Logboek 2026/1 Winter Gorcum en Oostende

Direct naar

het laatste

verslag

Zo kon het er 's winters in de Lingehaven uitzien. De haven is dichtgevroren en er ligt sneeuw op het ijs. Dat kwam de laatste tien jaar niet meer voor, de foto dateert in elk geval van de jaren voor het Eind een wandelboulevard werd. 'De Ramblas van Gorcum'. zei men. De herinrichting werd in 2019 uitgevoerd, herinner ik me. De foto is dus vóór dat jaar gemaakt. Men was er snel aan gewend en waardeert het ook nog. Allleen scheuren er nog vaak jonge gastjes snoeihard en loeigevaarlijk in hun opgepiepte auto's richting Buiten de Waterpoort. Rechts van ons huis (midden) waren er voorheen nog parkeerplaatsen. Toen was er ook nog geen eenrichtingsverkeer in de Tolsteeg.

Links ligt de stoomsleepboot Jan de Sterke, die nu al jaren bij de werf aan de Ondervloed zijn vaste winterplek heeft. In het jaar dat ik de foto maakte overwinterden er twee zeiljachten en een andere sleepboot in de havenkom bij de sluis.

Dulce ligt deze winter in de Mercatormarina van Oostende. Dat hebben we zo gedaan om medio mei volgend jaar een goede uitgangspositie te hebben om nog één keer langs de Engelse zuidkust te varen. Aan het eind van het vaarseizoen gaat ze dan bij Jachtwerf Rexwinkel in Numansdorp op de wal voor de winter van 2026/2027. In het daaropvolgend vaarseizoen willen we nog één keer naar Friesland en Terschelling. Ik hoop dat die planning lukt. Dan zal ik 82 jaar zijn en wordt het, denken we, tijd om ons dierbaar schip te verkopen. Het is dan 25 jaar oud en uitstekend onderhouden. Aan alles komt een eind.

Donderdag 01-01-2026, Nieuwjaarsdag

Samen beleven we een rustige Oudejaarsavond met lekkere oliebollen van de Langendijk. Het was buiten zacht met een redelijk heldere hemel, een half maantje en zonder vorst. We zagen de oudjaarsconference van Peter Pannekoek (39). Vonden we goed. 'Hij laat je in zijn oudejaarsconference hard lachen om nieuwsgebeurtenissen die eigenlijk om te huilen zijn', zegt Gidi Heesakkers vanmorgen in De Volkskrant. Het decor, een kunstmatig Marslandschap met rode rotsen, gaf een goede achtergrond voor grappen over Musk en Trump. Maar Trump wil naar de maan want de tocht naar Mars valt zeker buiten zijn tweede presidentschap. Even voor twaalven ontkurk ik de champagnefles die we nog overhielden van vorig jaar. Na het aftelmoment toasten we en bezegelen in een intiem moment onze nieuwjaarswensen en -kussen met een dronk. Smaakt uitstekend. Dan de gordijnen open. Het duurt even maar dan komt het vuurwerk goed op gang. Zware knallen zijn er weinig, het gaat vooral om fraaie vuurpijlen, die hoog boven haven en stad in spectaculair gekleurde sluierfontijnen uiteen slaan. Op het Eind staat een grote doos die langdurig pijlen blijft afschieten - een 'vuurwerkbatterij' - en die tenslotte bijna een halfuur nodig heeft om volledig uit te branden. Floor en Rommert bellen om gelukkig nieuwjaar te wensen. Nora heeft door alles heen geslapen, vertelt Rommert; Bas heeft het vergeten. Even later komt buurman Lourens een glas meedrinken. Iets voor halfeen klinkt er een NLAlert uit onze telefoons. Wij kijken. Het blijkt dat alarmnummer 112 overbelast is geraakt. Of we dat niet meer willen bellen. Waardoor komt die overbelasting? Teveel meldingen van gevaarlijk vuurwerk? Van brand? Dat wordt niet gezegd. We kijken een tijd naar oude optredens van musici uit onze tijd. Wel Abba, geen Dylan. We gaan om twee uur slapen. Dan is het buiten helemaal kalm.

     Vannacht geen nachtvorst; vandaag regent het bij bijna vier graden. We ruimen op en Anna kijkt naar het Weense nieuwjaarsconcert. Dat is traditie voor haar maar ditmaal vindt ze er niks aan. Als lunch neem ik een oliebol en een appelbeignet. Zonder suiker. In de middag is het af en toe droog. Ik loop naar het autootje. Staat op de Kalkhaven en heeft de jaarwisseling ongeschonden overleefd. Ik haal de kartonnen verpakkingen en de plasticfolie van de 5-litercontainers antivries af. Hoeven we dat morgen in Oostende niet te doen. De verpakking kan ik kwijt in de papiercontainers.

     Morgen vroeg dus op weg. Nu hopen dat alles klopt, dat de Kapellebrug om 14 uur voor ons opengaat en dat Cedric er is. Onderweg gaan we ze bellen. Overigens blijft de tong van zware vorst in de meest actuele beide weermodellen - ECMWF-HRES en GFS -  de komende twee weken redelijk op afstand van West- Europa. Misschien zal blijken dat onze operatie in Oostende niet nodig was. Tja, maar je weet het niet zeker. Komt de koudetong toch, dan heb je spijt. Verder moet het morgen, want in het weekeinde is er grote kans op sneeuw en gladheid. De blogpost van morgen zal laat zijn; pas als we weer terug in Gorcum zullen zijn.

Vandaag wordt de balans opgemaakt. 'Dit was de nieuwjaarsnacht: heel veel vuurwerk en ernstige-ongelukken en flinke branden', vat NOS Nieuws het samen. Er vielen twee doden door vuurwerk en de monumentale Vondelkerk in Amsterdam werd door brand verwoest. Ondanks verboden in verschillende steden werd er voor een recordbedrag de lucht in geschoten: 129 miljoen euro. Het leek in totaal niet eens erger dan de laatste jaren. Wel was sprake van ongekend veel geweld tegen hulpverleners, die bestookt werden met onder meer molotovcocktails, zwaar vuurwerk en stoeptegels. Meerdere agenten en hulpverleners raakten gewond en politieauto's werden vernield.

     Meer doden. In Zwitserland werd de cafébrand van tien jaar geleden in Volendam herhaald. Een bar in een skioord vloog vannacht in brand met meerdere tientallen doden ten gevolge Volgens de brandweer was er vermoedelijk eerst brand, die tot explosies heeft geleid.

Trump werd gisteravond gevraagd of hij nog goede voornemens voor 2026 heeft. 'Vrede op aarde', zei hij vroom met Netanyahu op zijn feestje in Mar-a-Lago. Hij heeft nog steeds zijn felbegeerde Nobelprijs niet. Overigens maakt zijn CIA vanmorgen bekend dat Oekraïne niet het buitenverblijf van Poetin in Novgorod heeft aangevallen. Trump was daar eerder 'erg boos' over. Is hij nu boos op partner-Poetin? Want diens regime bracht het 'nieuws' in de wereld, waarschijnlijk in de hoop de vredesbespreking te blokkeren. Naar het begin van dit kwartaal

Dulce passeert om half twee de Kapellebrug in Oostende op weg naar de nieuwe ligplaats.

Vrijdag 02-01-2026

Vandaag om kwart voor negen vertrokken. Aankomst iets voor half twaalf. Vertrek uit Oostende om 16.10 uur. Bij Dordrecht op de N3 in een enorme file beland wegens een groot ongeluk. Gladheid. De weg is volledig afgesloten. Na drie kwartier wachten maken mannen van Rijkswaterstaat het mogelijk om terug te keren via de afrit Werkendam. Via A16 naar de A59, alwaar na een kllometer of twee ook twee auto's door de gladheid zijn verongelukt en gedeukt in een greppel liggen. Voorzichtig verder. naar de A27. Even voor 20 uur thuis. Een kleine vier uur vanaf Oostende. In totaal dik zes uur. Maar... onze missie is geslaagd: de Kapellebrug ging open, de boot ligt op zijn nieuwe ligplaats en is volledig winterklaar. We zijn bekaf maar zeer tevreden. Het is ons gelukt. Laat de polaire uitzakker van zware vorst nu maar komen! Morgen het verhaal en een foto van de nieuwe ligplaats. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende. De nieuwe ligplkaats van Dulce. Op de achtergrond het station.

Zaterdag 03-01-2026

Gisteren vertrokken we om kwart voor negen bij miezerig weer. Voor de zekerheid hadden we een rolkoffertje met spullen mee voor het geval we aan boord zouden moeten slapen vanwege verslechtering van het weer. Winterweer. Eveneens voor de zekerheid namen we de A27 omdat er in het zuiden geen neerslag zou zijn, de route via de oostelijke en zuidelijke ringweg om Antwerpen, omdat het een drukkere route is waar in het geval van sneeuw of bevriezing mogelijk eerder gestrooid zou worden dan op de stillere route via Bergen op Zoom onder Zeeuws-Vlaanderen door. Inderdaad scheen de zon zodra we na Breda België binnen reden. Onderweg belden we de maritiem technicus Cedric alvast en maakten de afspraak hem nogmaals op te roepen bij het binnenrijden van Oostende. Op de ring van Antwerpen geen files. Even voor halft twaalf rijden we de badplaats binnen. Zonlicht strijkt over de Mercatormarina, waar we op de Kapellebrug even parkeren om de containers met antivries en het rolkoffertje naar de boot te brengen. De toegangscode weten we nog. Dulce ligt er stralend schoon bij. Nauwelijks vogelflatsen op het dek. Dat was in Numansdorp door de zwaluwen wel anders. Ook binnen is de boot in orde, we zetten meteen de Webasto-kachel aan, alleen werkt het bilgepompje niet meer. We brengen het autootje naar de parkeergarage op de Visserskaai. Het is druk op straat met vakantiegangers. We bellen het nummer van het havenkantoor. Havenmeester Simon belooft ons een brugopening om half twee. Tot die tijd moeten we de VHF aan zetten op kanaal 14. We informeren Cedric. Hij probeert er dan ook te zijn.

     Het is al snel lekker warm in de kajuit. Met smaak verorberen we de lunchpakketjes van Anna. We laten alvast het laatste drinkwater uit de grote tank lopen, de andere twee waren al leeg. Om kwart over één een oproep van de marina op VHF 14. Of we al klaar zijn? Binnen vijf minuten. We halen de walstroom weg en alle lijnen. Door de vrij harde westenwind achterop is het nog lastig om de box uit te komen, maar het lukt nét. We varen naar de Kapellebrug die net opengaat (zie foto gisteren). Drommen wandelaars en fietsers gapen ons aan: welke malloten gaan bij die kou en harde wind uitvaren? Bij het water voor het monumentale stationsgebouw van Oostende draaien we de nieuwe ligplaats in. Touwen vast. Een medewerker van de marina komt; hij werd van thuis weggeroepen voor de brug en om de walstroomaansluiting in te schakelen. Hij krijgt een fooi van Anna. Boven op de straat buigt een vrouw zich voorover en vraagt waar we in 's hemelsnaam vandaan komen. Uit de haven hierachter. Oh, niet van zee? Nee. Even later arriveert Cedric met een vriendin.

