiger zie je de uitvaartopening van de haven en in de verte de ng>Plompe Toren van Koudekerkeng>, het enige restant van het verdronken dorp Koudekerke. Vanavond komen ng>Wil F & Marianne Rng>. langs uit hun huisje in het nabije Renesse om met ons uit eten te gaan bij 't Oliegeultje.

De samenleving in Europa krijgt steeds meer problemen door de aanhoudende droogte. Onder meer ng>stijgen de energieprijzenng> ook in Nederland vanwege de moeilijkheden bij het koelen van de energiecentrales in het oosten van Europa. De prijs waarvoor stroom nu wordt ingekocht ligt in Nederland tussen de 150 en 200 euro per megawattuur. Dat was vorige maand nog rond de 80 euro. 

     Veel extra cruiseschepen leggen aan in Dordrecht en Gorcum omdat het water van de rivieren in Duitsland te laag staat, ng>meldt AD Rivierenlandng>. Het zijn er drie tot vier keer zo veel als gewoonlijk in deze tijd van het jaar.

Opschudding over een ng>drone bij een OekraIens vlieguigng> in Leipzig. Sinds de oorlog treft men veel vaker onbekende drones aan bij vliegvelden in Europa, maar deze had een explosieve lading. Het vliegtuig, een ng>Antonovng>, 's werelds grootste vrachtvlieguitg, had een lading munitie uit Frankrijk aan boord en zou die in Oekraïne gaan afleveren. Een vliegtuig van pakketbezorger ng>DHLng> botste even later bij het opstijgen van Leipzig tegen een andere drone aan, maar kon zijn reis vervolgen.

     De opwinding is groot. 'Het lijkt erop dat Leipzig aan een ramp is ontsnapt', kopt ng>NOS Nieuwsng> vanmorgen vroeg - een kop die ze later weer weghaalden. Duitse minister van binnenlandse zaken ng>Dobrindtng> sprak gisteravond van een 'nieuw niveau van dreiging' en 'een hybride aanvalsscenario'. De drone was volgens hem niet het werk van amateurs. Anderen nuanceren de zaak. ng>Een Nederlandse deskundige zegtng> dat er helemaal geen sprake is van een nieuwe dreiging. 'We weten al jaren dat zelfs hele goedkope consumentendrones gepaard kunnen gaan met explosieven of andere gevaarlijke materialen'. Maar hij lijkt niet te weten hoeveel munitie er in de Antonov zat. Het vliegveld van Leipzig ontsnapte twee jaar geleden al eens aan een ramp, ng>meldt De Volkskrantng>, 'toen in het distributiecentrum van DHL een pakketje in brand vloog. Het pakket, voorzien van een brandbom, had op dat moment al aan boord moeten zijn van een vrachtvliegtuig, maar de vlucht was vertraagd'. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Vrijdag 07-08-2026ng>

Een goede maat voor de verandering van het klimaat in ons land is het warmtegetal. Dat wordt dagelijks bijgehouden door het ng>KNMIng> en is teruggerekend tot het begin van de metingen in 1901. Het getal geldt voor het tijdvak van 1 april tot en met 31 oktober van enig jaar en wordt berekend door het aantal graden dat de gemiddelde etmaaltemperatuur van elke dag boven de 18,0 °C ligt, op te tellen. Zo kom je tot de omvang van de warmte in ieder jaar. Hierboven zie je het getal voor 2026 tot en met gisteren (zwarte lijn). Het warmtegetal is op dit moment het hoogste sinds 1901 en het jaar is nog niet eens om.

Gisteren een leuke avond met ng>Wil F. & Marianne Rng>. in ng-dulce.nl/album/image-61-34" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Restaurant 't Oliegeultje (hier de eetfoto)ng>. Ze hadden voor ons op verzoek een vers brood meegenomen. Vanmorgen is het wisselend bewolkt. Donkere regenwolken trekken vlak ten oosten langs maar blijven uit de buurt. We boekten op het havenkantoor bij tot komende zondag; dan zien we weer verder. We maken een kuier door de arcadische omgeving Vanmiddag is het uitbundig zonnig. Het wordt 27 graden. Lezen. De beide hoofdpersonen in ng>'The Time Ships' van Stephen Baxterng> (1995) ontsnappen uit de gewelddadige verovering van London door het Germaanse Keizerrijk in 1938 en belanden in het verre Paleoceen. Op vernuftige wijze verbindt Baxter het reizen door de tijd met de ng>Veel Werelden Interpretatieng> van de quantumfysica. In theorie een weg om aan onze eigen klote-toekomst te ontsnappen. Ik hoef er de kuip niet voor uit. Bij het schrijven van het blog voor vandaag valt de laptop af en toe uit. De oorzaak is waarschijnlijk dat hij te warm wordt.

Gisteren schreef ik over de drone met explosieven die bij het Oekraïense vrachtvliegtuig op de luchthaven van Leipzig opdook. Vandaag maakt de politie bekend dat het Antonov-toestel ng>geen munitie meer in het ruim hadng>. Die was er de dag eerder uit gehaald. Naar het begin van dit kwartaal

Een bloemkoolkwal naast de boot. Rechts nog twee oorkwallen.

ng>Zaterdag 08-08-2026ng>

Het aantal kwallen in Zeeland lijkt dit jaar groot. Dat viel ons de laatste weken al op in Middelburg en Veere en nu ook hier. De ng~ab4e77dee/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>PZC had er een berichtje overng>. Een kwallenexpert denkt dat het komt door een combinatie van hoge temperatuur, veel voedsel in het water en een snelle voortplanting. Ook de droogte zou het water zouter maken en dat zouden kwallen fijn vinden. Het zijn oorkwallen en ng>bloemkoolkwallenng>. Ze steken niet. 'Je kunt er gewoon doorheen zwemmen'. In de Oosterschelde zijn ze endemisch.

     ng>Kwallen - neteldierenng> - zijn in evolutionair opzicht een zeer succesvolle soort, ng>schreef ik al vakerng>. Ze bestaan maar liefst 500 tot 600 miljoen jaar. De moderne mens is er nog maar zo'n 300.000 jaar, een luttele komma in het tekstboek van de evolutie op aarde. Zo'n leeftijd als de kwallen moeten we nog maar eens zien te halen. Gezien de explosieve ontwikkeling van homo sapiens geef ik de mens weinig kans. We zijn er wel in geslaagd om in in de laatste 200 jaar de zaak grondig te verstoren en het ecosysteem volledig uit balans te brengen. Wie weet richten we daarmee onze eigen soort mede te gronde. Kwallen zijn trouwens heel goed eetbaar, de Aziaten eten ze vaak maar dat moet bij ons maar beter geheim blijven. Of ze onze soort nog zullen overleven? Hm, die kans is redelijk groot.

Er is een ng>grote bosbrand ontstaanng> op de westoever van het Gardameer. Ruim 200 mensen moesten hun huizen verlaten. Bij ons wordt het vandaag opnieuw een verdomd warme dag: 29 graden in de middag. Nauwelijks wind. ng>Extinction Rebellion (XR) blokkeert de A12ng> in Den Haag uit protest tegen de droogte en de opwarming van de aarde. Na twee uur beëindigt de politie de demonstratie. De volgende blokkade is al aangekondigd: op 19 september willen de klimaatactivisten opnieuw de A12 bij Den Haag oplopen. Naar het begin van dit kwartaal

De keersluis in het Havenkanaal naar Zierikzee.

ng>Zondag 09-08-2026ng>

Zonder haast maken we vanochtend het schip vaarklaar. Een licht zuidoostenwind duwt bij het uitvaren uit de box de boeg in de goede richting. Het is een prachtige zomerdag en het zal warm worden. Buitengaats op de Hammen staat de tijstroom mee. Had ik tevoren naar gekeken. We tuffen op ons gemak langs de rode boeienlijn die de Roggenplaat afbakent. Het water is vlak als een spiegel. Even voor elven slaan we bakboord-uit het Havenkanaal van Zierikzee in en even later varen we de haven binnen. Een havenmeester verwijst ons naar de bekende kade verderop, waar het tot onze blijdschap nog rustig is. We vinden zelfs een plekje aan de steiger en niet naast het drukke terras even verderop. We boeken voor vier nachten. De komende donderdag zullen we naar Numansdorp varen. We reserveren voor vanavond een tafel voor twee in ng>Hotel/restaurant Hectorng> op het Havenplein.

     Na een rustige middag komen na drie uur de eerste passanten. Achter ons liggen ze al snel vier-dik, naast ons een rustig gezin, voor ons twee grote, identieke motorjachten. Even later nummer twee. Die legt als derde ligger voor en achter lijnen op de wal, Het is heet, ruim 31 graden. In het zuiden duikt een rand van donkere wolken op.

Temidden van de droogte, de uitvallende energiecentrales en de droogvallende rivieren komt er woensdag ook nog een bijna complete zonsverduistering bij. Men vreest een ng-van-woensdag-brengt-elektriciteitsvoorziening-in-de-problemen~b7dddb33/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>flinke dip in de electriciteitsvoorzieningng> in Europa. 'Als de hemel woensdag onbewolkt is, kan de productie van zonne-energie tussen 19.15 en 21.30 uur dalen met 9,7 gigawatt, volgens een verklaring van Entso-E, de vereniging van Europese netbeheerders. Een gigawatt kan ongeveer 1 miljoen huishoudens van elektriciteit voorzien', aldus De Volkskrant. In Spanje, waar de meeste zonnecentrales zijn en verduistering honderd procent wordt, is de uitval het grootst. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Maandag 10-08-2026ng>

ng>Hotel/restaurant Hectorng> heeft op de begane grond een grote gelagzaal, die erg middeleeuws aandoet. We treffen er een oude bekende, de Portugees ng>Carlosng>, vroeger de waard in zijn eigen Portugees Restaurant. We kwamen er graag en vaak wanneer we in Zierikzee lagen. Maar helaas liep het niet goed met zijn zaak. Waardoor weet ik niet. Nu werkt hij al drie jaar als ober bij Hector. Een leuk weerzien. Carlos komt meteen met een rode Portugese Douro-wijn aanzetten. We hebben een gezellige avond. Op een of andere wijze raak ik mijn petje kwijt, vermoedelijk toen we alweer aan boord waren en een nazit hielden. Gelukkig heb ik er meer. Ook maakte ik de foto van Anna hierboven. 

Vandaag hebben we een minder warme dag. Het wordt 26,5 graden aan boord. Een stuk aangenamer. Geleidelijk aan vertrekken de naastliggende schepen. We lopen de stad in met het boodschappenkarretje. Maandagochtend, de meeste terrassen zijn nog niet open. Na een tocht door de AH-vestiging vinden we een beschaduwd terras voor de koffie. Terug aan boord arriveren de eerste jachten. Anna belt met ng>Marina Numansdorpng>, waar we ieder jaar onze boot wegleggen voordat hij in oktober bij ng>Rexwinkelng> op de wal gaat. We willen er donderdag aankomen. Maar de tijden zijn veranderd: ze liggen vol en er is voor het eerst in 25 jaar geen plaats voor onze ng>Dulceng>. Onze vriend ng>Walding> is helaas niet aanwezig. Men zal nog zijn best doen, morgen horen we meer. We krijgen ook bezoek van mijn HBS-vriend ng>Wim Tng> en zijn partner ng>Angéliqueng>.

ng>Trumpng> loopt hopeloos aan de grond met zijn malle Vredesraad en zijn stupide oorlog in Iran. ng>Zowel Iran als Israëlng> zien er geen enkel heil in. Van ng>zijn 'historische overeenkomst'ng> is niets over. Het levert hem een beroerd imago op als wereldleider en zijn waardering en steun in de VS liggen lager dan ooit.

De ng>droogte in ons land stijgtng> alsmaar door. Vandaag is de stand 316 mm. Alleen het fameuze recordjaar 1976 staat er boven. De rivier de Rijn loopt leeg schrijft ng>NOS Nieuwsng> vandaag. 'Niet eerder stroomde er bij Lobith zo weinig water door de Rijn als nu. De gemiddelde waterafvoer in het afgelopen etmaal was 614ng> ng>kubieke meter per seconde'. Naar het begin van dit kwartaal

Zierikzee. Alle aanliggende boten zijn weer verdwenen.

ng>Dinsdag 11-08-2026ng>

Vannacht lagen we met zes boten naast elkander, vier grotere jachten en twee kleinere. Geen probleem, er was geen wind en de nummers 3 en 5 hadden lijnen op de wal staan. Wel veel geloop over het dek, maar vannacht bleef het rustig. Vanmorgen gaan ze allemaal weer weg en blijven we alleen achter tot na twaalven de eersten arriveren. Anna laat de wasmachine draaien en de extra afvoerpomp werkt naar behoren. De lichte wind staat in het noordoosten en het wordt niet zo warm: 25 graden. Anna's telefoon gaat. Het is de havenmeester van ng>Marina Numansdorpng> die meldt dat ze een box voor ons hebben op steiger I, nummer 7. Er is niet erg veel ruimte, maar met onze platte fenders moet het lukken. Donderdag dus op weg!

     We lopen naar de stad voor koffie en een eclipsbril, maar dat laatste kun je vergeten. de ng>Hemang> heeft ze niet en alle opticiens hadden briefjes op deur geplakt dat ze er geen enkele meer hadden. Tja, ik was er ook veel te laat mee. In Veere en Burghsluis waren ze helemaal niet voorhanden. Bij ng>Boekhandel De Vriesng> op het Havenplein hebben ze een nieuwe eigenaar gekregen. Ik vind er de vertaling van het spraakmakende 'Regime Change' over ng>Trump 2ng> van binnenuit, van de journalisten ng>Maggie Habermanng> en ng>Jonathan Swanng>. De derde druk, Omniboek, 2026). Even verderop is de CD- en platenzaak 'ngeonline.com/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>De Platenloungeng>', waar we al bijna 25 komen. De eigenares komt uit Friesland en heet Marijke. Ik tref in de bakken een cd met strijkkwartetten van ng>Haydnng> voor 5 euro. Alleen het doosje is stuk, maar Marijke stopt de schijf in een nieuw. 's Middags lezen en af en toe een touwtje aannemen. We liggen nu weer met zijn vieren.

Opnieuw over kwallen. De zes kernreactoren bij Gravelines, (Nederlands 'Grevelingen) 20 kilometer van Dunkerque, samen de grootste centrale van West-Europa, halen hun koelwater uit de Noordzee. Maar dat hebben ze ng>gisteravond gestaakt omdat er een zwerm kwallen aan kwamng>. Geen Russen dus. Men wil voorkomen dat de dieren de koelsystemen in zwemmen. Vorig jaar gebeurde dat ook al eens en toen raakten de filters verstopt.

Het ng>orkaanseizoen 2026ng> op de noordelijke Atlantische Oceaan blijft zeer rustig. Het ving aan met twee tropische stormen, eentje in juni en de andere in juli, maar er gebeurde verder niets. De invloed van de groeiende ng>El Niñong>, zegt men. Nu doen zich echter ng>drie kleine storingenng> voor, waarvan er één ten westen van de Kaapverden 70 procent kans heeft om een tropische storm te worden.

Op Facebook passeert een foto van de haven langs de Vissersdijk, na de ophaalbrug, die is drooggevallen. De schepen liggen in de modder. Ik zet hem ng>op mijn FB-accountng>. Als we later gaan kijken is de haven daar helemaal niet drooggevallen. De foto is door AI gegenereerd. Leerzaam! Ik zet er een rectificatie onder maar laat hem staan. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 12-08-2026ng>

De tijd schrijdt verder en de prognoses voor de gemiddelde wereldtemperatuur voor 2026 en 2027 worden duidelijker. ng>El-Niñong>- jaren, de jaren waarin de toch al versnellende opwarming van het klimaat een extra boost krijgt door een ongekend krachtige El Niño. ng>Zeke Hausfather publiceerde gisteren op Xng> zijn nieuwe prognose dd. 30 juli 2026, gebaseerd op het gemiddelde van 6 datasets. Volgens deze benadering zal de temperatuur-anomalie - de afwijking van het gemiddelde van de periode 1850 - 1900, dus post-industrieel - het komend jaar wereldwijd +1,7 graden bedragen. Dat is dezelfde uitkomst die de vermaarde klimaatwetenschapper ng>James Hansenng> calculeerde in zijn artikel van april 2026 op Substack (zie ng-dulce.nl/home/article-9256" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>mijn blogpost van 4 mei jlng>), maar dan met een andere dataset (NASA GISTEMP). Beide benaderingen stemmen dus overeen. 'Either way we are in for quite a wild climate ride in both the latter half of 2026 and 2027 due to a combination of accelerating warming and a super El Niño event'.

Terwijl Europa wordt getroffen door extreme droogte, teisteren opeenvolgende orkanen en hevige moessonregens Oost- en Zuidoost-aziatische landen, ng>schrijft NOS Nieuwsng>. Op dit moment zijn er drie tyfoons tegelijk actief en is er een vierde in opkomst bij Japan. 'Wetenschappers wijten de toenemende hoeveelheden neerslag in China aan klimaatverandering. En dit jaar doet een hevige El Niño er nog een schepje bovenop. Door dit klimaatverschijnsel warmt de zee extra op en ontstaan er meer en hevigere orkanen'. Meteorologen verwachten dan ook dat het orkaanseizoen in de recordwarme ng>Pacificng>, anders dan in de Noord-Atlantische oceaan, heviger wordt dan gebruikelijk.

Een stralend zonnige dag. 's Ochtends worden we uitgebouwd, 's middags weer ingebouwd. Koffie op het Havenplein, boodschap bij AH. Op het plein bezoeken we het zeepwinkeltje van het zeepfabriekje ng>Dutch Soap Companyng>. Daar kun je natuurlijke zeep kopen, wat we niet doen. Zeep genoeg aan boord. Wel verlaten we het pandje met wat leuke atributen voor in huis. Bezoekers zullen we wel zien. Het wordt ruim 31 graden.

     Het is een dag met een zonsverduistering en de meteorenzwerm de ng>Perseïdenng>, alles op één avond. Om 20:11 is de ng-12-aug-2026-2/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>zonsbedekking 90 procentng>. Heb je geen eclipsbril zoals wij dan kun je een vergiet gebruiken. Hoe? Dat zet je omgekeerd op je hoofd, dus met het voetstuk boven. Laat het voetstuk zorgvuldig in de richting van de zon wijzen. Laat de omstanders een foto van je maken. Wij hebben zelf geen vergiet op de boot. Voor de Perseïden moet je wachten tot na 22:45 uur. Dat wil zeggen: het moet donker zijn en volgens sommigen maakt het niks uit in welke richting je kijkt. ng>Wikipedia zegtng> dat je het best naar het noorden in de richting van het sterrenbeeld ng>Perseusng> kunt kijken. Doe wel de eclipsbril af. Of het vergiet. Naar het begin van dit kwartaal

De eclips is bijna compleet ( © Jacob Doornheim)

ng>Donderdag 13-08-2026ng>

Na het avondeten in de kuip - een koude visschotel - zit iedereen op ons rijtje klaar voor de eclips. En ook op de rijtjes jachten voor en achter ons. Sommigen kijken of ze al kunnen zien of de maan al dicht in de buurt van de zon aan de hemel staat. Niks, hoor, want alleen de achterkant van de maan ontvangt nu het volle licht van de zon en de voorkant, die naar ons is toegekeerd, ontvangt geen licht en kaatst dus niks door naar de aarde. We hebben geluk want een Belgisch jacht in ons rijtje heeft een aantal eclipsbrillen over. Wij mogen er eentje gebuiken. Precies om half acht is te zien dat de zon rechtsonder een donker hapje verliest. Donker, want zie hierboven. De bedekking van de zon gaat hard en tegen achten begint het duidelijk te schemeren. Indrukwekkend is hoe zwermen spreeuwen opeens opstijgen en op zoek gaan naar bomen om in te gaan slapen. Precies om 20:11 uur bedekt de donkere maan circa 90 procent van de zon, zoals op de foto hierboven. Bepaald een kosmologisch overweldigend gezicht om te zien hoe de drie hemellichamen nu bijna precies op één lijn staan. Geleidelijk keert het volle zonlicht terug. Dat was het weer. Ik herinner me de volledig zonsverduistering van 1999 nog goed. We stonden aan de achterkant van het ng>Beatrixziekenhuisng> door CD-schijfjes en oude röntgenfoto's ernaar te kijken. Toen werd het donkerder dan nu, maar zeker niet alsof het nacht was.

Nu is het wachten op de meteorenzwerm van de ng>Perseïdenng>. Ik houd het vol tot elf uur, maar er is niets te zien en ik word door slaap overmand. Te bed. Om 10 voor 2 wekt een harde bonk aan dek me. Jongelui van een naastligger proberen sluipend over de boten thuis te geraken, maar eentje struikelt over een leioog. Nu ik toch wakker ben besluit ik aan dek te gaan om alsnog de meteoren te zien. Daar is er ondanks de lichtvervuiling van de stad redelijk wat van het zwerk te zien. De Kleine Beer. Ik kijk vooral in noordelijke richting, waar zowaar ineens een korte streep licht wegschiet achter de klokgeveltjes van de huizen aan de kade. Het is een zwoele nacht, geen windje roert zich alsof de wereld de adem inhoudt. Verderop hoor ik jongelui staan zwetsen voor het inmiddels gesloten ng>Café De Bietng>. De jongemannen scheppen op, de meiden lachen ze uit, net als vroeger. Ik schuif wat verder op en neem plaats bij de mast. Ineens schiet een langgerekte schicht van licht van de noordoostelijke naar zuidwestelijke hemel, bovenlangs het puntje van de mast, dus vlak boven mijn hoofd. Dat is nummer twee, denk ik, genoeg voor vannacht, morgen om half zeven zal de wekker gaan.

Kwart voor zeven verlaat ik de sponde. De echtgenote blijft nog even liggen. Het is nog koel. Gisteren hebben we alle vier naastliggende schepen geïnformeerd dat we om kwart over acht willen uitvaren. Daarvoor moeten ze allen wijken en ruimte geven, want wij zijn de eerste op de rij. Alleen de mislukte sluipers van de nacht moet ik even wekken. Het werkt prima, alleen de jongelui keren weer terug, nu direct aan de steiger, de andere vier gaan eveneens op weg. De lichte wind is noordoost 8 knopen. We motoren het havenkanaal uit en arriveren op tijd voor de opening van de Zeelandbrug om 8:55 uur.

     Nu begint het 'paaltjespikken', langs de rode boeienlijn naar De Keeten. Ik houd de motor op 2100 toeren. We hebben het tij tegen en maken rond 4 mijl per uur. Ik wil niet sneller want de motor raakt te gemakkelijk oververhit. Dat euvel hebben we al vanaf de Belgische kust. Het kan liggen aan de impeller of de koelwaterpomp. Klusje voor de werf. Het is niet erg druk op het water. Om half elf zijn we bij de Krabbenkreek, die naar Sint Annaland voert. Verderop spuwt de sluis van Bruinisse een stortvloed jachten uit van de Grevelingen, die zich en masse op weg bewegen naar diezelfde Krammer.  Om half twaalf zijn we bij de ng>Krammersluizenng>; de helft van het contingent uit de Grevelingen is ons voorbij gestoomd, de rest volgt achter ons. Er liggen in de buitenhaven enige tientallen schepen te wachter en we meren af naast een motorjacht aan de remming aan bakboord. Verrassend gauw gaat de rechter sluis open en spuwt zijn lading aan boten uit. De wachtende jachten komen in beweging. Kunnen we er nog bij? Een Duits zeiljacht probeert voor te dringen. Ik ontsteek in woede, roep dat de Duitsers nichts gelernd haben en snijd hen de weg af. Helaas kunnen we met deze schutting niet mee, maar nu liggen we wel vooraan voor de volgende. Amechtigmakende hitte op een stilliggend schip, de zon mokert hitte op ons, zelfs onder de bimini.

     Om twaalf uur kunnen we mee. Zie ng-dulce.nl/album/image-61-35" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>de foto hierng>. Het zicht op de Duitser ben ik kwijtgeraakt. Deze sluis scheidt het zoute water van de Oosterschelde van het zoete nat van de Volkerak, nodig om de verzilting van het achterland tegen te gaan. De Volkerak is een raar water, de transit naar en vanaf Zeeland. Het lijdt al decennia aan toenemende vervuiling door mest en bestrijdingsmiddelen van de landbouw, waardoor er dikke lagen alg ontstaan en ng>fonteinkruidng> woekert. Net als in het Markermeer. Doorgaans nemen we het Noordergat, een ondiepe geul waarmee je een stuk afsnijdt. Maar dat lijkt niet wijs, je zou in die ondiepten gemakkelijk in het fonteinkruid kunnen vastlopen en dan onze motor... Dus nemen we zekerheidshalve de omweg van de diepe grote-schepengeul die om de Noordplaat heen voert.

     Om half drie bereiken we de Volkeraksluis. Die vertoont sinds enige weken ook storingen - dus ngen/stremming-volkeraksluizen" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>minder schuttingenng>. De euvelen van de vaderlandse infrastructuur. Hier doet zich het vreemde fenomeen voor - dat we ook bij de Krammersluizen zagen - dat mensen niet weten hoe ze zich moeten opstellen: namelijk vanaf het bord met de horizontale streep moet je aanmeren en je steeds met drietallen op een rijtje opstellen. Effectief en eerlijk gebruik van de beperkte ruimte. Maar dat doen velen niet, dus vooraan ligt niks of een paar enkele schepen. Mij irriteert dat dus ik leg doorgaans aan bij het stopbord (als er niemand ligt) of naast een enkele ligger. Daar worden mensen, niet alleen Duitsers, erg boos over, maar ze vertonen zelf stom en incorrect gedrag. Dus ook nu. Wanneer de sluis opent en de geschutte schepen uitlaat en vervolgens 'groen licht' geeft, stormt een zeiljacht uit Monnickendam me woedend voorbij. Ja, denk ik, sufferd, je had zelf op die eerste plekken moeten gaan liggen. Het is net als in het theater, als je zelf niet op de voorste rij gaat zitten moet je niet kwaad worden als er mensen voor je gaan zitten. Enfin, tenslotte kan iedereen gewoon mee in de sluiskolk. De sluis werk overigens  traag en er is geen enkel verschil in waterniveau voor en na het schutten. Raadsel.

