www.sailing-dulce.nl

Logboek 2022/2 Lente en oorlog

Muziekcorps De Bazuin marcheert op Koninginnedag over het Eind. Circa jaren 60. Op de achtergrond de voorganger van ons huis (fotograaf onbekend)
Muziekcorps De Bazuin marcheert op Koninginnedag over het Eind. Circa jaren 60. Op de achtergrond de voorganger van ons huis (fotograaf onbekend)

Direct naar

het laatste

verslag

 

De foto hierboven toont onze straat op Koninginnedag ergens in de jaren 60. Dat was toen nog op 30 april. Er is een optocht gaande voor kinderen met de Gorcumse Koninklijke Harmonie De Bazuin. In het midden op de achtergrond het huis op de plek waar sinds 1991 ons huidige appartementengebouw staat. Het werd in 1990 gesloopt maar de contouren kwamen terug in het nieuwe gebouw.

 

Opnieuw krijgen we een ongewis, nieuw kwartaal door de ouderwetse veroveringsoorlog van Poetin, die een einde maakt aan een tijdperk van vrede en voorspoed in Europa. Onze generatie heeft lang in die weelde kunnen leven. De oorlog brengt ons een toevloed van nieuwe vluchtelingen, verstoring van markten en mogelijk een economische recessie met hoge inflatie en armoede - als het daarbij blijft. Op de achtergrond woekert nog altijd een pandemie met risico op nieuwe, gevaarlijke virusvarianten. Tenslotte, vooralsnog nog meer op de achtergrond, de toenemende frequentie van extreme weersfenomenen in een snel opwarmend klimaat. Over onze eigen kwalen gaan we het niet hebben.

 

Dit seizoen willen we toch weer met onze Dulce op reis. Waren we vorige zomer in het noorden des lands en op de Waddeneilanden, dit jaar gaan we Zeeland weer eens in en hopelijk de Belgische kust langs. Zoals altijd: we zien wel, niks moet.

Gorinchem (22.90)

Gorinchem (22.90)

Vrijdag 01-04-2022

Gisteravond begon het rond 10 uur te sneeuwen. Dichte vlokken, klassiek beeld, maar na een uur was het weer weggedooid. Vanochtend bij het opstaan ligt er toch sneeuw, maar die dooit vrij snel weg. Meteen foto gemaakt bij het opstaan. In het belegerde Mariopol smolten ze sneeuw voor drinkwater.  Rond het middaguur is bij ons alle sneeuw verdwenen. Er staat een nare, gure noordoostenwind. Anna gaat op de fiets naar kleindochter Nikita en haar babydochter Zaila.

 

De Russen trekken meer troepen terug uit de regio ten noorden van Kiev en verplaatsen ze naar Belarus. Oekraïne meldt plunderingen door vertrekkende Russische soldaten. In de kolonne rijden gestolen personenauto's mee. De Britse inlichtingendienst meldt dat Rusland ongeveer 1200 tot 2000 man aan troépen uit de bezette regio in het noorden van Georgië verplaatst naar Oekraïne om te helpen bij de gevechten. Zonder veel ophef of verduidelijking ontslaat Zelensky twee 'verraders', hooggeplaatste generaals van zijn veiligheidsdienst. Twee dagen geleden was er een onbevestigde raketaanval op de Russische stad Belgorod, vlakbij Charkov. Gisteren was er een tweede. Twee Oekraïense helikopters zouden een groot brandstofdepot in brand hebben geschoten, aldus de gouverneur van het gebied. Er zouden acht olietanks in brand staan en nog acht andere tanks dreigen ook in brand te vliegen. Omwonenden moeten hun huizen verlaten. Het Kremlin reageert dat het vredesproces nu nog moeilijker is. Welk vredesproces?

     Oekraïne heeft het zwaar in de Donbas. Het Oekraïense leger meldt dat Izjoem in Russische handen is gevallen. Om de stad, tussen Charkiv en de Donbas, wordt al langer gevochten. Berichten over de terugtrekking van de Russen uit Tsernihiv en bij de rampcentrale van Tsjernobyl spreekt Oekraïne tegen. Ze hebben de fabriek van de kerncentrale wel verlaten. Eerder meldden bronnen rond de kerncentrale dat veel van de vertrekkende militairen acute stralingsziekte hebben en behandeld moeten worden in een speciaal medisch centrum in de stad Gom in Belarus. Volgens een voormalige toeristengids in Tsjernobyl liepen ze de stralingsziekte op toen ze loopgraven groeven in de omgeving van de ontplofte kerncentrale. Een deel van de berichten zijn onbevestigd. Deze voorvallen laten weer eens zien hoe onveilig kernenergie is en hoe gemakkelijk het in verkeerde of ondeskundige handen kan raken. 

     Het betalen met roebels voor Russisch gas zou vandaag ingaan. Het Kremlin heeft een doorzichtige list bedacht: Gazprom zet een financiële constructie op met twee 'derdenrekeningen', die het voor buitenlandse partijen mogelijk moet maken om via een omweg toch gewoon in euro's te blijven afrekenen.

     De voorzitter van het Europees Parlement, de Maltese Roberta Metsola, is per trein op weg naar Kiev. Tot zover de belangrijkste ontwikkelingen tot vandaag.

 

CovidBij het RIVM werden tot 10 uur vanochtend 21.788 nieuwe besmettingen gemeld, minder dan de 25.467 van gisteren. Op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen lagen 1706 coronapatiënten, 81 minder dan gisteren. Op de IC's waren het er 121, 6 minder dan gisteren. Er waren 9 coronadoden. Niemand heeft het nog over corona. Ernst Kuipers maakt in een brief aan de Tweede Kamer bekend dat Nederlanders vanaf 11 april na een positieve zelftest niet meer naar de GGD hoeven om dit te laten bevestigen. We gooien ons signaleringssysteem weg terwijl de pandemie nog woedt. The Guardian waarschuwt: 'As it stands, trying to ignore a disease that is still so unpredictable feels a bit like ignoring a hungry tiger in the undergrowth.' Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.91)

Gorinchem (22.91)

Zaterdag 02-04-2022

Ik heb weinig tot niets geschreven over het falende sanctiebeleid van onze regering. Te beschamend. Tezeer een farce. Maar het kan altijd nog erger. Nu komt er een coördinator die het uitvoeren van de sancties moet gaan regelen en die de spil wordt tussen de verschillende ministeries. ‘Iemand met gewicht’, zegt Wopke Hoekstra. Hij heeft al iemand op het oog die moet gaan 'zwaluwstaarten' en wil dat maandag bekend maken. Dus een soort superminister die alle andere betrokken ministers coördineren moet, iemand met gewicht die ze moet voorzitten. Aan wie denk je dan? Drie keer raden. En waarom doet die man zijn werk niet?

 

Ondanks de oorlog in Oekraïne gaan de Amerikaanse ruimtevaartprojecten door. Dat is goed, laat de mensheid alsjeblieft doorgaan met zaken die belangrijker zijn dan oorlogen voeren. De James Web ruimtelescoop is nog steeds bezig zijn systeem van infraroodcamera's af te stellen. Nog dit voorjaar of in de zomer vindt de lancering plaats van de maanmissie Artemis 1, nog niet met echte astronauten maar met poppen vol sensoren, die een heen- en terugvlucht zullen maken. Op de missie zullen 13 cubesats meeliften, kleine nanosatellieten die bij de maan in banen worden gebracht. De missie wordt uitgevoerd door de nieuwe Amerikaanse megaraket SLS-Block 1 (Space Launch System) met het ruimteschip Orion, ontwikkeld na de Spaceshuttles, en de Europese servicemodule, met Nederlandse zonnepanelen. Dit weekeinde houdt men een generale repetitie tot vlak voor het moment van lancering op het Kennedy Space Centre in Florida. Deze en de volgende Artemis-maanmissies zijn een voorbereiding op toekomstige bemande missies naar Mars, door de bouw van een ruimtestation bij de maan en een maanbasis. Artemis 2 zal volgens plan op 1 juni 2023 vertrekken en  een viertal ruimtevaarders in een terugkeerbaan om de maan heen sturen. Artemis 3 zal mogelijk in 2025 plaatsvinden met een bemande Orion en een maanlander eraan gekoppeld, waarmee twee astronauten naar het maanoppervlak zullen afdalen, voor het eerst sinds Apollo 17 in 1972.

 

De aftocht van de Russen in het noorden van Oekraïne: in het kielzog een spoor van landmijnen, plunderingen, verkrachtingen, dode Russen en vermoorde burgers, soms met de handen op de rug gebonden. Naakte, verkrachte vrouwen onder een deken met autobanden erop; een poging om de lichamen te verbranden. Onderwijl verhevigen ze de strijd in de Donbas. Gelezen in De Volkskrant van heden: Met de snelle terugtrekking van Rusland rond Kiev en Tsjernihiv wordt het duidelijk dat Moskou ‘prioriteit geeft aan een andere tactiek: focus op het oosten en zuiden, grote bezette gebieden controleren en daar een stevige voet aan de grond krijgen.’ Dat schrijft Michail Podoljak, adviseur van de Oekraïense president Zelensky, op Telegram.  ‘Onze partners moeten eindelijk begrijpen dat de ‘afghanisering’ die ze wensen en het langdurige en voor Rusland uitputtende conflict niet zal plaatsvinden’, vervolgt Podoljak. Rusland zal zich namelijk stevig ingraven in het oosten en zuiden, waardoor het zijn verlies van materieel en personeel kan beperken. Op die manier is het volgens Podoljak voor Oekraïne onmogelijk om een effectieve guerrillastrijd te voeren.

     Met 'Afghanisering' bedoelt Podoljak het onvermogen om een groot land als Oekraïne langdurig te bezetten, zoals achtereenvolgend de Russen en het Westen in Afghanistan ervoeren. En - voeg ik toe - de Amerikanen in Vietnam. Zo'n bezetting is zeer kostbaar en moeilijk vol te houden tegen verzetstrijders (zoals de Taliban), die in snelle, kleine groepen door het hele land opereren en gemakkelijk in de bevolking opgaan. Nu de Russen blijkbaar van koers veranderen en zich concentreren om in het oosten en zuiden tenminste een kleiner gebied te veroveren en de oude droom van Novorossiya te verwezenlijken, komt de situatie anders te liggen. Vrede is sowieso ver af.

 

Het is een koude dag met zon en wolken en een straffe oostenwind. Niet erg aangenaam. Toch rennen ze nog steeds voorbij, mensen in korte broeken en t-shirts. Ondanks de kou passeren er ook drie passantenboten door de sluisTessa en Lina-Mae komen 's middags op de thee.

 

CovidBij het RIVM werden tot 10 uur vanochtend 16.936 nieuwe besmettingen gemeld, minder dan de 21.788 van gisteren. Op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen lagen 1633 coronapatiënten, 73 minder dan gisteren. Op de IC's waren het er 125, 4 meer dan gisteren. Er waren 13 coronadoden. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.92)

Gorinchem (22.92)

Zondag 03-04-2022

De update van de gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten, was over de maand maart 2022 wat gestegen naar +0,15 graden Celsius ten opzichte van het 30-jarig gemiddelde 1991 - 2020. In februari was het slechts +0,01 graden. De lineaire opwarmingstrend blijft +0,13 graden per 10 jaarsperiode, te onderscheiden in +0,12 graden boven de oceanen en +0,18 boven de continenten. Flinke vorst vannacht. Het was de koudste 3 april ooit gemeten. In Winterswijk schaatsen ze op natuurijs en ach, Syp Wynia zakt er door. 'Die klimaatcrisis neemt nu toch een vreemde wending: koudste 3 april ooit', twittert hij. Wat een tegenvaller van een au fond intelligent mens: hij mist het elementaire verschil tussen weer en klimaat.