     Als eerste doen we antivries in de motoren, de scheepsdiesel vergt bijna 10 liter, de generator slechts twee. Dan volgen de toiletten, die we nog gauw even schoon hadden gemaakt, de douches en de vuilwatertank. Cedric huldigt de theorie dat je de afsluiters beter open kunt laten staan. Als de doorgang in de kogelafsluiter bevriest als hij dicht staat, kan het ijs niet uitzetten naar buiten. Te vaak zag hij dat ze ondanks de antivries toch stuk vroren als ze dicht stonden. Oh? Hoe kan dat? Enfin, we volgen zijn advies.

     De warmwaterboiler ledigen we in het bilgeputje. We pompen het weg - en even later de antivries - met de handpomp in de kuip. Cedric ziet dat het automatisch pompje een scheur in het membraan heeft; hij zal de komende weken er een nieuwe inzetten. Ook schenken we antivries in de wasmachine en die pompen we in de afvoerleiding naar de vuilwatertank. De resterende container gieten we leeg in een drinkwatertank. Vandaar uit pompen we het door de leiding naar de buitendouche op het zwemplatform. De douchekop blijkt verweerd. We nemen hem mee om op zoek te gaan naar een nieuwe. Cedric en zijn vriendin vertrekken. We leggen de boot vast met extra landvasten. Hij ligt met de boeg naar het noordwesten. De hemel is niet meer zo blauw, er verschijnen donkere wolken. Het mooie weer gaat veranderen.

Het loopt tegen vieren. We halen in de Visserskaaigarage het autootje op. Nu is het vrij druk op de A10 riching Brussel en Antwerpen. We schatten in dat er nu wel files op de ring zullen staan, dus slaan we verderop af naar de route bezuiden Zeeuws-Vlaanderen. Vrij snel valt de schemering. De weg is slecht verlicht; eigenlijk helemaal niet, alleen van de volle maan krijgen we wat bleek licht als er gaten in de bewolking zitten. Bij Zelzate en de vier tunnels is het donker. Vanaf de grens zijn de snelwegen weer verlicht en dat scheelt flink. Tenslotte lopen we vast bij Dordrecht. Het wegdek is hier en daar opgevroren, maar de meeste automobilisten rijden niet zachter. Anna is zwaar gestresst. Op de N3 aan de oostkant van de stad is de weg aan onze zijde helemaal afgesloten door een groot ongeval, naar schatting op de Papendrechtsbrug. Er is geen doorkomen aan. Na drie kwartier komen mannen van Rijkswaterstaat de weg afsluiten. Ze beduiden ons om bij de afrit naar Werkendam een andere route te nemen.

     We zien dat velen daarna afslaan om de A16 of het pontveer over de Merwede te nemen. Dat lijkt me minder slim; daar zou het wel eens erg druk kunnen worden. Op de A16 nemen we de route naar het zuiden, over de Moerdijkbrug naar de A59. Ook dat wegdek is bevroren. We rijden stapvoets, maar dat doet lang niet iedereen. Na twee kilometer zien we twee auto's in de greppel liggen; er zijn al hulpverleners bij. Zo komen we rustig achter een vrachtwagen aan bij de A27. Daar is beter gestrooid. Even voor acht uur zijn we thuis, na bijna vier uren. Dik tevreden: de boot is klaar voor de komende winterse vorst en we zijn heel terug gekomen.

Ook vannacht zijn er in het hele land veel glijpartijen en ongelukken door gladheid, code oranje in meerdere provincies. Het begint bij het ochtendkrieken hevig te sneeuwen. Een paar uren later ligt er een dik pakket sneeuw en het sneeuwen gaat door tot het middaguur. Na een korte periode met wat zon sneeuwt het af en toe weer verder. Ouders maken met hun kinderen sneeuwpoppen op de Kriekenmarkt. We stellen vast dat het goed was dat we gisteren al naar Oostende gingen; vandaag zou het niet gelukt zijn! Anna gaat er met het boodschappenkarretje op uit voor boodschappen.

Ondertussen pleegt Trump vannacht met veel militair geweld een staatsgreep in Venezuela. De illegitieme president Maduro en zijn vrouw Cilia zouden in hun huis op de legerbasis Fuerte Tiuno bij Caracas uit hun slaapkamer zijn gesleurd en ingerekend en naar het buitenland zijn gebracht. 'Ze zijn met een helikopter in een mooie vlucht gegaan. Ik weet zeker dat ze ervan genoten hebben. Maar ze hebben veel mensen gedood, vergeet dat niet. (...) Het was een briljante operatie', aldus de Amerikaanse president later. Amerikaans justitieminister Pam Bondi zegt dat president Maduro en zijn vrouw worden aangeklaagd in het zuidelijke district van New York. Ze zouden nu op een marineschip van de VS daarheen onderweg zijn.

     Ik volg het op diverse liveblogs. De Venezolaanse oppositieleidster en Nobelprijswinnares Maria Corina Machado weigert tegenover persbureau AP commentaar te geven. De Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez zou in Rusland zijn en daar op de staatstelevisie de aanval op haar land hebben veroordeeld. Later worden die berichten door het Kremlin ontkend. Rusland veroordeelt wel de actie als 'een daad van gewapende agressie' en zegt dat Rusland solidair blijft met het Venezolaanse volk en zijn regering. De grote vraag is wat de volgende stappen van Trump zullen zijn en wat het Venezolaanse leger gaat doen.

     Natuurlijk schendt Trump het internationale volkenrecht. Er is geen mandaat van de VN - en dat zou er ook nooit gekomen zijn. Hoogleraar oorlogsstudies Osinga zegt in De Volkskrant: ‘Het is volstrekt illegaal, neo-imperialistisch gedrag van het Witte Huis'. Marieke de Hoon, universitair hoofddocent internationaal strafrecht aan de UvA, noemt de aanvallen ‘een misdaad van agressie. (....) We veroordelen Poetin vanwege het binnenvallen van Oekraïne, maar dit is van dezelfde orde.'. Oekraine binnenvallen zou nog een slag erger zijn, dunkt me, want dat land heeft een legale, gekozen regering. Velen zeggen dat het Trump om régime change gaat en vooral om olie en zeldzame grondstoffen. Omstreeks 17 uur NL-tijd zal Trump een persconferentie geven. Opmerkelijk is dat  PVV-leider Wilders de actie niet afkeurt: 'Bang Boom Maduro gone', schrijft hij op X. Naar het begin van dit kwartaal

Het sneeuwt veel deze zondag.

Zondag 04-01-2026

Af en toe valt er wat sneeuw vannacht en dat is vandaag ook zo. De temperaturen zijn vlak bij het vriespunt. Voor het hele land geldt nog steeds code geel vanwege gladheid door sneeuw en bevriezing. Het KNMI heeft de weerswaarschuwing verlengd tot en met dinsdag. De komende dagen kan het flink blijven doorsneeuwen. In Oostende viel geen sneeuw en het bleef er boven nul. Is de hele operatie van eergisteren voor niets geweest? Dat kun je niet zeggen, het uitzakkende lus van zware vorst ligt in het ECMWF-HRES model vlakbij, nog tot over Denemarken en het noorden van Duitsland. Op 11 januari nadert hij onze grens maar wordt verdreven door warme lucht uit het zuiden. In de GFS komt hij eerst nog wat dichterbij dan in het Europese model. Hoe dan ook, we kunnen het nu gerust afwachten en dat is heel wat waard.

     Het wordt niet meer dan 1,5 graden. Veel sneeuwbuien de hele dag door. Er is zo'n 25 centimeter gevallen. Dat is in jaren niet gebeurd. Het dooit overigens vanmiddag. Straks komen de dochters van Anna met hun partners en mogelijk ook enige kleinkinderen en achterkleinkinderen op de traditionele nieuwjaarsvisite. Altijd erg gezellig.

Gisteravond laat zie je de eerste videobeelden van de aankomst van de ontvoerde Maduro in de VS. Hij liep met twee bewakers in een gang met een vloerkleed van de DEA op de grond. Hij en zijn vrouw werden opgesloten in een federale gevangenis in Brooklyn. Zijn regime laat geen machtsvacuüm ontstaan. Defensieminister Vladimir Padrino López kondigde aan zich tegen de buitenlandse troepen te zullen verzetten. Het Hooggerechtshof in Venezuela heeft de vice-presidente Delcy Rodríguez bevolen tijdelijk het presidentschap over te nemen. (Ze was dus niet in Rusland). Het Hof heeft Maduro niet definitief uit zijn functie ontheven, zodat er niet binnen een maand verkiezingen hoeven worden gehouden. Trump heeft daar een ander idee over. Hij zei tenminste dat de VS voorlopig de leiding overnemen in Venezuela. 'We gaan Venezuela runnen en weer olie oppompen'. Rodríguez 'heeft geen keus', zei hij. De vice-presidente riep echter de Venezolanen op zich te verzetten. In Caracas waren demonstraties tegen de VS. Trump liet geen troepen achter, maar hij dreigde tijdens zijn persconferentie met een tweede veel grotere aanvalsgolf 'als dat nodig is'.

     Binnen Venezuela zelf kan ook een machtsstrijd ontstaan, want oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado reageerde opgetogen op de gebeurtenissen in haar land: 'Venezolanen, de tijd van vrijheid is gekomen!'. Ze wil dat haar politieke partner Edmundo Gonzalez Urrutia als president wordt geïnstalleerd. Die haalde volgens peilingen een meerderheid bij de laatste verkiezingen, toen het haar verboden was kandidaat te zijn. Als ik me het goed herinner had ze haar Nobelprijs zelfs aan Trump opgedragen. Maar ze krijgt niet de steun van Trump. Waarom niet? Ze heeft volgens de Amerikaanse president onvoldoende ‘respect’.

     Nog afgezien van het ongewisse vervolg op de brute actie heeft Trump de facto het geldende volkenrecht verscheurd. Ach, dat bestond allang alleen maar op papier. Trump lijkt er mee weg te komen. Ik denk niet dat de Veiligheidsraad van de VN de aanval zal veroordelen. Dat zullen Rusland en China met veto's verhinderen. Tekenend: de EU houdt zich gedeisd; we hebben de Amerikanen immers nog nodig.

De fase van een systeemveranderende oorlog is definitief aangebroken. Deze nieuwe wereld is stuurloos en kent geen andere regels meer dan het recht van de sterkste. Geweld regeert, maar deze keer in een hel met kernwapens erbij. Verschillende opties dienen zich aan. Poetin zal zijn oorlog om Oekraïne voortzetten en de VS onder Trump zullen de militaire paraplu van Europa wegtrekken, zodat de Russische dictator zijn ambities kan uitvoeren om de rest van de voormalig Sovjetstaten in het imperiale rijk terug te voeren. China zou kunnen ingrijpen en Taiwan overnemen, zonder dat de Amerikanen het eiland zouden beschermen. Enorme stromen vluchtelingen zullen over de wereld spoelen en samenlevingen ontwrichten (voorzover klimaatrampen dat niet doen). Bondgenootschappen als de EU en andere staten die het betalen kunnen zullen zich tot de tanden moeten gaan bewapenen, zolang ze niet worden ondermijnd door oligarchen, techreuzen, hybride oorlogen en overwinningen van rechtspopulisten, want als Europa zich niet afdoende verenigt en bewapent zal het onder de voet gelopen worden. Naar het begin van dit kwartaal

Nieuwjaarsvisite. Vlnr. Anna, Ruiz, Tessa, Michel, Barbara, Esri en Jeffrey.