     En dan gaat het weidse thuiswater voor ons open, het magnifique Hollands Dieppe, waar ik in 1996 met mijn eerste zeiljacht 'Fairview', een Gib'Sea 352, met mijn gezin de wateren onveilig maakte en alles nog moest leren. Hier begon voor mij een tweede leven. ng-dulce.nl/home/3#begin" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Lees het hierng>. In het voorjaar van 2025 vertrokken Anna en ik vanaf hier.  Nu, een jaar en drie maanden later, zijn we weer terug. We steken het Diep over en varen voorzichtig ng>Marina Numansdorpng> binnen. Steiger I is de laatste voor de ng>werf van Rexwinkelng>. De box is smal en dicht bij de kant, maar het is windstil en ik schuif onze 'ng>Dulce'ng> er moeiteloos in. Vastleggen, opruimen, alles bij een temperatuur van bijna 33 graden. Pfff.... Naar het begin van dit kwartaal

In Marina Numansdorp.

ng>Vrijdag 14-08-2026ng>

Vanmorgen warmt het al snel op. Anna begint met inpakken en ik loop naar het kantoor van ng>Jachtwerf Rexwinkelng>, dat aan de jachthaven grenst. Daar tref ik coördinator ng>Maartenng> en ng>Marjoleinng>, administratrice. Later loop ik ook eigenaar ng>Bennong> tegen het lijf. Lang niet gezien, zeggen ze, en dat klopt: in mei 2025 vertrokken we van hier met onze gerepareerde ng>Dulceng>. We spreken af dat ze de boot al op maandag 7 september op de wal zullen zetten, na een stukje varen om de bron van het getik op de gasleiding achter de gasbun op te sporen en de snelle alarmering voor oververhitting van de motor bij hogere toerentallen. Benno meent de oorzaak te kunnen vinden in de impeller, of de warmtewisselaar of de koelwaterpomp.

     Vandaag is het het extreem warm. Het is volledig windstil en in de middag bereiken we bijna 36 graden. De meeste koelte is in de kajuit met de ventilator. Het is een dag van records. Voor de negende keer dit jaar meet het ng>KNMIng> een temperatuur van minstens 35 graden Celsius. Het is voor het eerst dat het kwik in één jaar zo vaak zo hoog oploopt, ng>meldt De Volkskrantng>. Het jaar 2026 stevent af op nóg een weerrecord. Het KNMI verwacht dat de gemiddelde etmaaltemperatuur voor de maanden juni, juli en augustus, over 24 uur gemeten, deze zomer uitkomt op 19,4 graden. Dit is een halve graad hoger dan in 2018, het huidige recordjaar.

     Morgen sluiten we de boot voorlopig af. Buurvrouw ng>Joke Rng>. komt ons ophalen. Niet alles kan mee, volgende week keren we terug voor de rest.

ng>Triodos Bankng> schat de economische schade van de extreme hitte en langdurige droogte dit jaar op 180 miljard euro. Dat is 1 procent van de totale omvang van de economie van de Europese Unie. Waar komt het door? Volgens de bank door verminderde arbeidsproductiviteit, forse verliezen in de landbouw, de verstoorde binnenvaart en de beperkte opwekking van stroom. Die leiden tot hogere voedsel- en elektriciteitsprijzen. Ze denken bij Triodos dat de verwachte economische groei van dit jaar in Europa en in Nederland wel eens volledig kan wegvallen. Naar het begin van dit kwartaal

Terug op het Eind in Gorcum. Links buurvrouw Joke R. Op de achtergrond ons huis.

ng>Zaterdag 15-08-2026ng>

Vanuit de kuip is er gisteravond een prachtige zonsondergang te zien. Juist daar in het westen doemen kleine wolken op. Ze hebben roze en grijze vlakken. Een gemengd beeld, er is ander weer op komst. Er zijn meer verrassingen. Vlak voor het openstaande raampje van het achterste toilet zit een zwaluwtje op de reling. Het beestje zit er volkomen op zijn gemak en heeft ons, staande in de donkerte van de boot, niet in de gaten. Zó dichtbij zie je ze nooit. Snel schieten we wat foto's, eentje ervan staat hier.

     De dag van vertrek breekt aan. We ontwaken vanzelf om zeven uur. Het is bewolkt, vooral in het zuiden, met in het noordoosten een glimp van zon. We sluiten alle luiken en raampjes. Na acht uur vallen er druppels, horen we gedonder en zien het weerlichten. Het is in een paar minuten over, het wordt wat lichter maar het blijft bewolkt. Dat patroon van mini-buitjes herhaalt zich een paar keer. We pakken verder in en Anna besteld telefonisch bij ng/bakkerij-gorinchem-stad" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Bakker Van der Grijnng> in de Gorcumse Arkelstraat twee gesneden ng>Polderkornng>-broden. Our alltime favorite. Om kwart voor twaalf arriveert onze chauffeuse, buurvrouw ng>Joke Rng>. Alles staat klaar, alle ramen en luiken waren al dicht, de electragebruikers zijn uit. Het is voor ons een routine, maar het gesjouw wordt ieder jaar zwaarder. Hier in de marina heb je echter goede bagagekarretjes, die we volgeladen de helling op naar de wal trekken. Alles past in de auto. Toch is mijn gemoed wat bezwaard na drie maanden van leven aan boord, al gingen we niet naar de zuidkust van Engeland. Anderzijds: alles ging goed en ng>Dulceng> ligt heel en zonder schade terug in Nederland.

     Onderweg over de A29 en de A15 is het rustig. Tegen één uur rijden we ons stadje binnen. Op het Eind laden we snel uit en en halen het rolluik op en schuiven de gordijnen open. We zijn een paar uren aan de gang om alles aan de gang te brengen: de koelkast, de vrieskast, de router van de glasvezelaansluiting, de tv/mediaboxen en de audioapparaten, de wasmachine draait en de boiler werkt. Buiten stromen toeristen over de sluis uit de extra cruiseschepen, die door de laagstaande rivieren niet naar Duitsland kunnen. In de Lingehaven liggen veel passantenboten, vooral in de havenkom bij de Peterbrug. Zo dicht mogelijk bij de stad. In de bakken rond de haven bloeien de geraniums uitbundig. Ons geveltuintje staat er goed bij door de zorgen van de buren. De bloei van de hortensia's is voorbij, maar de goysia's zullen opnieuw beginnen. Morgen een foto. Ik loop de stad in waar in onze afwezigheid niets veranderd is en haal bij Van der Grijn de bestelde broden op. We nemen de stapel post door waar niets van belang in zit. We ruimen alle bagage, kleding, boeken en wat dies meer zij op. Half vijf is het meeste gebeurd. Nog even het tuintje. We halen er wat onkruid en uitlopers van klimop uit en gooien er een grote gieter vol water in.

Ondertussen woedt de brandendhete zomer door. Het westen van Duitsland kampt met ng>een hevige natuurbrandng>. De brand in de gemeente Hürtgenwald is de grootste in de geschiedenis van de aan Nederland grenzende deelstaat Noordrijn-Westfalen. Vijf mensen raakten tot nu toe gewond en één dorp moest worden ontruimd. Naast Duitsland worden door de extreme hitte ook andere landen in Europa op dit moment geteisterd door natuurbranden, zoals Frankrijk, de Belgische Hoge Venen, het VK, Spanje, Hongarije, Kroatië, Bosnië, Servië, Noord-Macedonië, Bulgarije en Griekenland. ng>De Volkskant heeft er een kaart vanng>.  Naar het begin van dit kwartaal

Ons geveltuintje staat er prima bij (foto van vanmorgen).

ng>Zondag 16-08-2026ng>

Tja, je woont in een binnenstad. Gisteravond zagen we een groep jongelui vlak voor onze ramen een leeftijdsgenoot in elkaar slaan. Ongenadig hard. Ik klopte op het raam en riep ze te stoppen anders zou ik 112 bellen. Moet je vooral doen, riepen ze, maar het wonder geschiedde. Er verschenen zowaar twee boa's en er kwam ook een politieauto. Kennelijk had een van de buren al gebeld. De jongeren werden verspreid maar niemand werd opgepakt. Ook het slachtoffer maakte dat hij weg kwam.

Het is vandaag een droge dag met bewolking, zon en 25 graden. Toch is het door een hogere vochtigheidsgraad broeierig. Aan de overkant op de Kriekenmarkt is het gras bij de geometrische beelden van ng>Winiarsking> volledig verdord. De komende dagen zal er eindelijk weer regen van betekenis vallen. De natuurbrand in de Belgische ng>Hautes Fagnesng> breidt zich verder uit. Zeker 3000 hectare van het natuurgebied is verwoest. Het is ng>de grootste natuurbrand ooit in Belgiëng>. Vandaag betoogde iemand dat je niet van 'natuurbrand' moest spreken, maar van 'klimaatbrand'. Valt zeker iets voor te zeggen. Het ng>neerslagtekort staat vandaag op 306 mmng> en het ng>warmtegetal van het KNMIng> - aantal graden per dag boven 18 van 1 april tot 31 oktober - staat met 195,5 op de vierde plaats sinds 1901. Het is echter pas half augustus.

     Opruimen, schoonmaken, wasmachine en droger draaien, vooral Anna is druk in touw. "s Middags halen we flink veel boodschappen bij de AH op Hoog Dalem. Veel groepen toeristen van de cruiseboten op BdW drommen langs over de sluis. Het geveltuintje krijgt water tegen het eind van de middag. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Maandag 17-08-2026ng>

De grafiek van het warmtegetal liet gisteren zien hoe exceptioneel de zomer van 2026 is. Het warmtegetal van het ng>KNMIng> is de optelling van het dagelijks aantal graden van de 18 in de periode 1 april tot 31 oktober. Het is op weg om alle eerdere warmtegetallen sinds 1901 te overtreffen.

     Vannacht viel voor het eerst in maanden ruim 5 mm regen in Gorcum. De straat was nat en het was bewolkt maar al vanaf half tien scheen de zon alweer bij 21 graden. Anna maakt de schuifpui en de serre schoon en haalt de spinnen uit de vitrage. Het zijn er niet zoveel als andere jaren. Ik vul de radiatoren van de CV-installatie bij. De middag verloopt bewolkt.

We kregen per email bericht van het ng>Gastenverblijf van het UMCUng>, het academisch ziekenhuis in Utrecht, dat hun boekingssysteem gehackt werd. Daar ng-dulce.nl/home/article-7534" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>verbleven we in november 2021ng> voor een ingreep in mijn prostaat. 'Een onbevoegde partij heeft ongeautoriseerd toegang verkregen tot de boekingen'. De hackers roofden gegevens als naam, geslacht, contactinformatie en boekingsgegevens. Ze schatten het risico van dit datalek als beperkt in. 'Volgens de informatie die we nu hebben, zijn er geen financiële gegevens of bijzondere persoonsgegevens geraakt. Wel kunnen de gelekte contactgegevens mogelijk worden misbruikt om u via e-mail, telefoon, sms of WhatsApp te benaderen'. Tja, dat soort informatie is al zo vaak gelekt, je kijkt er niet eens meer van op.

Ons land trekt zich niks van hitte en opwarming aan. De kolencentrales produceren zelfs veel meer fossiele stroom. Ze wekten dit jaar al meer stroom op dan in heel 2024, dat meldt het FD vandaag op basis van cijfers uit het Nationaal Energiedashboard. Het zou vooral komen door de hoge energieprijs en een sterk gestegen vraag naar stroom uit België. Kolen zijn de meest vervuilende manier om stroom te produceren. Omdat ze zo schsdelijk zijn moeten centrales volgens de wet uiterlijk 2030 hun deuren sluiten.

Gisteravond keken we naar een gedreven nga-moet-elke-zin-een-kilo-zijn~bb98b3e1/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Tommy Wieringa in Zomergastenng>. Hij lijkt een roepende in de woestijn, want ondanks alle schone woorden en bedoeling wankelt de Europese steun voor de strijd die Oekraïne voert voor onze vrijheid. Zo importeert Europa dit jaar meer vloeibaar gas uit Rusland dan eerder tijdens de oorlog. België haalt onder zijn extreemrechtse regering ng>De Weverng> zelfs al zijn LNG uit Rusland. In de eerste helft van 2026 spekten de EU-landen de oorlogskas van ng>Poetinng> al voor ng>bijna 6 miljard eurong>. ng-Trump bij Oekraïne op de rem. Dat is geen uitzondering, maar de regel. Pyongyang en Teheran gaan voluit in hun steun aan Poetins agressieoorlog, maar Kyivs westerse partners lijken een patstelling te accepteren." target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Arnout Brouwers schreef gisteren in De Volkskrantng>: 'Terwijl Rusland escaleert, trapt de regering-ng>Trumpng> bij Oekraïne op de rem. Dat is geen uitzondering, maar de regel. Pyongyang en Teheran gaan voluit in hun steun aan Poetins agressieoorlog, maar Kyivs westerse partners lijken een patstelling te accepteren'. Het is evident in ons eigen belang om ervoor te zorgen dat Oekraïne succesvol kan terugvechten in de gruwelijke oorlog tegen de Russen, want als het land verliest en Oekraïne ten onder gaat dan zal dat ons nog veel meer gaan kosten.

     Het beschamende echec van Trump in het conflict met Irak toont de zwakte van de VS keihard aan. ng>Frans Osingang>, hoogleraar Oorlogsstudies van de Universiteit Leiden, zegt (ng>eveneens in De Volkskrantng>) dat de afschrikking (deterrence) van Amerika sterk aan geloofwaardigheid heeft ingeboet: 'Ook Rusland weet dat het "window of opportunity" nu is. (...) Het gaat drie, vier, vijf jaar duren voor Europese landen in staat zijn de afnemende militaire steun van de VS enigszins te compenseren. Als Rusland "groene mannetjes", incognito militairen, de grens met een Baltische staat wil laten oversteken, moet dat ergens de komende vijf jaar gebeuren’. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Dinsdag 18-08-2026ng>

Hoe staat het met de maandelijkse ng/enso_advisory/ensodisc.shtml" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>update van het Amerikaanse Climate Prediction Centre voor De El Niño/Southern Oscillation (ENSO)ng> van de maand augustus? Die verscheen op 13 augustus jl. en luidt kortgezegd: 'El Niño is strengthening, with a greater than 90% chance of a very strong event during the Northern Hemisphere fall and winter 2026-27'ng>. ng>In juli 2026 lag de zekerheid ng-dulce.nl/home/article-9328" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>nog op 81 procentng>. We lagen toen in Middelburg. De kans op een 'historic event that would exceed the strength of previous El Niño events dating back to 1950' is opgelopen tot 69 procent. Een historische gebeurtenis, het nieuwe klimaat is hier.

Vannacht viel er rond 5 mm regen, net zoals gisteren. Augustus staat nu op een schamele 11 mm, maar de komende dagen volgt meer. De extreme droogte van deze zomer is nog niet weg, maar neemt niet meer toe. Boeren zien hun oogsten in gevaar komen omdat ze niet mogen besproeien en worden wanhopig. ngifte-van-bedreiging-van-controleurs-droogteregels" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>In Brabant worden toezichthouders bedreigdng>. Het gaat om medewerkers die extra controles in het gebied houden omdat de boeren toch spuiten.

     Denker des vaderlands ng>David van Reybrouck schreef gisteren in Trouwng> dat 'de zomer van 2026 de zomer (is) van de waarheid. Klimaatverandering is niet langer een ver toekomstscenario, maar een dagelijkse realiteit. We staan er middenin. Wegkijken kan niet meer, de tijd van goedkope oneliners is voorbij, net zoals de onnozele ideologische strijd van de laatste jaren'. Hij vindt dat nationale en Europese overheden opnieuw werk moeten maken van een veel ambitieuzer en coherenter klimaatbeleid, vergelijkbaar met de animo die er nu voor hogere defensie-uitgaven heerst, maar waar ik het niet mee eens ben is dat hij bosbranden een veel reëler gevaar vindt dan een Russische invasie. Helaas, maar we moeten genoeg investeren in beleid om beide rampen af te wenden. Als je kijkt naar de krakkemikkige onderhandelingen over de begroting voor 2027 van het minderheidskabinet ng>Jettenng>, dan je weet dat het niet gaat gebeuren.

Een ng>ingezonden brief is De Volkskrantng> waar ik het helemaal mee eens ben: 'Vrijdag vielen twee doden bij een ongeval in een file die was ontstaan door het protest van de weigerboeren op de A59. Vanuit bepaalde hoeken is er een reflex om dit soort snelwegblokkades op één hoop te gooien met de protestacties van ng>Extinction Rebellionng> (XR). Ten eerste vinden de XR-blokkades op de A12 Utrechtsebaan plaats, waar een maximumsnelheid van 50 km/u geldt. Ten tweede zijn er bij XR-demonstraties geen ernstige incidenten geweest. Ten minste, als we de vrouw in Haarlem die door een ng>PVVng>-Statenlid werd aangereden buiten beschouwing laten. Ten slotte: XR protesteert voor een sneller en ambitieuzer klimaatbeleid, terwijl de boeren juist protesteren tegen maatregelen die de uitstoot van stikstof en broeikasgassen moeten terugdringen. Dus ga niet mee in het frame dat dit hetzelfde zou zijn. Bas de Reuver, Groningen'.

Buiten wordt het vanmiddag 21 graden. Anna gaat de stad in voor wat boodschappen en cadeautjes voor de kleintjes in de familie. Later op de middag brengt ze die naar ng>Nikitang>. Over de sluis drommen weer nieuwe groepen toeristen van cruiseschepen die niet naar Duitsland kunnen varen. Om half vier komt er weer een bui langs. Een hele korte. Ondertussen viel er de laatste 24 uur veel regen in het stroomgebied van de Rijn. Het waterniveau stijgt iets en ng>het Lingesluisje meldtng> dat ze nu al mogen stoppen met het waterbesparend schutten. Wat is dat? Minder vaak schutten door te wachten tot de sluis vol is (met schepen). Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 19-08-2026ng>

ng>Jelle Zijlstrang>. De naam van de vroegere minister-president (1966 - 1967), ng>ARPng>-coryfee en directeur van ng>De Nederlandse Bankng> kwam ik vroeger vaak tegen. Ik werd in die tijd op school nogal eens gevraagd of hij mijn vader was. Mijn vader heette namelijk ook Jelle. Ik heb daar nooit 'ja' op gezegd. Pronk niet met andermans veren. De oud-politicus stierf in 2001; zijn zeer leesbare memoires verschenen in 1992 en werden een bestseller.

     Ik kwam zijn naam deze week tegen in de serie dieng> André Klukhuhn momenteel op FB publiceertng> over ondergangsfilosofen in een rijtje met onder andere ngler" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Oswald Spenglerng> en ng>José Ortega Y Gassetng>. Klukhuhn citeert een opmerkelijke passage uit de memoires van Zijlstra, die vandaag geschreven had kunnen zijn: 'Door de lucht- en waterverontreiniging, de afvalbergen en het broeikaseffect, die zo duidelijk samenhangen met de industriële revolutie en haar nasleep, moeten wij ons de vraag stellen of het primaat van de vrije markteconomie wel te handhaven is'. Een vooruitziende blik! Steeds vaker lees je dat mensen twijfel uitspreken over het vermogen van de wereld om onze ondergang in een hel van klimaat- en oorlogsrampen te voorkomen. Ook de westerse democratieën slagen er niet eens in en verzuipen in onmacht. Je hoort vaker betogen dat alleen een oorlogseconomie ertoe in staat zou kunnen zijn, een economie die niet meer de particuliere winsten van commercie en roofkapitaal voorop stelt en met een ingrijpend beleid de allesvernietigende groeitendens van de samenleving dwingt tot ombuiging, duurzaamheid en minder consumeren. Een oorlogseconomie, dat snap ik. Het verwende en misleide electoraat zal de luchtkastelen van rechts en ultrarechts nooit willen loslaten. Minder groei en consumptie? De meerderheid van de mensen wil uit vrije wil beslist geen afstand van hun privileges doen. Kijk bijvoorbeeld naar de trekkerboeren. De democratie zal vastlopen en falen. Er zit in die verzuchting ook iets van de roep om een sterke (linkse) man.

Zwemmer ng>Maarten van der Weijdenng> zou op zijn zwemtocht langs 22 steden in Nederland vandaag ook langs Gorcum komen. ng>Maar het gaat niet doorng>, hij heeft last van hevige buikpijn en misselijkheid. Dat verbaast niemand als je 270 kilometer door de sterk vervuilde wateren van ons land gaat zwemmen. Vandaag de dag word je daar gegarandeerd doodziek van.

Mijn zoon ng>Rommertng> is vandaag jarig; hij wordt 39. We feliciteren hem telefonisch. Hij heeft heel goed nieuws: ng>Norang>, de dochter van hem & ng>Loisng> eet vrijwel zonder de buiksonde. Dat is geweldig! Half september mag ze van de 'eetschool' af en weer terug naar haar oude school. Binnenkort wordt ze zes jaar. Vanmorgen regent het matig maar wel voortdurend. Een langgerekt regenfront trekt vandaag over. Voor onze vakantie raakte de ng>Philipng>s-televisie in onze huiskamer na 14 jaar trouwe dienst defect. Het geluid viel weg of was zwaar gestoord. Vanochtend kopen we bij ng>Electroworldng> in het Piazza Center een nieuwe OLED-televisie. Hij wordt volgende week woensdag afgeleverd. Halverwege de middag wordt het droog. We krijgen bezoek van ng>Tessang> en haar jongste dochter ng>Lina-Maeng>. Naar het begin van dit kwartaal

Platbodem wacht vanmorgen voor de sluis.

ng>Donderdag 20-08-2026ng>

Vannacht werd ik wakker. Buiten het raam ruiste de regen, maar de ochtend begroet ons met stralende zonneschijn. Zonneschermen uit. Onze bovenbuurvrouw komt koffiedrinken. Ik help buurman ng>Lourensng> om hun grote gieter uit het water te halen met de lange reddinghaak van het havenkantoor. Ze gebruiken water uit de haven waar de planten niet ziek van worden maar ng>Maarten van der Weijden ng>wel. Ons tuintje krijgt water uit de kraan. Onderwijl trekt bewolking binnen. In de middag vallen een aantal buien afgewisseld met zon en wolken. Anna is op bezoek bij haar dochter ng>Barbarang>.

     Het kan vandaag nog wel erger worden met de regen. Elders in het land valt veel meer dan hier. Vanmiddag is het langs de hele kust noodweer. Het ng>KNMI gaf code geel uitng> vanwege hevige onweersbuien met hagel en windstoten. Er werden boven zee zelfs ook waterhozen waargenomen. Bij Dokkum raakte een fietser zwaargewond toen de bliksen op hem insloeg.

ng>Noordzee extreem warmng>. Dat was niet eerder gemeten. Bij het ng>lichtplatform Goereeng>, 30 kilometer uit de kust bij Hoek van Holland, steeg de zeetemperatuur tot 21,5 graden. Het kan in het najaar en in de winter leiden tot extra veel regen en mogelijk ook heftiger winterstormen. Overigens zijn wereldwijd vrijwel alle zeeën en oceanen warmer dan ooit.

     Opstoppingen en lange wachttijden in het Panamakanaal. Dat komt ook door droogte. Het water in het Gatun-meer staat 30 cm lager dan een maand geleden. Het meer is voor een groot deel onderdeel van het kanaal en het water is tevens nodig, anders kunnen de sluizen niet werken. Tegelijk is er meer aanbod van containerschepen die uit Azië komen en de gevaarlijke route door de Rode Zee willen vermijden. Ze varen dus naar Europa via het Panamakanaal. Het aantal schepen wordt door het lage water echter beperkt, de wachttijden lopen snel op en de doorvaart wordt veel duurder. In maart lag het gemiddelde bedrag dat werd betaald voor de doorvaart van een groot containerschip bijna 400.000 dollar. Inmiddels is dat bedrag gestegen naar gemiddeld 2,5 miljoen dollar,ng-in-het-panamakanaal" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng> aldus NOS Nieuwsng>. Vorige maand betaalde een rederij zelfs een recordbedrag van 4,6 miljoen dollar om een lege olietanker met voorrang door het kanaal te laten varen. Je vraagt je af wat een zeiljacht tegenwoordig moet betalen.

We krijgen binnenkort weer een ng>boostinjectie voor het coronavaccinng>. De prik is nu alleen voor 70-plussers en andere kwetsbare groepen. Je merkt eigenlijk nauwelijks of niets meer van het coronavirus dat nog steeds rondgaat als een nieuwe griep. Nog altijd is het aantal ziekenhuisopnames ervoor flink groter bij mensen van 70 jaar en ouder. Naar het begin van dit kwartaal

Gastorganist Jaap Zwart leidt in de Grote Kerk het concert in dat hij gaat geven.

ng>Vrijdag 21-08-2026ng>

Terwijl overal in het land en vooral aan de kust zware onweersbuien vielen, bleef het bij ons in Gorcum gisteravond aanvankelijk rustig en droog. Nou ja, de wind trok aan maar daar bleef het bij. Om kwart voor acht liep ik met buurvrouw ng>Joke Rng>. naar de Grote Kerk op de Groenmarkt voor het laatste concert in de serie orgelconcerten van deze zomer. De gastorganist was ng>Jaap Zwartng>, de vaste kerkorganist van Harderwijk en Hattem. Links op de foto hierboven met ons mooie Bätz/Witte-orgel op de achtergrond houdt hij een inleiding op het programma. Hij bracht een leuk programma met een Franse oriëntatie van vooral koraalmuziek: ng>Hendrik Andriessenng> ('Premier Chorale pour Orgue'), ng>Hermann Strategierng> ('Ciacona Hermann'), ng>Jan Bonefaasng> ('Choral II'), Jan Mul ('Choral Joyeux'), de vroeggestorven (1940) ng>Jehan Alainng>, broer van de bekende organiste ng>Marie-Claire Alainng> ('Choral Dorien'), nglais" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Jean Langlaisng> ('Incantation pour un Jour Saint'), ng>Albèrt de Klerkng> ('Drie inventionen') en tenslotte ng>César Franckng> ('Choral III'). Dat laatste is een wat langer en zeer spannend werk, maar het begon met Andriessen toen van buiten opeens een enorm geruis opsteeg. Eindelijk deed het onweersfront ook Gorcum aan met een zware hagelbui. Ik vond het niet eens zo storend. De koraal in dorische stijl van Jehan Alain was een intiem stuk en erg mooi werk, dat nu eens niet eindigt met enige krachige akkoorden maar met een fluisterstil slot. Nieuw voor me was het grote scherm in de kerk waarop je de organist en zijn registrator aan het werk zag. Ik zag dat jaren terug voor het eerst in Oostende en tevens elders, maar nu dus ook bij ons. Toen we om kwart over negen de kerk verlieten was het weer droog. Overal stonden diepe plassen bij de putten en kolken die de grote toevloed van water niet wisten te verwerken.