 

Vanmorgen waren er zware explosies te horen in de havenstad Odessa. Zware rook stijgt op boven de stad, er zouden een oliedepot en een raffinaderij bij de haven in brand geschoten zijn. Natuurlijk wil Poetin de stad veroveren voor de aansluiting met Transnistrië, anders is Novorossya niet compleet. Dan mist Oekraïne zijn laatste haven en wordt het een machteloze, landlocked state.

     Er komen steeds meer beelden vrij van de terugtrekking van de Russische troepen uit de regio's rond Kiev en Tsjernihiv, die tonen dat de Russen als beesten optraden tegen de lokale bevolking, ondermeer in de voorstad Boetsja. Voor hun vertrek haalden ze de mensen uit hun huizen en kelders en schoten ze op straat neer. Foto's van doden na massa-executies, dode burgers met de handen op de rug gebonden, naakte, verkrachte vrouwen onder een deken met autobanden erop gestapeld in een mislukte poging ze te verbranden. NOS Nieuws heeft de berichten later ook. Het is zó onvoorstelbaar dat het gebeurde in de 21e eeuw. Oorlogsmisdaden. De wereld moet zorgen dat ze er niet mee wegkomen. Poetin is onze aartsvijand. Iwan de Verschrikkelijke is terug. Je neigt ertoe de term 'Rus' te indentificeren met 'barbaar' en met 'Hun', zeker als je beelden ziet van interviews met bloeddorstige of onverschillige Russen in de straten van hun steden. Oekraïne moet uitgewist worden en Polen ook, zeggen ze. 'We nemen dat land voor onszelf'. 'We hebben ze in WO II niet vernietigd; we doen het nu'. Niettemin waren er weer demonstraties tegen de oorlog in 17 Russische steden; 200 demonstranten werder opgepakt. Tot dusver zijn 15.000 protesteerders tegen de oorlog in hechtenis genomen; een piepkleine minderheid. Dat zijn de echte helden. Alle misdaden worden mede gefinancierd door onze betalingen voor Russisch gas. We moeten er meteen mee stoppen; dan gaan we veromme maar in de kou zitten. De winter is trouwens zowat voorbij.

     Wereldwijd zijn er geschokte reacties op de beelden. Zo gaat het in veel oorlogen, zegt Ugur Üngör, hoogleraar genocidestudies aan de Universiteit van Amsterdam. 'Wat hier waarschijnlijk is gebeurd, is dat de Russen de veldslag niet hebben kunnen winnen en uit frustratie burgers hebben gedood die in verband worden gebracht met het Oekraïense leger. (...) Als bij onze politici nu pas het idee begint te dagen dat dit een misdadige bezetting is, dan zijn ze daar vijf weken te laat mee.'' Velen vragen dringend om veel zwaardere sancties. Terecht. Voor de volledigheid: het Kremlin ontkent de misdaden vandaag. Alle Russische militairen zouden op 30 maart de stad in het noorden al verlaten hebben, stelt het ministerie van Defensie in een gemakzuchtige verklaring. Alle gepubliceerde beelden van de veronderstelde moordpartijen zijn 'een provocatie door Oekraïne'.

 

Terug naar Nederland. Het is een frisse dag met wat regen, sneeuw of hagel en ook zon. We rijden naar Wormerveer waar de hele familie van Anna bijeen is om de verjaardag van Derrick (46) te vieren met een barbecue. Voor het eerste is baby Zaila, de jongste telg, van de partij. Ze wordt door de hele familie bewonderd (foto hier). Om half zes zijn we weer thuis.

 

Covid. De cijfers dalen snel. Bij het RIVM werden tot 10 uur vanochtend 12.387 nieuwe besmettingen gemeld, veel minder dan de 16.936 van gisteren. Op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen lagen 1624 coronapatiënten, 9 minder dan gisteren. Op de IC's waren het er 117, 8 minder dan gisteren. Er waren 7 coronadoden. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.94)

De scenario
De scenario's tot AD 2100 in het jongste IPCC-rapport.

Dinsdag 05-04-2022

De New York Times publiceert satellietopnames die het ruimtetechnologiebedrijf Maxar maakte van de Kievse voorstad Boetsja. Daaruit blijkt dat verschillende lichamen van dode burgers al weken op straat lagen. Jan Hunin, verslaggever voor de Vlaamse omroep VTM, vertelde gisteravond dat hij mensen in Boetsja sprak die zeiden dat de daders mogelijk Tsjetsjeense soldaten waren van de criminele dictator en Poetin-vriend Ramzan Kadyrov. Nu de Russische troepen het noorden van Oekraïne ontruimen komen er meer verhalen van wandaden aan het licht. Verhalen van verkrachtingen van vrouwen in het bijzijn van man en kinderen, van schijnexecuties; er zullen meer van die verhalen volgen. In het Oekraïense stadje Motizjin, ten westen van Kiev, vond men vijf lichamen in een kuil, onder wie dat van burgemeester Olga Soetsjenko. De dode lichamen van haar echtgenoot en hun zoon lagen er ook. Een politiewoordvoerder zei dat de armen van de slachtoffers op hun rug gebonden waren.

     Gisteren was de VN-Veiligheidsraad bijeen. De Russische VN-ambassadeur Nebenzya ontkende alle aantijgingen. Nepnieuws. Hij zal later vandaag met bewijzen komen. In die vergadering zal ook president Zelensky online spreken. Hij zal zeggen dat er uit andere bevrijde plaatsen nog hogere dodentallen zullen komen en zal oproepen tot een 'compleet en transparant onderzoek', zegt de NOS. De Russische publieke opinie negeert of ontkent de berichten, zoals de Duitsers dat deden in WO II. Lees bijvoorbeeld dit Twitterdraadje van een The Guardian-journalist.

     Duitsland neemt vandaag het beheer van Gazprom Germania over, een dochteronderneming van het Russische staatsconcern Gazprom. De onderneming was heimelijk bezig geweest om de in Berlijn gevestigde dochteronderneming te verkopen aan andere Russische bedrijven, mogelijk om een Duitse nationalisatie voor te zijn.

 

Ondertussen gaat de omvangrijke hergroepering van de Russische invasietroepen voort. Een flink deel van die troepen bevindt zich volgens de VS al in Belarus om op krachten te komen en opnieuw bevoorraad te worden. Het duurt niet lang meer voor zij via Rusland, zo waarschuwt Het Witte Huis, oost- en zuidwaarts zullen trekken voor een massale inzet in de Donbas en het zuiden van Oekraïne. Rusland roept ook 60.000 extra reservisten op voor deze nieuwe fase in de oorlog. Poetins laatste troefkaart? Zonder zware wapens maken de Oekraïense verdedigers weinig kans tegen zo'n overmacht. Zelensky vraagt dringend om tanks, pantserwagens en artillerie. De VS zullen voor het eerst een partij tanks leveren. Mogelijk worden ook T-72-tanks, die Oost-Europese lidstaten van de NAVO nog bezitten, met hulp van de VS naar Oekraïne gebracht. Tsjechië besluit vandaag om als eerste land meerdere T-72 tanks en BVP-1 infanteriegevechtsvoertuigen te sturen. Volgens de Britse minister van Defensie Ben Wallace zullen ook artilleriestukken voor de lange afstand (houwitsers), pantserwagens en antiraketsystemen worden geleverd. Deze laatste moeten de Russische aanvallen met kruisraketten vanaf schepen in de Zwarte Zee gaan bestrijden.  Een nieuwe stap van escalatie. De Russische ambassadeur in Londen, Andrei Kelin, zei dreigend dat Moskou niet lijdzaam zal toekijken. ‘Dit zijn nieuwe, vrij nauwkeurige precisiewapens. Ze verergeren de situatie alleen maar en maken de strijd nog bloediger. Natuurlijk zullen ze legitieme doelen zijn voor ons leger als ze de grens met Oekraïne overgaan.’

 

De EU-landen bespreken vandaag nieuwe sancties, waaronder een invoerverbod op Russische kolen en olie. Opvallend is dat de Russische roebel, die na de invasie sterk in waarde daalde, nu weer evenveel waard is als in het begin van de oorlog. Deskundige zeggen dat 'het kunstmatige coma' van de munt, dat de Russische centrale bank toepaste, werkt door een verbod op het omwisselen van roebels in buitenlandse valuta en een draconische renteverhoging, maar de belangrijkste oorzaak zijn de voortgaande gas-. kolen- en olieleveranties. Door de Europese afhankelijkheid van Russische energie vloeit er dagelijks zo'n 850 miljoen euro vanuit Europa naar Poetins oorlogskas, berekende de Brusselse denktank Bruegel. Dat is 42 procent van Poetins export. Duidelijk is dat alleen importverbod op Russische energie werken zal. Het Institute of International Finance raamt dat een Europese ban op Russische energie de economie van Rusland tegen het eind van dit jaar met 40 procent zou kunnen doen krimpen. Dat zou de Duitse economie een krimp van slechts 3 procent kosten, berekenden Duitse economen, minder dan in 2020 tijdens de coronapandemie, toen de Duitse economie 4,5 procent kromp.

     Vanmiddag wordt het vijfde sanctiepakket van de EU bekend dat de Commisie aan de regeringsleiders gaat voorleggen. Het gas blijft er buiten. Wel wil de Commissie een importverbod op Russische steenkool, goed voor een omzet van 4 miljard euro per jaar. Verder moet het voor schepen uit Rusland verboden worden om in EU-havens aan te leggen en wil de Commissie voor nog eens 10 miljard aan exportverboden opleggen. Veel Russische zeeschepen hebben allang van vlag gewisseld.

 

Tussen al het oorlogsnieuws valt het derde rapport van het IPCC nauwelijks op. 'De kans dat de opwarming van het klimaat beperkt blijft tot 1,5 graad Celsius lijkt zo goed als verkeken', schrijft De Volkskrant. De CO2-uitstoot groeide wereldwijd nog nooit zo hard als in het afgelopen decennium. Zelfs de beperking tot twee graden opwarming aan het eind van de eeuw is moeiijk haalbaar. Om dat te bereiken moet de mondiale uitstoot aan het eind van dit decennium een kwart lager zijn. De kans op een veel tragere energietransitie is groot. In dat geval is een rampzalige opwarming van 3 tot 4 graden in AD 2100 haast onvermijdelijk. Zie hierboven. Bij zulke stijgingen is de aarde op heel veel plekken voor eeuwen niet meer leefbaar. Afrika ten zuiden van de sahara wordt onbewoonbaar, eilandstaten en kustgebieden overstromen.

 

Kleiner leed. De stoomsleepboot Jan de Sterke, die tegenover onze Dulce in de haven ligt, werd vannacht opengebroken. 'Naast vernielingen en inbraakschade zijn er ook spullen verdwenen. Waaronder de AIS navigatie apparatuur', melden ze op FB. Snel loop ik naar onze boot. Daar is alles in orde. Volop regen vanmorgen, 's middags redelijk droog. Boodschappen. Anna heeft in de middag de bovenbuurvrouw op bezoek.