Maandag 05-01-2026

Ze kwamen allemaal door de sneeuw heen voor de traditionele verjaarsvisite bij ons: de dochters van Anna en hun wederhelften, en Anna's kleindochters Lina-Mae en Esri, de laatste met haar vriend Ruiz. Het werd een avond met veel vrolijkheid en zelfs politieke gesprekken, waarin we het redelijk goed met elkaar konden vinden. Geen enkel PVV-geluid. Kom daar maar eens om tegenwoordig. Later, als ze allemaal weer weg zijn en we de boel hebben opgeruimd, is buiten de stilte bij de konstant vallende sneeuw indrukwekkend.

     Vannacht viel er af en toe sneeuw en vanmorgen ook. Exuus voor het wegverkeer maar ik moet denken aan een gedicht van H.C. ten Berge:

WINTERZIN

Een grijze lucht die urenlang
   op sneeuwen stond,
zich inhield, schuchter toen
een handvol vlokken zond
als een belofte voor de nacht
waarin je wakend lag
te slapen tot de dageraad
het sneeuwen niet meer tegenhield
en je gonzend van geluk
de dag begon en uit het zolderraam
de eeuwen en de akkers
naast de landweg overzag,
    en er niets was dat die vervoering brak – 

Een zolder hebben we niet meer en ook geen zolderraam, maar toch blijkt het wonder mogelijk. Het KNMI geeft code oranje uit voor grote delen van het land, elders geldt code geel. Rond acht uur staat er bijna 700 kilometer aan files. Rijkswaterstaat roept automobilisten in de regio Utrecht op om helemaal niet de weg op te gaan. In  het noorden is de A23 tussen Akkrum en Grouw door zware sneeuwval onbegaanbaar. Voor het Mid-Friesland-Aquaduct bij Grouw vallen vrachtwagens stil omdat ze de helling niet op kunnen rijden. Van Amsterdam centraal vertrekken geen treinen meer.

     Anna en ik ruimen de drie kunstkerstboompjes op en brengen ze naar de kelder. Tot over een jaar. Het sneeuwt de hele ochtend, 's middags schijnt de zon. Het is een halve graad boven nul. Anna ruimt met de bovenste buurvrouw Corrie de collectieve kerstboom in de hal op, terwijl ik naar de mondhygiénist ga. Ja, inderdaad een jongeman. Op de terugweg neem ik eten mee voor vanavond. Er zijn nieuwe sneeuwbuien op komst.

De situatie rond Venezuela is niet duidelijk. Delcy Rodríguez wordt ingezworen als president van Venezuela. Ze zegt met de Amerikanen te willen samenwerken. Maduro en zijn vrouw worden met handboeien om in New York naar een rechtbank gebracht. Daar zullen hen de aanklachten worden voorgelegd. En passant dreigt Trump opnieuw ook Groenland te zullen annexeren. De Groenlandse kust wordt ‘overspoeld door Russische en Chinese schepen', volgens hem. Daar is niets van waar. Een militair deskundige zegt dat het voor de Amerikanen gemakkelijker is om het dunbevolkte Groenland over te nemen dan Maduro in Caracas te kidnappen. Maar zou hij zijn bondgenoten van zich willen vervreemden? Ook bedreigt hij Iran en landen met linkse leiders op het westelijk hafrond zoals Colombia, Mexico en Cuba. Ik zei het al eerder: de Monroe-doctrine herleeft na twee eeuwen. Naar het begin van dit kwartaal

Dinsdag 06-01-2026

Af en toe sneeuwt het vannacht. Het vroor bijna drie graden, maar elders rondom ons in midden des lands vroor het veel harder tot een graad of tien. Vanochtend sneeuwt het licht. Gelukkig komt de vuilniswagen wel langs om de volle oudpapierkliko's te legen. In Oostende bleef het boven nul. Opnieuw chaos op het spoor door dichtgesneeuwde en bevroren wissels en nu ook nog een IT-storing. De winter duurt nog een paar dagen; voor donderda voorspelt men dooi in de namiddag. De sportschool slaan we vanmorgen maar over. Anna gaat met het boodschappenkarretje de stad in. De treinen rijden ondertussen weer, zij het op een winterschema. Vanaf het middaguur zijn de buien weg en schijnt de zon in een stralend blauwe hemel. 'Kaiserwetter', zeggen ze in Oostenrijk alsof de zon niet voor alle inwoners is. Het wordt plus 2,5 graden. Er zijn nieuwe sneeuwbuien onderweg.

Het openlijke imperialisme van Trump was gisteravond in de nieuwsuitzendingen en de praatprogramma's het voornaamste onderwerp. Delcy Rodríguez, benoemd in de vacature van de ontvoerde Maduro, lijkt in te binden en te kiezen voor samenwerking met de VS. Het regime in Caracas heeft knokploegen naar de arme wijken gestuurd om eventueel verzet van de oppositie in te dammen.

     In de VN-Veiligheidsraad waarschuwt Guterres: 'Als landen het handvest van de VN niet langer respecteren is het hele internationale rechtssysteem in gevaar'. De tegenstanders van de Amerikaanse abductie van een president uit zijn land vallen het ‘ongeëvenaarde cynisme’ van Trump aan, die volgens hen het voortbestaan van de VN, de Veiligheidsraad en de wereldvrede in gevaar brengt. Maar de VS-vertegenwoordiger Tim Walz heeft een hele andere visie. Van een bezetting van een land was geen sprake, maar zo chirugisch was de inval niet. Er vielen 56 tot 80 doden (NYT) bij de verovering van de militaire basis, waaronder burgers en 32 Cubanen. Walz spreekt van een noodzakelijke politieactie tegen een drugsbaas om het eigen land te beschermen en verwijst naar de ontvoering van de Panamese leider Noriega in 1989. Die werd berecht in de VS en ik herinner me dat ik er destijds gematigd blij om was. Ook toen stond de Veiligheidsraad buiten spel.

     Ik heb nu meer bedenkingen dan destijds bij het binnenvallen van een land om een president te kidnappen. In elk geval is de wereld nu wezenlijk instabieler. Er heersen in de geopolitieke praktijk andere paradigma's. Die van macht en geweld door supermachten die het internationale recht en het handvest van de VN simpelweg terzijde stellen. Ik merk dat ik me opeens goed zou kan voorstellen dat Trump nog binnen zijn huidige termijn Groenland zal overnemen. Binnen twee jaar zelfs. Stel het je voor: de leider van de NAVO valt een lidstaat binnen. Landjepik. 'Risk'. Een militair waagstuk is het niet. Er wonen op het enorme eiland weinig méér mensen dan in een stadje als Gorcum. De Denen zullen heftig protesteren, gesteund door de andere Scandinavische landen en de Baltische staten. En dan? Met F35's de Amerikanen aanvallen? Zal niet gebeuren. Het is wel het absolute einde van het Atlantisch bondgenootschap, want wat zou dat er tegen kunnen doen? Niets meer dan zich neerleggen bij een wereld met brutale supermachten en - in mijn ogen - zo snel mogelijk zorgen voor een Europese federale staat met een sterk leger en voldoende kernwapens. Dwaasheid en eigenbelang op afstand zien te houden? Het alternatief van een wrakke EU-kruiwagen vol ruziënde kikkerlanden is waarschijnlijk erger. Over de helaasheid van de wereld. Naar het begin van dit kwartaal

Woensdag 07-01-2026

Een uitgebreid sneeuwfront trekt vannacht en vanmorgen over ons land, een heuse sneeuwjacht omdat het tevens stevig waait uit het zuiden. Dat veroorzaakt driftsneeuw, van de grond opwaaiende sneeuw. Het sneeuwt voor de zesde dag op rij. Vandaag kan er 10 centimeter vallen. Het KNMI stelt code oranje in voor het hele land, behalve voor de Waddeneilanden en Limburg. De NS rijdt weer volgens een winterschema, wat inhoudt dat er minder treinen zijn. Er ligt een dikke laag sneeuw op ons autootje en het is op veel plaatsen glad, dus we schrappen het plan om vanochtend naar de sportschool te gaan. Er is weinig verkeer op straat.

Men zou wel schilder willen zijn
om dit gebrek aan kleur
op linnen te bewaren.

Inderdaad, een gebrek aan licht en kleur. Dat schreef de Dordtse dichter Jan Eijkelboom in de bundel 'Arsenaal' (De Arbeiderspers, 2000), maar de foto hierboven laat het ook wel zien. Binnen is het donker en zijn de lampen aan tot na elf uur het sneeuwen stopt. De barometer zakt snel. Er draait een kleine maar venijnige depressie rond boven de Noordzee, die zuidelijke, wat warmere lucht naar ons land voert en een korte dooi met regen zal brengen. Donderdagavond en in de nacht naar vrijdag zal een storm - Goretti - met veel neerslag over ons land trekken met regen en natte sneeuw, die kunnen bevriezen als er nog vorst in de grond zit. In het weekeinde keert de vorst voor een paar dagen weer terug, maar daarna trekt de uitzakker van arctische kou zich van West-Europa terug (lijkt het).

     Het kwik komt vandaag niet boven nul en het is nog steeds spekglad ondanks de strooiwagens. Er is te weinig verkeer in onze straat om het zout goed in te rijden, zeggen de mensen. Omstreeks 16 uur zien we verderop op het Eind bij de Langendijk opeens een politieauto en een ambulance stoppen. Een lantaarnpaal staat helemaal scheef. Een ongeval met letsel. Er blijkt een auto tegenaan te zijn gegleden.

De VS zit al weken achter de Venezolaanse of Russische olietanker 'Marinera' aan, die een Amerikaanse blokkade bij Venezuela had ontweken en voorkwam dat de Amerikaanse kustwacht aan boord kon komen. Daarbij schilderde de bemanning een Russische vlag op het schip dat koers naar Europa zette. Het schip zou olie smokkelen naar Hezbollah in Libanon en daarmee Amerikaanse sancties overtreden. Rusland zou inmiddels een onderzeeër en andere marineschepen hebben ingezet om de tanker te beschermen. De persbureaus Reuters en CBS News bevestigen vanmiddag dat de Amerikanen desondanks bezig waren om tussen IJsland en Schotland de Marinera in te nemen. De inname wordt met helikopters uitgevoerd door het leger en de kustwacht en wordt zojuist bevestigd door US European Command. Britse vliegtuigen zouden helpen bij Amerikaanse inbeslagname van de olietanker, meldt een Britse bron. Verwarrend is dat er soms een eerdere naam voor het schip wordt gebruikt: M/V Bella 1. Vanmorgen zou de Amerikaanse marine een andere olietanker, M/T Sophia, hebben aangehouden in de Caribische Zee. 'A stateless, sanctioned dark fleet motor tanker', aldus US Southern Command. Die naam is inderdaad niet te vinden in Marine Traffic. Volgens BBC News is ook dit schip aan Venezuela gelinkt. Beide schepen zouden deel uitmaken van de inmiddels beruchte Russische schaduwvloot van afgedankte olietankers. Naar het begin van dit kwartaal

Donderdag 08-01-2026

De update van de gemiddelde wereldtemperatuur, sinds 1997 gemeten door satellieten in de lagere atmosfeer, daalde iets in december 2025 naar +0,30 graden Celsius. Winter op het noordelijk halfrond. In november 2025 was het nog +0,43 graden. De tienjaarse opwarmingstrend sinds 1997 staat nu op +0,16 graden, te onderscheiden in +0,22 graden boven landmassa's en +0,13 graden boven de oceanen.