Vandaag lijkt op een herhaling van gisteren. De dag vangt aan met zonneschijn. Voor elf uur opeens een korte, felle regenbui waarna de zon weer schijnt. Het ng>KNMI geeft opnieuw code geelng> af voor het oosten en zuiden des lands. Op de Kriekenmarkt en het Eind begint men met de opbouw van kramen ng>voor het wijnfestivalng> van morgenmiddag en -avond. Op de 3e Waterkering West staat een toiletblok met de pisbakken naar ons toe (foto hier). We kunnen het allemaal goed zien.

     In de middag is het overwegend zonnig. Buien op weg naar het midden van het land lossen op. Vanavond nemen we de buren ng>Joke & Lourensng> mee uit eten naar de ng>Wijnboutiqueng> ('Sip back and relax...'), omdat Joke ons vorige week ophaalde uit ng>Marina Numansdorpng>. In het weekeinde zullen we ng-naar-droger-weer-tijdens-het-weekend" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>droger en warmer weerng> krijgen. Dan gaan we naar Numansdorp om de boot schoon te maken en op te ruimen.

De 13e van deze maand werd honderd jaar geleden ng>Fidel Castrong> geboren. De tijden zijn veranderd, de revolutionaire president van Cuba heeft voor velen afgedaan. In de jaren 60 en 70 heb ik hem bewonderd. ng>De Volkskrant herdenkt hemng> nu met een triest en zwartgallig artikel. Het land verkeert in diepe armoede. De wereld heeft ons voorbijgestreefd, zeggen de Cubanen. Natuurlijk heeft het Amerikaanse embargo sinds begin jaren 60 daar alles mee te maken, alsook de starheid van het regime en het ineenstorten van de Sovjet-Unie in 1991. Dezer dagen verscherpte ng>Trumpng> dat nog eens. Naar het begin van dit kwartaal

Petrischaaltjes met organoids van neurale cellen in het Harvard-lab. Ieder puntje is een organoid met meer dan een miljoen cellen.. (Image: Carlos Sanchez/Harvard FAS Staff Photographer)

ng>Zaterdag 22-08-2026ng>

Onderzoekers in ng>Harvardng> houden zich al jaren bezig met het laten groeien van micro-breinstructuren. Ze slagen er nu in om ng>stamcellenng> te laten differentiëren naar structuren als neuronen, hersencellen dus, ter grootte van een peperkorrel. Die worden 'organoids' genoemd, die ieder bestaan uit meer dan een miljoen neurale cortexcellen. Het bijzondere is dat de cellen ngevity-record" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>verdere ontwikkelstappen doormakenng>, die ze zich op een of andere manier blijken te herinneren. Ze groeien dus in real time en zijn in staat hun historie vast te leggen en te gebruiken. Dat is curieus. De gekweekte organoids zijn nu al vijf jaar oud en ontwikkelen zich nog steeds volgens dezelfde stappen als bij de groei van neuronen in menselijke hersens gebeurt. Ze lijken over een biologische klok te beschikken. De genetische activiteit van de organoids verschuift van patronen die bij vroege foetale fasen horen naar die van een pasgeborene en later een jong kind. Opmerkelijk: in één van de testen mengden de onderzoekers oudere cellen met jongere. Meteen slaagden de oudere cellen erin om eerdere ontwikkelfasen uit te wissen in de jongere cellen en terstond meerdere geavanceerde neuronen te produceren. Volgens de wetenschappers bewijst het dat de oudere cellen een soort inwendig archief opslaan over de perioden die ze achter de rug hebben. Hoe zo'n historische databank er in het interne celmilieu uit zou moeten zien is nog een raadsel. Banken vol eiwitstructuren kunnen herinneringen opslaan. Bij het wissen en vervangen ervan functioneert een proces waarbij genen aan-en-uit worden gezet. Dat wordt 'ng>methylatieng>' genoemd en het zou een soort 'leeftijdsklok' vormen, waarbij methylgroepen - CH3 - worden gewisseld bij moleculen DNA, eiwitten of vetten.

     Dat is allemaal niet mis. Het ziet eruit als een stille revolutie. Kunnen we straks breinen kweken? Nou, dat is nog wel erg ver weg, maar het zou misschien wel een weg openen om bij allerlei genetische hersenziekten nieuwe, vervangende cellen te maken. Het wetenschappelijk artikel stond deser dagen ng>hier in Natureng>.

ng>Donald Trumpng> maakt de schiftende verhoudingen in de wereld vandaag nog eens extra wankel. Nadat de ng>VSng> en ng>Canadang> er niet in zijn geslaagd om een nieuw handelsakkoord te sluiten, ngen-canada-en-vs-mislukt-importheffingen-naar-50-procent" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>kondigt de regering in Washington aanng> om 50 procent importheffingen te zullen opleggen op bepaalde producten uit Canada. Het is een bizarre ontwikkeling in de omgang met een oude en trouwe bondgenoot. 'De wijzigingen op het laatste moment in de door de VS voorgestelde voorwaarden waren oneerlijk, oneconomisch en zetten de betrouwbaarheid van elke overeenkomst op de proef', zei de Canadese premier ng>Carneyng>. Hij kondigde aan dat Canada de nieuwe tarieven 'dollar voor dollar' zal vergelden. De nieuwe importheffingen treffen overigens ongeveer 5 procent van wat Canada jaarlijks naar de Verenigde Staten exporteert - en dat lijkt weinig, maar ze komen bovenop de al bestaande Amerikaanse importheffingen op Canadees staal, hout en auto's.

     Trump kan de oorlog in de Perzische Golf, door hem en ng>Netanyahung> begonnen, al vele maanden niet winnen. Die oorlog is niet populair bij zijn kiezers en hij zit ermee in zijn maag wegens de komende midterm-verkiezingen. Met alleen militaire middelen komt hij er niet. Nu dreigt hij met 'ng>de meest verwoestende economische operatie ooit' tegen Iranng>, waarmee het land economisch volledig wil isoleren. Hij waarschuwt derde landen en bondgenoten voor zware sancties als zij Teheran blijven steunen, in een poging alsnog een harde concessies af te dwingen. Daarmee trapt hij China op de tenen, want dat land is de voornaamste handelspartner van Iran.

Vanmorgen begint men op het Eind en de Kriekenmarkt met het opbouwen van het ng>Wijnfestiwalng>. Kramen, eettentjes, een hoog podium naast het sluiswachtershuis, waar diverse artiesten optreden. Het rijtje pisbakken (zie gisteren) wordt nu aan het oog onttrokken door een groot paneel. Er valt nog een buitje maar tegen het middaguur schijnt de zon en dat blijft zo. In de loop van de middag wordt het steeds drukker en gezelliger. Straks gaan we er ook heen en naast wijnproeven zullen we ook wat te eten bij elkaar scharrelen in de eettentjes. Naar het begin van dit kwartaal

Bijbootje schoonmaken, leeg laten lopen, oprollen en opbergen

ng>Zondag 23-08-2026ng>

Sinds enige jaren kent Gorcum een wijnfestival. Het was destijds - meen ik - een initiatief van de ng>Wijnboutiqueng> aan het begin van de Langendijk, waar we toevallig een avond eerder hadden gegeten. Het begon op het parkeerterrein bij molen "Nooit Volmaakt' en het was ook een keer in de winkelpassage op de Gasthuisstraat, maar sinds een paar jaar heeft het zijn vaste plek gevonden bij ons aan de Kriekenmarkt en het Eind. Waarschijnlijk omdat die eerste plek tegen de stadswal aan is heet het nu ng>WijnfestiWalng>. Het was dit jaar drukker dan ooit. Voor de wijnkraampjes was het dringen. Daar bleek ons al gauw dat de prijzen flink waren opgeslagen. Een fles aardige Griekse Naoussa-wijn kostte net als vele andere wijnen 40 euro, terwijl de prijs in de winkel zelf EU 17,95 is. Dat roept vraagtekens op, waarop het antwoord luidt: 'ja, dit zijn horecaprijzen'. Oh. Misschien kan het anders financieel niet uit, maar ik koop zulke wijn dus in de winkel. Een glas kost 8 euro, overigens ook een horecaprijs, maar dat merk je wat minder.

     In elk geval was het gezellig. Een mooie gelegenheid om na onze lange afwezigheid weer eens wat Gorcummers te treffen. De grote aantallen jonge mensen wekten verbazing. Kennelijk heeft men genoeg geld op zak. Lees ng>hier het verslag in DSGng>. Later op de avond, toen de oudere garde vertrokken was, zag je vanuit onze kamer aan de overkant een zacht deinende menigte. De meesten droegen kleurig verlichte koptelefoons. Om ons als omwonenden te sparen was er een Silent-Disco aan de gang. Voor het huis van de havenmeester hoog op de wal stonden verschillende discjockeys, die hun muziek naar die koptelefoons stuurden. De luisteraar kon eruit kiezen maar de omwonende burgers hoorden niks en dat was de bedoeling. Geen geluidsoverlast. Om twaalf uur kwam er een einde aan. Niet iedereen was meteen weg, maar om 10 voor 1 was het opeens muisstil. Geen geschreeuw, gelal of gevechten zoals vaak bij de Zomerfeesten. Voorbeeldig.

Vanmorgen vertrekken we om tien uur naar Numansdorp om de boot schoon te maken, en uit te zoeken welke kleding en resterende levensmiddelen we mee naar huis willen nemen. Verder moet het nieuwe bijbootje schoongemaakt, leeg, opgerold en benedendeks opgeslagen worden, alle vallen, reeflijnen, schoten en andere touwen opgeruimd, de bimini en de buiskap uit elkaar genomen, het dek schoongespoten (niet met drinkwater), de hoes over de stuurstand getrokken, enzovoorts. Op de aanrijroute is het rustig met een korte bui, maar allengs wordt het een zonnige dag. We treffen het. Aan het eind van de dag zijn we knap gesloopt maar rijden zeer tevreden naar Gorcum terug. Vanavond ng>Sigrid Kaagng> in Zomergasten. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Maandag 24-08-2026ng>

We zagen ng>Sigrid Kaagng> gisteravond in ng>Zomergastenng> op de slaapkamer. Onze televisie in de kamer geeft nu helemaal geen geluid meer. Morgen komen ze het nieuwe toestel installeren. Kaag maakte grote indruk op ons beiden. Een vrouw van heel ander kaliber dan - zeg - ng>Mona Keijzerng>. Intelligent, sociaal en erudiet. Zo jammer dat zij geen premier van Nederland werd! De beste premier die Nederland nooit heeft gehad, zei iemand destijds. Welk een kans verloor ons land toen ze besloot onder de zware druk van intimidatie door extreemrechts uit de politiek te stappen. Net als in Nieuw-Zeeland met ng>Jacinta Ardernng>. Het is buitengewoon bedenkelijk dat rechtse oproerkraaiers het voor elkaar krijgen het terugtrekken van krachtige politici met dreiging en geweld tegen persoon en gezin af te dwingen. Dat is niet best voor deze ongelukkige en steeds gevaarlijker wereld. Terecht karakteristeerde Kaag de moord op premier ng>Rabinng> in 1995, het mislukken van de Oslo-akkoorden en het volledig verdwijnen van de kans op een tweestaten-oplossing voor Israël en de Palestijnen als een van de grootste geopolitieke rampen van de recente geschiedenis.

De bekende politieke auteur ng>Timothy Snyder commentarieert op FBng> de beslissing van ng>Trumpng> een handelsoorlog met Canada te beginnen: 'Canada has been a reliable friend and ally to the United States. They have been patient with us and tend to see us as our best selves. But the rhetoric Trump is using about Canada uncannily echoes that of Russian propagandists towards Ukraine — allows Trump to enter a dangerous world of geopolitical fantasy and greater North American catastrophe'. Volgens Trump is Canada niet eens een nationale staat en hij eiste opeens onder meer de nguage-laws-as-a-trade-barrier/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>opheffing van de verplichtingng> voor Amerikaanse bedrijven om handleidingen, software en verpakkingen van hun producten bestemd voor Quebec ook in het Frans aan te bieden. Hij wist dat ng>Carneyng> dat niet kon accepteren. Tja, Canada is constitutioneel een tweetalig land.

Het orkaanseizoen 2026 op de noordelijke Atlantische oceaan tot nu toe (lichtblauw) vergeleken met het laatste klimaatgemiddelde 1991 - 20120. (Data: Colorado State University, tekst: WhattsUoWithThat?)

ng>Dinsdag 25-08-2026ng>

Het orkaanseizoen van 2026 op de noordelijke Atlantische Oceaan is opmerkelijk kalm. Er komen al bijna drie maanden lang ng>nauwelijks verstoringen voorng> in de atmosfeer, ondanks dat de oppervlaktetemperatuur van het oceaanwater recordhoog is. (Overigens geldt dat momenteel voor ng>alle zeewater-temperaturen wereldwijdng>). Cyclonale ontwikkelingen doen zich dit jaar in de Atlantic schaars voor, maar tropische stormen nauwelijks en orkanen al helemaal niet. Kijk ng>hier op het overzichtng>.

De activiteit van het ng>orkaanseizoen 2026 is dusdanig laagng> dat klimaatontkenners er op FB een argument in zien tegen de klimaatwetenschap. De grafiek hierboven uit de link blijkt ng-at-85-below-normal/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>afkomstig van Whattsupwiththatng>, die het weer heeft ng>van de Colorado State Universityng>, maar dan met een eigen tekst toegevoegd: 'Where are all the climate-ambulance chasers?' De grap is natuurlijk dat de grafiek gewoon klopt en door oceanologen en klimaatwetenschappers ook verwacht werd. Zoals gezegd, het orkaanseizoen 2026 is nu, eind augustus, nog steeds niet echt op gang gekomen. Dat komt zeer waarschijnlijk onder invloed van de mega-ng>El-Niñong> die nu in de Pacific aan het uitgroeien is. Het ng>KNMI meldde al op 1 juni jlng>., dus aan het begin van deze orkaanperiode: 'El Niño zorgt waarschijnlijk voor rustiger orkaanseizoen'.

De ene malliteit na de andere, zo valt het beleid van ng>Trump 2ng> te kenschetsen, ware het niet dat het soms fatale gevolgen heeft. Denk vooral aan de bloedige aanvalsoorlog met Israël tegen Iran, waar de president zich alsmaar niet uit kan losmaken. Vaak stort hij zich na een impasse - bijvoorbeeld bij die van Oekraïne - opeens in een ander onoverdacht initiatief zoals nu de handelsoorlog met Canada. Vandaag ng>kondigt hij op zijn Truth Social aanng>: 'The United States is giving serious consideration to changing the name of Lake Ontario to Lake America in that we don’t expect to doing much business with Ontario any longer. Thank you for your attention to this matter! President DONALD J. TRUMP'. Ach toch, de Golf van Mexico heet internationaal ook nog steeds niet Golf van Amerika.

Het is een mooie dag waarop het 23 graden wordt, maar hoge bewolking sluiert de zonneschijn. Het zijn de eerste signalen van het regen- en onweersfront dat vanuit het zuiden in onze richting schuift. Dat front lijkt ons niet te kunnen bereiken. Gisteren was het de negentigste warme dag dit jaar in de Bilt. Morgen wordt het nog warmer. Vanochtend brengt een jongeman van ng>Electroworldng> onze nieuwe televisie: een ng>LG OLED 4K 42" C69.ng> Een slagje groter. De medewerker verbindt en installeert alles, ook mijn ng>PlayStation4ng>. Prachtig scherp beeld. Het spelen van ng>Elden Ringng> wordt een feest. De oude tv neemt hij mee. Daarna rijden we naar ng>AHng> voor de weekboodschappen. Anna gaat ook nog even de stad in. Straks buurvrouw ng>Marijkeng> op de borrel. Zij zorgde de afgelopen maanden mee voor ons geveltuintje. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 26-08-2026ng>

De 'ng>veelwerelden-interpretatieng>' van de quantumfysica werd in 1957 geformuleerd door de Amerikaanse natuurkundige ng>Hugh Everett IIIng> als alternatief voor de ng>Kopenhaagse interpretatieng> uit 1927 van ng>Niels Bohrng> en ng>Werner Heisenbergng>. Het voordeel van deze bizarre interpretatie is dat bij iedere waarneming de golffunctie van een elementair deeltje ng>niet instortng> c.q. dat er geen ng>decoherentieng> plaatsvindt, maar dat er bij iedere kwantuminteractie continu werelden afsplitsen. Met dat moeilijk te aanvaarden fenomeen bestaat de werkelijkheid in feite uit een tot in het oneindige groeiend aantal parallelle werelden, waarvan we alleen die kennen waarin we zelf leven. Communicatie tussen met een of meer andere werelden is onmogelijk. Daarom is er geen enkele kans op bewijs van deze interpretatie. Regelmatig kom je optimisten tegen, vooral ng>op sociale media zoals hierbovenng>, die concluderen dat we in die theorie onsterfelijk zijn. Iedere keer dat we sterven, splitst zich een wereld af waarin we doorleven.

     ng>Quantum immortalityng>, dus. 'So from the inside, you never experience the ending. The near-miss on the motorway, the illness that didn't take, the fall you walked away from', schrijft de auteur van zo'n post en plaatst er het optimistische plaatje hierboven bij. Het ziet er aardig uit. Tja, de vraag is natuurlijk hoe we fysiek, eenmaal aan het uiterste eind van ons biologisch bestaan gekomen, dan toch kunnen doorleven in een andere wereld. Ben je daar dan niet aan je fysieke eind? Dat lijkt me niet voor hand liggend, dat zou heel wat extra veranderingen vergen en waar komen die vandaan? Maar wie ben ik?

     Ik herinner me wel de vreemde ervaring van enige jaren geleden dat Anna en ik op de A15 onder Rotterdam reden. In de chaotische drukte leek het op één moment onvermijdelijk dat ik op een bedrijfsbusje zou knallen dat voor me reed en opeens inhield. Ik gaf een slinger aan het stuur, maar ik voelde dat die niet voldoende zou zijn. We knallen er bovenop, nu zijn we er geweest, flitste door mijn hoofd en er kwam een ultrakort gevoel van volkomen rust en overgave over me. Toen reden we opeens naast het busje en hoe we daar terecht kwamen zou ik niet kunnen zeggen. Had ik een adequate slinger aan het stuur gegeven? Of verongelukten we en leven Anna en ik nu in een afgesplitste wereld verder? Dat kun je volgens de theorie met geen mogelijkheid vaststellen.

De hele dag gonst het van de geruchten over het plotselinge ng>bezoek van de CIA-chef John Radcliffeng> aan het Kremlin. Onderwerp en boodschap zijn geheim, al schijnt Kyiv ervan op de hoogte te zijn. 'Meerdere bronnen komen overeen: CIA-directeur Ratcliffe reisde naar Moskou nadat de VS inlichtingeninformatie hadden verzameld die wijzen op voorbereidingen voor mobilisatie en plannen om de vastberadenheid van de NAVO te testen', schrijft ng>een doorgaans goedgeïnformeerde bron op Xng>. 'De ex-vicedirectrice van de Nationale Inlichtingendienst, Beth Sanner, zei tegen de WSJ (Wall Street Journal - TZ) dat Ratcliffe Poetin een waarschuwing had kunnen overbrengen van ongeveer deze strekking: "We weten wat jullie van plan zijn, en jullie doen er beter aan het niet te doen."' Je krijgt het gevoel dat er een substantiële verandering in de lucht hangt.

Een ongeluk komt zelden alleen. Gisteren bleek aan te eind van de middag dat onze vaatwasser (uit 2019) stuk is. Hij pompt het water niet meer weg. Verstopping in de afvoerslang? Of is de pomp kapot? Vanmorgen bedacht ik dat de monteur van ng>Electroworldng> onze nieuwe televisie aan de WiFi heeft verbonden, terwijl we een aansluiting op de glasvezelkabel van ng>Odidong> hadden liggen. Die zit op de mediabox, maar kennelijk nu niet meer op de nieuwe tv. Dus vanochtend bellen we met Electroworld voor beide problemen. Volgende week komen twee monteurs, een voor de vaatwasser, de andere voor de tv.

     Na een zonnige start komt er bewolking binnen en valt er een spatje regen. Daarna is de zon weer terug voor de hele dag. Het wordt ruim 24 graden. Anna krijgt bezoek van haar vriendin van de Schuttersgracht. Bij de Lingesluis voor onze serre loopt op zeker moment een robot langs. Hij draagt dienstkleding van de haven- en veerdienst. Het nieuwe personeelslid? Verdraaid, ng>het is nog waar ookng>. Een man in een wit shirt stuurt hem aan (ng-dulce.nl/album/image-61-38" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>foto hierng>). Naar het begin van dit kwartaal

ng>Donderdag 27-08-2026ng>

Steeds opnieuw komen in de nieuwsuitzendingen op TV de verbijsterende beelden voorbij van de ramp in de riviervallei op de grens van Nepal en Tibet. De mensen hadden geen schijn van kans toen de mega-vloedgolf op hen afstormde. Je ziet hoe een drukke grensovergang binnen enkele tellen wordt verzwolgen door tientallen meters hoge massa's water, modder en rotsblokken die de honderden menselijke figuurtjes in de diepte vergeefs probeerden te ontvluchten. Wat kun je zeggen over de oorzaak? Natuurlijk ligt die bij klimaatverandering, maar het precieze bewijs moet nog geleverd worden. Het wereldwijd snelle afsmelten van de gletsjers maakt de hooggebergten instabiel. Dat bleek eerder ngen-rond-mont-blanc" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>deze maand op het massief van de Mont Blancng>, waar 'apocalyptische rotsblokken' naar beneden vielen en binnen een week drie bergbeklimmers doodden. Er zou ng-ramp-nepal-nog-onduidelijk-dodental-loopt-verder-op" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>in Nepal sprake zijn geweestng> van het afbreken van een stuk gletsjer (vlak over de grens in Tibet) gevolgd door een ijslawine, waardoor een bergmeer leegliep en/of een enorme aardverschuiving ontstond. Halverwege vandaag ng-in-nepal-en-tibet-klimaatverandering-schepte-hiervoor-de-voorwaarden~b610a9c5/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>publiceert De Volkskrant een eerste analyseng> van wetenschappers die voorlopig concluderen: 'Klimaatverandering schepte hiervoor de voorwaarden'. Het moet overigens 'schiep' zijn.

     Tot dusver zijn er 335 doden geteld maar duizenden worden nog vermist. De ellende is nog niet voorbij. ngen-nu-waterpeil-stijgt~bbca6a80/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Er dreigen nieuwe overstromingenng>. Men verwacht regen- en onweersbuien terwijl verder stroomafwaarts de rivier in de vallei op meerdere plekken deels geblokkeerd lijkt. Deze blokkades kunnen als natuurlijke dammen fungeren en plotseling doorbreken als de waterdruk toeneemt. Noordelijker is er in het grensgebied met Tibet tot overmaat van ramp door de grote hoeveelheid water een nieuw stuwmeer ontstaan. Volgens het Chinese ministerie van Waterbeheer bevat het meer inmiddels zo’n 2 miljoen kubieke meter water. Naar verwachting komt daar de komende drie dagen nog 3 miljoen kubieke meter bij, waardoor het risico bestaat dat het meer uitbreekt, aldus Chinese staatsmedia.

Inmiddels is het duidelijk: al is de augustusmaand nog niet voorbij, de zomer van 2026 is in ons land ng>de warmste die ooit werd gemetenng> sinds het begin van de metingen in 1901. Het verschil met 2018, de vorige recordzomer, is nogal groot: bijna een halve graad. In 2018 was het 18,9 graden, de huidige zomer komt op 19,3 graden. 'We hadden het hoogste aantal dagen boven de 35 graden, het aantal tropische dagen is hoger dan ooit, niet eerder hadden we zo veel dagen achtereen 's nachts temperaturen van 22 graden of hoger', somt ng>KNMIng>-klimaatexpert ng>Peter Siegmundng> bij ng>NOS Nieuwsng> op. 'En het begon allemaal in juni, normaal de minst warme zomermaand. Daar stond ik echt van te kijken'. Hij laat zien dat de trendlijn van de opwarming het ng>hoogste scenario van KNMI'23ng> volgt. Zijn collega weervrouw ng>Helga van Leur zegtng>: 'Over 20 jaar is dit een gemiddelde zomer'.

     Met het ng>warmtegetal van het KNMIng> is het nog niet zover. Dat getal is ook een maat voor het zomerseizoen. Het wordt berekend door tussen 1 april en 31 oktober van elk jaar het dagelijks gemiddeld aantal graden boven de 18 graden en elk daggemiddelde op te tellen. Gisteren passeerde het de jaren 1947 en 2018 en steeg van de vierde naar de tweede plaats sinds 1901 (zie grafiek hierboven). Alleen het warmtegetal van 2006 staat er nog boven: 2006 = 201,3 versus 2026 = 196,8 graden. Vandaag kan het in ons land tegen de 30 graden worden. Een verschil van 4,5 graad met nog twee maanden te gaan. 