     CovidBij het RIVM werden tot 10 uur vanochtend 14.081 nieuwe besmettingen gemeld, wat meer dan de 10.796 van gisteren. Op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen lagen 1636 coronapatiënten, 52 minder dan gisteren. Op de IC's waren het er 103, 1 minder dan gisteren. Er waren 14 coronadoden. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.95)

Gorinchem (22.95)

Woensdag 06-04-2022

Gaat deze oorlog lang duren of wordt hij nog voor de zomer beëindigd? Voorzichtig gok ik op het eerste. Poetin heeft zich met de invasie in Oekraïne immers in een moeras begeven waar hij moeilijk weer uit kan kruipen, zou ik zeggen. Een nederlaag voor Rusland is onaanvaardbaar, het zou een afgang zijn die hem zijn kop zou kosten. Vandaar dat de terugtrekking en verplaatsing van zijn troepen bij Kiev en in het noordoosten van Oekraïne krachtig gepresenteerd moet worden als een strategische herschikking, die later geframed kan worden als een overwinning: de verovering van Novorossiya en de bevrijding van de Russischsprekende bevolking in dat gebied. De vraag of al die mensen dat wel willen - velen niet -  is irrelevant. Het taaie verzet van Mariopol laat zien dat zelfs dat afgeslankte oorlogsdoel een lange en hevige strijd kan vergen en dan zijn de historische havenstad Odessa en de verbinding met de Russische troepen in Transnistrië er ook nog.

     Er zouden machtsdenkers in Westerse denktanks, in het Pentagon en bij de NAVO zijn die zo'n langdurige oorlog wel gunstig vinden. 'Bleeding the Russians' heet die opvatting, die niet van cynisme ontbloot is. 'In dit scenario vervullen de Oekraïners de rol van het anti-Russische Afghaanse verzet in de jaren 1979-1989', schreef Luuk van Middelaar een week geleden in de NRC. Uiteindelijk droeg bijvoorbeeld het militaire échec in Afghanistan sterk bij aan de val van de Sovjet Unie in 1991. Hoe langer de oorlog duurt en hoe meer bodybags bij Russische gezinnen afgeleverd worden, hoe gevaarlijker het wordt voor het regime van Poetin. Zelensky doorziet dit scenario prima, denkt Van Middelaar, aangezien hij onlangs in een interview tegen The Economist zei: 'Sommigen in het Westen vinden een lange oorlog prima, omdat die Rusland uitput, zelfs als het tot Oekraïnes ondergang leidt en veel Oekraïense levens kost. Dat is zeker in het belang van sommige landen.' Een paar dagen eerder onderschreef de historicus Niall Ferguson dezelfde gedachtengang in Bloomberg Opinion. Het leegbloeden-scenario impliceert dat het Westen ook na een Oekraïense nederlaag een intensieve guerilla tegen de Russen van wapens en fondsen zal blijven voorzien om te verhinderen dat Rusland zich uit het moeras zal kunnen terugtrekken. Het zou verklaren dat de Amerikanen tot dusver geen enkel vredesinitiatief namen en Poetin voortfurend zwartmaken door hem - overigens terecht - een oorlogsmisdadiger te noemen.

     Maar die strategie loopt uit op een mislukking, voorspelt Ferguson: 'Biden is making a colossal mistake in thinking he can bleed Russia dry, topple Putin and signal to China to keep its hands off Taiwan.' Want het is essentieel om Poetin niet te provoceren tot verdere escalatie, die tot betrokkenheid van de NAVO zou leiden en tot Amerikaanse slachtoffers. Ondertussen kan het Kremlin nog steeds enkele minder ontvlambare stappen zetten, bijvoorbeeld door een tweede front in het noordwesten laten (her)openen door een aanval van Witrussische troepen op Lviv, nodig om het Oekraïense verzet te verdelen en ook de aanvoer van wapens via Polen te belemmeren. In de tweede plaats is China allang niet meer de kleinere partner van de Russen zoals in de Koude Oorlog, integendeel, de rollen zijn omgekeerd, China is nu de echte grootmacht. Zonder Chinese steun, openlijk zowel als in het geheim, zal het Poetin op den duur niet meevallen om te overleven, denk ik. Zoals hij de kleine dictator Loekasjenko in het zadel houdt, zal Xi Jinping op zijn beurt Poetin overeind willen  houden en diens afhankelijkheid willen vergroten door hem, liefst niet al te opvallend, bij te staan. Poetins nederlaag is niet in het belang van China. Een krachtige kongsi van autoritair-kapitalistische landen om het Westen verder in een hoek te drijven zonder de wereldeconomie al teveel te verzwakken, is dat wel.

 

Terwijl de wereldgeschiedenis een enorme draai neemt zijn er in Nederland hele belangrijke ontwikkelingen. De douane heeft 14 megajachten van Russische oligarchen aan de ketting gelegd. Wopke schreef het terstond aan het parlement. Is dat de invloed van Stef Blok? En dan Hugo de Jonge, die steeds duidelijker blijkt de Kamer verkeerd te hebben geïnformeerd. Hij heeft zich wél volop bemoeid - 'direct en amicaal' - met de mondkapjesdeal waarmee CDA-partijgenoot Sywert miljonair werd. Dat blijkt uit interne communicatie die vandaag plotseling is vrijgegeven door het ministerie van VWS, een dag voordat hij morgen in het parlement aan de tand wordt gevoeld en waar De Volkskrant bijna een jaar tevergeefs om vroeg. Gaat Hugo morgen nu 'inside pissing out of outside pissing in' om zijn hachje te redden? Pissing in zijn broek, denk ik.

 

Grijze dag met steeds meer regen. Anna gaat bij Nikita en haar baby langs. CovidBij het RIVM werden tot 10 uur vanochtend 13.054 nieuwe besmettingen gemeld, wat minder dan de 14.081 van gisteren. Op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen lagen 1523 coronapatiënten, 113 minder dan gisteren. Op de IC's waren het er 95; 7 minder dan gisteren. Er waren 12 coronadoden. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.96)

Hoge prijzen voor energie zijn de voornaamste oorzaak van de snel stigende inflatie.
Hoge prijzen voor energie zijn de voornaamste oorzaak van de snel stigende inflatie.

Donderdag 07-04-2022

Het slechte nieuws stapelt zich op in deze rare tijd. De inflatie stijgt hard door. Voor ons land lag die in maart, vergeleken met maart 2021, op 9,7%. Dat is de grootste stijging sinds april 1976. Volgens de voor de EU geharmoniseerde methode, die ook de huurprijzen meetelt, is het nog hoger: 11,9%. De grafiek hierboven laat goed de oorzaak zien: de sterke stijging van de energieprijzen. Gas, elektriciteit en stadsverwarming waren 157 procent duurder dan vorig jaar maart. Dat is het gevolg van de opeenvolging van rampen: de coronapandemie, die de wereldwijde productie- en transportketens verstoorde, en vervolgens de Russische invasie in Oekraïne. Maar ook draagt het voortgezette beleid van de ECB om alsmaar meer geld te scheppen met de aanschaf van staatsobligaties er sterk aan bij. Na de bankencrisis en de eurocrisis trachtte de ECB daarmee vanaf 2010 de economische stagnatie te doorbreken. Quantative easing heet dat.

     De door de ECB gecreëerde geldmassa's kwamen echter in eerste instantie niet bij gewone burgers terecht, maar bij rijke beleggers en vermogenden, zeggen drie topeconomen in De Volkskrant van gisteren. Die investeerden helaas veel te weinig in ontwikkeling en innovatie, maar vooral in financiële producten, vastgoed en jachten. En in nutteloze bedrijfsfusies, voeg ik toe. Het gevolg: stijgende aandelenkoersen en huizenprijzen. De arbeidsinkomens bleven achter. Het ECB-beleid van verruiming van de geldvoorraad gaat echter nog steeds door, ondanks het feit dat de Europese economieën na de dip van de pandemie snel opveerden en er nu sprake is van sterke groei en een overspannen arbeidsmarkt. Daar komen de kwistige sommen aan coronasteun voor bedrijven en de miljarden euro's voor de maatschappelijke crises (stikstof, klimaat, gevolgen van sancties) nog bovenop. Met name het geld van de steunpakketten kwam nu ook bij burgers terecht, dat wil zeggen bij MKB'ers en ZZP'ers. Met het aantrekken van de economie en de verstoring van de grondstoffenhandel kan het niet verbazen dat piekende inflatiecijfers het gevolg zijn, met een groot risico op een heilloze loon-/prijsspiraal. In De Volkskrant dringt het drietal vooraanstaande economen aan op het stoppen van het opkoopbeleid van de ECB: 'hoe meer geld er in omloop is, hoe minder het uiteindelijk waard wordt'. Sommigen vrezen dat het al te laat is. 'Er bestaat een aanzienlijk risico dat de inflatie straks alleen onder controle kan worden gebracht met snelle renteverhogingen die een grote recessie en een nieuwe eurocrisis veroorzaken.’

     Oorlog, hoge inflatie, felle loonconflicten en een ontevreden bevolking. Het is een giftige mix die in de geschiedenis vaak kwalijke ontwikkelingen voortbracht.

 

Oorlog kent altijd excessen aan beide kanten, dat blijkt maar weer. Na de gruwelbeelden van honderden door Russische troepen gedode burgers in de voorsteden rond Kiev en elders in het noorden van Oekraïne, verschijnen er nu ook beelden van het doodschieten van krijgsgevangen of gewonde Russische soldaten door Oekraïeners. The New York Times kwam gisteren met geverifieerde beelden, gruwelijk om naar te kijken, die maandag waren gemaakt in een dorp ten westen van Kiev. Het is eerder gebeurd, maar ik weet niet meer wanneer en waar. Zelensky veroordeelde het; de betrokken soldaten zouden vervolgd worden, beloofde hij.

 

Het nieuwe (vijfde) sanctiepakket van de EU bevat een boycot van kolen uit Rusland. Maar de Duitsers kregen het voor elkaar dat het pas half augustus zal ingaan. Dat land is de belangrijkste importeur van Russische kolen in de EU. De Europese financiering van Poetins oorlog blijft voorlopig voor het grootste deel doorgaan. Estland maakt bekend voor het eind van dit jaar te zullen stoppen met het importeren van Russisch gas.

 

Het is een onstuimige dag. Het KNMI heeft code geel ingesteld. Veel slagregens in de ochtend, daarna is het een tijd kalmer. We gaan niet sporten want Anna heeft migraine. Morgen halen we het weer in. Wel kijken we of de boot goed ligt. Hij rukt aan de lijnen maar het ziet er goed uit. De lekkages vallen mee. Een groot deel van de dag volg ik de livestream van het kamerdebat over de mondkapjesdeal met Sywert van de Lienden. Een warrig gedoe met twee ministers, de huidige en de vorige. Rutte is niet aanwezig, dus zal de coalitie niet in gevaar komen.

 

CovidBij het RIVM werden tot 10 uur vanochtend 12.840 nieuwe besmettingen gemeld, wat minder dan de 13.064 van gisteren. Op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen lagen 1498 coronapatiënten, 25 minder dan gisteren. Op de IC's waren het er 97; 2 meer dan gisteren. Er waren 9 coronadoden. Naar het begin van dit kwartaal

 

 

Gorinchem (22.97)

Gorinchem (22.97)

Vrijdag 08-04-2022

Hoe de oorlog in Oekraïne de verhoudingen in Europa verandert. Het sinds WO II neutrale Finland voelt zich steeds meer bedreigd door zijn buurland en overweegt serieus om bescherming te zoeken onder de vleugels van de NAVO. De grens tussen beide landen is 1300 kilometer lang. De Finse minister van buitenlandse zaken Pekka Haavisto van de Groene Partij liet van de week vanuit Brussel weten dat het land binnen enkele weken uitsluitsel over toetreding zal geven.