Het gaat steeds harder, de terugkeer van de wereld naar de wanorde van vóór de Tweede Wereldoorlog. Vannacht wordt bekend dat de VS zich terugtrekt uit tientallen internationale organisaties, waaronder 31 van de Verenigde Naties. Gisteren tekende Trump een decreet waarin staat dat de steun aan in totaal 66 internationale organisaties, agentschappen en commissies wordt opgeschort. Volgens een verklaring van Het Witte Huis handelen die 'in strijd met de nationale belangen van de VS'. Ook stelt Het Witte Huis dat deze organisaties 'radicaal klimaatbeleid, mondiaal bestuur en ideologische programma's promoten die in strijd zijn met de soevereiniteit en economische macht van de VS'. Trump stapte al eerder uit organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en werelderfgoedorganisatie Unesco en kondigde aan - net als in zijn eerste termijn - uit de VN-Mensenrechtenraad te stappen, en hij reduceerde drastisch de financiering van USAID, het belangrijkste agentschap voor buitenlandse hulp. De NAVO staat al veel langer zwaar onder druk. Een druk die dezer dagen sterk werd verhoogd door de illegale ontvoering van een staatshoofd, de overname van de contrôle over de olie-industrie van een ander land, het opbrengen van schepen op volle zee en de claim op het bezit van Groenland. 'Onder de leiding van de Amerikaanse president Donald Trump beweegt de westerse alliantie zich van de gevarenzone naar terra incognita, een gebied met interne dwangdiplomatie en surrealistische taferelen', schrijft Arnout Brouwers vandaag in De Volkskrant.

     Dat de Russen zich als (mineure) supermacht totaal geen rekening houden met internationale normen en regels, weten we al sinds 2008. In strijd met het oorlogsrecht valt het Russische leger vooral burgers aan door het dagelijks bombarderen van de energie-infrastructuur van Oekraïne. Met de kerstdagen zat een miljoen Oekraïense burgers zonder licht en warmte. Ook na de aanvallen van vannacht hebben bijna een miljoen mensen in de regio's Dnipropetrovsk en Zaporitsja geen water- en energievoorziening. Het land verwacht later deze week de komst van een intens koudefront, waardoor zulke aanvallen extra hard aankomen.

     In de nieuwe wereld(wan)orde storen supermachten zich nergens aan, behalve aan elkaar. Wat moet de NAVO nu doen? Gisteren had ik het idee dat we alvast onze supersonische F35's op Groenland zouden kunnen stationeren. Maar in De Volkskrant maakt Arno Haijtema aan die optie meteen een eind. Ze vliegen namelijk niet eens en kunnen niet schieten of bommen lanceren, omdat de Amerikanen de broncode bezitten en de toestellen daarmee digitaal kunnen uitschakelen. Als iets tekenend is voor de onmacht van Europa en van de NAVO is dit het wel.

Vannacht en vandaag valt geen sneeuw meer. Het is boven nul, circa 2 tot 3 graden, de dooi zet in. Ik maak het autootje sneeuwvrij en ga voor het eerst dit jaar weer naar de sportschool. Valt niet tegen. Ook haal ik boodschappen bij AH. Anna gaat vanmiddag te voet op bezoek bij Barbara. In de komende nacht zal het kleine lagedrukgebied van storm Goretti overtrekken en vooral in het noorden van het land flinke sneeuwjachten geven. Daar geldt tot morgenmiddag code oranje. In het weekeinde gaat het meer vriezen. Naar het begin van dit kwartaal

Vrijdag 09-01-2026

Het is vandaag een bijzondere weersituatie. In de noordelijke provincies geldt code oranje, in het midden en zuiden dooit het en valt regen. In de nacht en de ochtend trokken felle sneeuwbuien, voortgejaagd door een harde wind Bf 5 tot 7 uit het oosten, aangejaagd door een venijnig lagedrukgebiedje. In het zuiden is de wind minder hard en exact uit de tegenovergestelde richting, uit het westen dus. In het midden trekt de kern van het lagedrukgebiedje naar het oosten. Je ziet dat fraai op de weerradaropname van vanmorgen hierboven. Iets zuidelijker is de wind veel harder en vormt het de storm Goretti. Bij ons in Gorcum dooit het flink, maar later vandaag stroomt er opnieuw koudere lucht over het land en zal er weer sneeuw kunnen vallen.

     De inval van de winter leerde ons land verschillende dingen: de spoorwegen en de nationale luchthaven konden het niet aan en op veel plaatsen bleken de daken van sporthallen, gymzalen, zwembaden en bouwmarkten niet bestand tegen zoveel sneeuw. In het komend weekeinde gaat het vrij hard vriezen, zowel 's nachts als overdag, en kan het plaatselijk zelfs -12 tot -15 graden worden. Zelfs in Oostende kan het in de nacht van zaterdag op zondag een paar graden vriezen, maar ik denk niet dat de haven dicht zal liggen. Na het weekeinde gaat de winter voorlopig het land uit.

     De storm Goretti veroorzaakte in het VK wel problemen. Daar zitten vandaag in het zuidwesten bijna 80.000 huishoudens zonder stroom. Goretti trekt dus niet over ons land, maar over Frankrijk. Daar hebben 380.000 mensen geen stroom.

De Europese landen zitten met de dreiging van Trump om Groenland over te nemen in hun maag. Nu moet Trumpfluisteraar Rutte zien de steun van de Amerikaanse president te krijgen voor een gezamenlijke NAVO-missie op Groenland, die de naam 'Arctic Sentry' zou moeten krijgen. Alles om Trump meer vertrouwen te geven. Die oefening zou al over enkele weken opgezet kunnen worden. Mijn neiging is om er wat over te lachen, maar toch is het verstandig om zoveel mogelijk tijd te winnen. Volgende week gaat de Deense minister van Buitenlandse Zaken op bezoek bij zijn Amerikaanse collega Rubio.

Ondertussen verklaarden 30 regeringsleiders van 'Coalitie of the Willing' zich deze week bereid om in het kader van veiligheidsgaranties bij een bestand of een vredesregeling met de Russen troepen te installeren in Oekraïne. Macron en Starmer tekenden daartoe met president Zelensky een intentieverklaring. Ze willen er hun eigen troepen voor inzetten. De Spaanse socialistische premier Sanchez is daar ook toe bereid, maar Polen en Italië beslist niet. Schoof moet het eerst aan zijn kabinet en het parlement vragen - en zo hoort het natuurlijk ook. Het committment van de VS is marginaal. Het wil de veiligheidsgaranties steunen door te helpen met het monitoren van het front. Geen Amerikaanse boots on the ground. Je kon verwachten dat het Kremlin niet akkoord zou gaan. Gisteren zei men dat de troepen in Oekraïne van de zogeheten coalitie van bereidwilligen 'legitieme gevechtsdoelen' zullen zijn. Dat heeft Poetin al jaren verklaard. Overigens is de reactie van Moskou op de overname op volle zee door de Amerikanen van twee olietankers uit de Russische schaduwvloot opvallend mild, afgezien van enkele notoire stokebranden in de Doema.

Vanmorgen kunnen we de cv-verwarming niet aanzetten. Gelukkig niets ernstigs. De druk in de radiatoren is te laag, circa 1 atmosfeer, zie ik op het klokje in de badkamer. Dus moet ik het circuit bijvullen, een operatie die we om de drie maanden moeten uitvoeren. Waar dat lekwater blijft is een raadsel. Enfin, het is daarna heel snel behaaglijk warm. De hele dag regen en dooi. Anna gaat erop uit naar de binnenstad voor wat boodschappen. Naar het begin van dit kwrtaal

Zaterdag 10-01-2026

Voor de zoveelste keer in de afgelopen jaren schaamde ik me voor Nederland. Gisteravond kwamen de partijleiders van D66, CDA en VVD een landhuis in Hilversum uit en vertelden terwijl sneeuw om hen heen viel aan de verzamelde pers dat ze een minderheidskabinet gaan vormen. 'Veel kopjes koffie drinken', zeiden ze, met andere partijen op elk onderwerp dat in beide kamers aan de orde zal komen. Zie de twee overzichten hierboven. Deze wrakke constructie moet na decennia van stilstand ons land uit zijn verstarring helpen, terwijl de wereld in brand staat en een systeemoorlog steeds dichterbij komt. De schuld ligt voor een groot deel bij de VVD van Yesilgöz, die de meest voor de hand liggende meerderheidsregering met Groenlinks/PvdA (+20 zetels) al anderhalf jaar blokkeert. Talrijke conflicten liggen voor ze opgestapeld. Eigenlijk is de hele constructie lachwekkend. Un jeux d'enfants. De tijd dat we de politiek nog serieus konden nemen ligt steeds verder achter ons.

Klimaatnieuws. Het is zomer op het zuidelijk halfrond. In de zuidelijke staat Victoria in Australië roepen ze de noodtoestand uit. Het continent wordt al dagen geteisterd door natuurbranden, die worden aangewakkerd door een combinatie van extreme hitte en harde wind. Premier Albanese waarschuwt voor 'extreem gevaarlijk weer' en 'bosbranden in meerdere staten'. De rook van de Australische bosbranden was vanochtend te zien in Nieuw-Zeeland, tweeduizend kilometer verderop.

Trump unleashed. De Amerikaanse marine nam gisteren weer een olietanker over van de Russische schaduwvloot in de Caraibische Zee. Het schip heet 'Olina' en voer onder de (valse) vlag van Oost-Timor. Het is de vijfde illegale aanhouding op volle zee van de laatste weken.

     Trump herhaalde gisteravond dat hij Groenland zal overnemen, goedschiks of kwaadschiks. 'Ik ben een fan van Denemarken, dat moet ik toegeven, en ze zijn heel vriendelijk geweest tegen mij. Maar weet je, het is niet omdat ze er 500 jaar geleden met een boot hebben aangemeerd, dat ze het grondgebied bezitten. (...) Rusland of China mag Groenland niet bezetten. Dat zal gebeuren als wij het niet doen, en dus moet er iets gebeuren met Groenland, ofwel op de zachte, ofwel op de harde manier'.

     De Speld waarschuwt vandaag dat een vergissing zomaar gemaakt is. Met al die sneeuw lijkt Nederland van bovenaf dezer dagen gevaarlijk veel op Groenland. Youp van't Hek kan er ook wat van. In De NRC vanmorgen: 'Wordt het tijd voor een lekkere oorlog? Als we die willen dan is dat zo geregeld. De Russen komen graag en die hebben aan drie roestige sneeuwkanonnen meer dan genoeg. Een keer sneeuwschieten op Schiphol, een keer op Oudenrijn en een keer op Utrecht CS. Daarna ligt het gehele land tien dagen plat'.

Vannacht viel nog wat sneeuw. Het wordt niet boven nul graden en blijft bewolkt, maar sneeuw valt er niet meer. Kinderen verzamelen kerstbomen en brengen die naar BdW. Ze krijgen 50 cent per boom. De komende nacht is er matige tot strenge vorst. In Oostende vriest het vannacht hooguit een graad of twee. In de loop van zondagavond zal de dooi inzetten met natte sneeuw en ijzel. Het ziet er niet naar uit dat de winter daarna snel terugkeert. Naar het begin van dit kwartaal

Zondag 11-01-2026

De korte winter nam afscheid met een flink koude nacht. De laagst gemeten temperatuur was -11,6 graden in Eelde bij Groningen. Bij het KNMI in De Bilt kwam het niet verder dan -9,6 graden. De minste vorst was er in Zeeland en op de Wadden. Daar vroor het zo'n twee graden, net als in Oostende. Bij ons in Gorcum werd het maximaal -5,7. In de loop van de dag stijgen de temperaturen tot om en nabij het vriespunt, maar vannacht trekt een neerslaggebied over het land, daarbij kan het opnieuw sneeuwen of ijzelen. Na vandaag zet overal de dooi in. De ontregeling van weer en klimaat brengt in Canada de komende dagen temperaturen van +20 graden en meer. Wanneer dat hier gebeurt, schepen we ons in. Ik heb goede hoop.