De Volkskrant meldt vanmiddag het overlijden van Ratko Mladic in de internationale detentie-unit van de gevangenis in Scheveningen. De oorlogsmisdadiger die onder meer verantwoordelijk was voor de genocide van Srebrenica, toen onder de ogen van het wegkijkende ng>Dutchbatng> door de Bosnisch-Servische troepen 8.372 moslimmannen werden doodgeschoten. Mladic werd in 2017 door het Joegoslavië Tribunaal tot levenslang veroordeeld. Hij werd 84 jaar. 'De verpersoonlijkheid van het kwaad', kopt De Volkskrant, 'maar voor veel Serviërs altijd een held gebleven'.

Vandaag wordt het bij ons bijna 28 graden. De ochtend is bewolkt en tegen het middaguur en 's middags vallen er wat druppels. Vannacht is er ng-speciale-bril-dit-keer-niet-nodig.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>een gedeeltelijke maansverduisteringng> tussen drie en zes uur. Je hoeft er geen eclipsbril voor op, zeggen de media erbij. Ik sta er niet voor op en mogelijk is het nog steeds bewolkt vanwege het onweersfront, dat vanavond ng>rond tien uurng> over ons heen zal trekken. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Vrijdag 28-08-2026ng>

In het uitermate zwakke orkaanseizoen van dit jaar in de noordelijke Atlantische Oceaan waren er tot dusver geen orkanen en maar drie tropische stormen. ng>Arthurng> (begin juni), ng>Berthang> (midden juli) en ng>Cristobalng> (midden augustus). Sinds gisteren kwam daar een nieuwe bij die niet toevallig van de Amerikanen de naam ng>Dollyng> kreeg. Hierbij de Warnings/Cone. Je ziet dat ze snel naar het westen trekt en het niet tot orkaan zal brengen. De ng>voorspelling van de Amerikaanse NOAAng> werd jongstleden mei nog bijgesteld naar 'a below-normal hurricane season with 8–14 named storms, 3–6 hurricanes, and 1–3 major hurricanes, factoring in expected development of an El Niño event'. In de voortgaande maanden bleek die El Niño, die een dempende invloed heeft op het Atlantische orkaanseizoen, zich door te ontwikkelen naar een ongekend zware, een ng>super-El-Niñong>, en dat was voor de NOAA reden om op 6 augustus jl met een nog verder afgezwakte midseason-prognose te komen: 'Numbers were reduced slightly to 7 to 13 named storms, 2 to 6 hurricanes, and 0 to 2 major hurricanes, and less than 5% chance of an above average season'. Het lijkt erop dat de zich-ontwikkelende ENSO wereldwijd nu al een erg grote invloed heeft.

Het aangekondigde onweer, met code geel aangekondigd door het ng>KNMIng>, bleek vannacht bij ons erg mee te vallen. Geen bliksem en donder, alleen maar regen, nog geen 2 mm. De gedeeltelijke maansverduistering was niet te zien door de bewolking. Voor vandaag vaardigt het ng>KNMI opnieuw code geel uitng> voor de middag voor nieuwe onweders. Door de haast tropische dag van gisteren liep het ng>warmtegetal voor deze zomerng> flink op tot 200,4, vlak onder het toprecord van het jaar 2006 (201,3).

Anna stopt met de fitness bij ng>SportCityng>. Erg jammer maar het stond haar voor onze vakantie al maandenlang tegen. Ik weet ook wel leukere dingen, maar ga ermee door want ik kan voelen dat het goed voor me is. Verder maak ik voor komende week een afspraak met de opticien voor een oogmeting. Dat is alweer zo'n vier jaar geleden, schat ik, en voor mijn 80ste moet ik weer getest worden voor mijn rijbewijs.

     Na twee uur vanmiddag komt het onweersfront: driemaal bliksem en donder en even kort veel regen. Het grootste deel van de storing gaat ten westen van Gorcum voorbij, maar na half zes zullen we volgens ng>Buienradarng> nog een portie krijgen. Je kunt het bij ngmaps.org/?lang=en#m=ses;t=3;s=0;o=0;b=;ts=0;tsc=1;" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Lightningmaps.orgng> live volgen. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zaterdag 29-08-2026ng>

Afgelopen zondag liet in 'Zomergasten' ng>Sigrid Kaagng> het prachtige en nostalgische lied 'Les Cèdres' horen, over de ceders van Libanon. Het bracht ons terug in de sfeer van dat Beiroet toen we er in 2011 een tijd met de boot lagen. Sindsdien heb ik het lied gezocht en tenslotte op een Franse website de CD gevonden. Hij is van de francofone Senegalese zanger ng>Ycareng>. Het lied op de CD is dezelfde meeslepende uitvoering met de Libanese zangeres ng>Hiba Tawajing> en haar man ng>Ibrahim Maaloufng> op trompet. En natuurlijk staat die versie ook op ng>YouTubeng> (hierboven). Vol verlangen, vol sentiment, heerlijk.

Naar prozaïscher zaken. 'Rijkswaterstaat zag de bruggen over het hoofd', ng>kopt De Volkskrant vanmorgenng> boven een reconstructie. Ze hebben het geld niet om de infrastructuur op peil te houden. 'Rijkswaterstaat hield overal rekening mee, behalve met de levensduur van bruggen en sluizen', spot ng>Jurre van den Bergng> in de krant. De Haringvlietbrug (1964) en de Brienenoordbrug (1965), de staat van die twee iconische bruggen is even belabberd als kenmerkend. Voeg de Merwedebrug (1961) bij Gorcum er maar aan toe. Nederland brokkelt af. Het geldt 'voor honderden wegen, sluizen en bruggen'. De bekende dijk door het IJsselmeer van Lelystad naar Enkhuizen moet dit najaar ng>dicht voor zware vrachtwagensng> vanwege de slechte staat van de bruggen op de Houtribdijk. Voor het uitvoeren van alle achterstallig onderhoud in Nederland komt de dienst tot 2038 zeker 34,5 miljard euro tekort op een budget van 41 miljard, berekende de Algemene Rekenkamer. Rijkswaterstaat zegt desgevraagd als reden voor de misrekening dat wegen en bruggen steeds intensiever worden gebruikt, door steeds zwaardere voertuigen. Tja, zagen ze dat niet aankomen?

     Je zou de toestand kunnen vergelijken met de verwaarlozing van de dijken voor de watersnoodramp van 1953, zegt iemand. Er was voor gewaarschuwd, maar de Deltawerken kwamen pas na de ramp. ‘Dat zien we ook met andere grote vraagstukken: als het moeilijk wordt, stellen we het uit'. Zeker, en hetzelfde telt ook voor onder meer de stikstof- en mestproblemen en klimaatverandering.

     In die context moet je vrezen dat het alleen maar erger wordt, gelet over de ng-op-vermogen-gijzelt-begrotingsoverleg-vvd-staat-lijnrecht-tegenover-d66-en-cda~bf3b0411/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>impasse in kabinet en kamerng> over de begroting van 2027 en later. Waar gaat het over? Vooral over box 3 van de inkomstenbelasting en de vraag hoeveel belastingkorting de grootste vermogenbezitters zullen krijgen. Het minderheidskabinet van ng>D66ng>, ng>CDAng> en ng>VVDng> dreigt de zoveelste krachteloze soap te worden als de voorgaande regeringen. Dit kán toch niet, denk je, maar je ziet ze voor je ogen stranden.

ng>Extinction Rebellion (XR) heeftng> rond het middaguur korte tijd een deel van de A12 in Den Haag geblokkeerd. Het vaste stramien, maar ditmaal begon de politie meteen de weg te ontruimen.

Het is een zonnige ochtend waarop Anna naar de Groenmarkt loopt om naar het optreden te gaan voor kinderen van ng>Fien & Teun, boerenkinderen van avonturenboerderij Molenwaardng>. Dat is onderdeel van de Zomerfeesten. Ze treft daar haar kleinkinderen ng>Zailang> en ng>Alaning> met ouders en andere familie. Na het middaguur vallen er de hele middag buien. Het wordt ruim 24 graden. Het ng>warmtegetal van het KNMIng> is gisteren gegroeid van 200,4 naar 200,5. Nog 0,8 graden tot het record van 2006. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zondag 30-08-2026ng>

Met het oog op zijn impopulariteit bij het Amerikaanse volk en met het oog op de midterm-verkiezingen voor het Congres begin november, bedacht ng>Trumpng> een tweede wanhoopspoging - naast de zware economische blokkade van Iran - om een zware nederlaag te voorkomen. Democratische meerderheden in het Congres zouden hem voor de rest van zijn termijn vleugellam maken. Hij claimt ng>op zijn Truth Social ng>de controle over te nemen over 65 miljard vaten uit de olievoorraad van Venezuela. 'THE BIGGEST OIL DEAL IN WORLD HISTORY!' Hij wil daarmee de Amerikaanse oliereserves meer dan verdubbelen en belooft het Amerikaanse volk dat het 'will substantially lower Gas Prices for all Americans, long into the future'. Dat krijgt hij niet snel genoeg voor elkaar, zeggen deskundigen, het zal jaren duren, want de olie-infrastructuur in Venezuela is dermate beroerd dat miljarden-investeringen noodzakelijk zijn.

     In ngrens-ligt~b1d4a656/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>De Volkskrant plaatst Arnout Brouwers vanmorgenng> de plotselinge reis van ng>CIAng>-chef ng>John Ratcliffeng> naar Moskou in dezelfe electorale context. Waar de meeste analisten denken dat Ratcliffe aan Moskou een waarschuwing bracht om geen ng>NAVOng>-lidstaten (beperkt) aan te vallen, oppert Brouwers ook de alternatieve mogelijkheid van een dramatische deal: als Trump de steun aan Oekraïne terugschroeft dan zal ng>Poetin ng>op zijn beurt die aan Iran verminderen. Daardoor zou de Amerikaanse president een betere kans krijgen om Iran op de knieën te dwingen vóór de midterms. Tja, het is mogelijk.

De optie waar de meeste commentatoren bij Ratcliffe's missie aan denken is een beperkte aanval door Rusland op een NAVO-land, om beter te kunnen bepalen waar de rode lijn ligt voor het bondgenootschap. Die optie wordt door ng>iemand op Facebookng> uiteen gezet. Zie het plaatje hierboven. Gisteren zette de Poolse premier ng>Donald Tusk de volgende postng> op X: 'Mark Rutte @SecGenNATO heeft mij zojuist zijn beoordeling van de situatie in de regio en aan het Oekraïens-Russische front overgedragen. Zoals ik waarschuwde, gaat de escalatie aan Russische zijde door. Oekraïne heeft meer luchtsteun nodig, wat ook van belang is voor onze veiligheid. Dit is een taak voor heel Europa. De komende zes maanden zullen doorslaggevend zijn en wij moeten als Polen en NAVO voorbereid zijn op verschillende scenario's. Wij kunnen een provocatie van Rusland jegens een van de NAVO-leden niet uitsluiten.'

     Kort gezegd komt het veronderstelde scenario hierop neer: de Russen nemen een aantal kleine stukjes van de drie Baltische landen in. Vervolgens dreigen ze met een aanval van tactische atoomwapens op Polen als de NAVO artikel 5 inschakelt. Daarbij doen ze het aanbod om hun troepen uit de Baltische regio terug te trekken mits de VS en de NAVO de Russische veroveringen in de Donbas erkennen en de steun aan Oekraïne stopzetten. Hm. Niet ondenkbaar, wel listig. Een grote tegenaanval ex artikel 5 van het Westen met strategische kernwapens op Rusland ligt niet voor hand. Zou de NAVO c.q. Trump wel bereid zijn om voor zo'n minieme verovering terug te slaan met een massieve conventionele tegenaanval in de Baltische staten? Sommigen leunstoel-strategen suggeren dat de inname van de Russische ngrad" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>exclave Kaliningradng> een betere reactie zou zijn en beduidend meer 'leverage' zou opleveren. Ik geloof er niet in. De MAGA-beweging en de meerderheid van het Amerikaanse volk zijn niet bereid tot een tweede militair avontuur naast Iran, zeker niet met boots on the ground. Dus zouden de Europese landen van de NAVO die tegenaanval met grondtroepen moeten uitvoeren, waarschijnlijk met Amerikaanse luchtsteun.

     Poetin zou kunnen redeneren dat er juist nu een window of opportunity bestaat, omdat die Amerikaanse luchtsteun een zwakke plek is sinds Trump zijn raketarsenalen voor een groot deel heeft leeggeschoten in Iran. Bovendien zitten de Europese landen in een fase van herbewapening die de komende periode nog lang niet voltooid zal zijn. Volgens die gedachten zou het voor Moskou nu-of-nooit zijn. Ik geloof dat niet. ng>Hitlerng> verloor de oorlog door imperial overstretch omdat zijn inval in 1941 in de Sovjet-Unie een tweede front creërde. Dat zal Poetin zeker ook weten en niet willen riskeren, ook al zou hij klein beginnen in de Baltic, zou ik zeggen. Hij heeft immers nu al een groot tekort aan troepen in Oekraïne. Wat hij wél kan doen is zijn hybride oorlog - drones, systemen hacken en saboteren - in Europa opvoeren.

Hoe zit het met het ng>warmtegetal 2026 van het KNMIng>? Ondanks de lagere temperaturen van gisteren lag het gemiddelde aantal graden in De Bilt boven de 18. Er kwam dus wat bij, van 200,5 (eergisteren) naar 201.2 (gisteren), direct onder het topjaar 2006 (201,3).

     Vanochtend regen, vanmiddag overwegend droog. Het wordt 22 graden. Straks zullen we lopend naar de 10e verjaardag van ng>Lina-Maeng> gaan, de jongste dochter van ng>Tessa & Jeffng>. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Maandag 31-08-2026ng>

Gisteren sneuvelde bij het KNMI het record-warmtegetal van 2006. Sinds 1901 is deze zomer met een warmtegetal van 201,9 graden de warmste ooit gemeten, 0,6 graden boven 2006 (201,3). Het zal voor 31 oktober a.s. zeker nog verder oplopen. ng>De Volkskrant komt met een overzichtsartikelng> over deze recordwarme zomer. In heel West-Europa waren de maanden juni en juli van dit jaar de warmste ooit gemeten, volgens de Europese klimaatdienst Copernicus. 'Het hele weergebeuren schuift op naar het noorden', zegt een deskundige. Zuid-Europa wordt meer als de Sahara, en ons land meer als Frankrijk en komt vaker onder invloed van de warmweeruitlopers vanaf het Azorenhoog.

Vanmorgen zijn we ons teezeefje kwijt. Dat is onbegrijpelijk. Nog nooit gebeurd. Waar ligt het teezeefje? Er zijn maar drie plaatsen: de besteklade, de lade ernaast of de vaatwasser. Die is stuk en wordt morgen hopelijk gerepareerd. We schenken onze Turkse losse thee uit de pot door een schuimspaan heen om de theeblaadjes op te vangen. Anna doet een boodschap en koopt een nieuw zeefje bij de Hema, terwijl ik met een omweg over het Lindelaantje naar het ziekenhuis loop, want het Stadhuisplein en de Banneweg liggen volledig overhoop voor een miljoenenkostende en zinloze herinrichting die het fileprobleem niet zal oplossen. Dat terzijde, in het priklab laat ik namelijk mijn ng>PSAng> prikken. De terugweg door het Piazzacentrum is even moeizaam. Het is gelukkig droog en een speels harde wind poogt op de bruggen mijn petje in het water te waaien. De hand aan de pet. Thuis zit de bovenste buurvrouw bij Anna op de koffie. De lift doet het weer eens niet. Hij is 35 jaar oud en wordt een probleemgeval. Vanmiddag zal het regenen. Het ng>KNMI geeft code geel afng> voor zware onweersbuien, vooral in Noord-Holland. Daar kan wel 70 mm vallen.

De domheid regeert, zeker in de ng>VSng>. Dat land kampt met ng>een enorme uitbraak van mazelenng>, maar de regering van ng>Trumpng> beperkt juist het vaccinatieprogramma. Ongelooflijk! Vooral jonge kinderen raken uiterst gemakkelijk besmet. Eigenlijk is zo'n beslissing misdadig. Op wereldschaal wordt de infectieziekte een steeds belangrijker doodsoorzaak.

Vandaag wordt bekend ng>dat de Zeelandbrugng> (1965) de komende weken dicht zal zijn. Tot 12 oktober. Waarom? Het beweegbare deel is versleten door onder meer te zwaar vrachtverkeer. Er zijn scheuren ontstaan in het stalen rijdek van de basculebrug. Die moet vervangen worden. Iets meer dan twee weken geleden passeerden we die brug nog. We hebben geluk gehad. Anders hadden we buitenom gemoeten.

Zoals vaak valt het met al die regen en onweer in Gorcum wel mee. Lange periodes met zon en stapelwolken, de buien gaan links en rechts om de stad heen. Anna krijgt bezoek van haar jeugdvriendin ng>Jannyng>. In de media komt het bericht dat ng-ten-onder-aan-zijn-eigen-geldingsdrang~bbd8923e/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Eelco Brinkman na een kort ziekbed is overledenng>. De gedoodverfde opvolger van ng>Lubbersng>. Wat had ik vroeger een hekel aan die zelfingenomen man. ng>Ed van Thijnng> noemde zijn ondergang in 1994 'een van de grootste koningsdrama’s in de Nederlandse politiek’. In de jaren 80 was hij minister van ng>WVCng>. Welzijn, Volksgezondheid en cultuurtje, zeiden we toen spottend. Ik herinner me ook nog dat hij destijds weigerde de P.C. Hooftprijs uit te reiken aan de schrijver en columnist ng>Hugo Brandt Corstiusng>, waar ik juist dol op was, Reden: de schrijver had ‘het kwetsen tot instrument gemaakt’. Brinkmans peilloze val in 1994 maakte de weg vrij voor het eerste Paarse kabinet (ng>PvdA/VVD/D66ng>). Voor het eerst zonder het ng>CDAng>. Brinkman was 78 jaar. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Dinsdag 01-09-2026ng>

We hadden de warmste (meteorologische) zomer sinds het begin van de metingen in 1901, zoals je boven ziet. Ik lever er verder geen commentaar bij.

Op de valreep is er dan gisteren aan het eind van de middag overeenstemming over de begroting voor 2027 in het minderheidskabinet. Van ng>Tom-Jan Meeus komt op Xng> de betere karakterisering: 'Denk dat we na dit last minute akkoord nu min of meer officieel een minderheid binnen het minderheidskabinet hebben'. Hij constateert ook dat de ng>VVDng> zich niet meer opstelt als het bestuurlijk hart van Nederland. Ach, dat doen de 'liberalen' al jaren niet meer, ze scharen zich liever bij de populisten teneinde niet electoraal te worden gereduceerd tot een kleine partij.

Vanochtend is het bewolkt met bijna regen, maar opnieuw passeren de buien Gorcum links en rechts. Daarna breekt na tien uur de zon door. Rond afgelopen middernacht was er nog geen uitslag van mijn ng>PSAng>. Vanmorgen vroeg wel. Even slikken, hij is gestegen van 0,26 μ/l naar 0,34 μ/l. Ik was erop voorbereid, maar wát vervelend. Mijn uroloog zal pas over drie weken bellen. Ik wacht het af, want ik denk dat ze een nieuwe PSA-bepaling over drie maanden zal adviseren. Als die ook gestegen is, moet er er iets gebeuren. Twee achtereenvolgende verhogingen zijn een signaal. Vermoedelijk komt er eerst een ng>MRIng>, om te zien of er een nieuw recidief van het eerdere recidief van de primaire prostaattumor weer aan het groeien is. Dan een nucleair onderzoek naar uitzaaiingen en afhankelijk daarvan een behandeling. Geen uitzaaiingen betekent waarschijnlijk een optie voor een nieuwe, lokale iridiumbestraling in het ng>UMCUng>. Het is mooi dat ik op 8 december al een telefonische afspraak heb staan met mijn radiotherapeut. Zijn er wel uitzaaiingen, dan volgt naar ik aanneem een hormoonbehandeling of cytostatica. Ik moet er niet aan denken.

     Rond tien uur belt de monteur van ng>Electroworldng>. Hij onderzoekt onze vaatwasser en belt voor overleg met de technische dienst van ng>Boschng>. Hun slotsom is dat de pomp niet stuk is, maar wel de 'vermogensmodule' die de pomp aanstuurt. Die kan vervangen worden maar dat is een erg dure reparatie. Je kunt net zo goed een nieuwe vaatwasser nemen. Daar krijgen we een aanbieding voor, het wordt weer een ng>Boschng>. Voorlopig nog even doorgaan om met de hand af te wassen. Net als aan boord.

De verrechtsing van de samenleving bereikt nu ook de medische studie. Er zijn bij de ng>Erasmusuniversiteitng> te weinig plaatsen voor de co-schappen van masterstudenten geneeskunde. Die gaan over ng>tot ruilen en bieden duizenden euro'sng> om eerder te kunnen beginnen. Het ziekenhuis vindt het 'zeer onwenselijk als geld bepaalt welke student eerder met de coschappen kan beginnen'. Dit is de samenleving waar rechts voor kiest. Naar het begin van dit kwartaal

Een dwarsdoorsnede van het LZ instrument met een cilindrische kamer met blauwe en groene elementen. (Credit: Greg Stewart/SLAC National Accelerator Laboratory)

ng>Woensdag 02-09-2026ng>

'Misschien is bij het LUX-ZEPLIN (LZ) experiment een WIMP gezien, een donkere materie deeltje', ng>kopt Astroblogs vanmorgenng>. Daar wil je toch wel even het fijne van weten. Al minstens twee decennia volg ik de vele pogingen om het veronderstelde deeltje van de ng>donkere materieng> in het heelal te vinden. Dark matter is ongeveer 85 procent van alle materie in het universum, maar we weten niet wat het is. Een van de opties is dat donkere materie bestaat uit ng_massive_particle" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>WIMP'ng>s, Weakly Interacting Massive Particels. Het LUX-ZEPLIN Dark Matter Experiment (LZ) in South-Dakota is een van de plaatsen waar ernaar wordt gezocht. Diep onder de grond in de Sanfordmijn in South-Dakota in de VS registreert LZ lichtflitsen in een afgeschermde tank gevuld met 10 ton ultrazuivere vloeibare xenon (dat zijn pakweg 5 x 10²⁸ xenon atomen), gekoeld tot bijna het absolute nulpunt. De flitsen ontstaan ​​wanneer zwak interacterende massieve deeltjes, ofwel WIMP’s (Weakly Interacting Massive Particles), botsen met xenonatomen (zie hier rechtsboven).

     Onderzoekers analiseerden 220 dagen aan live waarnemingsdata die tussen maart 2023 en april 2024 met de LZ werden verzameld. 'Op 16 juni 2023 gebeurde het: ze zagen één gebeurtenis met kenmerken die consistent zijn met een "nucleaire terugstoot" (nuclear recoil) van ≈248 keV, in een gebied waar de bekende achtergrondverwachting laag is'. schrijft Astroblogs. Met 'achtergrondverwachting' bedoelt de blogger de storende invloed van andere straling uit de omgeving en/of het heelal. Het significantieniveau voor de detectie van een mogelijke WIMP lag op 2,6 sigma, wat ruim onder de norm ligt die nodig is om een ​​ontdekking te claimen. Voorlopig suggereren de statistieken dat er een kans van ongeveer 0,5% is dat de gebeurtenis verklaard kan worden door bekende achtergrondinteracties. Verdere analyses en liefst andere detecties moeten meer zekerheid bieden. Als dat deeltje achter de afwijkende gebeurtenis daadwerkelijk donkere materie was, zou het meer dan 200 keer de massa van een proton hebben. Zeer zwaar dus.

De oorlog in Europa escalaleert steeds verder naar mijn gevoel. De afgelopen week valt Rusland de hoofdstad Kyiv elke dag aan met steeds meer ballistische raketten. Gisteren vielen daarbij 12 doden en 21 gewonden. ng>Zelensky waarschuwt vandaagng> alle luchtvaartmaatschappijen dat ze het Russische luchtruim moeten mijden. Volgens hem vliegen daar nu zoveel Oekraïense drones rond dat vliegtuigen voor de burgerluchtvaart het risico lopen geraakt te worden. President ng>Poetinng> noemde Zelensky’s woorden ‘staatsterrorisme’ en ‘met terroristen onderhandelt hij niet’.

     ng>De Duitse ministers Dobrindt en Wadephul maakten gisterenng> op een persconferentie bekend ng>dat onderzoek uitweesng> dat Rusland waarschijnlijk verantwoordelijk was voor de drones met explosieven op de luchthaven van Leipzig, onder andere bij een Oekraïens vrachtvliegtuig. Twee mannen met Russische achtergrond worden verdacht voor de aanval in Leipzig, melden Duitse media. Toch zeggen de ministers dat Duitsland 'niet in oorlog is met Rusland'. De hybride oorlogvoering gaat echter door. Gisteren was het Duitse elektriciteitsnet op één dag ng" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>twee keer doelwit van sabotagepogingenng>.

ng>Donderdag 03-09-2026ng>

De verdere stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer over de maand augustus werd tevoren verwacht, gelet op de ontwikkeling van een zware ng>El Niñong> in de Stille Oceaan. Het uitermate zwakke orkaanseizoen in de Atlantische Oceaan is er ook een gevolg van. Over augustus was de stijging wereldwijd +0,68 graden. In juli lag die nog op +48 graden. Ruim een graad in twee maanden. De metingen worden sinds 1979 gedaan door satellieten. De onderbroken lijn in de grafiek (inclusief vorige maand) laat een trend zien van +0,16 graden stijging per tien jaar sinds 1979. Dat is over bijna 50 jaren. Daarmee maskeert hij de versnelling sinds het jaar 2000, die nu wereldwijd op ruim +0,30 graden per decennium ligt. Er zit dus een knik naar boven in de curve en er is dus geen sprake van een lineaire stijging zoals de onderbroken blauwe lijn suggereert.