     Ondertussen bereiden de Russen een grote slag om de Donbas voor. Het offensief zou over drie of vier dagen kunnen beginnen. Eenheden uit het noorden zouden arriveren per trein en nemen stellingen in, maar volgens de VS en de NAVO zullen de meeste militairen die de afgelopen tijd de regio Kyiv verlieten, pas binnenkort naar de Donbas worden overgebracht. Het gaat om zo’n veertig gevechtseenheden, van elk duizend soldaten, die nu in Belarus bijkomen van de gevechten. Tot donderdag waren er volgens het Pentagon nog geen militairen van deze eenheden naar de Donbas gestuurd. Als de aanval losbreekt zullen de Russen proberen de Oekraïense troepen - ca. 40.000 man - in te sluiten. Cruciaal voor de omsingeling is de inname van de stad Slovjansk, ten noordwesten van de Donbas. De Russen maken zich op om vanuit Izjoem, dat vorige week werd ingenomen, op te rukken naar Slovjansk. ‘De volgende cruciale slag van de oorlog’, zo wordt de strijd om Slovjansk genoemd door de Amerikaanse militaire denktank Institute for the Study of War, die de oorlog nauwgezet volgt. ‘Als het Russische leger er niet in slaagt om Slovjansk te veroveren, zal de Russische campagne om Loehansk en Donetsk helemaal in te nemen waarschijnlijk mislukken.’ 'Oekraïne heeft in de Donbas de sterkste eenheden gelegerd’, aldus Tom

Middendorp, de voormalige Commandant der Strijdkrachten. Hij denkt dat de slag lang zal duren.

Poetin heeft zeer dringend een zege nodig. Ondertussen schieten zijn soldaten een spoorwegstation in Kramatorsk in puin. Oekraïense troepen waren daar niet; het station zou gebruikt worden voor de evacuatie van vluchtelingen uit de Donbas. De perrons waren volgepakt met volkomen weerloze, onschuldige mensen, vooral vrouwen, kinderen en ouderen. Tot dusver zijn er zeker 50 burgerdoden geteld, onder wie 5 kinderen, en meer dan 100 gewonden. Men vond er de restanten van een Russische raket.

 

Merkwaardig nieuws. Het Russische bedrijf Gazprom weigert de grote, ondergrondse gasopslag Bergermeerreservoir bij Bergen te vullen. Om te voorkomen dat Nederland de komende winter energie tekort komt moet er juist nu al voldoende gas worden opgeslagen. Anders dan de andere opslagruimtes wordt deze commercieel geëxploiteerd; de Nederlandse staat heeft er geen invloed op. Het staatsbedrijf Taqa uit Abu Dhabi heeft 60 procent in handen en is dus feitelijk de baas. De Nederlandse overheid bezit via staatsbedrijf Energiebeheer Nederland (EBN) de andere 40 procent van de aandelen. Gazprom heeft vulrechten. De bodem is nu in zicht. Bergermeer is op dit moment voor nog geen 10 procent gevuld, en het vullen kost tijd: zo’n 150 dagen. Als Gazprom het nalaat en het volume de komende maanden, het zogeheten vulseizoen, opnieuw leeg laat dreigt er komende winter een gastekort in Nederland. Er is nog twee weken tijd voor minister Jetten om een oplossing te vinden.

 

Het debat over de betrokkenheid van Hugo de Jonge bij de kwalijke mondkapjesdeal met Sywert liep gisteravond af op de manier die onder Rutte gebruikelijk is geworden: zo lang mogelijk ontkennen, tenslotte fouten erkennen, excuses maken en gewoon verder gaan. Niks geen nieuwe bestuurscultuur, waar ik trouwens nooit in heb geloofd. De hypocrisie druipt ervan af: 'Ik dank de Kamer dat ik mijn fouten kan erkennen.' Dit is Nederland, ik heb me brakend afgewend.

 

In het noorden regent het maar bij ons is het een droge, niet onaangename dag. Ik ga alleen sporten want Anna voelt zich nog niet honderd procent. Toch doet ze onderwijl de boodschappen. 's Middags een vergadering van de Gorcumse Poëzieroute over het 10-jarig jubileum op 10 juni a.s.

 

CovidBij het RIVM werden tot 10 uur vanochtend 10.903 nieuwe besmettingen gemeld, wat minder dan de 12.840 van gisteren. Op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen lagen 1440 coronapatiënten, 58 minder dan gisteren. Op de IC's waren het er 110; 13 meer dan gisteren. Er waren 14 coronadoden.

     Hiermee komt er na 647 dagen (sinds 2 juli 2020) een gedeeltelijk einde aan de dagelijkse corona-update: het RIVM publiceert geen open data meer in het weekend. Vanaf maandag 11 april wordt een PCR test in de meeste gevallen ook niet meer geadviseerd. Het is lastiger om vanaf nu de ontwikkeling van de pandemie te volgen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.98)

Gorinchem (22.98)

Zaterdag 09-04-2022

'Natuurkundigen plaatsen potentiële bom onder ons begrip van de werkelijkheid', kopt De Volkskrant in een artikeltje van wetenschapsredacteur George van Hal vanmorgen. Nou, dat wil ik wel eens zien. In de deeltjesversneller van Fermilab hebben 400 fysici na tien jaar zoeken in de data van deeltjesbotsingen uitgevonden dat het W-boson, het deeltje dat de zwakke kernkracht overbrengt, veel zwaarder is dan men dacht. De nauwkeurigheid van de vondst is duizelingwekkend: een foutenkans van niet meer dan 3 op een biljoen ofwel een zekerheid van 7 sigma. Méér dan bijvoorbeeld bij de eerste waarneming van het Higgsdeeltje in 2012 bij CERN. Dat was met een zekerheid van 4,9 sigma (1 op een miljoen). Hun artikel in Science heeft de uitdagende kop 'An upset to the standard model'. Dat moet ik ook nog zien. Het fameuze Standaardmodel van de Deeltjesfysica, dat nu ongeveer vijftig jaar oud is, gaat natuurlijk niet met één meting ondersteboven. Het nieuwe resultaat wijkt af van andere metingen bij onder meer CERN in Genève. De metingen van het gewicht van het W-boson weken wel vaker wat af, maar nooit zoveel als nu gevonden (zie hierboven). Pas meerdere metingen die de vondst in Fermilab bevestigen kunnen het model aan het wankelen brengen. Dan zou het inderdaad een revolutie in het land van de elementaire deeltjes zijn, met sterke aanwijzingen voor meerdere volstrekt nieuwe deeltjes én fundamentele natuurkrachten dan in het huidige standaardmodel. Komt er compleet nieuwe natuurkunde aan? Dat wachten we even af.

 

Bij het opstaan is het bewolkt. Meteen dreunt er een onweersklap. Eén. Daarna een korte, felle hagelbui en vlak daarop valt schel zonlicht binnen. Als het droog is lopen we naar de binnenstad om bij een juwelier een nieuwe trouwring voor me te bestellen. Die krijg ik op mijn verjaardag later deze maand. de vorige ring viel afgelopen zomer in het water bij het aanleggen van de boot in Enkhuizen. Daarna lopen we langs bij restaurant De Beren aan de Grote Markt, om voor zondagmiddag 1 mei een lange en feestelijke lunch te reserveren voor de familie, ook al voor mijn verjaardag. Ja, je wordt maar één keer 75.

      Sinds een week of twee lees ik weer het doktersblad Medisch Contact, tijdens mijn werkzame leven decennialang vaste lectuur. Toen we in 2007 met Dulce vertrokken was ik ermee gestopt. Nu heb ik maar weer eens een proefabonnement genomen. Het is leuk om het weer te lezen; het blad is nog even levendig als vroeger. 's Middags is het weer een stuk rustiger dan vanochtend. vanavond onze eerste aspergemaaltijd van 2022.

 

Het Russische leger trekt volgens het Amerikaanse ministerie van defensie duizenden extra soldaten samen aan de grens bij de Oekraïense stad Charkov. Bij de Russische grensstad Belgorod groeperen zich tien bataljons, wat zou duiden op zeker zesduizend extra manschappen. De hernieuwde aanval op de Donbas zal gauw beginnen, de relatieve kalmte - de bombardementen gaan gewoon door - heeft alles van een dreigende stilte voor de storm. Er is wereldwijde woede over de Russische oorlogsmisdaden, nou ja, bij westerse leiders dan, de rest van de wereld blijft tamelijk onverschillig en zwijgt. Het betreft onder meer het bombarderen van vluchtelingen in het station van Kramatorsk, waar ik gisteren over schreef, en de massamoorden in het stadje Makariv, 70 kilometer ten westen van Kiev. Dat werd op 22 maart door de Russen ontruimd. Volgens de burgemeester is 40 procent van het stadje verwoest en trof men er 132 gedode burgers aan. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.99)

Gorinchem (22.99)

Zondag 10-04-2022

Persbureau Reuters meldt vanmorgen een nieuw massagraf, waar tientallen lichamen van vermoorde burgers begraven zouden zijn. Het betreft Boezova, een dorp bij Kiev. Het bericht kon nog niet geverifieerd worden en blijkt later op een misverstand te berusten. Rusland heeft te weinig soldaten en is begonnen met het rekruteren van veteranen die al sinds 2012 niet meer in militaire dienst waren, zegt het dagelijks bericht van Britse Ministerie van Defensie. Daarmee probeert het Kremlin de ‘toenemende verliezen’ in de oorlog te compenseren. Ook in Transnistrië, de opstandige regio langs de rivier de Djnester in Moldavië die in handen is van pro-Russische separatisten, zou Rusland proberen soldaten te werven om de strijdkrachten te versterken.

Niet alleen Orban is een Poetin-vriend. Vandaag verschijnen en beelden op Twitter van een pro-Poetin demonstratie in Limassol, Cyprus. In die stad wonen veel rijke Russen en wordt daarom lokaal Moscow of Cyprus genoemd. Er was een tegendemonstratie vóór Oekraïne. De regering in Nicosia stemt tot nu toe altijd keurig mee met de EU-resoluties die Rusland veroordelen.

 

Op het front van de Verlichting tegen de donkere krachten van de irrationaliteit is er vandaag een nieuw gevecht: de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Aanvankelijk lag Macron ver voor in de peilingen, maar Marine Le Pen rukt op. Ze heeft electoraal de wind in de rug gekregen van de snelle inflatiestijging, mede door de sancties tegen Rusland. Le Pen profiteert er nu van met een (overigens onbetaalbaar) programma voor koopkrachtbehoud: verlagen van belastingen op levensmiddelen en energie, vrijstelling van inkomstenbelasting voor jongeren en dergelijke. Ze wil het allemaal betalen door het tegenhouden van migranten, het sluiten van opvangcentra en ze wil buitenlanders minder recht dan Franse burgers geven op werk, sociale huisvesting en uitkeringen. Priorité nationale. Dat is in strijd met het Europese gelijkheidsbeginsel. En natuurlijk wil ze hoofddoekjes op straat verbieden. Poetin kan weer een bondgenoot worden als de vrede weerkeert, zegt ze, en ze wil bovendien Franse wetgeving boven de Europese wetgeving plaatsen, net als de Polen. Een verzwakking van de EU dreigt, zeker als ze in juni ook nog de parlementsverkiezingen wint. Het is vrijwel zeker dat Macron en Le Pen het over twee weken tegen elkaar moeten opnemen in de tweede ronde.

 

Er lijkt intussen schot te komen in de energietransitie. In de afgelopen week kwam voor het eerst het aandeel van duurzame energie (volgens de IPCC-defintie) in ons land boven de vijftig procent. Zie hieronder. Wat waren de vorige records: 2018: 23% 2019: 30% 2020: 36% 2021: 46% 2022: 54% (tot nu toe).