Afgelopen week verscheen de nieuwe ENSO-prognose van het Amerikaanse Climate Prediction Centre. De zwakke (afkoelende) La Niña zal in dit eerste kwartaal van 2026 afnemen, waardoor er een ENSO-neutrale toestand overblijft. 'For longer forecast horizons, there are growing chances of El Niño, though there remains uncertainty given the lower accuracy of model forecasts through the spring'. Je ziet de laatste prognoses in de grafiek hierboven.

Olie-expert Jan-Hein Jesse zegt op Nu.nl dat de strijd met China een belangrijke reden is voor de bemoeienis van Trump met Venezuela. 'China is voor olie enorm afhankelijk van de import uit vier landen: Venezuela, Iran, Rusland en Angola', zegt Jesse. 'China moet elke dag zo'n 12,5 miljoen vaten olie importeren, wat gelijk is aan een vijfde van de wereldwijde olietransport. Als de VS en Europa China zouden boycotten, zoals ze nu met Rusland doen, hoopt China met deze vier landen altijd verzekerd te zijn van olie'. Ik denk dat de strijd die Trump begon tegen de Russische schaduwvloot van aftandse olietankers zeker strategische bedoelingen heeft, die verder dan Moskou strekken richting Peking. Net als bij de ontvoering van Maduro uit Vanezuela. China produceert zelf nauwelijks olie. Jesse: 'Als dat lukt, kan de VS de voorraad afknijpen als het tot een directe confrontatie met China komt. De militaire actie van de VS is puur transactioneel en strategisch'. Daarbij komt nu nog de volksopstand in de Iraanse steden, die mogelijk de olie-export van dat land naar China kan doen dalen. Ook daar dreigt Trump in te grijpen - en niet uit liefde voor de demonstranten al zegt hij van wel.

     Eén ding is wel zeker, zegt klimaatverslaggever Jeroen Kraan van Nu.nl: 'Trumps ingreep in het land (Venezuela - TZ) laat opnieuw zien dat hij een ouderwets fossiel imperium wil opbouwen'. Een typische kortetermijn-strategie, want de toekomst ligt uiteraard bij niet-fossiele energie, maar voor de nabije toekomst zijn we wel afhankelijk van Trumps olie-imperium. 'Vorig jaar haalde de EU voor ongeveer 63 miljard euro aan olie en gas uit de VS. Zonder vloeibaar gas uit de VS zaten we 's winters in de kou. Die afhankelijkheid is sterk gegroeid sinds we Russisch gas (grotendeels) hebben afgezworen'.

     Je zou zeggen dat Europa zich nu vooral zou moeten concentreren op duurzame energie-ontwikkeling, maar helaas doet de EU het tegenovergestelde en zwakt Brussel allerlei klimaatmaatregelen af. Benzineslurpende auto's mogen langer op de weg blijven. In de heffingenstrijd met Trump heeft de EU juist toegezegd om de import van fossiele energie uit de VS te verdrievoudigen. Ook hier kortetermijndenken. Ondertussen produceert Beijing meer electrische voertuigen dan ooit en zijn we steeds meer afhankelijk van de import van zeldzame metalen uit China. Onze potentiële wereldmacht Europa gedraagt zich als een kip zonder kop.

Ach toch, Erich von Däniken is gisteren overleden. Ik herinner me nog dat zijn eerste boek verscheen in de jaren 60. Het baarde veel opzien. De vertaling 'Waren de goden kosmonauten' (1968) lag in de Bredase Boekhandel Tinga in de Catharinastraat en ik weet nog dat ik mijn neus in het boek stak en meteen zag wat voor baarlijke nonsens het was. Hij werd 90 jaar. Dat hij nog leefde en nog steeds publiceerde! En desalniettemin niet werd weggehaald door de goden, dat is wreed van ze en tragisch. Naar het begin van dit kwartaal

Maandag 12-01-2026

Hierboven uit nostalgie een laatste foto van de winter in de Lingehaven. Gisteravond gemaakt. Gisteravond ook bezoek van buren Lourens & Joke. Vannacht en vanochtend is het ondanks de dooi erg glad in het land door opvriezende regen, vooral in het oosten. Nu staat er een laag water op het ijs in de haven. Het dooit snel. In Oostende is het alweer 10 graden.

In Iran treedt het ayatollah-regime snoeihard op tegen de massale demonstraties. Die duren nu al veertien dagen. Het dodental stond gisteren al ver over de 500, maar in werkelijkheid zijn het er veel meer. Politie en veiligheidstroepen schieten gericht mensen dood. Tienduizenden werden gearresteerd. Trump zei gisteren in het presidentiële toestel Air Force One tegen journalisten dat de Iraanse leiders contact met hem opnamen omdat ze willen onderhandelen. Hij liet in het midden of hij dat gaat doen. Volgens The Wall Street Journal overweegt Trump onder meer militaire aanvallen op Iran, het gebruik van geheime cyberwapens, het uitbreiden van sancties en het online ondersteunen van de demonstranten. 'Je kunt maar beter niet beginnen met schieten, want dan beginnen wij ook te schieten', zei hij afgelopen vrijdag via verslaggevers in Het Witte Huis tegen het regime in Teheran. Een deel van de demonstranten vestigt nu hun hoop op Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 door de islamitische revolutie afgezette sjah. Pahlavi dook opeens op, zag kansen en riep vorige week vanuit zijn ballingschap in de VS demonstranten op om 'stadscentra in te nemen' en tot een nationale staking. Dat is een nogal wereldvreemde oproep.

In De Volkskrant interviewt Sterre Lindhout Richard Atwood van de International Crisis Group (ICG), een denktank die in Londen zit. De ICG heeft een maandelijkse Crisiswatch op zijn website, een wereldkaart waarop ze 70 crises en conflicten volgen. Er is er in de huidige maand januari geeneen bij met de kleur groen, die betekent dat er verbetering is.

     Het is een interessant interview onder meer over de verschillende stromingen in Het Witte Huis die pogen Trump te beïnvloeden. Atwood denkt dat er ondanks de grillige lijn van de Amerikaanse president nog enige taboe's zijn: 'Twee belangrijke taboes staan nog overeind, of in elk geval gedeeltelijk: het taboe op de ontwikkeling en het gebruik van kernwapens en dat op het open en bloot binnenvallen van een ander land – terwijl het steunen van zo’n inval door proxy’s al een stuk meer genormaliseerd is'. Hm, dat komt nogal optimistisch op me over en Atwood vraagt zich dat zelf ook af. 'De vraag is of deze taboes de komende jaren verder afbrokkelen. Dat was al de vraag na Poetins inval in Oekraïne, en na Trumps ingreep in Venezuela des te meer. Als die twee normen vervagen en meer landen zichzelf nucleair gaan bewapenen en met geweld hun invloedssfeer gaan afbakenen, aan de rand van Europa, in het Noordpoolgebied, of waar dan ook, dan wordt de wereld nog een stuk gevaarlijker dan hij nu is’. Dat gaat mijns inziens nog wel gebeuren. Zo denkt hij dat er beslist iets op handen is in Groenland. Over de vraag of Europa daar alvast preventief eigen troepen moet gaan legeren, zoals ex-NAVO-secretaris Jaap De Hoop Scheffer dezer dagen zei, laat hij zich niet uit. De VS waarborgen in elk geval niet langer de Europese veiligheid. 'Van de allerergste scenario’s, zoals een Amerikaanse terugtrekking uit de Navo, is nog geen sprake. Maar tegelijkertijd is bijna niet meer voor te stellen dat Trump gehoor zou geven aan artikel 5, als Poetin bijvoorbeeld een hybride actie probeert in Estland. Artikel 5 is al uitgehold'.

     En wat zegt onze eigen Rutte ervan? Op bezoek ik Kroatië zegt hij vandaag dat NAVO-lidstaten er samen voor moeten zorgen dat Groenland wordt beschermd tegen landen als Rusland en China. En tegen de VS, zou ik zeggen. Er schijnt te worden gepraat over een nieuwe NAVO-missie in het noordpoolgebied. Ik las dat ergens; het werd al al Arctic Sentry genoemd. Met zo'n gezamenlijke missie, volgens Rutte met bondgenoot Amerika erbij, zou de ergste spanning in ieder geval tijdelijk uit de lucht zijn, is het idee. Ondertussen zou Denemarken met enkele andere NAVO-lidstaten, waaronder Frankrijk, werken aan een plan over hoe te reageren als de VS daadwerkelijk actie onderneemt om Groenland in te nemen. Details weten we uiteraard niet. Onze Trump-fluisteraar gaat er in Kroatië vanzelfsprekend niet op in. Hij zegt dat hij gelooft dat Trump 'het juiste' doet voor de NAVO. 'De collectieve verdediging is cruciaal. Op dit moment bespreken we de volgende stappen om te verzekeren dat we gezamenlijk verdedigen wat hier op het spel staat'. Naar het begin van dit kwartaal

Dinsdag 13-01-2026

NAVO-chef en Trumpfluisteraar Rutte dacht gisteren een van zijn geitenpaadjes te hebben bedacht. Hij zei toen dat de alliantie er gezamenlijk voor moet zorgen dat Groenland veilig is. Logisch en slim tegelijk, want dat is immers de taak van de NAVO en het zou de noodzaak voor een Amerikaanse overname compleet wegnemen. Maar het is voor Trump niet voldoende. Vorige week zei hij al tegen de pers: 'Alleen als we Groenland bezitten, dan beschermen we het'. Dat was op zich een uitspraak om goed op je te laten inwerken. Behalve het eigen land bezit de VS geen enkele NAVO-lidstaat, dus Trump zegt de facto dat hij er geeneen zal beschermen. Einde NAVO. Vanmorgen plaatste Het Witte Huis hier op X een geknutselde afbeelding waarop te zien is hoe Trump vanuit het raam van het Oval Office de kaart van Groenland bestudeert. Te kinderachtig om waar te zijn, zou je zeggen, ware het niet dat het om de machtigste man ter wereld gaat. Het is niet de spotprent hierboven; die vond ik elders op X - maar misschien zal het lachen ons nog wel vergaan.

Een belangrijke rechtszaak begint vandaag in Frankrijk. Marine Le Pen werd in maart vorig jaar veroordeeld voor het achterover drukken van meer dan 4 miljoen euro aan EU-geld. Dat werd doorgesluisd naar de partijkas van het Rassemblement National (RN). Ook elf andere leden van RN gingen in beroep tegen het vonnis. Wanneer de uitspraak van de rechtbank in Parijs in hoger beroep wordt bekrachtigd, mag Le Pen de komende vijf jaar niet deelnemen aan verkiezingen. Dat is van belang omdat er in april 2027 weer presidentsverkiezingen in Frankrijk zijn. Le Pen ligt in peilingen voorop. De zaak duurt naar verwachting tot 12 februari. De uitspraak verwacht men deze zomer. Voor het geval van een veroordeling heeft RN al een alternatieve kandidaat, Joan Bardella, die het volgens de peilingen zelfs beter zou kunnen doen. Politiek analisten noemen hem zwaar incapabel. De rechtspopulistische golf in Europa rolt voort.