     De ng-raising-risks-of-extreme-weather-2027" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>WMO, deng> ng>World Meteorological Organisation, waarschuwt vandaagng> dat de huidige El Niño in de komende maanden een zeer zware zal worden. 'A very strong El Niño can significantly shift rainfall and temperature patterns worldwide and fuel extreme weather'.

In Zuid-Europa is ng>opnieuw sprake van een hittegolfng>. Portugal, Spanje, Frankrijk en Italië hebben te maken met temperaturen boven de 30 graden tot aan 42 graden in Spanje. Ook in het zuiden van Duitsland wordt het opnieuw heet. Aan de Britse zuidkust vist men deze zomer ng>een record-aantal octopussenng> op. De Octopus vulgaris is vooral bekend uit de warmere wateren van de Middellandse Zee en wordt graag gegeten door Spanjaarden en Grieken. Maar door warmer zeewater ten gevolg van klimaatverandering is de octopus nu massaal voor de Britse kust beland. Het zijn intelligente dieren, er schijnen ng>YouTubeng>-video's te bestaan van octopussen die een jampot kunnen openmaken. ng>Kijk maar eens hierng>. Bij de diersoorten die door opwarming naar noordelijker streken opschuiven hoort ng>ook het Westnijlvirusng>. Dit jaar liepen negen mensen een infectie ervan op in de provincies Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland en Zuid-Holland.

     De opwarming van de wereld kent vele aspecten. Niemand kan nog zeggen er niet vanaf te weten. Iedereen weet wat we eraan moeten doen: zo snel mogelijk stoppen met fossiele brandstoffen, stoppen met meer broeikasgassen in de atmosfeer te lozen. De wereld moet verantwoordelijkheid nemen, regeringen moeten drastische maatregelen treffen, politici moeten hun kiezers overtuigen. Ach en helaas. Het ng>CPBng> en ng>PBLng> brengen vandaag berekeningen uit waaruit blijkt ng>dat de afgezwakte klimaatplannen van EU-commissaris Wopke Hoekstra geen moer verschil uitmakenng>. Hoekstra's plannen leiden tot fors méér uitstoot in de EU over de komende 25 jaar. Netto zou het gaan om een toename van ruim elf keer de jaarlijks uitstoot van Nederland. Je wordt er alleen maar somberder van. De ontoereikende plannen lijken zelfs de eindstreep niet eens te zullen halen. De Europese landen zijn verdeeld. Er zijn zelfs lidstaten die het hele systeem voor CO2-rechten gewoon willen schrappen of pauzeren.

Zon en regen wisselen elkaar vandaag af, maar het wordt toch nog 23 graden. Ik begin vanochtend weer met de reguliere sport bij ng>SportCityng>. Anna heeft er geen zin meer in. 'Ik beweeg genoeg bij het huishouden'. Ik doe tweemaal het biocircuit, maar wel met lager ingestelde belasting. Niet forceren, opnieuw opbouwen. Terug thuis blijkt dat ik net als vorig jaar mijn telefoon in de kleedkamer liet liggen. Terug om hem op te halen, ze hadden hem al gevonden en in een la gelegd. Ik lach maar wat en schaam me er niet eens meer voor. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Vrijdag 04-09-2026ng>

Iedere zes tot zeven jaar ontwikkelen de wetenschappers in de groepen voor klimaatmodellen een nieuwe set van samenhangende simulaties die tonen hoe het klimaat zich in de rest van deze eeuw zal ontwikkelen. Onlangs publiceerde men een nieuwe collectie scenario's die het ng>IPCCng> zal gebruiken bij de opstelling van de 7e versie van hun  Coupled Model Intercomparison Project (CMIP7). De nieuwe scenario's heten  'Shared Socioeconomic Pathways' (SSPs) en ze hebben een eenvoudiger verdeling van scenario's dan de oudere versies. Nu zijn ze gerelateerd aan het tijdsverloop van de uitstootniveaus, waarbij ze rekening houden met de invloed van politieke beslissingen: doorgaan als nu, of meer dan wel minder emissies in de toekomst. Het meest valt op dat er een groot verschil is met de hoogste scenario's van voorheen. De meest sombere opties SSP5-8.5 en SSP3-7.0 zijn verdwenen. Ook zijn er eenvoudiger namen die lopen van 'low-to-negative' (LN) to 'high' (H). Dat zie je in de grafieken hierboven. Ook de laagste opties zijn minder laag met in sommige gevallen een overstijging van het +1,5 gradenniveau van de Parijse Akkoorden van 2015.

     De voornaamste bijzonderheden van de nieuwe set zijn volgens Carbon Brief onder meer:

- de zeven nieuwe scenario's hebben een bereik van de opwarming in AD 2100 van +1,6 tot +3,3 graden. Dat is lager dan de +1,5 tot 4,7 graden van de oudere SSP's;

- het nieuwe Medium-scenario (M) verloopt volgens de huidige emissie-politiek en komt uit op een (rampzalige) +2,9 graden in AD 2100, waarbij +2,0 graden in 2050 en +3,0 graden in 2110 bereikt worden;

- de vernieuwde aannames impliceren een grotere wereldbevolking (10.1 miljard mensen) en een minder welvarende planeet dan in de oudere SSP's;

- de scenario's die minder opwarming tonen houden rekening met meer of minder actieve verwijdering van CO2 uit de atmosfeer. In de tijd waarin we nu leven volgt de wereld overigens nog steeds het vervallen, ernstigste scenario SSP5-5.8 van 'helemaal geen klimaatbeleid'.

Overigens is er eindelijk een effect van electrisch rijden op de uitstoot van CO2. Het CBS meldtng> ng>dat de CO2-uitstoot van het verkeer in Nederland vorig jaar voor het eerst sinds de coronapandemie is gedaald. Auto's, bussen, motoren en andere voertuigen stootten in 2025 1,6 procent minder koolstofdioxide uit dan het jaar ervoor.

Deze week verklaarde ng>Zelenskyng> het Russische luchtruim voor ng>onveilig voor binnenlandse en buitenlandse luchtvaartng>. Na het succesvol bestoken van de olievoorziening lijkt dit de volgende stap in een brede strategie met duizenden dagelijkse drones om het leven in Rusland danig moeilijker te maken. De westerse sancties schieten daarvoor tekort. Ondertussen gaat Moskou verder met steeds gevaarlijker sabotage-acties in de ng>EUng>, met name in Duitsland. Vandaag was opnieuw een sabotagepoging aan de stroomvoorzieningng> ng>in de buurt van Keulen. Onderwijl wankelen Duitsland en Frankrijk in electoraal opzicht: de ng>AfDng> dreigt de grootste te worden in de Duitse deelstaten Saksen-Anhalt en Brandenburg en ng>Marine Le Penng> zou volgend jaar zomaar president van Frankrijk kunnen worden.

Een bewolkte en winderige ochtend wordt gevolgd door een middag waarop met flinke regen een koudefront overtrekt. Koud is het desondanks niet, het wordt 22 graden. Naar het begin van dit kwartaal

(Photo by Xinhua via Getty Images)

ng>Zaterdag 05-09-2026ng>

Dat is nog eens een verrassende uitkomst van een studie over de gevolgen van het sterk toegenomen toerisme in het Himalayagebergte. Hoewel, je had zoiets kunnen verwachten. Een nger.com/article/10.1007/s10113-026-02641-8" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>nieuwe studie wijst uitng> dat warme menselijke urine er mede verantwoordelijk voor is dat daar vele extra tonnen ijs afsmelten. 'Human urine left at Everest Base Camp is enough to melt more than 150 tons of ice and snow'. De onderzoekers focusten zich op drie factoren voor het smelten van gletsjers en ijsvlakten bij het ng>Everest Base Campng> (EBC) op de ng>Khumbu gletsjerng>: klimaatopwarming, het gebruik van fossiele brandstoffen zoals campinggas, keroseen, petroleum en batterijen voor verwarming en koken, en het lozen van urine door toeristen, gidsen en begeleiders tijdens het klimseizoen in het voorjaar van 2023. Dat was voldoende om 2.492 ± 528 ton ijs en sneeuw te smelten. Dat was tweemaal zoveel als door klimaatopwarming smolt. Per dag beginnen honderden mensen aan de beklimming van de ng>Mount Everestng> aan de Nepalese kant, ng>meldde de NOSng> in mei van dit jaar.

ng>Trumpng> heeft zijn onderhandelduo ng>Witkoff en Kushner er weer op uit gestuurdng> om een bestand te krijgen in Oekraïne. Vandaag arriveren ze in Moskou en morgen zullen ze voor het eerst ook naar Kyiv reizen. Waarom de Amerikaanse president een kans op vrede ziet weet niemand behalve hooguit hijzelf. Trump geeft er geen antwoord op, terwijl zijn 'analyse' is dat ng>Poetinng> en ng>Zelenskyng> elkaar niet mogen en 'elkaar serieus haten'. 'Het is een persoonlijkheidsprobleem tussen Rusland en Oekraïne'. Ik denk dat hij zichzelf nog een laatste kans wil geven om voor de midterm-verkiezingen op 3 november toch ergens met succes 'vredebrenger' te zijn. Een term die hij maximaal zal opblazen. Het bezoek van beide gezanten vindt plaats anderhalve week nadat CIA-directeur ng>John Ratcliffeng> in Moskou de leiders van de Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten ontmoette.

Vanmorgen vroeg al zon plus een onrustige wind. Het wordt 22 graden in de middag. In het noorden van het land valt nu en dan regen; bij ons niet. We krijgen bezoek van ng>Barbarang> en later komt ook ng>Esring> langs. Straks moet Anna een uurtje oppassen op ng>Lina-Maeng>. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zondag 06-09-2026ng>

Een curve die weinig aandacht in de media krijgt maar het wel verdient is die van ng>NASA Ceres experimentng> over de energiebalans van de aarde. Dat wil zeggen: het verschil tussen de inkomende warmtestraling van de zon en de warmte die de aarde terug de ruimte in weerkaatst. ng>Klimaatblogger Leon Simonsng> noemt hem 'de belangrijkste grafiek in de wereld'. Zojuist kwam na zes maanden de nieuwste versie uit (zie boven). Het verschil tussen in- en uitstraling is de mate van ophoping van warmte door zonlicht, vulkanisme en klimaatopwarming door broeikasgassen. Je ziet dat de aarde steeds meer warmte absorbeert: in de 26 jaren van NASA Ceres is dat meer dan driemaal verdubbeld. Hoe komt het dat de aarde zoveel meer zonlicht absobeert? De zon is namelijk niet harder gaan schijnen. Ik denk dat de oorzaak van de grotere absorptie vooral ligt in de toename van de ng>albedong>, het weerkaatsend effect van met name ijs en sneeuw. Dat is wel 80 - 95 procent van de totale wamte-weerkaatsing. De aarde is steeds minder wit en kaatst minder zonlicht terug de ruimte in. De planeet wordt snel donkerder door het versnelde afsmelten van ijskappen, zeeijs en gletsjers.

ng>Timothy Snyder op FBng>: 'We are now two months from the American midterm elections, probably the most consequential election since the eighteenth century. Given that the presidency is held by an oligarch who wishes to bring our republic to an end, a victory of the opposition is a prerequisite for the maintenance of the rule of law and anything resembling political decency'.

     Inderdaad, de komende tijd gaat het Westen belangrijke en mogelijk historische verkiezingen tegemoet. Niet alleen in de ng>VSng> op 3 november. Vandaag begint het al met ng>die in de Duitse deelstaat Saksen-Anhaltng>, waar de ng>AfDng> waarschijnlijk de grootste partij wordt en misschien wel alleen kan regeren. De AfD in Saksen-Anhalt is volgens de Duitse veiligheidsdienst extremistisch. Waarom heeft men hem dan niet verboden? Volgend jaar zijn op 18 april en 2 mei (2e ronde) de presidentsverkiezingen in Frankrijk. Er is een serieuze kans dat ng>Marine Le Penng> die zal winnen. Haar partij wil ng>'de kraan dichtdraaien'ng> van de steun aan Oekraïne.

Het is vandaag een zonnige dag waarop het opnieuw 22 graden wordt. We hebben een rustige zondag. Morgen zal het een zomerse dag van ruim 25 graden worden. We zullen dan in Numansdorp onze ng>Dulceng> op de wal laten hijsen. Naar het begin van dit kwartaal

Dulce wordt uit het water gehesen. Ik sta boven op het dek.

ng>Maandag 07-09-2026ng>

Het eerste wat we vanmorgen vernemen is dat de ng>verkiezingswinst van deng> ng>AfDng> in Saksen-Anhalt heel erg groot was. De uitslag is een monsterzege van 43,8 procent van de stemmen. De rest van de Duitse politieke partijen vraagt zich af ng>hoe ze een regering van extreemrechts nog kan verijdelenng>. De AfD heeft 39 van de 83 zetels bemachtigd, waarmee de partij nét geen meerderheid heeft en een coalitie zal moeten vormen. Zal deze zege van een pro-russische partij van populisten en neo-nazi's voor een omslag zorgen in de Bondsrepubliek? Je moet er niet aan denken. Het volk leert niets van de eigen geschiedenis. Later deze maand zullen er verkiezingen zijn in de deelstaten Mecklenburg-Voor-Pommeren en Berlijn en ook daar kan de AfD hoog scoren.

Tegen kwart over negen, dus vlak na de files, rijden we af. Ik ben nogal somber door de AfD-zege en ook omdat het vaarseizoen vandaag definitief ten einde komt. ng>Dulceng> gaat voor de winter op de wal. Het is bovendien voorlopig de laatste mooie zomerdag. We krijgen met eindeloze depressietreinen te maken. In elk geval geen files tot Numansdorp. ng>Op de werfng> drinken we koffie op het kantoor bij ng>Maartenng> en dan gaan we aan het werk. Jachtwerfeigenaar ng>Bennong> vaart even met ons mee naar buiten op het Hallands Diep om de tik tegen de gasleiding in de gasbun te zien en te voelen. Hij denkt ook dat de uitlaat bij het trillen tegen slangen slaat van de Webasto-kachel en zal de gasbun er binnenkort even uithalen voor een oplossing. Wat betreft het sneller opwarmen van de dieselmotor vermoedt hij dat de warmtewisselaar het niet meer zo goed doet.

     We varen terug en leggen aan bij de bunkersteiger. Daar tanken we de grote tank vol: 155 liter. Dat is wat we deze zomer hebben gebruikt. De dagtank is al honderd procent vol. Daarna halen Anna en ik de grote genua naar beneden en leggen hem even apart bij de steigertrap. Eerst gaat de boot eruit. Ik vaar achteruit het kraangat in en ng>Wolter-Janng> hijst ons omhoog. Aan de scheepshuid openbaart zich een dikke tuin van aangroei. Zo dik zagen we het nog nooit. Er zitten ook oesterschelpen in aanbouw tussen, zie ng-dulce.nl/album/image-61-39" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>de foto hierng>. Die spuit je er niet zomaar af. Wolter-Jan moet alles er eerst afschaven, maar daarna gaat het vlot. Ondertussen maakt een andere monteur de motor winterklaar. Na de lunch trekken we de genua op een karretje en naar een schoon en vlak stuk asfalt. Daar vouwen we hem op. Een vermoeiende klus. Dulce staat inmiddels op een plek naast de ng>Drachenmondng>, de schilderachtige Duitse tweemaster die er al jaren staat af te takelen. Daarna halen we de laatste lijnen van het dek en bergen ze binnen op met alle stootwillen. Om kwart voor twee, ruim voor de files zijn we klaar en rijden terug naar Gorcum.

Thuis bellen we met mijn jongste kleindochter ng>Norang>, die vandaag 6 jaar wordt en morgen naar de nieuwe school op loopafstand in de buurt gaat, waar haar vriendinnetjes op zitten. Ze heeft er veel zin in. Het wordt vandaag in Gorcum bijna 30 graden. Morgen buien en mogelijk onweer. En tijdje zal het slecht weer blijven. Dulce staat op tijd aan wal. Naar het begin van dit kwartaal

Het borrelende oppervlak van de enorme ster Betelgeuze (Credits: ALMA(ESO/NAOJ/NRAO)/W. Dent et al)

ng>Dinsdag 08-09-2026ng>

Vaste lezers weten dat ik alle jaren van dit blog de ontwikkeling van de enorme ster ng>Betelgeuzeng> volg. Hij is gemakkelijk te zien want het is de helderste ster van het sterrenbeeld Orion. Daarin staat hij linksboven. Zijn afstand tot ons ligt rond 500 lichtjaren. De ster is een ng>rode superreusng>, meer dan 1100 keer groter dan de zon en hij zou aan het eind van zijn bestaan gekomen zijn. Daarom is hij erg veranderlijk en kan elk ogenblik exploderen tot een ng>supernovang>, die zo helder is dat je hem gemakkelijk met het blote oog aan de hemel zou kunnen zien. In de twintig jaar dat ik hem volg leek het er soms op dat Betelgeuze ging ontploffen, maar het ging steeds niet door. ng>Nieuwe foto's met de Atacama Large Millimeter/submillimeter Arrayng> (ALMA) tonen wat meer details van het oppervlak van de ster, dat hevig lijkt te bobbelen en borrelen. Het zijn bewegingen van gigantische bellen heet gas die vanuit de diepte van de ster naar het oppervlak stijgen. Ze vormen hot spots die jarenlang kunnen blijven bestaan. Het zijn fascinerende opnames. Bedenk intussen dat het beeld dat je hierboven ziet een weergave is van hoe het oppervlak er 500 jaren geleden uitzag. Universele gelijktijdigheid is er niet in het heelal, de explosie is mogelijk misschien allang achter de rug.

We hebben eigenlijk wel een aardige dag. Het is bewolkt maar droog. Ik ga naar de sportschool. Dit keer vergeet ik mijn telefoon niet. Bij terugkomst sjouwen we samen de grote genua met enige moeite uit de auto naar de kelder. Haast geen plek voor. Dan arriveert de monteur van ng>Electroworldng> met de nieuwe vaatwasser. De installatie is snel voor elkaar, we hoeven niet meer handmatig de afwas te doen. Anna doet 's middags wat boodschappen. Na half vijf gaat het regenen. Vanavond een glas bij buren ng>Wiger & Arinang>. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 09-09-2026ng>

Er komen steeds meer aanwijzingen dat het Amerikaanse leger aanzienlijk wordt verzwakt door (a) de oorlog met Iran en (b) het personeelsbeleid van 'oorlogsminister' ng>Hegsethng>. De Oekraïense analist Tymofy Mylovanov, ex-minister van economie, zet het op X op een rijtje. Het conflict in Iran deed de voorraad Patriot-raketten met tweederde slinken, zodat er al maanden niets aan Oekraïne geleverd wordt en de luchtverdediging tegen ballistische raketten van de Russen sterk verzwakt is. Bovendien is ook de luchtdekking van de ng>NAVOng> afgenomen. US-generale staf waarschuwde Hegseth vorige maand dat de voortzetting van grootschalige operaties tegen Iran niet meer gegarandeerd kan worden. De inzet van troepen in potentiële andere crisisgebieden is eigenlijk niet meer mogelijk sinds ng>Trumpng> 50.000 militairen on alert houdt voor inzet in Iran. De vliegdekschipgroep ng>USS Abraham Lincolnng> moest na negen maanden in de Golfregio worden afgelost met de carrier-groep ng>USS George Washingtonng> uit Japan, de regio die voor de VS al jaren de prioriteit had.

     Ondertussen ontsloeg Hegseth al twee dozijn topgeneraals en admiraals terwijl de VS in een oorlog verwikkeld zijn. Hun posities worden nu ingevuld met interim-krachten. ng>Onderminister en generaal Dan Driscoll vertrok deze weekng> uit het leger na onvrede over het beleid van Hegseth. Driscoll spande zich in om het leger te moderniseren en stond bekend onder de bijnaam Trumps drone guy. Hij waarschuwde Trump dat het beleid van Hegseth het leger voor de duur van een hele generatie zou beschadigen.

     Vandaag verschijnen er opnames van een ng>toespraak van Trump waarin hij beweertng> dat hij op 9/11 door brandweermannen uit de ruïnes van de beide ingestorte WTC-torens werd gedragen. Ongelooflijk, de man was daar toen helemaal niet. Straks zegt hij nog dat hij gered werd werd toen de ng>Titanicng> zonk. De totale regering van Trump is een blunder van epische omvang.

     De besprekingen van Trumps wonderlijke ng>onderhandelaarsduo Witkoff en Kusherng>, diplomatieke amateurs, in Moskou en Kyiv zouden niets hebben opgeleverd. Van meerdere kanten komen berichten dat een Oekraïens tegenoffensief van het 3e Legerkorps bij de stad ng>Lymanng> in Donetsk-regio in de afgelopen weken een complete Russische ng>salientng> ten westen van de Zherebets rivier heeft weten op te ruimen. Daarmee werd ruim 200 vierkante kilometer heroverd en het front rechtgetrokken. Zie de kaart hierboven. Het ISW kon het nog niet bevestigenng>. ng>Op andere plaatsen o.a, bij Pokrovsk wonnen Russische troepen wat grondgebied.

Tot gisteravond viel er veel regen in ons land. Vooral in het westen zelfs een halve maandsom, maar in Gorcum was het slechts 6 mm. In de loop van de zonnige ochtend vallen er opnieuw regenbuien, sommige met onweer. Tot dusver (16.50 uur) viel er bijna 7 mm. Naar het begin van dit kwartaal

De World Historic Timeline van de firma Schofield & Sims.

ng>Donderdag 10-09-2026ng>

Vanmorgen belde de lijstenmaker op de Langendijk met het bericht dat hij klaar was met het inlijsten van een bijzondere kaart: de World Historic Timeline van de Britse firma ng>Schofield & Simsng>. Die verkoopt producten voor het onderwijs. In dit geval betreft het een grote poster van de volledige wereldgeschiedenis vanaf de jagers-/verzamelaars tot op heden. Van 3000 voor Christus tot nu. Toen ik hem op internet ontdekte heb ik de kaart meteen besteld en hij werd vlot bezorgd. Natuurlijk wil ik hem meteen ophangen op mijn studeerkamer, naast de deur is plaats maar het blijkt dat de deur dan niet meer dicht kan. Nou, dan haal ik de deur maar uit zijn scharnieren, bedenk ik, maar dat gaat ook niet wegens de plank van de boekenkast erboven. Waar moeten we hem nu hangen in ons kleine appartementje? Anna zegt dat hij in de gang kan, als de Eskimo-zeefdruk daar tenminste op de slaapkamer past en de aldaar hangende zeefdruk van Elmar Gille op mijn studeerkamer. Zo gezegd, zo gedaan. De kaart toont enorm veel details. De grote rijken van de Assyriërs, de Perzen, de Chinezen, de Egyptenaren, de Grieken en de Romeinen, maar ook het Byzantijnse Rijk en het Heilige Roomse Rijk, de Donaumonarchie, het Osmaanse Rijk en alles ervoor, ertussen en erna staan in een fraaie samenhang afgebeeld. Je kunt er heel lang op kijken en verbanden opzoeken. Op de gang dan (ng-dulce.nl/album/image-61-40" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>foto hierng>).

Ik heb het geweten maar ook weer vergeten: de opwarmende aarde gaat ook langzamer draaien. Door het afsmelten van ijskappen op Antarctica en Groenland ontstaan grote hoeveelheden smeltwater die via de oceanen naar de evenaar stromen. Dat maakt de aarde in het midden als het ware wat dikker en door het bekende 'pirouette-effect' zoals bij kunstschaatsers - massa iets verder van het lichaam af - draait hij langzamer om zijn as. Het gevolg is dat de dagen allengs enige milliseconden langer worden en om die reden voegt men af en toe een extra seconde toe, waarbij men steeds ietsje meer uit de pas gaat lopen met de ng>atoomtijdng>. De laatste 'ng>schrikkelsecondeng>' kwam er in 2016 bij. Maar nu wil de ng>General Conference on Weights and Measuresng> (CGMP) ng>die seconde afschaffenng> en eens in de zoveel eeuwen een 'schrikkeluur' invoeren. Dat geeft minder problemen met computeruurwerken en het explosief groeiend aantal datacenters. Je kunt dat het vooruitschuiven van een probleem noemen.

Gisteren kwam aan het eind van de middag het bericht dat Anna voor de derde keer overgrootmoeder was geworden. Het gaat om het derde kind van ng>Nikita & Denzelng>, een jongetje met de naam ng>Saviong>.

     Vanmorgen hing er kort een dichte mist, die al snel door de zon werd verdreven. Ik ga sporten en Anna gaat op bezoek bij de bovenste buurvrouw en daarna bezoekt ze de mondhygiëniste en haalt en passant wat boodschappen. Het is een aardige dag, droog met veel zon bij 20,5 graden. Naar het begin van dit kwartaal

Een grafische weergave door OpenAI van hoe hun oplossing eruit ziet. De oranje lijnen geven een snellere draaiing aan. (Beeld: Open AI)

ng>Donderdag 11-09-2026ng>

Het bericht verscheen overal in de media: ng>AIng> zou een van de ng>zeven grote millenniumproblemenng> in de wiskunde hebben opgelost, de ngen" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Navier-Stokesvergelijkingenng>. Weinigen weten ervan en ik ook niet, maar het schijnt één van de grootste zeven problemen uit de wiskunde te zijn. Op een 'brute manier' opgelost. 'Niet elegant maar waarschijnlijk correct', zeggen ng>wiskundigen in Trouwng>. De vergelijkingen zijn differentiaalvergelijkingen die de chaotische stroming van vloeistoffen, gassen en plasma's beschrijven. Die wiskundige beschrijving door ng>Claude-Louis Navierng> and ng>George Gabriel Stokesng> is al bijna 200 jaar oud en ze worden vaak toegepast en vooral gebruikt door onder meer ontwerpers van vliegtuigen en klimatologen. Maar in wezen zijn ze, vreest men, niet compleet en in uiterst schaarse gevallen leveren ze nonsens op.