 

  

Michel Kerres inventariseert in de NRC de steun in de wereld voor het Westen (VS, EU, VK, Canada, Australië, Nieuw Zeeland, Zuid Korea, Japan en minder luid: Singapore en Taiwan). Hij ziet een driedeling ontstaan met een tweede groep van landen die Rusland steunen: de Russischsprekende vazalstaten zoals Kazachstan en Belarus, verder China, Noord Korea, Vietnam, Iran, Syrië, Algerije, Mali, Ethiopië, Eritrea, Gabon, Zimbabwe, Cuba, Nicaragua en Bolivia. De derde groep is heel groot en gevarieerd. Ze bestaat uit landen die zijn best doet niet te kiezen, zoals India, Indonesië, Saoedie-Arabië, Irak, Zuid-Afrika, Angola, Egypte, Brazilië en Mexico. De laatste groep doet wat denken aan de beweging van ongebonden landen vanaf 1961, die opteerden voor een tussenpositie in de Koude Oorlog. De beweging bestaat formeel nog steeds maar raakte na het uiteenvallen van het Sovietblok op de achtergrond. Ik denk zelf eerder aan een nieuwe wereld met vier blokken: de democratische staten (het Westen), China met zijn invloedsfeer, een verzwakt Rusland met vazalstaten en de landen die niet willen kiezen.

 

De BBC interviewt vandaag Dr Andrei Illarionov, van 2000 - 2005 senior adviseur voor economie van Poetin. Hij verliet destijds het Kremlin uit protest tegen het buitensporig gewelddadig optreden van Russische troepen bij de gijzeling van kinderen in Beslan. Hij ergerde zich ook aan de uitverkoop van Rusland aan criminelen en avonuriers, de latere oligarchen. Sindsdien leeft hij in de VS. Volgens hem neemt Poetin de dreigementen van westerse landen om hun energiegebruik terug te schroeven, niet serieus. Als het westen 'would try to implement a real embargo on oil and gas exports from Russia... I would bet that probably within a month or two, Russian military operations in Ukraine, probably will be ceased, will be stopped', zegt hij. Naar het begin van dit kwartaa

Gorinchem (22.100)

Gorinchem (22.100)

Maandag 11-04-2022

Het verschil in de opvang van vluchtelingen tussen Oekraïeners en overigen, zoals mensen uit Syrië, Afghanistan of Afrikaanse landen, is stuitend. Alsof het in het laatste geval om een mindere soort gaat. Wat een slechte beurt maakt ons land! Burgemeester Schuiling van Groningen bezocht gisteren Ter Apel. Oekraïeners hoeven daar niet naar toe. Hij schaamt zich voor de omstandigheden daar: 'Kinderen spelen er tussen het afval. Op een festivalterrein zijn oneindig betere sanitaire voorzieningen. (...) Ons eigen Lampedusa'. Onder hen zijn statushouders, nota bene erkende vluchtelingen met verblijfstatus, voor wie nergens woningen te vinden zijn. Ik herinner me met schaamte dat Gorcum vorig jaar weigerde die mensen tijdelijke opvang te bieden in het leegstaande belastingkantoor. De staatsecretaris dwong het toen af, wat later niet wettelijk geoorloofd bleek. Maar toen zaten ze er al. Vorig jaar schreef de GGD twee rapporten over de leefomstandigheden in de noodopvang Ter Apel, zegt Schuiling. 'Er hangt een penetrante rioollucht in de opvangtenten, en urinoirs zitten vol met urine en bruine drab. Er is kans op besmettingen en infectieziekten, er is nul privacy en het is brandgevaarlijk.' Zijn collega-burgemeesters in het land 'steken geen vinger uit' en zeiden dat hij 'niet zo moest polariseren'. Fijne collega's.

 

Er is toch een massagraf gevonden in het dorp Boezova ten westen van Kiev, volgens The New York Times. Het wordt bevestigd door het Britse ministerie van defensie en het gaat om tientallen burgers. Op de afbeeldingen zijn verkoolde lichamen te zien, op elkaar gestapelde lijken en een man in een veld met een kogel in het hoofd. De lichamen lagen volgens de krant langs snelweg M06, die in westelijke richting vanuit hoofdstad Kiev naar de plaats Zjytomir voert. De handen van sommige slachtoffers waren vastgebonden en anderen waren pal naast hun auto door het hoofd geschoten en werden verbrand. CNN vertoonde een paar dagen geleden de gruwelijke video hierboven, waarin Russische soldaten onderling praten over moord op burgers, de verkrachting van een 16-jarig meisje en het roosteren van een hond. Hunnen.

     Zelensky waarschuwde zijn landgenoten in een videoboodschap dat er zwaardere Russische aanvallen in het oosten van het land op komst zijn. Satellietfoto's tonen militaire kolonnes in Rusland van tientallen kilometers richting Donbas. De Britten waarschuwen maandag ook voor een Russische aanval met fosforgranaten, die een uiterst brandbare stof bevatten die temperaturen kan veroorzaken tot 800 graden Celsius. Het kan deze en de volgende week erg zwaar worden. Poetin heeft een nieuwe legerleider benoemt, generaal Alexander Dvornikov (60), 'een oudgediende die niet terugschrikt om stevig huis te houden in civiel gebied', meldt De Volkkrant. Zo was hij begin deze eeuw betrokken bij de tweede Tsjetsjeense oorlog, waarna hoofdstad Grozny van de Verenigde Naties het predicaat ‘meest verwoeste stad op aarde kreeg.’ Daarna was hij bevelvoerder over de de Russische militaire operatie in Syrië. Hij moet het gedeukte imago van Poetin en het gedemoraliseerde Russische leger opkrikken. Dat was niet in staat om snel het strategisch doel van de invasie te realiseren: de inname van de Oekraïense hoofdstad. Nu moet Dvornikov het gezicht redden met een volstrekt secundair doel: de Donbas inclusief Mariopol en de strook naar De Krim. Zoals gezegd, dat zal niet zachtzinnig gaan.

     Kan Rusland de oorlog volhouden? Tja. Het ratingbureau Standard & Poor gaf afgelopen week Ruslands kredietwaardigheid de laagst mogelijke beoordeling. Dat houdt de verwachting in dat het Kremlin binnenkort zijn schuldenverplichtingen aan buitenlandse geldverstrekkers niet meer kan nakomen en de status van wanbetaler krijgt.

     De olieprijs is ondertussen flink gedaald en nu weer op het niveau van voor de oorlog: 99 dollar voor een vat Brent-olie. De oorzaak zouden de lockdowns iin China zijn, waardoor het land minder olie nodig heeft. Ook benzine aan de pomp is goedkoper. De prijs is  nog maar een paar centen hoger dan voor de oorlog. Maar dat is dus wel inclusief de accijnsverlaging van 17 cent die sinds 1 april geldt.

 

Zoals verwacht won Macron de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Frankrijk en krijgen we over twee weken een herhaling van 2017, strijd met radicaal-rechts. Maar Le Pen maakt ditmaal meer kans, want het schijnt dat beduidend minder kiezers naar de stembus zullen gaan, met name die van links. De extreem-rechtse kandidaat Zemmour vraagt zijn achterban Le Pen te kiezen. De linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon adviseert zijn kiezers niet op Le Pen te stemmen. 'Il ne faut pas donner une seule voix à Madame Le Pen.' Maar helaas ried hij ze niet aan hun stem op 24 april aan Macron te geven. Jammer, het risico is groot dat veel van die kiezers wegblijven. Bondskanselier Scholz en Le Pen kunnen niet met elkaar overweg. De toekomst van Europa en met name de dragende as met Duitsland hangen weer eens aan een hachelijk dun draadje.

 

Erg mooie dag, de eerste van een serie. Na de sport ga ik met genoegen aan het werk om de boot klaar te maken voor het vaarseizoen. Vredig werk maar het valt niet mee, al dat bukken om de lijnen uit te zetten, wat ben je toch verdomde stijf op deze leeftijd! En dan het gepuzzel welke lijn waar hoort. Maar ik schiet goed op. Morgen mogelijk al de genua er weer op. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.101)

Gorinchem (22.101)

Dinsdag 12-04-2022

Hoewel de wereld vol oorlog en ellende is, zolang het hier bij ons nog redelijk normaal is ga ik op een warme lentedag mijn bootje klaar maken. Daar ben ik een groot deel van de dag mee bezig. De zon schijnt met lichte filtering door sluierbewolking. Vlak ten westen is er boven het VK een grote depressie die veel wind en regen brengt, maar niet bij ons. Wel stuurt de depressie warme lucht uit Noord Afrika over ons land heen. Morgen schijnt er ook weer Saharazand bij te komen. Anna helpt me vanochtend met de genua. Zij bedient de electrische lier terwijl ik de rand van het zeil in de gleuf van de oproller laat glijden. Gaat erg vlot, we doen het al twintig jaar. 's Middags de laatste lijnen en spannen van de lazy jacks. Aan het eind zet ik de buiskap erop. Morgen nog wat laatste zaken en de motor laten draaien.

 

Ver oostelijk van ons gaat de ellende in Oekraïne door. In Boetsja zijn tot nu toe 403 lichamen gevonden van door Russische militairen vermoorde inwoners, zegt burgemeester Anatoli Fedoroek. Zowaar komt Poetin uit zijn isolement in het Kremlin tevoorschijn. Hij bezocht de lanceerbasis Vostotsjny in het uiterste oosten van Rusland en pochte op het roemrijke ruimteverleden van de Sovjet Unie als voorbeeld van hoe Rusland spectaculaire stappen kan zetten in moeilijke periodes. 'De sancties waren alomvattend, de isolatie was compleet, maar toch was de Sovjet-Unie de eerste in de ruimte.' Pogingen om Moskou te isoleren zullen mislukken, zei de president. Poetin was in Vostnotsny met zijn kompaan Loekasjenko. Hoewel Rusland zware verliezen heeft geleden en zich terugtrok uit onder meer gebieden bij Kiev zullen de troepen volgens president Poetin in Oekraïne 'zonder twijfel' hun 'nobele' doelstellingen behalen. Hij bleef vaag over die doelen, want die moet hij nog behalen, want de reeds begane oorlogsmisdaden in Oekraïne zal hij er niet mee bedoelen..

    Rusland heeft volgens premier Zelensky honderdduizenden mensen uit bezette Oekraïense regio's over de grens gebracht. Ze zitten nu in wat  'filtratiekampen' wordt genoemd. De facto zijn het gevangenenkampen, aldus Zelensky. Er waren vanochtend geruchten over het gebruik van chemische middelen door de Russen on Mariopol.

 

Vandaag maakt Liliane Ploumen bekend dat ze met de Haagse politiek stopt. Ze vindt zichzelf 'niet goed genoeg.' Dat vind ik onthutsend. Hoewel ik nooit op haar stemde was ik van haar integriteit overtuigd. Van mij had ze beslist niet hoeven gaan. De 'nieuwe bestuurscultuur' was bij haar beter geborgen dan bij de meeste Haagse politici. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.102)

Gorinchem (22.102)

Woensdag 13-04-2022

De lente trekt zich niets aan van de oorlog. Gisteren zwom een eendengezin om de boot. Vanmorgen zat een ganzenfamilie voor onze ramen op de steiger. Heel schattig. Ik begrijp alleen niet wat die witte gans erbij doet. Lijkt me een andere soort. Of mengen ganzensoorten zich met elkaar? Maar geen van de kuikentjes is wit. Het is vandaag overwegend bewolkt en zacht voor de tijd van het jaar. Vanmorgen haal ik de afvoeren onder de gootsteen in de keuken uit elkaar. Anna is bang dat er een verstopping zat, maar dat is niet het geval, het water loopt vlot weg. Daarna naar de groenteboer in de Arkelstraat. In het begin van de middag valt er een korte bui; het is al gauw weer droog. Toch geen weer om verder te werken aan de boot. Maak je maar vieze sporen op het natte dek. De eerste passanten voor het Paasweekeinde arriveren in de haven.