Gisteren nog op de Langendijk naar mijn Koerdische kapper geweest. Geen klanten, ik was gelijk aan de beurt. Ze weten dat ik van Arabische muziek houd, dus die laten ze op staan. Nu ben ik dermate kaal dat ik pas weer over vier maanden hoef, tegen de tijd dat we ons inschepen voor het nieuwe vaarseizoen. Van mij worden ze niet rijk. Vannacht was er geen vorst meer, wel lichte regen. Vandaag is het bewolkt met licht gemiezer. Het wordt zelfs meer dan 9 graden. We gaan braaf sporten en naar de Albert Heijn. Daar kopen we een nieuwe blender uit een aanbieding. De oude was al jaren stuk. Verder geen nieuws. Naar het begin van dit kwartaal

Woensdag 14-01-2026

Vanmorgen kwam het jaarlijkse rapport van het Europese klimaatbureau Copernicus uit: de Global Climate Highlights 2025. Alle alarmbellen rinkelen. Er blijkt uit dat in 2025 de wereldwijde gemiddelde temperatuur 14,97 graden was, gemeten over het hele jaar. Dat is ruim een halve graad warmer dan het gemiddelde tussen 1991-2020 en een fractie onder het klimaatdoel van de Parijse Akkoorden in 2015 van bij voorkeur niet meer dan 1,5 graden opwarming wereldwijd aan het eind van deze eeuw. Bovendien werd het resultaat geboekt ondanks de aanwezigheid van het koelende effect van een La Niña (die overigens nogal zwak was). In 2026 verwacht men dat er een opwarmende El Niño zal ontstaan. Het huidige jaar en 2027 kunnen dus ook weer records breken. Tot dusver vormen de jaren 2023, 2024 en 2025 de warmste periode ooit gemeten. Gemiddeld lag de temperatuur in die drie jaar meer dan 1,5 graden boven het niveau van een eeuw geleden. Vooral in de noord- en zuidpoolgebieden ging de opwarming harder dan ooit. Dat heet de polaire amplificatie. 

     Zoals het er nu naar uitziet, gaat de wereld al over drie jaar "officieel" door de grens van 1,5 graad, berekent Copernicus. 'Dat is liefst dertien jaar eerder dan men tien jaar geleden nog verwachtte, bij het bereiken van het klimaatakkoord van Parijs', schrijft Maarten Keulemans in De Volkskrant. 'Uitgemiddeld over de tijd heeft de aarde vorig jaar de 1,4 graad opwarming gepasseerd'. Copernicus is niet het enige klimaatcentrum dat vandaag met zijn jaarcijfers komt. De Amerikaanse diensten Nasa, Noaa en Berkeley Earth, de Wereldmeteorologische Organisatie (WMO) en de Britse weerdienst Met Office komen met dezelfde constatering dat 2025 op plek drie staat in de lijst met recordwarme jaren. Het jaar 2025 telde meer dagen met hittestress. Dat is wanneer de gevoelstemperatuur oploopt tot boven de 32 graden. Hittestress is gevaarlijk voor de gezondheid. Jaarlijks overlijden daar volgens het wetenschappelijk tijdschrift The Lancet een half miljoen mensen aan.

Vandaag zijn de Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen en zijn Groenlandse ambtgenoot Vivian Motzfeld in Het Witte Huis om te praten met vice-president JD Vance en Marco Rubio over de behoefte van Trump om Groenland in te lijven. Gisteravond hoorde ik premier Nielsen van Groenland op een persconferentie met premier Frederiksen van Denemarken zeggen: 'We kiezen voor het Groenland dat we vandaag de dag kennen en dat deel uitmaakt van het Deense koninkrijk'. Niet lang daarna reageerde Trump met gebruikelijke charme op die uitspraak van de Groenlandse premier. 'Ik weet niet wie hij is, ik weet niets van hem. Maar ik weet wel dat het een groot probleem voor hem wordt'. Vanmorgen schreef Trump op Truth Social dat de NAVO niet geschikt is om China en Rusland af te schrikken; die landen zouden het volgens hem ook op Groenland gemunt hebben. Zonder zijn enorm versterkte leger '...NATO would not be an effective force or deterrent - Not even close! They know that, and so do I'. Hij is dus benauwd dat Poetin of Xi het van hem gaan afpikken. Denemarken is intussen begonnen om militair materieel en ondersteunend personeel naar Groenland te sturen om de komst van meer militairen voor te bereiden.

Een dag met veel zon vandaag. Het wordt maar liefst meer dan 11 graden in de middag. We lopen de stad in. Ik heb een nieuw horlogebandje nodig en een batterijtje. Anna gaat daarna naar haar vriendin op de Schuttersgracht. Naar het begin van dit kwartaal

Donderdag 15-01-2026

Een donkergrijze hemel overwelft de stad. Het wordt met bijna 11 graden een zachte dag. "Gorcum warmt weer op', schrijft De Stad Gorinchem. Toch laten de weermodellen grote tegenstellingen zien. Op iets langer termijn tonen ze een terugkeer van de winter. Zowel de Europese ECMWF-HRES als de Amerikaanse GFS tonen verderop in de tijd een nieuwe uitzakker van koude, arctische lucht over het oosten van Europa, die vooral het ongelukkige Oekraïne treffen zal, maar ook in onze richting migreert en in Nederland en België in de laatste week van januari zware vorst kan brengen. Echter, niets is veranderlijker dan het weer. Uiteraard blijf ik het volgen.

     We proberen de nieuwe keukenblender uit en na wat geharrewar met een sluitring doet hij het goed. Banaan met dadels gemixt. Bovenste buurvrouw komt op bezoek. Het regent soms wat. In het centrum van Utrecht breekt 's middags na een zware explosie een grote brand uit in een huis in de Visscherssteeg, naast de parkeergarage aan de Springweg. Oorzaak nog onbekend.

Gisteravond zag ik op televisie hoe de Deense en de Groenlandse buitenlandministers in Washington uit het overleg kwamen met JD Vance en Marco Rubio. Ze keken nogal beduusd, was mijn indruk. Er was totaal niks bereikt, de VS blijft het bezit van Groenland claimen. Tijdens de ontmoeting tussen de delegaties plaatste het X-account van Het Witte Huis een afbeelding van twee hondensleeën op een kruispunt. De ene weg leidt naar de VS, de andere naar China en Rusland. In de nieuwsshows ging het vooral over de vraag wat Europa nu moet doen. Iedereen vond dat we het niet moesten pikken en troepen op Groenland moesten legeren. Dat gebeurt ook, nog gisteravond landden er twee Deense Hercules-vliegtuigen in de hoofdstad Nuuk met soldaten die gaan fungeren als kwartiermakers voor een grotere troepenmacht. Daar willen Zweden, Noorwegen, Duitsland, Frankrijk en het VK ook 'aan een oefening' meedoen. En wij? Wij zijn 'welwillend', zegt Van Weel. Het zou volgens hem gaan om 'enkele militairen'. Later maakt defensieminister Brekelmans op X bekend dat we - niet lachen - één militair naar Groenland sturen.

     Niemand in de praatprogramma's toonde enige illusie dat die troepen ook maar iets kunnen uitrichten bij een Amerikaanse militaire overname van Groenland. Maar het maakt de prijs voor de VS wel hoger, dachten ze. De Russen zijn not amused. Rusland maakt zich 'ernstige zorgen' over de komst 'onder valse voorwendsels' van militairen uit NAVO-landen naar Groenland, zegt de Russische ambassade in Brussel vanmorgen. Van Poetin of het Kremlin hoor je niks.

     Trump vervreemdt zich van de Amerikaanse kiezers. zou je zeggen. Uit een peiling van Cpeiling van CNN blijkt vandaag dat driekwart van de Amerikaanse burgers zegt dat ze tegen een Amerikaanse inname van Groenland zijn. Niet alleen democratische kiezers, maar ook republikeins stemmende mensen. Ongeveer de helft van de Republikeinen zegt een inname te steunen, een helft zegt van niet. Een peiling van Reuters een dag eerder wees hetzelfde uit: slechts 17 procent van de Amerikanen steunen Trumps inspanningen om Groenland Amerikaans te maken. Trump zelf deed die peiling gisteravond in hetzelfde interview met Reuters hierboven af als 'fake', zonder enige onderbouwing waarom de peiling niet zou kloppen.

Wie koesterde er nog illusies over Trumps bedoelingen met de ontvoering van Maduro en de blokkade van olietankers? Iniddels houdt het Amerikaanse ministerie van Energie zich bezig met de verkoop van olie uit Venezuela, melden ingewijden aan The New York Times. Zowel CNN als nieuwssite Semafor spreken over een deal ter waarde van 500 miljoen dollar. De Venezolaanse interim-regering van Delcy Rodríguez werkt eraan mee. De olie wordt nota bene afgevoerd via Curaçao. De premier daar vindt het een buitenkansje. Bronnen van The New York Times verwachten dat de olie uiteindelijk bij Amerikaanse raffinaderijen belandt. Trump heeft gezegd dat de Amerikaanse bevolking moet profiteren van de olieverkoop. Naar het begin van dit kwartaal

Vrijdag 16-01-2026

Trump vervreemdt zich in hoog tempo van zijn kiezers, schreef ik gisteren. En van het westers bondgenootschap, voeg ik vandaag toe. Plus: van de waarheid. Deze week zei hij in een interview met persbureau Reuters dat Oekraïne - dus niet Rusland! - een potentiële vredesdeal ophoudt. Dat moet je toch wel even twee keer lezen. Het is domweg niet waar, we hebben allemaal in de afgelopen weken meegemaakt dat Zelensky wel bewoog, maar dat Poetin geen krimp gaf. 'I think he's ready to make a deal', zei Trump over de Russische leider. 'I think Ukraine is less ready to make a deal'. Hoe komt hij erbij? Zet hier eens tegenover de tekst van een verklaring, die de Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov eergisteren deed, namelijk dat in een vredesplan niet alleen de vier oblasts die Rusland al grotendeels veroverd heeft op Oekraïne opgenomen moeten worden, maar tevens een oplossing moet bieden voor 'the issue of the fate of the people living in Crimea, Novorossiya, and Donbas'. Novorossiya? Oftewel Nieuw-Rusland? Dat is een oude droom uit de tsarentijd, een veel groter gebied dat ook de regio's Charkiv, Dnipropetrovsk, Mykolaiv en Odessa omvat en dat Oekraïne geheel van de Zwarte Zee zou afsluiten. Zie hierboven. Het ISW concludeert 'Lavrov’s January 14 reference to Novorossiya is not a new demand but is further evidence that Russia’s demands are greater than those encapsulated in the original 28-point plan'. Inderdaad, ik schreef er al vaker over, in januari 2022, al vóór de invasie van Rusland. Wie houdt hier nu een vredesregeling tegen? Opnieuw lijkt het er sterk op dat Trump en Poetin gemene zaak met elkaar maken.