     Dat verbaast me eigenlijk niet. Het is al heel lang bekend bij chaotische systemen zoals de grillige bewegingen van moleculen in een ruimte, het weer (het 'ng>vlindereffectng>'), de koersbewegingen op de beurs, stromende rivieren ('je kunt niet tweemaal in dezelfde rivier stappen'), de politiek, oorlogen en zo meer. Het is principieel onmogelijk om alle factoren in hun begintoestand vast te leggen. Er kunnen altijd meer cijfers achter een komma. In beginsel oneindig veel. Het heeft, meen ik, ook een relatie met de onvolledigheidsstellingen van Kurt Gödel uit 1931, die zeggen dat wiskundige systemen nooit in staat zijn om te bewijzen dat ze volledig consistent zijn. Het lijkt me dat er ook een verband is met de quantumtheorie, waarin deeltjes zelfs opeens kunnen opduiken op onmogelijke plaatsen. En de ng>onzekerheidsrelatie van Heisenbergng>. Bij Navier-Stokes kan niet worden uitgesloten dat er ergens in het chaotische systeem een ngulariteit" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>singulariteitng> opduikt, bijvoorbeeld een snelheid die oneindig wordt. Wezenloos interessante onderwerpen. 'There are more things in heaven and earth, Horatio, than are dreamt of in your philosophy'.

     AI zou nu bewezen hebben dat de Navier-Stokesvergelijkingen ook princieel incompleet zijn. Niet perfect. Dat zou zijn gebeurd door het Amerikaanse bedrijf ng>Open AIng>. Dat zette 'de brute rekenkracht' in van tienduizend samenwerkende ‘agents’ die over de oplossing 88 uur deden. Hoe ze dat deden snappen slechts een beperkt aantal specialisten, maar het bewijs kon in elk geval worden geverfieerd door een ander ng>computersysteem Leanng>. Dat is een zogenaamde bewijsassistent. Hm.

Over AI gesproken, er is veel rumoer over ng>dat onze minister-president AI gebruikteng> in honderden app-berichten en toespraken. Bijvoorbeeld na een bezoek aan het vroegere doorgangskamp ng>Westerborkng>: 'Sommige plekken maken je stil. Westerbork is zo'n plek'. Men vindt het niet authentiek. Tja. Ik weet het niet maar het voelt ongemakkelijk. Kan hij niet beter zelf iets verzinnen? De lezers van mijn weblog kunnen gerust zijn, ik heb nog nooit AI gebruikt voor mijn teksten. Wel vind ik AI gemakkelijk bij het zoeken op internet. Het gaat snel en de bron van de antwoorden geeft AI erbij, dus de resultaten zijn goed te controleren. Let wel op, ik vond er een aantal keren fouten in.

Een regenachtige dag, 19 graden. Ambiance Zonwering Bakker installeert een duette in het kleine raampje in de kamer tegen inkijkers vanaf het voetgangersbrugje. De cv-monteur lost door de plaatsing van een nieuwe zeskantige schroefdop het probleem van de lekkende radiator in de badkamer op en hij doet ook de jaarlijkse keuring van de cv-installatie. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zaterdag 12-09-2026ng>

De oorlog van ng>Trumpng> en ng>Netanyahung> toont geen gunstige ontwikkeling, nu troepen van de Houthi's in Jemen met een krachtig offensief de contrôle kregen over het havenstadje ng>Mokkang> en verderop over de nauwe zeestraat van ng>Bab-al-Mandebng>, de 'Poort der Tranen'. Ze kunnen gemakkelijk de Rode Zee afsluiten met artillerie, kleine aanvalsboten en mijnen vanuit het eilandje ng>Perimng>, dat bijna in het midden van de doorgang ligt. Iran en zijn Houthi-bondgenoot controleren de zeestraten van de Perzische Golf (Hormuz) en de Rode Zee. Bovendien wisten ze gisteren de alternatieve ng-saudi-arabie-dicht-na-aanvallen-schade-bij-pompstations" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>oost/west-pijplijn in brand te schietenng>, die olie van de bronnen in het oosten van Saoedie-Arabië naar de Rode Zee voert. De export van Riyad kan een behoorlijke knauw krijgen. De prijzen van olie, LNG, tarwe, rijst en kunstmest zullen verder stijgen. 'Hoe hoger de benzineprijs, hoe groter de politieke schade voor Donald Trump' ngrijk~bd8bfe0f/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>schrijft De Volkskrantng>. Het risico van een blokkade van beide zeestraten was al decennialang bekend. De potentieel enorme schade voor de wereldeconomie ook. De hele ontwikkeling laat pijnlijk duidelijk zien dat men in Washinton niet meer redelijk nadenkt en dat de ng>VSng> niet meer in staat is om de toestand in het Midden-Oosten naar zijn hand te zetten. Een harde les die opeenvolgende VS-presidenten na 9/11 al leerden.

Aan de klimaatmars in Amsterdam doen vandaag tienduizenden mensen mee. Ze eisen onder meer dat Nederland stopt met fossiele brandstof en willen een versnelde overstap naar schone energie. Een deel van hen heeft spandoeken en protestborden bij zich. Daarop staan teksten als 'Don't be fuelish', 'Wij drammen wél door, Rob' en 'Holy moly, stop met olie'. Helaas zijn het er bijna de helft minder dan in 2023.

Het wordt een mooie dag met zon en wolken en bijna 24 graden. Naar het begin van dit kwartaal

Bericht op de website van de kustwacht.

ng>Zondag 13-09-2026ng>

ng-voorbij" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Gisteren werd gemeldng> dat de kustwacht langere tijd niet bereikbaar was via de marifoon. Dus ook niet via het noodkanaal VHF 16. De gebruikelijke maritieme informatie met weerberichten, navigatienieuws en stormwaarschuwingen verzonden ze eveneens niet. Voorzover ik weet is dat nooit eerder gebeurd. Je kon ze alleen bereiken per telefoon. Was er ook hier sprake van een haperende infrastructuur? Volgens de Kustwacht is de storing ontstaan door gepland onderhoud. Voorzover ik weet was het niet tevoren aangekondigd. Het moet onverwacht zijn geweest. Dat is curieus. Je zult maar in nood zijn! Enfin, men had in elk geval ng>geregeld dat de verkeerspostenng> langs de Nederlandse kust, het IJsselmeer en de Waddenzee en de ng>KNRMng>-boothuizen in Hindeloopen, Enkhuizen, Urk, Marken, Huizen, Elburg en Ouddorp mee luisterden op VHF-kanaal 16. De storing is inmiddels opgelost.

Er is sprake van een ander merkwaardig fenomeen: nogal wat mensen blijken de ng-mag-niet-maar-komt-incidenteel-voor-zegt-pretpark" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>as van dierbare overledenen uit te strooienng> op de ng>Eftelingng>. Hoe komen ze erbij? Bijvoorbeeld vanuit de Droomvlucht of in het Sprookjesbos en de bootjes van de Gondoletta. Ik zie het al voor me. Vanwaar die behoefte? Ik zou er nooit aan gedacht hebben. Het is uiteraard verboden. Er kunnenng> schadelijke stoffen in zittenng> zoals zware metalen, resten van chemotherapie of andere medicijnen en uiteraard valt as onder het fijnstof, dat je niet binnen wilt krijgen. Dus ruimt het personeel van het pretpark iedere dag de as op met een stofzuiger en dan gaat het in de kliko. As uitstrooien mag wel op open zee of in je eigen tuin.

Weinig muggen en weinig wespen dit jaar, het viel ons deze zomer al op. Meldingen op ng>Muggenradar.nlng> laten nu zien dat er deze zomer 16 procent minder muggenoverlast was dan gemiddeld tussen 2020 en 2025. Extreme droogte is zeer waarschijnlijk de oorzaak. Daardoor waren er minder broedplaatsen en konden larven vaak niet ontpoppen. Het ng>aantal teken en tekenbetenng> lag aanvankelijk wel hoger dan in eerdere jaren, maar later liep het heel snel weer terug. Ook dat kwam waarschijnlijk door de droogte.

Vandaag zijn er ngen-groeit-de-kans-op-een-regering-met-radicaal-rechts~be4fe76c/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>verkiezingen in Zwedenng>. Heeft de populistische golf in Europa na de zege van de ng>AfDng> in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt ook hier een kans om te winnen? Hoewel de linkse oppositie van de sociaaldemocraten in de peilingen een kleine voorsprong heeft, lijkt conservatief rechts ze nog in te kunnen halen. In dat geval krijgt ook radicaal-rechts - de ng>Zweden Democraten (DS)ng> - een kans om in een nieuwe regeringscoalitie te komen. De huidige Zweedse premier, ng>Ulf Kristerssonng> van de conservatief-liberale partij ng>Moderaternang>, belooft de SD aan boord te halen van zijn rechtse coalitie, als die vandaag de meerderheid behaalt. In Zweden geen Brandmauer meer; die was daar al afgebroken. Zijn huidige kabinet is een minderheidsregering met gedoogsteun van de SD.

Was gisteren een mooie dag met veel zon, vandaag hebben we een regendag. Straks gaan we met de auto naar Utrecht waar we bij ng>Rommert & Long>ing>sng> de 6e verjaardag zullen vieren van hun dochter ng>Norang>. Naar het begin van dit kwartaal

Utrecht. Zesde verjaardag van mijn kleindochtrer Nora. Ze zit op schoot bij moeder Lois en ontvangt cadeautjes.

ng>Maandag 14-09-2026ng>

Gistermiddag rijden we met de auto naar ng>Rommert & Loisng> om de zesde verjaardag van mijn kleindochter ng>Norang> te vieren. Het is een mengvorm van kinderfeestje en familie- en burenbezoek. Grote drukte dus. Alleen waren ng>Floor & Jasonng> verhinderd wegens een heftige neusverkoudheid van mijn dochter. De meisjeskinderen waren allemaal uitgedost in de fraaie jurken van favorieten in kinderseries. Van haar ouders had Nora een enorm ng>Barbing>-huis gekregen, dat nu de woonkamer domineert. Het gaat goed met haar. Vorige week voltooide ze haar therapie op de eetschool en nu zit ze weer op haar eigen buurtschool bij haar vriendinnetjes. Daar is ze erg blij mee.

     Vandaag wolken en zon bij ruim 22 graden. Rond het middaguur een regenbui. Terwijl ik naar de sportschool ga krijgt Anna bezoek van twee vriendinnen. Er volgt een zonnige middag.

Er is veel ophef over een waarschuwing van een aantal ng>toplieden in de wereld van Arteficial Intelligenceng>. Het zijn niet de geringsten: ng>Anthropicng>-topman ng>Dario Amodeing>, de ontwikkelaar van de AI-taalmodellen ng>Claudeng>, publiceerde ng>een alarmerend essayng> waarin hij zegt dat AI ons de baas kan worden. De waarschuwing wordt onderschreven door ng>OpenAIng>-topman ng>Sam Altmanng> (ng>ChatGPTng>), ng>SpaceXAI-ng>baas ng>Elon Muskng> (ng>Grokng>) en Nobelprijswinnaar ng>Demis Hassabisng>, voorzitter van ng>Google DeepMindng> (ng>Gemining>). 'We must slow the pace at which we improve the capabilities of AI models. Progress will still seem fast, and we must make wise use of the time we gain', is hun voorstel. Ze waarschuwen voor recursive self-improvement van AI, dat wil zeggen dat de huidige generatie van AI-modellen zelf de volgende generaties zal maken. Op eigen initiatief. 'Left unchecked, it could outrun our ability to understand and control these systems, and so must be pursued very carefully, if at all'. Zijn eigen firma ng>Anthropicng> is een voorbeeld van dat gevaar, toen meerdere 'agents' het model Claude uit hun testomgeving wisten lost te breken en het systeem van een ander bedrijf hackten. Ikzelf ng-dulce.nl/home/article-9342" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>schreef daar deze zomer overng>, net als al ruim tien jaar eerder.

     De waarschuwingen van de topmensen komt wat laat. Eerder was er al een klokkenluider die aan de bel trok. De 27-jarige ng>Jacob Coxon nam ontslag bij Anthropicng> en zette zijn ervaringen op sociale media, die de afgelopen dagen miljoenen keren werden gelezen. Volgens hem zullen de AI-generaties zich ontwikkelen tot 'bovenmenselijke systemen', die ‘alles kunnen hacken' om ‘echte macht en middelen’ te verwerven. ‘De mensen die AI ontwikkelen, geloven oprecht dat die ons allemaal zou kunnen doden voor het einde van het decennium'. Hij vreest dat AI zal uitgroeien tot een superkrachtig systeem dat ons zal uitroeien.

     Met de publicatie van hun eigen waarschuwingen lijken de topmensen een vlucht vooruit te maken. Ze stellen regulering voor door de beide grootmachten Amerika en China. Daar verwacht niemand iets van. ng-te-vertragen-wil-voorsprong-houden.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Trump heeft inmiddels al gezegdng> dat hij er niks voor voelt. Hij vreest dat regulering de voorsprong van de VS op het gebied van kunstmatige intelligentie alleen maar verzwakt.

Dit is toch wel de limiet. Trump is zo panisch dat de hoge brandstofprijzen hem zullen nekken bij de midterm-verkiezingen op 3 november, dat hij zelfs aan ng>Zelenskyng> vraagt om ng>niet meer Russische olieraffinaderijen te bombarderenng>. Daardoor stijgen de dieselprijzen aan de pomp in de VS. Een gotspe, dat komt vooral door zijn eigen stupide Iran-oorlog. Ik zou denken dat de Oekraïense president er eerder een schepje bovenop zal doen.

De uitslag van de verkiezingen van gisteren in Zweden lijkt mee te gaan vallen. De uitslag is vandaag nog voorlopig. Met 94 procent van de stemmen geteld heeft het linkse blok een nipte voorsprong: 176 zetels tegen 173 voor het centrumrechtse blok. De meeste stemmen uit het buitenland zijn nog niet meegeteld. 'De uitslag betekent ook een ommezwaai in de opmars van radicaal-rechts, waarmee Zweden (wederom) tegen de Europese trend ingaat', ng>zegt De Volkskrantng>.

     Bij de verkiezingen in de Duitse deelstaat Nedersaksen werd de ng>CDUng> met 27,7 procent de grootste, gevolgd door de SPD met 24,5 procent. De ng>AfDng> won flink stemmen en kreeg 16,5 procent (in 2021 nog 4,6 procent). Naar het begin van dit kwartaal

De plaatsen waar vanmorgen sabotage van spoorlijnen werd ontdekt. (bron van afbeelding: Nu.nl)

ng>Dinsdag 15-09-2026ng>

Gisteravond gingen we naar Anna's kleinzoon ng>Jordinng> en zijn partner ng>Daneng>. Die verwachten hun eerste kind over een goede anderhalve maand. We bekijken de babykamer, waar ng>Esring> een mooie schildering op de muur heeft aangebracht. Anna bracht haar nieuwe telefoon van Samsung mee, plus haar oude, want de ng>Odidong>-winkel had geen zin - er waren geen andere klanten - om haar oude telefoon op de nieuwe over te zetten. Het kostte nogal wat tijd maar tenslotte leek alles in orde. Vanmorgen kan Anna echter niet telefoneren. Ik zoek ons account op maar kan niet inloggen omdat ik op SMS geen code ontvang voor de tweetrapsidentificatie. Op de website van Odido kan chatbot ng>Izzing> me niet helpen. Er zal iemand bellen, zegt Izzi, maar dat gebeurt ook niet. Deze samenleving functioneert steeds minder. Enfin, om tien uur stiefelt Anna weer naar de Odido-shop waar ze vaststellen dat ze een verkeerde PUK-code gebruikt. Probleem opgelost.

Het wordt een zeer zomerse dag. De laatste zomerdag? In een groot deel van het land is de treinenloop ernstig verstoord. Volgens spoorbeheerder ng>ProRailng> zijn op twintig plekken op het spoor ‘buizen aangetroffen die aan het spoor zijn vastgemaakt’. ‘Er lijkt sprake van sabotage’, zegt een woordvoerder van ProRail tegen De Volkskrant. Of er een verband is met ng>Prinsjesdagng>, is niet duidelijk. Het land gonst van de speculaties. Is het een actie van boze boeren? Vele duizenden mensen stranden op de stations. Dat zal de daders niet in dank worden afgenomen. Later blijkt ng-weer-op-wie-achter-sabotage-zit-nog-onduidelijk" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>hoe grootschalig de sabotage wasng>: op 27 plaatsen. (ng>Later spreekt men vanng> 'ruim 30'). Prorail verwijderde de buizen met handschoenen aan om geen sporen te wissen. Geleidelijk aan hervat NS de dienstregeling.

     Tja, wie zit erachter? Ik kan me niet voorstellen dat het Russen waren. ng>Extinction Rebellionng> zegt er niet achter te zitten. 'Wij nemen altijd de verantwoordelijkheid voor onze acties'. Dat is vandaag het gooien van rode verf op de route van de Glazen Koets. De activisten worden meteen aangehouden. ng>Agractieng> ontkent in alle toonaarden dat het sabotage op het spoor verrichte maar sluit niet uit dat het om een wilde boerenactie gaat. Dat lijkt inderdaad het meest waarschijnlijk. Omstreeks het middaguur ngs-snelwegen~be741be9/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>waarschuwt Rijkswaterstaat voor brandenng> langs de snelwegen. Er worden hooibalen in de fik gestoken, onder meer op de A2 bij Breukelen, op de A28 bij Putten en Dwingeloo en op de A7 bij Scheemda. Het verkeer heeft veel last van de rook. ng>Op X schrijft Tom-Jan Meeusng> dat hij 'erg benieuwd (is) wat partijen als SGP, JA21, BBB, Markuszower, PVV en FVD van de boerenbrandstichtingen vinden'.

     Ondertussen voltrekt zich in Den Haag de jaarlijkse folklore van Prinsjesdag. Ik besteed er zelden of nooit aandacht aan, het is vooral politiek theater van het ogenblik, bestemd voor de bühne. ng-roept-in-troonrede-op-de-democratie-te-beschermen" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>De koning roept in de troonrede opng> om de democratie te beschermen terwijl de voortdurende Haagse impasses en het onvermogen om de grote problemen aan te pakken de democratie geen goed doen. De majesteit somt wel de problemen op die 'al veel te lang vragen om een oplossing': wonen, stikstof, democratie, sociaal stelsel, veiligheid en klimaat. 'De toekomst wacht niet op achterblijvers'. De tekst van de rede is van het minderheidskabinet en vooral van ng>Jettenng>. Ze weten het en toch komen ze er niet uit. Vooral overigens door de polariserende opstelling van de ng>VVDng> van ng>Yeşilgözng>. Misschien moeten we maar gewoon toegeven dat alle problemen te groot voor ons zijn.

Het was decennialang een internationaal taboe: in 1967 spraken de atoommachten af nooit massavernietigingswapens in een baan om de aarde te brengen. Desondanks werd het allang verwacht, maar toch treft me de onthulling ng>dat de VS over ruimtewapens beschiktng>. Star Wars is werkelijkheid, dus. Een woordvoerder van ng>Space Forceng>, de tak van de Amerikaanse strijdkrachten die over de ruimte gaat, vertelde dat het gaat om 'defensieve én offensieve' capaciteiten. 'De VS waarschuwt al sinds 2007 dat Rusland en China wapens in de ruimte testen en in stelling brengen. Door hun acties is het niet langer de vraag of de ruimte ook onderdeel uitmaakt van het strijdtoneel'.

In de middag komen ng>Tessang> en ng>Lina-Maeng> langs. Het is warm en wordt ruim 28 graden. Geleidelijk komt er meer bewolking. De toestanden met Anna's mobiele telefoons, dat wil zeggen de overgang van de oude naar de nieuwe, zijn nog niet opgelost. Mopperend gaat ze weer naar de Odido-winkel. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 16-09-2026ng>

Het ng>warmtegetal van het KNMIng> steeg na de zomerse dag van gisteren verder. Het getal is het hoogste sedert 1901. Het record toont weer eens aan hoe noodzakelijk een effectief klimaatbeleid is. Dat komt er niet in ons land, laat staan wereldwijd. Het klimaatbeleid in Nederland ligt totaal op zijn gat en de daling van de uitstoot stokt in Nederland, en dat na de warmste zomer die hier ooit gemeten werd. Het falen is 'In belangrijke mate het gevolg van politieke keuzen’, kopte De Volkskrant van de week naar aanleiding van de nieuwe Klimaat- en Energieverkenning die het PBL jaarlijks uitbrengt. De jaarlijkse onafhankelijke doorrekening van de effecten van het Nederlandse klimaatbeleid is de dertiende en beroerder kan het eigenlijk niet. 'Het Nederlandse klimaatbeleid stelt de laatste jaren zo weinig voor, dat de verwachte broeikasgasuitstoot in 2030 al drie jaar op rij niet meer daalt. Als het kabinet niet héél snel stevige maatregelen neemt, worden ook de klimaatdoelen voor 2040 en 2050 een farce'.

Ik denk dat het wel duidelijk is: bij de chaos gisteren op het spoor was sprake van saboterende boeren en niet van hybride  Russische oorlogsvoering. Dat was naar alle waarschijnlijkheid wél het geval in Litouwen, waar gisteren Italiaanse NAVO-toestellen een drone neerhaalden die het luchtruim binnen was gedrongen vanuit Belarus. Dat was in deze Baltische staat nog niet eerder gebeurd. De drone vertoefde een halfuur laag boven Litouws grondgebied en was 'waarschijnlijk' voorzien van explosieven. Dat wordt nog onderzocht.

Verrassend: ng>EUng>-commissievoorzitter ng>Ursula von der Leyen stelt in haar jaarlijkse 'State of the Union'ng> de vorming voor van een nieuwe ng>Europese Veiligheidsraadng>, die niet alleen uit de 27 EU-lidstaten zou moeten bestaan, aangevuld met het VK, Canada, Noorwegen en....Oekraïne. Die Raad zou los van de ng>NAVOng> moeten staan. De deelnemende landen zouden ook een afspraak met elkaar moeten maken die niet vergelijkbaar is met artikel 5 (een aanval op één is een aanval op allen), maar met ng>arikel 4ng> van de NAVO, waarin een land kan oproepen tot een spoedoverleg als het zich bedreigd voelt. Dat is een bescheiden begin om de Unie losser te maken van de VS, maar er bestaat momenteel geen samenhangende Europese legermacht. Europa zou nu militair niet eens in staat zijn om een geloofwaardige artikel-5-garantie af te geven. Op ng>nu.nl ziet Martin van Delftng> in de jaarrede al 'een begin van een nieuwe wereldorde' maar dat is nog wel héél erg pril.

Vanmorgen eerst stralende zonneschijn. Zonneschermen omlaag, maar al na een uur valt er regen. Zonneschermen op tijd omhoog. Daarna blijft het droog en wisselend bewolkt tot er 's middags weer een bui overkomt met welgeteld één donderslag. Het wordt 21 graden. Er komen vanavond en vannacht meer buien. Naar het begin van dit kwartaal

The Beautiful Swan by William Nicholson (met dank aan Hetmooiste Gedicht)

ng>Donderdag 17-09-2026ng>

Zo af en toe kom ik hem tegen op internet, de dichter ng>Chris van Geelng> (1917 - 1974). Een moeilijke dichter. Onlangs trof ik op internet dit korte gedicht van hem, dat eenvoudig lijkt maar bepaald niet simpel is:

Voeren

Met niets ben ik zozeer alleen

als met het donker in mijn zak

waarin een witte boterham

op zoek naar zwanen in de nacht.

Uit: 'Enkele gedichten', Athenaeum, 1973.

Er staan meer van die zwanenvoergedichten in de bundel. Het was in de jaren 70 nog niet bekend dat je eenden en zwanen geen brood moet voeren, maar dat terzijde. Waarom zou je 'zozeer alleen voelen' als je 's nachts op weg gaat om zwanen te voeren? Omdat er geen zwanen zijn, omdat ze slapen? Het gedicht loopt niet soepel, mede door het ontbreken van leestekens en in het beeld van een donkere (broek)zak met een witte boterham en daarna weer zwanen in de nacht klinkt een ritmiek van tegenstellingen. Zwanen vind je niet gemakkelijk in het donker. De zak kan natuurlijk ook een jaszak zijn. Ik vind het overigens geen mooi gedicht. Het is eerder een betekenisraadsel. De dramatische beginregel voert naar een prozaïsche boterham. Waarom zou je met een snede brood eenzamer zijn dan bijvoorbeeld met een fles jenever? Toch intrigeert het wel. De criticus ng>Guus Middagng> dreef ng>in het literair tijdschrijft Tirade in 2000ng> een beetje de spot met dit gedicht: 'Het zijn nieuwbouwwijkverzen, deze zwanenvoerenverzen. Stadsgedichten, parkgedichten. Je kunt er volgens mij aan zien dat de dichter na het afbranden van zijn huis in Groet noodgedwongen een jaar in een rijtjeshuis met achtertuintje en watertje in Bergen heeft moeten wonen'. Wenste de dichter zelf een zwaan te zijn om weg te kunnen vliegen? Wie weet, maar bij Van Geel zul je altijd diepere lagen van betekenis kunnen opspitten. Met name waar het vogels betreft. Lees ng>het recente artikelng> dat ng>Marsha Kejang>, conservator van het Literatuurmuseum, schreef over de vogels van Chris van Geel: 'Ze zien er geen van alle uit of ze kunnen vliegen'. 

Gisteren kondigde ng>EUng>-commissievoorzitter ng>Von der Leyenng> in het Europees parlement in Straatsburg de nauwe samenwerking aan met Canada, zowel economisch als militair. Premier ng>Carneyng> was daarbij aanwezig. Al snel kwam er een reactie van Trump. Hij vindt de plannen 'lachwekkend' en sprak dreigende taal: 'Als ze dat doen, en ik beschouw dat op enige wijze als een vijandige daad, zal ik zeer zware importheffingen invoeren of stoppen met de handel met Europa'. Hij weet dus kennelijk nog niet zeker of de samenwerking vijandig is. Nee, die is preventief. Mogelijk realiseert de president van de VS zich wel that he does not have all the carts.