 

Dreigend hangt de aanstaande, geconcentreerde aanval van Rusland op de Donbas Oekraïne boven het hoofd. Maxar Technologies ziet met zijn satellieten diverse lange konvooien bij de oostelijke grenzen van Oekraïne. Ze staan opgesteld in velden en bij boerderijen. Ook zijn er konvooien in het bezette deel van de Donbas. Maxar zegt dat de konvooien bestaan uit meer dan 200 voertuigen, waaronder tanks en gepantserde personenwagens. Men heeft grote angst dat de Russen eerst nog zwaarder zullen bombarderen en daarna illegale strijdgassen zullen toepassen. De situatie in Mariopol is zeer hachelijk geworden. Een groot deel van de stad is verwoest - de Grozny- en Aleppo-methode - en meer dan honderduizend burgers wachten vergeefs op evacuatie. Volgens het Russische ministerie van defensie hebben 1026 Oekraïense soldaten zich overgegeven. De Tsjetsjeense slachter en criminele dictator Ramzan Kadyrov is er ook al gesignaleerd.

 

De Europese Unie steekt nog eens een half miljard euro in het fonds waaruit ze wapens en militair materieel voor Oekraïne bekostigt. De Amerikanen sturen nog eens voor 750 miljoen dollar aan wapens. De Russische vice-minister van buitenlandse zaken Sergei Riabkov heeft gezegd dat Rusland wapentransporten van de NAVO en de VS als legitieme militaire doelwitten beschouwt. Op Oekraïens grondgebied, zei hij erbij. 'De westerse landen moeten begrijpen dat hun pogingen om de speciale missie in Oekraïne te vertragen en om maximale schade toe te brengen aan de Russische en pro-Russische troepen hard zullen worden neergeslagen.'

 

De panelen in Europa schuiven. Als direct gevolg van Poetins agressie willen Zweden en Finland binnen enkele weken een besluit nemen over toetreding tot de NAVO. De Russische invasie van Oekraïne heeft hun veiligheidssituatie volledig veranderd. De neutrale status van beide landen dreigt hen te veranderen in die van bufferstaten tussen twee militaire machtsblokken. Een onaangename positie, die met name een grotere invloed uit het Kremlin met zich meebrengt. Het is een lastige keus. De neutrale status en die van NAVO-lid zadelen beide landen met andere problemen op. Meerderheden onder de bevolking zijn voorstander de steeds moeizamere neutraliteit op te geven om te schuilen onder de atoomparaplu van het westers bondgenootschap. Tja, wat is wijsheid? Duidelijk betekent het een versterking van de NAVO, want beide landen hebben hun bewapening goed op orde. Het zou opnieuw een stap zijn van de na-oorlogse (WO II), geallieerde Europese vredesorde vandaan zijn. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.103)

Donderdag 14-04-2022

Wie de film 'Don't Look Up' uit 2021 heeft gezien, herinnert zich vast wel de verbijsterende dialoog van de twee klimaatwetenschappers met de onnozele presentatoren van een praatprogramma. Onvergetelijk, raak en typerend. Toch kan het in de werkelijkheid nog veel erger, getuige het interview van liefst drie presentatoren, onder wie Richard Madeley, in het Britse praatprogramma Good Morning Britain met een jonge klimaatactiviste. Toelichting overbodig, opperste verbijstering gegarandeerd, het loont de moeite de film te bekijken. Neem er even de tijd voor - tot het eind.

     Maarten Keulemans ziet in De Volkskrant van gisteren nog wel een lichtpuntje in de klimaatcrisis. Australische en Duitse onderzoekers schrijven in een artikel in Nature van 13 april dat de realisatie van alle, in Glasgow aangescherpte, afspraken van Parijs 2015 de opwarming rond AD 2100 kunnen beperken tot onder de 2 graden. Anderzijds is de beperking tot 1,5 graden opwarming nauwelijks meer haalbaar. Minder dan 10 procent. Volgens Keulemans blijkt uit de nieuwe becijferingen dat er schot komt in de energietransitie: 'zo stijgt het wereldwijde kolengebruik sinds 2013 niet meer, daalde de prijs van zonne-energie met 80 procent en gaat de omslag naar elektrisch rijden veel sneller dan voorzien.' Dan zou de piek in de CO2-uitstoot nog voor 2030 kunnen komen te liggen. Tja, hij gaat er wel vanuit dat alle landen hun beloften van Glasgow 2021 zullen nakomen. Te optimistisch? De tijd zal het leren. Het betekent verder niet dat de toename van extreem weer (hittegolven, droogte, megastormen, extreme regenval, overstromingen) ons in de komende tientallen jaren bespaard zal blijven.

 

Oekraïne zou met kruisraketten de Moskva, het vlaggenschip van de Russische oorlogsvloot in de Zwarte Zee, in brand hebben geschoten met twee Neptune kruisraketten. Er zou een bemanning van 500 koppen aan boord zijn geweest, die geévacueerd werden nadat munitie ontplofde. Het Russische persbureau Ria Novisti bevestigt vanmorgen het bericht. Het schip werd nota bene begin jaren 80 gebouwd in de Oekraïense stad Mykolajiv. De Moskva speelde vanaf 2015 een belangrijke rol bij de Russische militaire operatie in Syrië. Het is ook het schip dat bij het begin van de huidige oorlog de Oekraïense gendarmes van Slangeneiland maande zich over te geven. Die riepen 'krijg de klere' naar het schip.

     De kruiser zou een grote rol spelen bij het coördineren van luchtaanvallen en maritieme operaties. Het uitschakelen van hun vlaggenschip zou een forse afgang voor het Kremlin zijn. Defensie-experts achter het zeer waarschijnlijk dat de Oekraïners voor het lokaliseren van het schip inlichtingen hebben gekregen van diensten uit de VS en het VK. Ondertussen zou de brand onder contrôle zijn gebracht en wordt het schip naar een haven gesleept. De Moskva kan in ieder geval niet meer bijdragen aan het blokkeren van havenstad Odessa, of die onder vuur nemen.

 

Gisteren kondigden de premiers van Zweden en Finland aan tot de NAVO te willen toetreden. De Oostzee zou dan voor het bondgenootschap vrijwel een binnenzee worden. Rusland heeft vandaag gereageerd en dreigt met de opstelling van kernwapens en troepen in de Baltische regio. Dan moet je denken aan de regio ten westen van Sint Petersburg en de enclave Kaliningrad. Bij toetreding is een kernwapenvrije Oostzeeregio onmogelijk, zegt voormalig president Medvedev. 'De balans moet worden hersteld.' Volgens de Litouwse minister van defensie Anusauskas is het 'een loos dreigement'. Er zouden allang nucleaire wapens liggen opgeslagen in Kaliningrad.

 

Corona bestaat nog steeds, al hoor je er nauwelijks meer over. In Zuid-Afrika duiken 2 nieuwe omikronvarianten op (BA4 en BA5), die besmettelijker zijn dan de variant die nu in Nederland rondgaat. De vrees bestaat dat de vaccins hier (nog) minder goed tegen werken als nu al het geval is bij onze huidige omikronvarianten BA1, BA2 en BA3.

 

Vandaag een dag van zon en wolken. De zonsopgang is stralend, later komen er stapelwolken bij, soms hele donkergrijze, maar regen valt er niet. 's Ochtends sporten. We laten 's middags op de boot de motor draaien. Electra aan en afsluiter open en zie, hij start zonder aarzeling. Terwijl de motor een halfuurtje loopt leggen wij de oprollerlijn (enrouleur) voor de genua aan. Wel wat getob, niet over het beginsel 'genua uit, oproller in' maar over de genua die zit in de verkeerde richting opgerold zit. Dus genua afrollen en andersom oprollen. Ook moeten we voldoende lijn op de trommel hebben, anders heb je niet genoeg als je bij harde wind de genua stijf inrolt. Maar het lukt. We zetten de schoten strak naar de kuip en dan zijn we klaar. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.104)

Oekraïne gaf een postzegel uit over het Slangeneiland. De kruiser
Oekraïne gaf een postzegel uit over het Slangeneiland. De kruiser 'Moskva' roept de gendarmes op zich over te geven. Hun antwoord: 'Krijg de klere!' (foto: Boris Groh, Wikipedia)

Vrijdag 15-04-2022

De Moskva, Poetins vlaggenschip in de Zwarte Zee, is gisteren toch gezonken. Dat bevestigde het Russisch ministerie van defensie. Zwaar aangeschoten door twee Oekraïense Neptune kruisraketten werd het in zwaar weer naar de marinebasis Sebastopol gesleept, maar die haven heeft het niet gehaald. Weerman Gerrit Hiemstra zag daar overigens helemaal geen storm op dat tijdstip. Er klonken woedende reacties op de Russische staatstelevisie: 'Als ons grondgebied wordt aangevallen, dan is dat een absolute reden voor oorlog. Afgelopen nacht was het einde van de Russische militaire operatie.' De term 'oorlog' mocht tot dusver niet gebruikt worden. William J. Burns, directeur van de CIA maakt zich zorgen dat het Kremlin uit wraak tactische kernwapens zou kunnen inzetten, maar later zwakt hij die waarschuwing weer wat af. Bewijs dat het Russische leger dergelijke wapens in stelling brengt, is er niet, zei hij. Wel waren er vannacht zware explosies te horen in Cherson en Kiev, waar een rakettenfabriek het doelwit was. 'Het aantal en de omvang van raketaanvallen op doelen in Kiev zullen toenemen als reactie op het feit dat het Kievse nationalistische regime terroristische aanslagen of sabotage pleegt op Russisch grondgebied', zegt defensieminister Konasjenkov vandaag. 

     De 'Moskva' werd in 1983 in gebruik genomen in de voormalige Sovjet-Unie. Het oorlogsschip leidde de aanvallen van de Russische marine op doelen in Zuid-Oekraïne. Intussen heeft Rusland de VS gewaarschuwd om te stoppen met het bewapenen van Oekraïne. De levering van wapens giet olie op het vuur en kan 'onvoorspelbare gevolgen hebben', staat in een diplomatiek verzoek dat Rusland bij de VS heeft neergelegd. Al eerder kondigde Rusland aan wapentransporten uit het Westen te kunnen gaan aanvallen zodra die in Oekraïne aankomen.

     Het Oekraïense leger meldt vanochtend in de afgelopen 24 uur acht Russische aanvallen in de regio Loegansk te hebben afgeslagen. Het zou de Russen niet zijn gelukt om de plaatsen Popasna en Roebizjne in Oost-Oekraïne in te nemen. Zware regenbuien belemmeren de Russische opmars. Defensiespecialist Peter Wijninga zegt: 'Daardoor is het Russische leger aangewezen op de wegen, waar verstoppingen van militaire voertuigen ontstaan. Zo'n lange colonne is een eenvoudig doelwit.' Helaas voor Oekraïne wordt het de komende dagen droger en stijgt de temperatuur tot lokaal zo'n 20 graden in het oostelijke strijdgebied. 

     Moskou beweerde gisteren dat een Oekraïense gevechtshelikopter het Russische dorp Klimovo had aangevallen. Daar hebben de Russen een luchtmachtbasis. Oekraïne ontkende betrokkenheid en stelde dat Rusland de aanval zelf had uitgevoerd om de Russische bevolking tegen de Oekraïners op te zetten. Vanochtend waren er ook berichten over Oekraïense raketaanvallen in de buurt van Belgorod, die door Russische luchtafweer onschadelijk zouden zijn gemaakt. Foto’s en filmpjes daarover verschenen online, en een verslaggever van het staatspersbureau TASS zou de aanval hebben gezien.