De Financial Times brengt een bericht over een voorstel van de Europese Commissie om voor Oekraïne een ‘lichte variant’ van het EU-lidmaatschap tot stand te brengen, zodat het land op korte termijn kan toetreden. Volgens dat voorstel zou Oekraïne met aanzienlijk minder beslissingsbevoegdheden, zoals geen stemrecht bij EU-toppen of vergaderingen van EU-ministers, nu al kunnen toetreden tot de EU. Dat lijkt me een goede zaak, die wat mij betreft ook mag gelden voor het bedreigde buurland Moldavië. Het is een duidelijk signaal richting het Kremlin dat beide landen tot het democratische kamp behoren. Eind december spraken vrijwel alle EU-leiders nog uit dat toetreding van Oekraïne tot de EU ‘een cruciaal onderdeel van de vredesonderhandelingen’ is. Kennelijk wil Brussel daar nu op vooruit lopen. Wie kraait er meteen zijn bezwaren van de toren? Onze vervelende, dubbel-demissionaire minister van Buitenlandse Zaken David van Weel van de VVD: 'Er zijn altijd dingen die onder druk vloeibaar kunnen worden, maar de criteria wat ons betreft niet’. Hij heeft het niet begrepen, geloof ik. De criteria voor toetreding veranderen niet; er komt alleen iets als een voorportaal met minder rechten.

Het geweld tegen de demonstranten in Iran is ongekend. Volgens sommige berichten vielen er al duizenden doden. Trump dreigt met ingrijpen als het regime arrestanten publiek gaat ophangen. Trumps persvoorlichter Karoline Leavitt zegt vandaag op een persconferentie: 'De president heeft vernomen dat vandaag 800 executies die gisteren gepland waren en zouden plaatsvinden, zijn stopgezet'. Daar levert ze geen bewijs voor. Wat gaat Trump doen? 'Alle opties blijven open voor de president', voegde ze toe. Ondertussen zijn Amerikaanse marineschepen onderweg gegaan naar de Perzische Golf. Het Amerikaanse vliegdekschip USS Abraham Lincoln is samen met vier torpedojagers op weg naar de Perzische Golf. Dat meldt onder meer Forbes. De schepen waren tot voor kort actief in de Zuid-Chinese Zee en worden in de loop van volgende week in het Midden-Oosten verwacht. De Amerikaanse marine heeft al luchtverdedigings- en commandofregatten in het gebied.

Vandaag is het droog met regelmatig zon. Met een zuidenwindje en 12 graden is het aangenaam. Naar de sportschool. Ik tank het autootje vol en neem deel aan de 26-centactie van de Argos op de Stationsweg. Als het getankte bedrag eindigt op 26 cent maak je kans op een tanktegoed van 260 euro. Daarvoor moet je een foto van de kassabon naar hen opsturen. Nu zit ik in hun mailingbestand. Uitslag iedere vierde dinsdag van de maand. Anna lacht me uit. Net als in de staatsloterij win ik zoiets nooit. Naar het begin van dit kwartaal

Russische kernonderzeeërs moeten door een van de Giuk Gaps om naar open zee te komen (bron: Trouw)

Zaterdag 17-01-2026

Ze vinden het een ongekend scenario. ‘Europese lidstaten die troepen sturen naar een bevriend gebied in de hoop hun grootste bondgenoot af te schrikken van militaire actie', schrijven drie auteurs deze week in The Wall Street Journal.  Ze hebben gelijk. Gisteren dreigde Trump op een bijeenkomst in Het Witte Huis met invoerheffingen tegen landen, die zich verzetten tegen zijn overname van Groenland. In zijn column in Trouw van eergisteren heeft Rob de Wijk er genoeg van: 'Gooi de VS uit de NAVO!' Dat heb ik hem bij mijn weten nog nooit horen zeggen. De Europese NAVO-lidstaten 'moeten paal en perk stellen aan zijn imperialisme'. Ik voel beslist sympathie voor die optie. Uiteraard zou het een krachtige waarschuwing zijn voor de transatlantische krachten in de VS om zich te verzetten tegen het steeds schadelijker beleid van Trumps presidentschap. Iedereen houdt er zich al te lang koest. Maar kunnen we zonder de militaire bijdrage van de Amerikanen? De Wijk meent van wel. 'Over een paar jaar zijn de belangrijkste gaten in de Europese defensie gedicht'. Op conventioneel gebied en wat betreft inlichtingen en wapenproductie zou dat in nauwe samenwerking met Oekraïne wellicht kunnen lukken, maar van de essentiële afschrikking door kernwapens ben ik er niet zo zeker van. Kunnen de Franse en Britse kernwapens de nucleaire paraplu van de Amerikanen zomaar overnemen? Van Wijk gaat nogal achteloos aan die vraag voorbij, maar het is wel de olifant in de kamer.

     De voormalig commandant van de Nederlandse strijdkrachten Dick Berlijn zegt vandaag in De Volkskrant dat het zonder de VS 'niet zomaar gaat' en dat er ‘een jarenlange tussenfase’ nodig zal zijn waarin Europa nog van Amerika afhankelijk is. Amerika en Rusland hebben elk ruim 5000 kernkoppen, terwijl de Britten er slechts bijna 250 hebben, die ze niet eens zonder Amerikaanse assistentie kunnen inzetten. De Fransen zijn onafhankelijker en bezitten in de Force de Frappe 290 kernkoppen. Een klein jaar geleden noemde defensiespecialist Ko Colijn dat in De Spectator 'te weinig voor volwaardige afschrikking'. Bovendien is de Franse politiek grillig en volgend jaar zijn er presidentsverkiezingen, waar populistisch-rechts hoge ogen kan gooien. Gezien zijn gewicht en capaciteiten zou Duitsland met relatief gemak een kernwapenarsenaal kunnen aanleggen en ter beschikking van Europese defensiemacht kunnen stellen. Niet weinigen en zeker Oekraïne betreuren het Boedapest Memorandum van 1994, waarbij Kyiv destijds zijn atoomwapens inleverde in ruil voor veiligheidsgaranties van de VS, Rusland en het VK. Garanties die later niks waard bleken.

     Ko Colijn denkt dat het niet persé met nucleaire middelen moet en dat Europa bij de huidige stand van de rakettechnologie betrekkelijk snel een geloofwaardige conventionele afschrikking kan opbouwen. Daarvoor zou een gezamenlijke defensieorganisatie met Oekraïne nodig zijn. Dat land heeft in vier jaar oorlog genoeg raketkennis opgedaan en zou bijvoorbeeld de Duitse Taurusraket kunnen doorontwikkelen. Toch rammelt vooralsnog de vereiste eenheid in Europa en dat is voor onze veiligheid niet best. Misschien is een krachtig defensieverbond nodig tussen de sterkste landen VK, Frankrijk, Duitsland en Polen? Dat de wereld allang krankzinnig is, is me bekend.

Tom-Jan Meeus bekritiseerd vanmorgen in zijn eerste NRC-emailnieuwsbrief 'Machtige Tijden' (betaalmuur) van dit jaar de vorming van het kabinet D66, CDA en VVD. 'In die situatie (van dreigende oorlog in Europa - TZ) om alleen binnenlandpolitieke redenen kiezen voor een minderheidskabinet met beperkte armslag, doet erg denken aan de naïviteit van nationale neutraliteit voor WOII. Zwijgend hopen dat de barbaren ons sparen'.

Het is overwegend zonnig met 's middags een temperatuur van ruim 11 graden. Vanaf zondag maakt de temperatuur weer een bescheiden duik, aldus de weervoorspellers. 's Nachts zakt de temperatuur enkele graden onder nul, overdag is het steeds vrij ruim boven het vriespunt. Een nieuwe uitzakker van arctische en Siberische kou gaat vooral naar de Balkan. Maar op wat langere termijn - eind januari - lijkt een volgende uitzakker ook ons te kunnen bereiken. Dat geldt vooral het GFS-model en in  mindere mate ook voor de ECMWF-HRES. Maar het kan net als de vorige keer verkeren. Vanmiddag zijn Barbara en Tessa op bezoek met een deel van hun kinderen en (achter)kleinkinderen en aanhang. Een gezellige boel. Ondertussen zitten schoonzonen Michel en Jeffrey wijn te proeven bij de Wijnboutique verderop. Ik loop er even heen en proef mee. Dan komt opeens een pushbericht binnen: Trump legt Nederland een importheffing op van 10 procent voor alle goederen. Hij gaat in op op 1 februari en wordt volgens Trump op 1 juni verhoogd naar 25 procent en geldt ook voor Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland. Het masker gaat af, de Amerikaanse president speelt het hard. De reden is dat deze landen deelnemen aan een verkenningsmissie op Groenland, die dient als voorbereiding op een NAVO-oefening.   Naar het begin van dit kwartaal

Trump vergat België en de cartoonist Tomy Tony Tomy vergat Nederland.

Zondag 18-01-2026

Velen reageerden vol ongeloof op de handelstarieven waarmee Trump zeven Europese NAVO-landen strafte voor het sturen van militairen naar Groenland. De verontwaardiging is groot. In Denemarken sprak men terecht van 'economische chantage'. Dat vond onze minister Van Weel ook. De Spaanse premier Sánchez zei dat een Amerikaanse invasie van Groenland 'Poetin de gelukkigste man op aarde zou maken. Het zou zijn invasie van Oekraïne legitimeren'. Ook terecht. Onno Eichelsheim, onze hoogste militair, vreesde gisteravond in Nieuwsuur 'een scheuring van de NAVO'. Chuck Schumer, Democratisch fractievoorzitter in de Amerikaanse Senaat, zei: 'Het is ongelofelijk dat hij de domheid nog hardnekkiger wil benadrukken door tarieven op te leggen aan onze nauwste bondgenoten om zijn onrealistische poging om Groenland over te nemen'. Ook enkele Republikeinse senatoren vonden 'dat we teveel als Poetin klinken'. Premier Starmer van het VK vond de tarieven 'Compleet fout'. De Duitse autolobby had het over een 'enorme impact op de Duitse en Europese auto-industrie'. De Duitsers haalden overigens vandaag opeens heel snel hun militairen uit Groenland terug. Daarentegen stuurde Slovenië alsnog twee militairen naar de hoofdstad Nuuk. Ursula von der Leyen vreesde dat de VS en de EU 'in een gevaarlijke neerwaartse spiraal' zullen terechtkomen. Vertegenwoordigers van alle EU-lidstaten houden aan het eind van zondagmiddag een spoedoverleg in Brussel vanwege 'Trumps tarievendreiging'. Het meest hilarisch is het feit dat België geen straftarief kreeg opgelegd, maar wel een militair naar Groenland had gestuurd.

     Een interessante opmerking maakte Thomas Rueb, Amerikacorrespondent van De Volkskrant, in een interview. Trump bedrijft geopolitiek met handelstarieven, maar hoelang kan hij dat nog blijven doen? Want er lopen diverse zaken tegen de tarieven bij het Hooggerechtshof. Ze zouden niet buiten het Congres om ingesteld mogen worden. 'Ik heb de behandeling van die zaak gevolgd en als je luistert naar de opperrechters, lijkt de kans aanzienlijk dat Trump wordt teruggefloten. Dat zou kunnen betekenen dat deze 10 procent-maatregel mogelijk komt te vervallen, beperkt wordt of op zijn minst zwaar betwist. Trump weet dat ook. Dit drukmiddel wordt misschien komende week al uit zijn handen geslagen. Dat zal de timing ook verklaren'.