Het is vandaag bewolkt met een enkele regenbui in de ochtend. Het wordt ruim 18 graden. Ik zet Anna af bij het oude huis van ng>Nikita & Denzelng> - ze verhuizen binnenkort naar de nieuwe woning - en ga zelf naar de sportclub. Daarna keer ik terug om bij Nikita baby ng>Saviong> te zien, Anna's derde achterkleinkind. Een schat van een jongetje. Hier een foto. Na een rustige middag komt er een hoop regen aan.  Naar het begin van dit kwartaal

Op de Kriekenmarkt verrijst het podium voor het Lingehavenconcert van morgen.

ng>Vrijdag 18-09-2026ng>

Van de week had ng>Astroblogsng> een aardig bericht over ng>een nieuwe optie voor SETIng> om te speuren naar intelligent leven in het heelal op een andere manier dan het scannen van frequenties in het bereik van radiostraling. Het zou ook kunnen door op microniveau ng>regolietng> ofwel stof van de maan nauwkeurig te onderzoeken. Een slimme gedachte! De maan heeft geen atmosfeer waar neerslaand ruimtestof, stenen en andere objecten geheel of gedeeltelijk zouden verbranden en ook geen magnetisch veld dat objecten kan afstoten. De maan wordt voortdurend gebombardeerd door meteorieten en getroffen door een constante stroom microscopische deeltjes uit de rest van het zonnestelsel en ver daarbuiten en verzamelt 'al miljarden jaren in stilte materiaal uit de ruimte; een groot deel daarvan is waarschijnlijk miljarden jaren ouder dan de maan zelf', zegt de leider van het ng>onderzoeksvoorstel, dat werd gepubliceerd op Arxivng>. Een kubieke meter regoliet zou doorzocht moeten worden op minuscule technosignatures afkomstig van technologische beschavingen in de Melkweg, die misschien allang verloren zijn gegaan. Astroblogs: ' De auteurs van de nieuwe studie stellen dat wanneer een beschaving ten onder gaat, sporen van haar technologie bewaard kunnen blijven en in de ruimte terecht kunnen komen; dit kan gebeuren door het verval van megastructuren en kleinere ruimtevaartuigen, of door krachtige asteroïde-inslagen op voorheen bewoonde exoplaneten. Eenmaal in de ruimte kunnen minuscule deeltjes metaal of andere kunstmatige materialen door krachtige vlagen sterrenwind uit hun sterrenstelsel worden gestoten en uiteindelijk onze kant op drijven'. Bij 'megastructuren' kun je denken aan bijvoorbeeld gigantische Dysonbollen die uit elkaar zijn gevallen. ng>AIng> zou bij het opsporen van microdeeltjes daarvan erg nuttig kunnen zijn. Toekomstige maanmissies zouden monsters regoliet voor dat onderzoek moeten meebrengen.

Het is al meer dan een week aan de gang. Vandaag en de dagen erna zijn de verkiezingen in Rusland. Van diverse zijden waarschuwt men dat Rusland niet lang daarna een aanval zal doen op Litouwen om in een snelle actie de ng>Suwalki-corridorng> te sluiten en een verbinding te maken met de ngrad" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>exclave Kaliningradng>. Vervolgens kan het ook Estland en Letland snel bezetten, voordat een verzwakte ng>NAVOng> een beslissing heeft genomen of artikel 5 van toepassing is. Lees b.v. dit ng>verhaal van een serieuze Franse bloggerng> en ng>een ander hier,ng> maar sla ook acht op de herhaalde waarschuwingen van de ngriffen-auf-nato-staaten-in-den-naechsten-wochen.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Poolse premier Tuskng> deze week. Het gerenommeerde ng>ISW trekt eveneens aan de belng>. In Parijs werd spoedberaad gehouden met de grootste politieke partijen erbij, Duitsland stuurt opeens onaangekondigd extra militairen naar de Baltische Staten, ng>Duitse ziekenhuizen zouden zich al voorbereidenng> op een stroom oorlogsgewonden, de Slowaakse premier zegt nu al dat zijn land niet aan een tegenaanval van de NAVO zal deelnemen. En ng>Maarten van Rossem zegt op Xng> dat hij dit scenario totaal niet plausibel vindt: 'Rusland is militair volkomen uitgeput. Laten we ophouden met die zonderlinge paniekzaaierij'. Tja, als voorspeller had hij niet veel succes, hij zat eind februari 2022 verkeerd met de stelling dat de Russen Oekraïne niet zouden aanvallen. Met de geruchten gaat het al dagen door. Ze maken het ondenkbare denkbaar. De sociale media lopen vol met onheilspellende berichten, alsof Europa onherroepelijk verder de oorlog in glijdt. 

Het is een droge dag met stapelwolken en zon. De hele dag is men bezig tegenover ons op de Kriekenmarkt het podium op te bouwen voor het uitgestelde ngehavenconcert.nl/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Lingehavenconcertng> van morgen (foto bovenaan). Het staat op een andere plek als vorig jaar, nu met de achterkant schuin tegen de huizen aan de overkant op de Altenawal. Vanuit de kamer kunnen we het podium goed zien, maar morgen zullen er wel mensen voor staan op het voetgangersbrugje. Het zij zo. In de haven verschijnen enkele motorjachten die afmeren in de boxen bij het voorzieningengebouw, zodat ze voor het concert op de eerste plaats liggen. Het vangt morgen om 13.00 uur aan. Naar het begin van dit kwartaal

Russische aanvalsheden vergaren zich voor een groot offensief bij Dobropilla aan het oostfront in Oekraïne (beeld: Ukraïne News).

ng>Zaterdag 19-09-2026ng>

Opmerkelijk. Het Amerikaanse Congres heeft na een jaar van delibereren ngen-dreigen-voor-china-en-india" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>een omvangrijke sanctiewet tegen Rusland aangenomenng>, geëntameerd door de in juli overleden Republikeinse senator ng>Lindsey Grahamng>, een bondgenoot van ng>Trumpng>.  Gisteren zette de president zijn handtekening eronder. Veel Democraten hadden voor gestemd. ng>Zelenskyng> ng>was er content meeng>, maar je moet nog maar zien wat ervan komt. De president kan nu importheffingen tot 100 procent opleggen aan landen die Russische olie en gas kopen, zoals China en India. Ik moet nog zien of hij dat zal doen. Ook kunnen landen worden aangepakt die schepen van de Russische schaduwvloot in hun havens ontvangen.

     Ondertussen verliezen de Russische troepen steeds meer terrein in het oosten van Oekraïne bij ng>Lymanng>, waar het ng>3e Oekraïense legerkorpsng> op een aantal plaatsen ng>zelfs de rivierng> ng>Zherebetsng> kon oversteken om er bruggenhoofden te vestigen. Tegelijk maken de Russen zich op voor een groot offensief in de richting van het zuidelijker gelegen stadje ng>Dobropillang> tussen de strategische steden ng>Pokrovskng> en ng>Kramatorskng> (zie het kaartje hierboven). Volgens het ng>FB-account Ukraine Newsng> vergaren zich meerdere grote formaties grondtroepen van ca. 200 man met ieder een vijftigtal gevechtswagens om te pogen een doorbraak te forceren door de hechte defensielinie van Oekraïne. Aanvallen met zulke grote eenheden is nieuw want de Russen waren eerder dit jaar onder de zware druk Oekraïense drone-aanvallen overgegaan op veel kleinere eenheden. 'Such large armored formations have become less common as Ukrainian drones, mines, artillery and anti-tank teams have made concentrated vehicles increasingly vulnerable. Russia has instead relied heavily on small infantry groups, motorcycles and ATV's. A return to massed armor would suggest another attempt to use speed and weight to punch through Ukrainian defenses'. Het ziet er dreigend uit en het lijkt erop dat ze met pure massaliteit denken over de sterke linies van Oekraïne te kunnen heenlopen. ng>Poetinng> kijkt niet op van bergen dode en gewonde soldaten.

Vanmiddag gaat Anna mee metng> Tessang> naar een zwemwedstrijd van ng>Lina-Maeng>. Wie weet ontwikkelt haar 10-jarige kleindochter zich tot een zwemster die medailles weet te winnen. Op de Kriekenmarkt sleept het middagprogramma van het ngehavenconcert.nl/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Lingehavenconcertng> zich voort. Veel tijd gaat op aan het wisselen en installeren van de musici. De muziek is in ons huis uiteraard goed hoorbaar maar niet vervelend of storend. Nu - rond half vijf - repeteert het orkest. Het dansante allegretto van de 7e symfonie van ng>Beethovenng>. De publieke belangstelling is nog niet groot, maar dat zal vanavond wel anders zijn. Tot dusver zit het weer mee: het is bewolkt maar blijft droog bij 's middags bijna 21 graden. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zondag 20-09-2026ng>

Vandaag is de laatste dag van de verkiezingen voor de staatsdoema in Rusland. Oppositiepartijen werden geweerd en de ng>uitslag staat al vastng>: een grote overwinning voor de partij van ng>Poetinng>. ng>Grote steun voor de 'speciale militaire operatie'ng> in Oekraïne. In de achterliggende dagen publiceert het ministerie van defensie in Moskou allerlei overdreven berichten die het kiesvolk moeten overtuigen van de grote successen aan het front. Het ng>ISW maakte er het bovenstaande overzichtskaartjeng> van, waarop je ziet dat de Russen veroveringen claimen van steden tot op bijna 40 kilometer van de werkelijke frontlijn. Je ziet er ook de door Oekraïne heroverde salient bij ng>Lymanng> op. Dat krijgt het Russische stemvolk uiteraard niet te zien. De mensen hoeven eigenlijk helemaal niet de moeite te nemen om te stemmen, want een hoge opkomst is al verzekerd.

     In zijn wekelijks overzicht ng>schrijft de militair analist Mick Ryan vandaagng> over de Oekraïnse ng>Operatie Vivalding> en de verovering bij Lyman: 'The week’s big story was the official disclosure of an ongoing Corps-level Ukrainian counteroffensive in eastern Ukraine. It represents the second significant Ukrainian counteroffensive this year (the first was in the south) and indicates Ukraine has developed new offensive techniques that are having an impact on ground combat operations'. ng>Hier vind je een goed overzichtng> (in het Duits) van ng>Operatie Vivalding> tot dusver. De menselijke tol die betaald wordt is verschrikkelijk/ Elke dag sneuvelen er alleen al in de Russische linies duizend soldaten. Laat niemand de illusie hebben dat deze oorlog op het slagveld gewonnen kan worden.

Even een weekeinde pauze in politiek Den Haag, waar ng-malieveld-van-weel-noemt-geweld-walgelijk" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>ultrarechts gisteren de boel op stelten zetteng> met een gewelddadige demonstratie op het Malieveld. De politie pakte 24 mensen op.

     Er blijkt bij ons in de politiek een houding te bestaan die kortweg 'fake it till you make it' wordt genoemd. Volgens ng>Yvonne Hofs in De Volkskrantng> is het karakteristiek voor de optimistische houding van premier ng>Rob Jettenng> in de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Het kabinet wil de begroting voor 2027 best aanpassen mits er brede steun van links en rechts komt. Daarom leverden de APB geen enkele vooruitgang op, want die brede steun bestaat niet en komt er niet, ook al zal de jeune premier over een week alle 'constructieve partijen' nog een keer uitnodigen (behalve de ng>BBBng> die meestemde met de motie van wantrouwen van ng>Wildersng>). Hoewel er haast bij is gaat Jetten eerst nog naar de jaarvergadering van de ng>VNng> in New York. Daarna komen tot medio december stuk voor stuk de deelbegrotingen van de departementen aan de orde. Dat kan een chaos opleveren als de financiering ervan niet rond komt als bijvoorbeeld de belastingwet wordt afgestemd. Het ziet ernaar uit dat het land nog maanden in onzekerheid blijft verkeren. In zijn wekelijkse email-nieuwsbrief ng>Machtige Tijdenng> (betaalmuur) memoreert ng>Tom-Jan Meeusng> dat in de 26 jaren van deze eeuw de ng>VVDng> er 23 in de regering zat en successievelijk alle premiers liet vallen. Dat lot lijkt met ng>Yesilgözng> Jetten ook beschoren.

Gisteravond hadden we vanuit onze niet-verlichte kamer uitstekend uitzicht op het podium van het ngehavenconcert.nl/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Lingehavenconcertng> aan de overkant. Het bleef droog, het was druk bezocht en er was een leuk programma met populaire klassieke werken en veel filmmuziek. We dansten samen voor het raam op het allegretto van ng>Beethovenng>s 7e symfonie. Tot slot werd een arrangement gespeeld van het inofficiële Gorcums volkslied 'Hoe kraait de boer zijn haantje?' dat fraai werd vertolkt door de lyrische sopraan ng>𝗝𝗼𝘀𝗲𝗽𝗵𝗶𝗻𝗮 𝗟𝗼𝘂𝗶𝘀𝗲ng> ng>𝗛𝗼𝗼𝗴𝘀𝘁𝗮𝗱. ng>Deng> online-krant Gorinchem24.nl heeft al een verslagng>. Vanmorgen wordt alles snel en geruisloos afgebroken en afgevoerd. Het regent licht maar later komen er stapelwolken en zon. Rustige zondag. Vanavond gaan we lekker samen uit eten. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Maandag 21-09-2026ng>

Het is 21 september, het einde van de zomer en het begin van de astronomische herfst, denk je dan. Maar zo is het niet en dat heeft ermee te maken dat voorvorig jaar 2024 een schrikkeljaar was. Daardoor begint de astronomische herfst dit jaar op 23 september. Het KNMI legt het hier uit. We hebben een dag met veel zon en stapelwolken en de komende dagen worden ook overwegend zonnig. Het wordt vanmiddag zelfs bijna 25 graden.

     Ondertussen is in het afgelopen weekeind ook het ng>record-warmtegetal van het KNMIng> weer opgelopen. Het is nu 210,1 graden. Meteorologen verbazen zich erover dat het noordatlantisch orkaanseizoen 2026 nog steeds niet op gang komt. Sinds de start op 1 juni is er nog helemaal geen enkele orkaan geweest. Dat gebeurde niet eerder sinds het begin van de satellietmetingen van orkanen. Zoals je op bovenstaand prognosekaartje van het ng>Hurricane Center van de NOAAng> ziet zit er in het noordoosten van de oceaan ten zuidwesten van de Azoren een tropische storm (ng>Fayng>) die niet verder lijkt te groeien en snel zal verzwakken tot een tropische depressie. Dat is pas de zesde storm dit seizoen. De oorzaak is tamelijk eenduidig: het is de invloed van de ng>Super-El-Niñong> in de Pacific. Het wordt o.a. ng>hier uitgelegd door de NRCng>. In de Stille Oceaan is het omgekeerd. Daar veroorzaakt de Super-El Niño niet méér maar juist ng>zwaardere orkanenng>. Op dit moment nadert ng>de zware orkaan Dujuanng> de Japanse kust bij Tokio. Men vreest voor zware stortregens, hevige wind en mogelijk overstromingen en aardverschuivingen. In het gebied wonen meer dan 40 miljoen mensen.

De apparaten in ons appartement begeven het de een na de ander. Na de televisie en de vaatwasser kreeg de wasmachine gisteren kuren. Dat wil zeggen: als je wilt centrifugeren komt de trommel van de machine niet meer op gang. Het toestel is stokoud en wordt behalve in de zomermaanden intensief gebruikt. Na overleg besluiten we voor derde keer in een maand naar ng>Electroworldng> in het ng>Piazza Centerng> te gaan en een nieuwe wasmachine te kopen. Het wordt een zwaardere (10 kg) zodat we er ook de dekbedden in kunnen doen: een ng>Siemens WG56H209NL Home Connect extra klasseng>. Omdat we zo'n pech hebben krijgen we een extra korting. Hij wordt donderdag al bezorgd en geïnstalleerd.

Groeiende onrust in Europa. ngenchefs-rusland-gaat-navo-testen-met-mogelijk-hybride-aanval" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Drie Europese inlichtingendienstenchefs zeggenng> tegen de Britse krant The Guardian dat Rusland 'binnen enkele maanden' de NAVO zou willen testen door kleine, mogelijk hybride aanvallen uit te voeren op ng>NAVOng>-grondgebied. Mogelijk ook een beperkte inval in de Baltische staten. Daarmee zou de Russische president ng>Poetinng> willen laten zien dat NAVO-artikel 5, waarin staat dat een aanval op één bondgenoot een aanval op allen is, 'meer theoretisch, dan praktisch is'. Ik ben er sceptisch over, ik geloof niet dat de Russische president zó stom zou zijn, maar je weet het natuurlijk nooit. De inval in Oekraïne had ik ook niet verwacht. Echter: dergelijke speldeprikken zouden de NAVO-landen wel eens flink uiteen kunnen drijven. De Russen ontkennen in alle toonaarden.  Naar het begin van dit kwartaal

ng>Dinsdag 22-09-2026ng>

Vorkriegszeit. Dit jaar komt die term, stammend uit de jaren 30 van de vorige eeuw in Duitsland, vaak in mijn gedachten op. Nu slaat hij op de huidige wereld die alsmaar meer onheilspellende warrigheid vertoont. De ng>NAVOng> verliest zijn samenhang, de ng>VSng> verzwakt zichzelf onder een dwaas van een president en Rusland overkomt hetzelfde onder leiding van die andere dwaas. Wie van de twee is de gevaarlijkste? Laten we ook nummer drie niet vergeten: ng>Xi Jinpingng>, de leider van de opkomende supermacht die door de twee dwazen in Washington en Moskou allerlei interessante kansen in de schoot geworpen krijgt. Weinigen geloven dat ng>Trump ng>- na zich verstrikt en verzwakt te hebben in de oorlog in Iran - het eiland ng>Taiwanng> te hulp kan komen wanneer China het aanvalt. Ook Japan en Zuid-Korea zullen machteloos moeten toezien als dat gebeurt. En al die gevaarlijke idiotie speelt zich af tegen de achtergrond van een klimaat dat immer meer rampen teweeg brengt, en de riskante ontwikkeling van ng>AIng>-systemen die zich door hun verborgen aard aan iedere beheersing door de mens willen onttrekken.

De ontwikkelingen in de oorlogvoering gaan supersnel wat betreft automatisering, robotisering, besturing op afstand, onbemande systemen en aantallen slachtoffers, vooral burgers. En ontmenselijking. Militairen achter steeds talrijker schermen krijgen hun doelwitten steeds preciezer in het vizier, maar het tomeloze leed dat ze op grote afstand aanrichten zien ze niet.

     Wat las ik deze week ook alweer? Een voormalige officier van de Chinese generale staf sprak zich op het militaire kanaal van de Chinese staatsomroep openlijk uit over de dreiging van de Russen met nieuwe drones langs de Europese oostgrenzen, meldt een ng>betrouwbare Duitse Milblogsterng>. Het gaat om nghua.edu.cn/imiren/info/1094/1193.htm" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Wu Dahuing> die, geboren in 1967, Russisch studeerde aan de Hogeschool voor Internationale Betrekkingen van het Chinese Volksbevrijdingsleger. Daarna diende hij als luitenant-kolonel in een afdeling van de generale staf. Vandaag de dag is hij adjunct-directeur van het nghua.edu.cn/imiren/index.htm" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Rusland Instituut van de Tsinghua Universiteitng> in Peking. Hij is een van de meest invloedrijke Ruslandkenners van China. Wu legde uit dat Peking tot in details de Russische drone-oorlog bestudeert en vertelde hoe in ng>Belarusng> opgezette relaisstations aan Russische drones bereik en precisie verschaffen aan de Oekraïense en Poolse grenzen. De drones vliegen dicht langs de Belarusische grens, waar ze een sterker signaal ophalen en daarmee sturen ze vervolgens diep de regio's van de Oekraïense Rivne, Wolyn en Lviv in. In juni van dit jaar hielpen vier relaisstation in Wit-Russische gebieden bij Gomel en Brest om aanvallen op Oekraïense energiecentrales, spoorlijnen, steden en dorpen in Zjytomyr, Rivne en Wolyn uit te voeren. 'Die stations zenden nog steeds. Publiekelijk distantieert de Witrussische leider ng>Loekasjenkong> zich steeds weer van Moskou's oorlog. Tegelijkertijd draait op zijn grondgebied de technologie die Russische drones naar hun doel leidt. (....) In Peking wordt nauwkeurig gedocumenteerd hoe goed dat werkt'.

ng> ng>

Gisteren belde mijn urologe. Ze vindt de stijging van mijn ng>PSAng> van 0,26 naar 0,34 μL niet de moeite waard. Het schommelt wat, zegt ze, zeven maanden geleden was het 0,31, we gaan het begin januari nog eens controleren. OK. Overigens heb ik begin december ook een telefonisch contact in de agenda staan met de radiotherapeut van het ng>UMCUng>. Daar gaat ook een PSA-bepaling aan vooraf.

Gistermiddag hoorden we een voortdurende piep in de werkkast van de VVE. Het blijkt de brandmeldinstallatie te zijn. Niet een alarm, maar een soort onderhoudspiep. Een buzzer. Wat is het nut daarvan? Je ziet aan de lichtjes toch al dat het toestel werkt. Je kunt de buzzer uitzetten en dat is wat ik doe.

     'Wat een raar geluid in de meterkast', zegt Anna vannacht om twee uur. Ze werd er wakker van en zit rechtop in bed. Het blijkt de ng>Honeywell Koolmonoxidemeterng> die we ng-dulce.nl/home/article-4769" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>meer dan 10 jaar geleden kochtenng> en ophingen. Hij piept omdat zijn batterij leeg is. Ik zet het geluid af. Na de televisie, de vaatwasser en de wasmachine is nu dat alarm aan de beurt. Ik bestel een nieuwe bij ng>bol.comng>; ditmaal een ng>Alectong> die eveneens tien jaar mee gaat. Je hangt hem naast de CV-ketel. De vraag is uiteraard wie het het eerst aflegt, hij of ik. Mocht ik dat zijn, dan is de kans gering dat het door koolmonoxidevergiftiging is. Na een dichtbewolkte ochtend wordt het rond het middaguur toch weer zonnig. De weermodellen voorspellen een aardige nazomer. Ik ga braaf naar de sportschool. Naar het begin van dit kwartaal

Animatie van plaatsing door een drone van een onbemande kamikazerobot achter de Russische linies (beeld: Defense Express)

ng>Woensdag 23-09-2026ng>

Wat betreft de snelle ontwikkeling van nieuwe technieken in de oorlog heeft Oekraïne al in het vorig jaar een primeur geboekt, ng-oorlog-drones-dropten-gevechtsrobots-achter-russische-linies~b6121a1b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>zo wordt nu bekendng>. Het gaat om onbemande voertuigjes, robotkarretjes die door drones achter de Russische gevechtslinies worden neergezet en de vijand van achteren aanvallen. Ze worden 's nachts op kilometers afstand aangestuurd door Oekraïense soldaten. Dat voerde onder meer deze maand de succesvolle ng>actie Vivalding> uit door het 3e Legerkorps ten noorden van Lyman. Daarbij werd veel grondgebied heroverd. Uniek was eveneens een Oekraïense aanval vorig jaar waarbij een gevechtsrobot, die op zijn eentje bij een weg was geplaatst, een Russisch pantservoertuig uitschakelde. En in juli maakte het leger bekend een operatie te hebben uitgevoerd in de regio Mikolajiv, waarbij een zeedrone een gevechtsrobot aan land bracht en achter de Russische linies plaatste. Je mag verwachten dat het Russische leger al die technieken ook snel onder de knie zal krijgen. Tegen die tijd moet Oekraïne weer iets nieuws hebben bedacht. Het moet ervoor zorgen altijd voorop te blijven lopen.

Bij de jaarvergadering van de ng>VNng> spraken ng>Trumpng> en ng>Zelenskyng> kort met elkaar. Opnieuw vroeg de president van ng>VSng> aan Oekraïne om te stoppen met het bombarderen van Russische olieraffinaderijen. Dat doet de dieselprijzen bij het Amerikaanse electoraat torenhoog stijgen - terwijl iedereen weet dat de invloed van de Iranoorlog meer dan tweemaal zo groot is. ng>Zelensky zei na het gesprekng>: 'We don't want this game and I suggest neither side plays it. Putin attacks us, we respond. Believe me, if we couldn't respond, we wouldn't be here today'. Rusland en Oekraïne voerden de laatste dagen over en weer zware energieaanvallen uit.

     In zijn toespraak in New York ng>dreigde Trumpng> ook om het ng>Internationale Strafhofng> in Den Haag 'steen voor steen af te breken'. Buitenlandminister ng>Berendsen (CDA) zegt tegen De Volkskrantng> dat hij 'een paardenmiddel' weet om het strafhof te beschermen tegen de VS: het blocking statute dat de ng>Europese Commissieng> kan inzetten. Dat verbiedt Europese bedrijven mee te werken aan Amerikaanse sancties. Gaat Berendsen het blokkeerartikel gebruiken (via de EU-commissie)? ‘Het blocking statute is het laatste middel dat we hebben. Zolang we het ICC op andere manieren kunnen beschermen, zullen we dat doen. Je moet zo’n paardenmiddel niet alleen maar inzetten om een signaal te geven. Het kan ertoe leiden dat de zaak alleen nog maar verder escaleert’.

     Zeker, het instellen van het blocking statute is geen sinecure. Zullen het kabinet ng>Jettenng> en de EU-commissie het lef hebben alle handel met de VS stil te leggen als Trump zijn dreigement uitvoert? Of laat de EU ons land in de steek en het internationaal recht vallen? Ik vrees het ergste. Kijk naar de laffe reactie van de EU ng>rond twee twee Russische oligarchenng> uit de omgeving van ng>Poetinng>. Het zijn de Oezbeeks-Russische zakenman ng>Alisher Usmanovng> en de Russische oligarch Michail Fridman. Frankrijk en Luxemburg dwongen af dat de twee van de EU-sanctielijst gehaald werden, anders zouden beide landen de verlenging van die lijst niet goedkeuren. Daarvoor is unanimiteit van de 27 lidstaten nodig. Iedereen spreekt er schande van in Brussel. Ook Zelensky had aangedrongen beiden op de lijst te handhaven. Ondertussen spant ons land zich in om een nieuw tribunaal in Den Haag te krijgen. Dat moet de Russische agressie in Oekraïne vervolgen.