 

Bij ons wordt een koude, grijze ochtend gevolgd door een middag die steeds zonniger wordt. We doen boodschappen voor het Paasweekeinde bij de AH op Oost. 's Middags heb ik een vergadering van de Poëzieroute over de organisatie van ons 10-jarig jubileum op 10 juni a.s. Op weg daarheen loop ik over de Groenmarkt. De deuren van de Grote Kerk staan uitnodigend open. Vanmiddag wordt daar de Matthäus Passion uitgevoerd. Nu staat hij op de radio aan. Vroeger ging ik er meestal heen, maar nog steeds hebben we neiging grote menigten te mijden. Er komen vandaag heel wat passantenbootjes door de sluis, die hier de Pasen willen doorbrengen. Vanavond krijgen we Wiger & Arina op het eten.

 

De oorlog van Poetin duurt nu 50 dagen. Hoe moet je hem wegen? Zeker niet als een succes. De postzegel van het verzet op het Slangeneiland in het begin van de oorlog (zie hierboven) zegt het in a nutshell. Daar staat de onfortuinlijke 'Moskva' op. Juis één dag na het uitbrengen van de zegel zonk de kruiser na Oekraïens raketvuur. De Volkskrant schrijft dat Rusland fout op fout blijft stapelen in de Oekraïne-oorlog. Het land maakte in die 50 dagen drie kolossale blunders.

 

1. Het verlies van de 'Moskva'.

'Het gemak waarmee de Moskva en andere schepen zo dicht bij de Oekraïense kust opereerden, op slechts 100 kilometer, laat nog eens zien hoe de Russen de Oekraïners hebben onderschat. (...) De Oekraïense kruisraket Neptune, die de marine vanaf de kust kan afvuren, werd helemaal niet als een bedreiging gezien.' Een amfibische landing bij Odessa zouden de Russen nu kunnen vergeten. De schepen moeten voortaan buiten het bereik van de Neptunes blijven. Bovendien was de 'Moskva' het militaire brein, het hoofdkwartier voor een groot deel van de operatie. Rusland moet nu van grote afstand Oekraïne beschieten en is daar vandaag ook mee begonnen: lange afstandbommenwerpers, tot dusver nog niet ingezet, bestoken nu de zwaar belegerde havenstad Mariopol. Dat leidt tot het benoemen van de tweede grote blunder:

2. Rusland heeft geen overwicht in de lucht.

Daardoor kan de Russische luchtmacht nog steeds onvoldoende steun geven aan aanvallen op de grond. 'Ook moeten de Russen voortdurend op hun hoede zijn voor het gevaar van de duizenden luchtdoelraketten, zoals de Stinger, die het Westen heeft geleverd aan Kiev.'

3. De Russen laten Zelensky vrij opereren.

Omdat de geplande Blitzkrieg Kiev in een paar dagen te veroveren, vastliep en de president niet kon worden vervangen door een marionettenregering, bleef Zelensky in staat zijn volk en zijn leger te leiden en te inspireren. 'Als je bereid bent als invasieleger om complete steden te vernietigen en burgers onder vuur te nemen, waarom laat je dan de man ongemoeid die elke dag zijn leger aanvoert en zijn volk een hart onder de riem steekt?' Op die vraag weet De Volkskrant het antwoord niet.

 

Er zijn nu 5 miljoen Oekraïeners hun land uit gevlucht. Door het succesvolle verzet van het Oekraïense leger blijven er enige trieste conclusies te trekken over: deze oorlog gaat nog lang duren, volgens de Amerikaanse minster Blinken minstens het hele jaar, en om het land te veroveren moet Poetin het vrijwel volledig vernietigen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.105)

Paaszaterdag. Dulce tusssen de passanten in de Lingehaven.
Paaszaterdag. Dulce tusssen de passanten in de Lingehaven.

Zaterdag 16-04-2022

Sinds het tot zinken brengen van de kruiser 'Moskva' lijken de Russen de oorlog te intensiveren. Overigens is nog steeds niet bekend wat er is gebeurd met de ongeveer 500 bemanningsleden. Volgens sommige berichten zijn velen omgekomen, in elk geval wel kapitein Anton Kuprin (44). De intensivering blijkt onder meer uit het feit dat de Russen gisteren voor het eerst hun grote langeafstandbommenwerpers inzetten boven Mariopol. De Russen hebben de grootste vloot bommenwerpers ter wereld. Naar schatting zijn er 137 Toepolevs, te weten Tu-22M3 Backfire,  Tu-95 Bear en Tu-160  Blackjack bommenwerpers, die voorzien kunnen worden van kruisraketten, grondraketten, precisiebommen en ongestuurde bommen. Ze werden tot dusver niet boven Oekraïne ingezet omdat de Russen nog altijd geen overwicht in het luchtruim hadden. De logge bommenwerpers vormen een goed doelwit voor de Oekraïense jachtvliegtuigen en luchtdoelraketten, maar ze kunnen hun dodelijke kruisraketten ook gemakkelijk afvuren boven Russisch grondgebied, buiten bereik van de Oekraïeners. Die kruisraketten kunnen overigens worden voorzien van nuclaire ladingen.

     Vanochtend troffen Russische raketten een fabriek voor tanks bij Kiev. Het Russische ministerie van Defensie maakte bekend dat er zestien doelen waren geraakt met heel nauwkeurige raketten. Daarbij zouden uitrusting, magazijnen en wapenopslaglocaties van de Oekraïners zijn vernield en ook een reparatiewerkplaats voor militaire uitrusting in de zuidelijke stad Mykolajiv. Ook Lviv werd getroffen.

      Oekraïense commandanten zeiden tegen The Times dat Britse commando's de afgelopen twee weken officieren hebben getraind van twee Oekraïense bataljons in de buurt van Kiev. Ze kregen een opleiding in het gebruik van de antitankwapens die de Britten onlangs naar het oorlogsgebied stuurden. Dat is niet zonder gevaar op escalatie, als die Britten in gevecht raken met Russische troepen.

 

De Volkskrant meent dat Poetins invasie desastreus verloopt. 'Poetin lljdt nederlaag na nederlaag en dat is niet geruststellend'. Bovendien 'zal de NAVO met Zweden en Finland uitbreiden én zijn militaire presentie in het oosten fors opschroeven. Economisch dreigt voor Rusland een terugval naar de verfoeide jaren negentig – waar Poetin zijn volk ooit uit ‘verloste’ – of erger. Binnenkort zullen de sancties echt voelbaar worden in Rusland.' Wat weinig wordt genoemd is het strategische verlies van de goede relatie die bestond met Duitsland. 'Die relatie was een informeel anker van de Europese ordening na de Koude Oorlog: een historische band die geen westerse bondgenoot kon breken en die gestut werd door Moskous instemming met de Duitse hereniging.' Die band zou door de invasie verbroken zijn. Ook verloor Rusland prestige en invloed in de wereld en gaat het in toenemende mate economische macht verliezen door de effecten van de steeds zwaardere sancties. Poetin moet het nu meer dan voor de oorlog hebben van louter militair krachtsvertoon.  ‘De toename van het gebruik van militaire macht voor politieke doelen is waarschijnlijk, inclusief nucleair wapengekletter’.

 

Een zonnige Paaszaterdag luidt twee stralende Paaszondagen in. Het is vandaag buitengewoon druk in de stad met wandelaars en in de haven met passantenboten. Alles heel relaxed. Bij Peterbrug speelt een draaiorgel. Anna haalt de zomerkleding uit de berging en ik sjouw ons bb-motortje uit de kelder naar de boot en bevestig het op de hekstoel. Daarna een halfuurtje in de kuip in de zon. Heerlijk. Naar het begin van dit kwartaal 

Gorinchem (22.106)

Het in rood weergegeven object HD1 lijkt het verste sterrenstelsel dat ooit is gezien. Beeld: Harikane et al.
Het in rood weergegeven object HD1 lijkt het verste sterrenstelsel dat ooit is gezien. Beeld: Harikane et al.

Zondag 17-04-2022, 1e Paasdag

De foto hierboven is van het verste astronomische object ooit waargenomen. Het is een sterrenstelsel, dat de naam HD1 heeft gekregen. Het is zo’n 33,4 miljard lichtjaar van ons verwijderd. Dat is meer dan een miljard lichtjaar verder dan het vorige verste object, het sterrenstelsel GN-z11. Hoe dat mogelijk is - het heelal is immers 'slechts' 13,8 lichtjaren oud? Dat komt door de (versnelde) uitdijing van het universum. Die mag je erbij optellen. (Zou je dat niet doen, dan zou de afstand 13,4 lichtjaren zijn, 3 tot 400.000 jaren na de oerknal). Vanwege de enorme afstand is het nog niet precies duidelijk wat voor type sterrenstelsel het is. Het stelsel werd gevonden door een internationaal team astronomen, geleid door astronoom Fabio Pacucci van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics in Massachusetts en zijn collega's.

     Bijzonder aan het stelsel HD1 is dat het ontzettend helder is. In dit geval in ultraviolet licht. Er moet iets heel erg heets in zitten. Dat zou kunnen wijzen op een heftige uitbarsting van stervorming, tien keer extremer dan wat voor sterrenstelsels van dit formaat wordt verwacht. Een andere optie is de aanwezigheid van een superzwaar zwart gat. Zó vroeg in de tijd wordt een dermate groot zwart gat echter niet verwacht. Ze hebben meer tijd nodig om te groeien. De astronomen hebben waarnemingstijd gekregen bij de nieuwe James Webb-ruimtetelescoop om HD1 verder te observeren. Ook zullen ze daarmee gaan kijken naar twee andere objecten – HD2 en HD3 – die bijna even ver weg lijken te staan.

     Materie en straling van ongeveer drie- tot vierhonderdduziend jaar na de oerknal. Het is raar dat de kosmos een begin heeft, maar het zou ook raar zijn als dat er niet was.

 

Steeds meer landen sturen zware wapens naar Oekraïne. Het is een race tegen de klok, zegt De Volkskrant. Mogelijk begint het offensief al deze week, als het regenachtige weer in de Donbasregio opklaart, zo melden hoge Amerikaanse functionarissen aan NBC NewsEerder dan de VS tot nu toe dachten. De Russen hebben in het oosten tienduizenden soldaten verzameld, volgens de gouverneur van de oostelijke regio Loegansk. ‘Ze hebben alles al klaar voor een doorbraak’'. De Amerikanen, de Britten en diverse Oost-Europese landen proberen in allerijl het Oekraïense leger te voorzien van zware wapens om de frontale aanval van het Russische leger in het oosten te dwarsbomen. De VK somt ze op. Het gaat onder andere om houwitsers, helikopters, pantserwagens, raketten tegen schepen en luchtverdedigingssystemen. Oekraïne krijgt ook nog 300 Switchblade-kamikazedrones, lichte drones voor eenmalig gebruik. De kleine versie weegt slechts 2,5 kilo, past in een rugtas en kan in tien minuten worden gelanceerd. Van Slowakije kreeg Oekraïne al het Patriot luchtverdedigingssysteem S-300. (Onder meer een Nederlandse Patriot-eenheid zal die in Slowakije vervangen). Deze levering maakt het nog moeilijker voor de Russische luchtmacht om in het Oekraïense luchtruim te vliegen. Met de S-300, een Russisch systeem, kunnen vliegtuigen tot op 200 kilometer uit de lucht worden geschoten. Tja, hoe langer de verovering van de Donbas duurt, hoe slechter het is voor Poetin.

     Gisteren zouden de Russen in de buurt van Odessa een Oekraïens transportvliegtuig hebben neergehaald dat wapens uit het Westen bracht. Dat meldde het ministerie van defensie aan het Russische staatspersbureau Tass.