     Het zou een gigantische afgang voor de president zijn als het Hooggerechtshof hem terugfluit. En ook als een meerderheid in het Congres hem afvalt. Hoe robuust de Amerikaanse democratie is moeten we afwachten, maar duidelijk is dat de president steeds meer weerstand oproept, die zijn tegenstanders alleen maar verenigt en je krijgt de indruk dat Trump ditmaal zijn hand overspeelde. Ook interessant: Trump zal deze week de meeste Europese leiders ontmoeten bij het World Economic Forum in Davos. Hij moet daar bovendien een toespraak houden - over het thema van het jaar. Wat is dat thema? 'How can we coöperate in a more contested world?' Een volgende afgang lijkt goed mogelijk.

Terwijl de wereld gist van onrust hebben we een kalme zondag met veel zon. Talrijke wandelaars lopen over de sluis en de stadswal. Met 7,5 graden in de middag is het kouder dan de vorige dagen. De weermodellen ECMWF-HRES en GFS laten in wisselende mate de koude-inval uit Siberië aan het eind van deze maand zien. Op FB ziet iemand al 'Een echte schaatspluim'. Straks lopen ook wij een eind, namelijk naar Barbara waar Michel zijn verjaardag viert. Naar het begin van dit kwartaal

Maandag 19-01-2026

De reactie van de EU op de straftarieven van Trump was gisteren sneller dan ik had verwacht. Al aan het eind van de avond stelde een bijeenkomst van alle EU-ambassadeurs in Brussel voor om te dreigen het pakket aan tegenheffingen op handel met de VS in te voeren dat nog klaar lag van vorig jaar. Het gaat om heffingen tot 93 miljard euro op een lange lijst van producten, zoals bijvoorbeeld spijkerbroeken, motoren en vliegtuigen. Ook zou de Unie moeten overwegen om Amerikaanse bedrijven de toegang tot de EU-markt te ontzeggen. Dat heet in Brussel 'de handelsbazooka'. Komende donderdagavond komt er een extra-top van de 27 regeringsleiders in Brussel. Chuck Schumer, de leider van de Democraten in de Amerikaanse Senaat, zei gistaren dat zijn partij de heffing wil blokkeren. Volgens de Democraten zijn de heffingen slecht voor de Amerikaanse economie en 'onze bondgenoten in Europa'. Het staat echter nog niet vast of hij voldoende Republikeinen erachter krijgt.

In een analyse in De Volkskrant zegt Jeroen Visser dat de veiligheidsargumenten van Trump niet kloppen. Het zijn er globaal drie.

1. Amerika heeft Groenland nodig voor zijn nationale veiligheid. Trump c.s. zeggen nu dat Denemarken de veiligheid van Groenland 'verwaarloosd' had, maar het waren de Amerikanen zelf die na de Koude Oorlog de militaire activiteiten op Groenland terugschaalden. Alleen de basis in het noorden bij Thule, die nu Pituffik Space Base heet, bestaat nog. Er werken nog maar ongeveer tweehonderd mensen.

2. Amerika heeft Groenland nodig voor grondstoffen. Het gaat om goud, zink, uranium, grafiet en zeldzame aardmetalen, maar Groenland heeft er helemaal niet zoveel van. Dat geldt ook voor olie. Exploitatie is door kou en onherbergzaamheid weinig van de grond gekomen. De VS had de kans maar begon er niet aan.

3. Amerika heeft Groenland nodig vanwege de nieuwe vaarroutes. Het gebruik ervan is nu niet erg relevant want de routes zijn economisch nog niet eens rendabel. De meest gebruikte Noordelijke Zeeroute komt niet bij het Groenland in de buurt en bovendien grenzen de VS met Alaska al aan alle drie de noordelijke passages.

In het artikel wordt e.e.a. uitvoerig onderbouwd. Waar gaat het Trump dan wel om? De The New York Times vroeg onlangs nog eens aan Trump waarom hij persé annexatie wil. ‘Omdat dat volgens mij psychologisch nodig is voor succes’, zei Trump. ‘Ik denk dat eigendom je iets geeft wat je niet kunt krijgen door alleen een verdrag te ondertekenen'. Daarvoor mag de NAVO uit elkaar vallen.

Trump zelf geeft intussen geen krimp. Hij koppelt zijn dreigementen richting Groenland zelfs aan het mislopen van 'zijn' Nobelprijs voor de Vrede. In een bericht aan de Noorse premier Støre schrijft hij dat hij zich 'niet langer verplicht voelt om zich alleen maar in te zetten voor vrede' omdat hij de prijs niet kreeg. De man weet niet eens dat de premier en de Noorse poltiek helemaal niet over de prijs gaan, het Nobelcomité is volledig onafhankelijk, maar hij klaagt -nogal tegenstrijdig - dat wereldvrede zijn belangrijkste drijfveer is en blijft, maar dat hij die noodzaak nu minder voelt. Nu kan hij naar eigen zeggen beter kijken 'naar wat goed is voor de VS'. Daar valt wat hem betreft de macht over Groenland ook onder. De man reageert als een verongelijkt kind. Zie je wel, het is gewoon onze schuld, want in de ogen van Trump is het de hoogste tijd dat de NAVO eens wat terug doet.

Vandaag hebben we een mix van wolken en veel zon en het is met 4,7 graden in de middag opnieuw kouder dan de vorige dag. De kou uit Siberië rukt langzaam maar zeker op. De komende nacht gaat het weer vriezen. De weermodellen ECMWF-Hres en GFS zijn het er nog steeds niet over eens of tegen het eind van de maand de strenge kou ons land zal bereiken. We gaan naar de sportschool en de supermarkt. 's Middags is de jaarlijkse keuring van onze alarminstallatie. Helemaal in orde. Naar het begin van dit kwartaal

Dinsdag 20-01-2026

Het vlijende bericht hierboven staat op Trumps account op zijn eigen sociaal medium Truth Social. De president heeft het er zelf op gezet. Het is een privébericht van Mark Rutte en het geeft een (in mijn ogen) verbijsterend inzicht over de zelfvernedering en de gênante kruiperij van de secretaris generaal van de NAVO om de Amerikaanse president binnenboord te houden. Wat Syrië betreft refereert Rutte aan het recente staakt-het-vuren in Noord-Syrië tussen de Koerden en het Syrische bewind in Damascus. De post geeft me een gevoel van misselijkheid. Is dit het niveau van de mensen waar we afhankelijk van zijn en die onze wereld verder moeten helpen? Trump is ermee ingenomen en zet boven het bericht: 'Thank you to Mark Rutte, the Secretary General of NATO!' Maar de president is vastberaden over Groenland, ook tegen Rutte:

Het is onthutsend, dat account. Ik keek er zelden op, maar het lijkt het account van een geestelijk gestoorde. Andere wereldleiders doen ook mee aan de vlijerij. Iets eerder schreef Macron: '(From Président Macron to President Trump) My friend, We are totally in line on Syria. We can do great things on Iran. I do not understand what you are doing on Greenland. (volgt een voorstel om na Davos in Parijs een G7-overleg te houden -TZ) Let us have a dinner together in Paris (...). Emmanuel'.

     Gisteravond leek het er tijdens de nieuwsuitzendingen en praatprogramma's nog even op dat hij zou inbinden. Iemand sprak zelfs van een U-bocht. In Washington zoemde rond dat Trump verkeerd was voorgelicht over het zenden van militairen van zeven NAVO-landen naar Groenland, maar daar blijkt later niets van. Integendeel. Vannacht sprak hij over Denemarken en zei opnieuw het noordelijke eiland beslist te willen hebben: 'We moeten het hebben. Ze moeten dit doen. Ze kunnen het niet beschermen, Denemarken, het zijn geweldige mensen. Ik ken de leiders, het zijn heel goede mensen, maar ze gaan er niet eens heen'. Vanmorgen deelt hij onder meer een post, een kinderachtig in elkaar geknutselde illustratie waarop te zien is hoe hij de Amerikaanse vlag plant op Groenland. Op een andere afbeelding is een kaart te zien waarop Venezuela, Canada en Groenland Amerikaans grondgebied zijn. Hij toont hem demonstratief in Het Witte Huis op een bijeenkomst met EU- en NAVO-leiders.

     De Russen kloppen het conflict graag op. Tijdens een persconferentie gisteren in Moskou zei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, dat Groenland 'geen natuurlijk onderdeel is van Denemarken'. Hij zei ook dat Rusland zelf geen belangstelling of plannen heeft om het eiland te veroveren en dat 'Washington dat weet'.

     Trump bemoeit zich vanochtend op Truth Social ook met een andere NAVO-bondgenoot, het VK. 'Shockingly, our “brilliant” NATO Ally, the United Kingdom, is currently planning to give away the Island of Diego Garcia, the site of a vital U.S. Military Base, to Mauritius, and to do so FOR NO REASON WHATSOEVER. There is no doubt that China and Russia have noticed this act of total weakness'. Hij noemt het 'an act of GREAT STUPIDITY' en een reden 'why Greenland has to be acquired'.

Ondertussen martelen de Russen dagelijk de bevolking van Oekraïne. Het krijgt weinig aandacht, maar het vriest er dag en nacht tussen min 15 en 20 graden. Rusland voerde vannacht opnieuw een grote aanval uit met honderden drones en raketten. Vooral de hoofdstad Kyiv moest het ontgelden. Meerdere branden braken uit. Honderdduizenden inwoners hebben geen elektriciteit meer. President Zelensky vraagt bondgenoten om meer steun zodat Oekraïne zich kan blijven verdedigen tegen de aanvallen. Ik vraag me af ze dat zullen doen. Tegelijk waarschuwt de Oekraïense bevelhebber Oleksandr Syrsky dat Rusland dit jaar, ondanks het vredesoverleg, zo’n 409 duizend soldaten wil mobiliseren. Ook zouden de Russen de productie van aanvalsdrones fors verhogen. 'Er zijn geen tekenen dat zij zich voorbereiden op vredesonderhandelingen’.

Vannacht vroor het een graad onder nul. Op veel plaatsen in het land was noorderlicht te zien. Ook in Brabant, maar wij zagen het niet. Ik bedoel: wij keken niet. Vanmorgen gaat de zon op in een heldere hemel maar een uur later ontstaat mist over de haven, een niet zeer zware mist die de hele dag blijft hangen. Geen zon dus.

     's Middags lees ik dat er vanmorgen een scheuring in de PVV plaats vond. Zeven fractieleden stappen per direct uit de fractie. Ze eisen ondermeer democratisering van de partij, waarbij ook anderen dan Wilders PVV-lid mogen worden. PVV-oud-minister Markuszower is hun leider en ze beginnen een aparte fractie onder de naam Groep Markuszower. Tegen de samengestroomde journalisten zegt Wilders dat het 'een zwarte dag is voor PVV' en 'In de politiek heb je geen vrienden'. Hij wil zonder verdere discussie met de rest van de fractie verdergaan. 'Het hoort bij de politiek'. Het bekende PVV-kamerlid Dion Graus spreekt van 'matennaaiers'. Ex- asielminster Marjolein Faber blijft de fractie trouw: 'Ik ben PVV'er en ik blijf PVV'er. Ik ga gewoon lekker doordieselen'.

     De uittreders gaan nog nadenken of ze een eigen partij gaan oprichten, maar ze blijven dus wel in de Tweede Kamer. Die telt nu 16 fracties. De PVV is 20 jaar oud. Het verbaast me dat het nu pas gebeurt. Let wel: bij de Kamer ligt een voorstel dat regelt dat partijen leden moeten hebben. De kans is groot dat het wordt aangenomen en dan kan de PVV verboden worden. Wilders is het enige lid. Naar het begin van dit kwartaal