     Later vandaag wordt bekend dat Azerbeidzjan in het spel van de Fransen is betrokken. ng>President Ilham Aliyev verleent gratieng> aan een Fransman die sinds eind 2023 in het land vastzat. Het betreft de Franse zakenman ng>Martin Ryanng>. Die was tot tien jaar gevangenis veroordeeld. Hij zou hebben gespioneerd voor de Franse geheime dienst.

Vannacht begon omstreeks 2.05 uur de astrologische herfst. Vanmorgen zon, vanmiddag ook. Het is een mooie, warme nazomerdag en wordt bijna 26 graden. Ik verstuur de agenda en de stukken voor de bestuursvergadering van de ng>Gorcumse Poëzierouteng> voor a.s. vrijdag. Ook betaal ik een hoop rekeningen en verricht verdere adminstratie, verstuur weer een zending stukken uit mijn Angolese archief naar het ng>IISGng> in Amsterdam, repareer de sluiting van ons theekistje en ga tenslotte naar de Syrische kapper op de Langendijk. 'Eindelijk!', zegt Anna. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Donderdag 24-09-2026ng>

'Kolkende watermassa’s, een superorkaan bij Mexico, maar ook bosbranden en droogte. Overal ter wereld beginnen de gevolgen van El Niño – inmiddels officieel de heetste ooit gemeten – geleidelijk zichtbaar te worden', schrijft ng>Maarten Keulemans vanmorgen in De Volkskrantng>. Je ziet dat hierboven. De kracht van El Niño’s wordt gemeten door de temperatuur te peilen van een stuk zeewater midden op de Stille Oceaan, een gebied technisch genaamd ‘Niño 3.4’. Maandag passeerde de temperatuur er de warmste waarde die er ooit is gemeten, 3,07 graden warmer dan het record van 2015/16. Je ziet in de grafiek dat de Niño's van 1997/98 en 2015/16 tot dusver de sterkste waren. De huidige Niño versterkt zch nog verder tot eind december. Naar verwachting zal de warmte van de huidige El Niño tegen die tijd zijn opgelopen tot liefst 4 graden boven het gemiddelde. Om een idee te geven: vanaf 1,5 graad geldt in de oceanologie van de Pacific een El Niño als ‘sterk’ en vanaf 2 graden als ‘zeer sterk’. De huidige El Niño is dus twee keer krachtiger, een ng>Super-El-Niñong>. Die categrorie bestond nog niet. De ernstigste gevolgen zullen zich vooral in de eerste helft van 2027 voordoen, 'omdat El Niño toeslaat met een vertraging van enkele maanden. Maar sommige effecten tekenen zich nu al af, met alle gevolgen van dien'. Verwacht ‘nooit eerder ervaren extremen’, zegt de Duits-Britse klimaathoogleraar ng>Frederike Ottong>.

Gisterochtend schond vanuit de exclave ng>Kaliningradng> ngen-over-escalatie-vliegt-russische-heli-poolse-luchtruim-binnen" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>een Russische militaire helikopterng> circa 42 seconden het luchtruim van ng>NAVOng>-lid Polen. In reactie stegen gevechtsvliegtuigen op en bracht het leger grondtroepen in staat van paraatheid. Vandaag ontstond er ng>brand in een Starlink-installatie in Polenng>, die vooral Oekraïne van internet voorziet. Dat wordt vooral gebruikt voor de operationele communicatie van het Oekraïense leger en het aansturen van drones. De Poolse vicepremier ng>Gawkowsking> vermoedt dat Rusland achter de brand zit.

Een federale rechter in de ng>VSng>, die nog door ng>Trumpng> zelf benoemd was, bepaalde gisteren dat journalisten van ng>Politicong>, ng>CNNng> en ng>MS NOWng> weer tot Het Witte Huis moeten worden toegelaten. De president had hen eerder de toegang ontzegd vanwege het verspreiden van 'nepnieuws'. Maar vandaag werden ze ng>ondanks het vonnis niet toegelatenng>. De president negeert de uitspraak van de rechter.

Vandaag is het mooi, zonnig weer op de eerste herfstdag. Het wordt 23 graden. Vannacht kan er voor het eerst nachtvorst ontstaan. Ik ga naar de sportschool en als ik terugkom wordt de nieuwe wasmachine bezorgd en geïnstalleerd. Anna probeert hem meteen. Het is een zwaardere dan de vorige, zodat we nu ook onze dekbedden erin kunnen wassen. 's Middags lopen we de stad in. Op de Grote Markt zitten de terrassen stampvol. We kopen bij ng>Eyecareng> in de Westwagenstraat een nieuwe bril voor me. De vorige was zes jaar oud. Te zijner tijd komt er wel een foto langs waarop hij staat. Naar het begin van dit kwartaal

Anna twintig jaar geleden in de Lingesluis.

ng>Vrijdag 25-09-2026ng>

Opnieuw ging de mijlpaal aan me voorbij. Jongstleden 21 september bestond mijn weblog twintig jaar. Op die dag publiceerde ik ng-dulce.nl/home/article-836" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>mijn eerste blogpostng>. We woonden toen tijdelijk aan de Andelse Maas in Andel en waren het weekeinde vóór die eerste post in Gorcum met de boot. Op de foto hierboven liggen we in de sluis van de Lingehaven. Wie had gedacht dat we daar in latere jaren naast zouden komen wonen? Het jaar tevoren hadden we ons schitterende huis in Deil verkocht, het grootste deel van de inboedel weggedaan behalve de boeken, de muziek en de kunst, en huurden een appartementje in De Oude Silo aan de rivier, waar ng>Dulceng> beneden ons aan de steiger lag. Het weblog verscheen in de eerste maanden onregelmatig, we waren druk bezig het schip geschikt te maken voor ons vertrek met onbekende bestemming in de loop van 2007. Het weblog was bedoeld om familie en vrienden op de hoogte te houden van onze avonturen als zwervers op de zeeën van de wereld. Zo kwam de zaak aan het rollen. Al gauw werd het blog dagelijks, ging over alles en nog wat en nam een enorme vlucht.

     Tegenwoordig vergt het dagelijkse blog meer moeite, maar in de jaren hiervoor vloog het eruit. Er was vrijwel altijd genoeg stof en het schrijven kostte me weinig moeite. De dagelijkse regelmaat wortelde zich al snel in mijn leven en vormde tevens een houvast. Het scala van thema's dijde snel uit en geen onderwerp was op voorhand taboe. In de jaren van varen was de eerste periode vooral gekenmerkt door gebrekkige WiFi-voorzieningen. Ik herinner me dat ik in die beginjaren vaak naar internetcafé's liep, die toen in vrijwel alle havens ruim voorhanden waren. Later ging het gemakkelijker met dongels aan boord en mobiele WiFi-abonnementen bij aanbieders in de landen die we aandeden. Een degelijke internetverbinding is onmisbaar voor een dagelijkse blogger.

Na de laatste talkshow en ng>Lubacng>h bleef ik nog even op de bank zitten om de afloop van het kamerdebat met minister ng>Van Weelng> te volgen. Pas in de 2e termijn ging Van Weel ng>volledig en in deemoed door het stofng> waarmee hij het pleit op het nippertje wist te winnen. Hij moet nu wel oppassen, Van Weel is slordig en toont gemakkelijk zichtbare ergernis. De obligate motie van wantrouwen kreeg alleen steun van de indieners ng>PVVng> en ng>FvDng>. Een volgende miskleun overleeft hij niet. De eenzaamheid van de minister in het regeringsvak viel me op. Je zou zeggen dat de MP bij een crisis aan zijn zijde zou dienen te zitten, maar die sprak juist toen in New York de Algemene vergadering van de ng>VNng> toe, ng>waar hij vurig opkwamng> voor het ng>Internationaal Strafhofng> dat ng>Trumpng> zwaar dreigt aan te vallen. ng>Jettenng> kreeg applaus van de zaal. In de Tweede Kamer is overigens ook wel ergernis bij de oppositie, dat de toegezegde besprekingen van de minderheidscoalitie al een week op zich laten wachten. Het gebrek aan haast heeft - denkt men - te maken dat de drie coalitiepartners het nog steeds niet eens zijn over de koers. Ze hebben nog geluk. Indien ng>Prong> en/of de rest van radicaal rechts vóór de motie hadden gestemd, zou het begrotingstraject nóg veel moeilijker zijn geworden. Nu heeft de coalitie nog steeds de keuze.

Vanaf de frisse, vroege ochtend is het overdadig zonnig. Het wordt 24 graden. Anna doet boodschappen in de binnenstad en ik breng tien routeboekjes van de ng>Poëzierouteng> naar ng>restaurant Metropoleng>. Dat had ik al in mei afgesproken maar door ons vertrek naar Oostende vergeten en vanmiddag vergadert het bestuur van de route bij ng>Suzanng> in Hoornaar. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Zaterdag 26-09-2026ng>

Ons geveltuintje bloeit nog. De hortensia's zijn weliswaar uitgebloeid maar de goisya's zijn een paar weken geleden weer in bloei geraakt. Die blijven ook in de winter groen. Mensen uit de buurt maar ook toeristen ruiken er soms aan. We hebben wolkenvelden en zon vandaag bij ruim 20 graden. Ik haal boodschappen in de stad. Bij de Marokkaanse super hebben ze goudreinetten, de eerste van dit jaar. Mijn favoriete appel. Onderweg op de Kruisstraat loopt een dame met me op van het zogezegd volslanke type. Ze kijkt me aan en zegt: 'Wat ziet u er leuk uit!' Dat hoor je niet vaak. Ik althans.

'You made my day', antwoord ik.

'Ik vind ook dat u zo'n mooi jasje draagt'.

'Dank u. Dit jaar op Koningsdag gekocht bij een kraampje in de stad voor 15 euro'. Of is het niet nodig om dat te zeggen?

'Nou, gefeliciteerd. Ik meen het echt', zegt de dame in elk geval en loopt door.

Ik ook, met lichte tred. Even later tref ik Anna's dochters en vertel van de ontmoeting. Hilariteit. Je loopt in de stad te flirten, zegt ng>Barbarang>. 'Helemaal niet! Die vrouw begon ermee'. Ik ga nog langs de Varkenmarkt. Gistermiddag besloot het bestuur van de ng>Poëzierouteng> dat daar mogelijk een nieuw gedicht zou kunnen komen, een jaarlijks wisselend gedicht van de winnaar of winnares van de ng>Gorcumse Literatuurpijsng>. Ik neem wat foto's. In oktober zal het bestuur er verder over praten en met de andere organisatie overleg voeren. Thuis zitten Anna's dochters en kleindochter Esri aan de koffie. Ondermeer bekijken ze kritisch de nieuwe ng>Siemensng> wasmachine en verwonderen zich dat de deksel op de voorzijde zulk donker glas heeft. Je kunt je was niet zien. Dat vind Anna zelf ook. Het is volgens mij gewoon een mode-verschijnsel en volkomen zinloos, want je kunt niet zien hoeveel sop erin zit.

Grote ngkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>delen van Bangkok zijn overstroomdng> na heftige regenbuien. Er viel de afgelopen dagen meer dan 300 mm, dat is bij ons de hoeveelheid die in 4 tot 5 maanden valt. Dit zijn vermoedelijk de eerste effecten van de ng>Super-El-Niñong> die zich in de Stille Oceaan ontwikkelt. Er zijn nu liefst drie orkanen actief in de Pacific: ng>Nolong> ten zuiden van Hawaii, ng>Odalysng> ten zuiden van Californië en de explosief ontwikkelde ng>Polong> voor de kust van Mexico.

De minderheidscoalitie onderhandelt sinds gisteren weer met de oppositie. De ng>BBBng> mag ondanks de motie van wantrouwen bij de APB toch meedoen na enkele telefoontjes van ng>Henk Vermeerng> met ng>Jettenng>. Het lijkt ngen-sociale-zekerheid-zoekt-steun-box-3-op-rechts~b7b334b2/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>erop dat de coalitie beweegtng> bij de bezuinigingen op de sociale zekerheid, maar dat het wat betreft box 3 steun zoekt op rechts. Dus geen keuze tussen links en rechts. Die houding kunnen ze niet eeuwig volhouden en het betekent volgens mij ook dat de kosten van het schrappen op de sociale zekerheid in het nieuwe pakket niet op de vermogenden zullen worden verhaalt. ng>Prong> en ng>Voltng> treden nu gezamenlijk op waarmee ze een eenheid vormen die in beide kamers van het parlement voor een meerderheid kan zorgen. Dat is slim, want de fracties rechts van de ng>VVD ng>zijn daar niet toe in staat. Naar het begin van dit kwartaal

De Merwede vanmiddag bij de veersteiger, de invaart van de de sluis en Buiten de Waterpoort.

ng>Zondag 27-09-2026ng>

Nog altijd spelen de lage waterstanden in de grote rivieren de binnenvaart en riviercruises parten. Gisteren ng>liep de 'Dutch Melody', een Nederlands riviercruiseschip, vast in de vaargeul in Keulenng>. Die bleek niet diep genoeg. De Rijn is daar nog lager dan tijdens de lange droogteperiode in de zomer. Vanmiddag is daar een nieuw laagterecord gevestigd: het peil is nog maar 42 centimeter. Dat is drie centimeter minder dan op het dieptepunt in augustus. Voor schepen blijft er nu een enkele vaargeul over van ongeveer 1,20 meter diep. Stroomopwaarts bij Kaub, een van de meest kritische punten van de Rijn, is de diepgang zelfs minder dan een meter. Het heeft de afgelopen weken opnieuw nauwelijks geregend in het Duitse en Zwitserse stroomgebied.

     Ook bij ons staat het rivierwater laag. Veerdiensten hebben er last van. Afgelopen week werd bijvoorbeeld het veer over de ng>Lekng> bij Culemborg-Schalkwijk uit de vaart genomen. Er is zo weinig water dat de veerboot met de kleppen niet meer bij de kades kan komen. Op de ng>IJsselng> geldt sinds deze week eenrichtingsverkeer voor schepen: stroomafwaarts van Arnhem naar Zutphen varen is niet toegestaan. Op ng-dulce.nl/home/article-9357" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>10 augustus van dit jaar meldde ikng> een recordlage doorstroom van de Rijn bij Lobith van 614 kubieke meter per vierkante meter per seconde. Dat was ng>sinds 1947ng> niet meer voorgekomen. De gemiddelde waterafvoer bij Lobith ligt nu nog veel lager, op 590 kubieke meter per seconde. Verwacht wordt dat het de komende dagen verder afneemt richting 570 kubieke meter.

De gevreesde gevolgen van de huidige ng>Super-El-Niñong> laten zich aan de andere kant van de wereld nu vaker voelen. ng>In India en Nepal waren enorme wolkbreukenng> die ernstige overstromingen veroorzaakten. Daarbij vielen meer dan zeventig doden. Rivieren traden buiten hun oevers en er waren uitgebreide aardverschuivingen. Vooral de noordelijke Indiase deelstaat Uttar Pradesh is getroffen, een gebied dat grenst aan Nepal.

Het is een mooie dag met een grotendeels door hoge cirrus versluierde zon bij bijna 22 graden. We rijden om 10 uur naar ng>Cees & Miekeng> in Papendrecht want Anna's broer is jarig. De moeder van Mieke rijdt met ons mee. Lekkere lunch. Anna plukt een boeket herfstbloemen in de rijk begroeide tuin om mee naar ons huis te nemen. In Gorcum is het druk. Veel volk op Buiten de Waterpoort en over de sluis, de haven ligt vol met jachten van late passanten. Naar het begin van dit kwartaal

Schematische weergave van hoe de gelaagdheid ontstaat in druppels uit de geyserpluimen op de zuidpool van de Saturnusmaan Enceladus (beeld: Professor Frank Postberg)

ng>Maandag 28-09-2026ng>

Twee nieuwe studies in ng>Science Advancesng> wijzen uit dat de kans om buitenaards leven te vinden onder ijsvlaktes van de Saturnusmaan Enceladus groter is dan gedacht, ng>meldt Astroblogsng>. Onder de dikke ijskorst gaan diepe oceanen schuil die misschien de juiste samenstelling hebben om primitief leven te laten ontstaan. Een recente studie ng>van de Freie Universität Berlinng> vond uit dat bepaalde organismen de omstandigheden in de oceaan van Enceladus mogelijk beter kunnen verdragen dan eerder werd gedacht. Door cryovulkanische activiteit breken bij de zuidpool van de maan gigantische pluimen door scheuren in de korst heen, waarbij ijsdeeltjes honderden kilometers de ruimte in worden gespoten. De ruimtesonde ng>Cassini van NASAng> vloog tot 2017 meerdere keren door zulke pluimen heen om de samenstelling ervan te analyseren. In de monsters vond men sporen van diverse zouten en organische verbindingen. Eerdere analyses door Cassini leverden aanwijzingen voor hydrothermale processen op de zeebodem, net als in de diepe oceaanbodems op aarde waar volgens veel biologen circa 4 miljard jaar geleden het eerste leven op onze planeet is ontstaan.

     Met behulp van Cassini-gegevens, langdurige laboratoriumexperimenten en theoretische modellen reconstrueerde men de enorme waterpluimen (geisers) en ontdekten dat ze waarschijnlijk een stratificatie bezitten. Dus verschillende lagen hebben. De druppels die door de ijskorst geperst worden blijken heel traag te bevriezen. Daardoor scheiden de opgeloste stoffen zich van elkaar, bijvoorbeeld natriumchloride (keukenzout) van natriumcarbonaat. Zo raken bestanddelen van de oceaaan van elkaar gescheiden en tegelijkertijd geconcentreerd in afzonderlijke ijsdeeltjes in de pluim. Dat zou ook met bestanddelen van levende microorganismen uit de wereldoceaan van Enceladus kunnen gebeuren. Komende ruimtemissies naar deze maan, zoals de ng>L4-missie van ESAng> in begin 2040, zouden uitgerust kunnen worden met instrumenten die dat microbiëel celmateriaal in afzonderlijke deeltjes uit de ijspluimen kunnen detecteren.

     In een andere studie, ditmaal ng>van de Ludwig-Maximilians-Universität Münchenng> (LMU), slaagden wetenschappers erin de omstandigheden van de oceaan op Enceladus in het laboratorium na te bouwen. De oceaan heeft een zeer lage zuurstofconcentratie, een zeer hoge concentratie van vaste koolstof en is sterk alkalisch (met pH-waarden van 10 of 11). In die simulatie opgenomen was een hydrothermale interactie met de rotsachtige oceaanbodem. Men voegde een zeer vroege aardse microbe toe, een eencellig, methaanproducerend ng>archeonng> die geen zuurstof nodig heeft. Hun stofwisseling vereist in plaats daarvan alleen waterstof en kooldioxide. De resultaten waren verrassend: de microben groeiden door en wisten hun stofwisseling aan te passen aan de lage concentraties koolstofdioxide. Ze gingen methaan produceren met behulp van de waterstof die vrijkwam bij reacties tussen water en gesteente. Het zou fantastisch zijn als dit betekent dat een van de oudste geobiologische stofwisselingen die we kennen zich ook in buitenaardse omgevingen kunnen voordoen.

Kredietverzekeraar ng-campagnes.html" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>Allianz Tradeng> heeft berekend dat de achter ons liggende hete en droge zomer de economie van ons land ng>9,2 miljard euro heeft gekostng>. De oorzaak lag vooral in verlies van productiviteit. Mensen werken langzamer als het erg warm is. Een andere factor is de lage waterstand van de Rijn deze zomer, waar ik gisteren over schreef. Veel transport kon toen niet doorgaan. Bedrijven moeten meer investeren in klimaatadaptatie, zegt de verzekeraar.

We hebben een grijze, bewolkte dag. Na het middaguur valt er regen. Het is relatief warm: 23 graden. Anna zet me af bij de sportschool en gaat zelf boodschappen doen. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Dinsdag 29-09-2026ng>

De vooraanstaande klimaatwetenschapper ng>Zeke Hausfatherng> maakte een nieuw ng>overzicht van de wereldwijde impact die de huidige Super-El-Niñong> kan hebben in het komende halfjaar. Voor het impactmodel gebruikte hij de gegevens van de acht sterkste Niño's sinds 1950 en de voorspellingen voor de huidige Niño van de september-runs van 13 verschillende dynamische modellen. Zijn slotsom: de huidige El Niño heeft geen precedent in het verleden. Je ziet het hierboven. Een interactieve versie van de kaart plaatste hij op het ng>Climate Dashboardng>, waar je op de regio's kunt klikken om te zien wat de effecten in ieder gebied waren van de 8 krachtigste Niño's in het verleden en wat de impacts zullen zijn van de huidige. Niet iedere versie van het fenomeen heeft dezelfde gevolgen. Geen van de 8 eerdere Niño's ziet er zo uit als de voorspelling voor de komende winter. 'All eight of these are “strong” events, and 2026-27 is forecast to be well beyond any of them. In the regions with the most reliable signals that probably means larger impacts. But it also means we are extrapolating well outside the training data here'.

     De impact is het grootst in de Stille Oceaan zelf en in Azië en Australië. Aziatische landen als Indonesïe en de Filippijnen zullen getroffen worden door extreme droogte met omvangrijke natuurbranden en mislukte oogsten als gevolg, terwijl de meer centraal gelegen eilandstaten als Kiribati en Tuvalu enorme wolkbreuken kunnen verwachten. Voor andere gebieden zoals de bekkens van de Yangtze in China en de Mekong in Vietnam, en voor India en Sri Lanka is het minder eenduidig. Er zijn nu al ngen-in-thailand-opgelopen-naar-23" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ng>grote overstromingen in Thailandng> wegens overvloedige regenval. Voor Zuidelijk Afrika verwacht Hausfather een grotere impact als droogte en hongersnood, terwijl er veel meer regens zullen vallen in de Hoorn van Afrika met overstromingen tot gevolg. In Zuid-Amerika grote droogte in het Amazonegebied en extreme regens vooral in Peru en Ecuador en eveneens in het zuiden en midden van de VS. Grotere droogtes met misoogsten worden verwacht in vooral Brits Columbia en het midden van Canada. Opvallend is dat Europa nauwelijks tot geen enkele rol speelt. Dat is opmerkelijk gelet op de droogte van de afgelopen zomer en tot nu toe, maar de modellen geven hiervoor geen duidelijk signaal af.

     Het geeft me een ongemakkelijk gevoel dat er nog zoveel onzeker blijft in de prognose. Uiteindelijk kan het nog alle kanten op. Je weet sowieso niet precies wat de prognose waard is. Waar hij zich 'buiten de perken' begeeft of onzeker blijft kan het zijn dat we in de komende maanden ongekende ontwikkelingen kunnen meemaken.

     Hausfather verwacht dat 2027 wereldwijd het warmste jaar ooit gemeten zal worden, warmer dan het huidig recordjaar 2026. Een globale voedselcrisis kan het gevolg zijn. 'Only El Niño can force globally synchronous crop failures, because it simultaneously affects breadbaskets on multiple continents'. Als in oktober de nieuwe voorspellingen loskomen, zal Hausfather de kaart een update geven.

Het is een mooie zomerse herfstdag, als je dat zo kunt zeggen. Veel zon, geen wind en 25 graden. Anna doet boodschappen en verder is er niets te melden behalve dat het vandaag in De Bilt de warmste 29e seotember wordt sinds het begin van de metingen in 1901. Naar het begin van dit kwartaal

ng>Woensdag 30-09-2026ng>

Hier word je onrustig van. Wéér een stuk onrustiger dan je al bent. Weleens van WIE gehoord, Warming Induced Emissions van broeikasgassen? Een andere term ervoor is Warming Amplifying Feedbacks, waar de meeste klimaatmodellen geen rekening mee zouden houden en ook het ng>IPCCng> niet. Het mechanisme doet zich voor bij natuurlijke bronnen van CO2 en methaan zoals dooiende permafrost en bij natuurbranden, moerasgebieden en overige gebieden met opwarmend open water. Een steeds warmere atmosfeer warmt die bronnen op, waardoor ze op hun beurt alsmaar méér broeikasgassen uitstoten: warming induced emissions. In het schema hierboven ng>legt klimatoloog Peter Carterng> het duidelijk uit. Hij baseert het ng>op een artikel van Sam Abernathy e.a. in het oktobernummer van Environmental Research Lettersng>. De auteurs schrijven in het Abstract: 'We projected that WIE could add 0.2 °C–0.4 °C of warming by 2100 across scenarios, split roughly equally between carbon dioxide and methane, amplifying post-2020 anthropogenic warming by 20%–30%'. Dat is bepaald substantieel! Voor het goede begrip: het komt erop neer dat de anthropogene uitstoot (emissies door menselijk verstoken van broeikasgassen) de natuurlijke uitstoot doet groeien. Positieve terugkoppeling. Wat me verbaast is dat een dergelijke voordehandliggende uitstoot niet meegenomen zou worden in de gangbare klimaatprognoses. Ik kan de achtergrond daarvan niet vinden in het artikel. In elk geval bepleiten de auteurs dat het IPCC deze WIE's opneemt in  het aanstaande ng>AR7, het zevende Assesment Reportng> dat overigens pas in de periode 2028/2029 uit zal komen. 'Until climate models comprehensively incorporate WIE through improved process understanding, their projections are likely to underestimate warming and overestimate remaining carbon budgets'. Ik heb het gevoel dat we overal te laat voor zijn.

Vandaag opnieuw een warme dag met zon en geleidelijk steeds meer bewolking. Het wordt 24,5 graden en daarmee de warmste 30ste september ooit in ons land gemeten. Vanavond en vannacht passeert het koufront dat de weersomslag zal brengen met veel regen. Anna gaat vanmiddag op bezoek bij haar vriendin op de Schuttersgracht. Naar het begin van dit kwartaal

Lees vanaf hier verder op https://www.sailing-dulce.nl/home/90