     Vrijwel heel de havenstad Mariopol zou ondertussen in Russische handen zijn. De laatste verdedigers zouden zich hebben verschanst in een enorme staalfabriek in het oosten van de stad, aan de Zee van Azov. Ze lieten vanmorgen een Russisch ultimatum ('Vertrek of sterf') verlopen. Als de overgebleven strijders in de stad worden geëxecuteerd, zei Zelensky zich terug te zullen trekken uit de vredesbesprekingen met Rusland.

     Vannacht werd ook weer bij Kiev gebombardeerd. De Russen zeggen een munitiefrabriek in de buurt van de voorstad Brovary te hebben vernietigd. Vandaag vallen er meerdere burgerdoden bij beschietingen in Charkov en Loegansk.

 

Gisteravond met plezier gekeken naar de Van Rossems, die in de eerste aflevering van dit seizoen de vesting Gorcum bezoeken. De Poëzieroute kwam ook even aan bod. Maarten foeterde over het overkapte terras van koffietent Hugo 

('Our bloodtype is coffee') op de Grote Markt, die het Hugo-de-Grootpoortje onooglijk maakte.

     Een stralende dag, deze 1e Paasdag. Het is weer ongelooflijk druk op straat en op de sluis. Dat komt toch niet door de Van Rossems? Anna blijft lang te bed; vannacht kreeg ze een migraine-aanval. 's Middags zet ik aan boord de bimini op over de kuip, klap hem weer op en trek de hoes erover. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.107)

De aangeschoten Russische kruiser Moskva.
De aangeschoten Russische kruiser Moskva.

Maandag 18-04-2022, 2e Paasdag

De foto hierboven vond ik vanochtend op het twitteraccount van een gepensioneerde marinekapitein, die probeert te analyseren wat er aan de hand is. Het NOS OSINT-team heeft vastgesteld dat het schip op deze foto's overeenkomt met eerdere foto's van de Moskva. Het schip is zwaar beschadigd. Allereerst merkt hij op dat het kalm weer is, terwijl de Russen zeiden dat het schip in zwaar weer zonk. De reddingsloepen van het schip zijn weg, wat waarschijnlijk betekent dat ze te water werden gelaten. Dat zie je ook aan de vrachtkraan, die niet in de rustpositie staat. Hij is waarschijnlijk gebruikt voor de reddingboten. De deuren van de helikopterhangar staan open, maar het heli-dek ligt vol met materiaal, dus is het toestel mogelijk nog aan boord. Er lijken gaten op de waterlijn te zijn en het schip maakt slagzij naar bakboord. Aangeschoten wild. Je ziet veel zwarte vlekken die duiden op inwendige branden. De antennes van het luchtdefensiesysteem en van de luchtverdediging staan schuin, de lanceerinrichtingen voor kruisraketten zijn intact. Duidelijk is dat de Oekraïense raketten het voorste deel van het schip troffen, niet ver van de boeg. De brug lijkt ook beschadigd, hetgeen strookt met het Oekraïense verhaal dat kapitein Anton Koeprin bij de explosie werd gedood. Door de explosies van de raketladingen en restanten van hun brandstof vloog de RBU-60000 anti-onderzeebootmunitie vlak onder waterlijn in brand. Het schip ligt duidelijk dieper in het water dan normaal. Aan de naar ons toegewende zijde zie je iets naast het achterschip liggen, mogelijk een reddingsboot. Ook aan de andere kant (stuurbood) is een van de waterstralen mogelijk van een te hulp geschoten schip, dat poogt het dek te verkoelen. Aan boord zie je niemand, het schip lijkt verlaten.

     Volgens Rusland werden alle opvarenden gered.De krant Novaja Gazeta Europe meldt dat er zo'n veertig bemanningsleden van het gezonken Russische oorlogsschip om het leven zijn gekomen. Vele anderen zouden gewond zijn geraakt. De krant sprak de moeder van een opvarende, die het overleefde. 'Veel gewonden zouden ledematen zijn kwijtgeraakt. De militair zei ook dat het vlaggenschip van de Russische Zwarte Zeevloot geraakt is door drie raketten die vanuit Oekraïens grondgebied waren afgevuurd.'

 

Vanmorgen werd de westelijke stad Lviv bestookt met vijf raketten. Daarbij vielen zes doden, meldt de regionale gouverneur Maksym KozystkiyDrie raketten raakten militaire doelwitten, zegt hij verder. De twee andere raketten sloegen in bij een autogarage waar banden vervangen worden in de buurt van een spoorweg. Over het hele land zijn bombardementen. Russische troepen pogen de zuidelijke havenstad Cherson aan te vallen. Die werd begin deze maand door Oekraïne heroverd. In de provincie Loegansk concentreren de Russen hun aanvallen op de steden Kreminna, Roebizjne, Lyman en Popasna. De strijd om de Azov-staalfabriek in Mariopol gaat door. Rusland zegt dat er daar nog zo'n 2500 Oekraïense troepen en 400 buitenlandse strijders over zijn. Volgens een politiechef zijn daar ook veel burgers naartoe gevlucht. De staalfabriek bestrijkt een enorm terrein van zo'n 25 vierkante kilometer in het havengebied. Het is een doolhof van spoorlijnen en hoogovens. Een Russische militaire functionaris noemde de fabriek volgens persbureau Reuters 'een fort in de stad.'

 

Hoe effectief worden de sancties in Rusland gevoeld? Dat lijkt mee te vallen.'Geen lege schappen, wel hogere prijzen.' De NOS meldt dat de meeste Russen nog weinig merken van de westerse sancties. Twee factoren spelen een rol. Slechts een deel van de wereld doet mee. Niet bijvoorbeeld China, India en Indonesië. Twee: het moet even zijn tijd hebben.

 

Het is een zeer zonnige dag en opnieuw enorm druk op het Eind, maar nu begrijpen we waardoor: er is het hele weekeinde een foodtruckfestival op Buiten de Waterpoort. In rijen staan de mensen voor de toiletten en de kramen en de drank is peperduur: voor 6.5 euro krijg je een klein glaasje van plastic met beroerde rode wijn. Dus halen velen hun drank bij de Coöp in de Westwagenstraat. Dat horen we van de kinderen als we 's middags in de tuin zitten bij Barbara, die gisteren 50 jaar werd. Erg gezellig overigens. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.108)

De situatie in Mariopol gisteren (bron: ISW)
De situatie in Mariopol gisteren (bron: ISW)

Dinsdag 19-04-2022

'Russische troepen hebben de slag om de Donbas ingezet, die ze allang hebben voorbereid', zegt president Zelensky in een videoboodschap. 'De tweede fase van de oorlog is begonnen.' De VS melden dat er nu 76 tactische bataljons van de Russen in het zuidoosten van Oekraïne zijn gestationeerd. 'Elk bataljon bestaat uit enorme aantallen tanks, pantservoertuigen en artillerie', zegt Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies. 'En ongeveer 800 tot 1000 soldaten.' Hij denkt dat het Russische leger nu beter georganiseerd is, onder de nieuwe generaal Dvornikov. Die staat bekend als zeer meedogenloos, de slachter van Grozny en Aleppo. 'Dat ze nu al beginnen met het offensief suggereert dat ze in staat zijn geweest om een goede organisatie op te zetten'. De Russen vallen sinds gisteren aan over een breed front van circa 300 - 400 kilometer. Dat maakt de verdediging lastiger, zegt Osinga. 'Waarschijnlijk moeten we rekenen op grote artilleriebarrages om de voorste linie van de Oekraïners grote verliezen toe te brengen, om uiteindelijk als een soort stoomwals de 20.000 tot 30.000 Oekraïense troepen te verslaan'. Oekraïense troepen zeggen dat het momenteel een hel is want ze worden aangevallen door helikopters, raketbeschietingen, door gevechtsvliegtuigen; aan alle kanten worden ze beschoten. Gisteravond veroverden de Russen het stadje Kreminna, waar ze duizenden inwoners gegijzeld houden. Ook in de nabijgelegen steden Rubizne en Lysychansk werd stevig gevochten. Oekraïne roept burgers dringend op het gebied te verlaten. 'Red je leven om geen goedkope arbeidskracht te worden of gemobiliseerd te worden door de bezetter. Wie weigert wordt ter plekke door de Russen vermoord.'

     Afgelopen nacht zijn volgens het Russische ministerie van Defensie 1260 doelen in Oekraïne geraakt door Russische raketten en artillerievuur. Ook zegt het ministerie dat het een Oekraïense MiG-straaljager heeft neergehaald in de regio Donetsk. Waarschijnlijk heeft Oekraïne in de Donbas geen vliegtuigen meer en dus kunnen de Russen hun troepen de noodzakelijke luchtsteun geven. Er zijn ook analisten die denken dat het nieuwe offensief toch weer op een mislukking kan uitlopen, net als in Kiev en elders in het noorden. 'Russische troepen kregen niet de operationele pauze die waarschijnlijk nodig was om de aangetaste eenheden te kunnen integreren in de aanvallen in Oost Oekraïne. Op zijn best zijn die eenheden opgelapt door er soldaten van andere uitgedunde eenheden bij te voegen. Veel rapporten noemen de catastrofaal lage moraal en voortdurende logistieke problemen, die impliceren dat de effectieve strijdkracht van Russische eenheden in het oosten een fractie is van hun waarde op papier', schrijft het Amerikaanse Institute for the Study of War (ISW).

     Een door Rusland gesteunde separatistenleider in de Donbas meldt dat Russische speciale eenheden de staalfabriek Azovstal in Marioepol bestormen. Op het terrein van die fabriek zouden de laatst overgebleven Oekraïense strijdkrachten verblijven. Rusland heeft de strijders een nieuw ultimatum gesteld.

 

De economische groei vertraagt wereldwijd door de oorlog in Oekraïne, stelt het IMF. Ook de inflatie blijft langer hoog, vooral in arme landen. De economie van Oekraïne krimpt het hardst, met een derde. Ook de economieën van Rusland en Belarus krimpen naar verwachting: Rusland met 8,5 procent en Belarus met 6,4 procent dit jaar. In de EU groeit de economie naar verwachting met 2,8 procent en in de eurozône met 3,9 procent. In Nederland is het verwachte groeicijfer 3 procent. Het IMF verwacht dat de inflatie in de eurozône dit jaar gemiddeld uitkomt op 5,3 procent. Voor Nederland raamt het IMF een inflatie van 5,2 procent.

 

Vandaag heerlijk zonnig. Vanmorgen samen gesport en vanmiddag samen aan de boot gewerkt. Nu de startaccu van de generator sind gisteren is opgeladen, slaat het toestel meteen aan en loopt lekker. Anna maakt onze achterhut schoon en ik open de afsluiters van de toiletten en pomp tot ze het weer doen, breng radio en TV (Digitenne) aan de gang, vul alledrie de drinkwatertanks en krijg de waterdruk weer op peil, ook van de buitendouche. Het schiet lekker op. Nog niet naar de warmwaterboiler gekeken. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.109)

Gorinchem (22.109)

Woensdag 20-04-2022

De opmerkelijke radiostilte bij D66 over de affaire rond de stalker Frans van D. duurt maar voort. Sigrid Kaag houdt zich al bijna zes dagen onbereikbaar. Ik heb geen zin er iets over te zeggen. Dat doet Anton Dingeman al, helaas een van de laatste cartoons van Pieter Geenen in Trouw.

 

De Oekraïense president Zelensky gaf in een videoboodschap een update over de situatie in Oost-Oekraïne. Volgens Zelensky hebben Russische troepen de aanvallen in de richting van Charkov, Dnipro, en in de Donbas geïntensiveerd. De verdedigers van de Azov staalfabriek in Mariopol lieten het tweede ultimatum aan zich voorbijgaan. Een derde ultimatum loopt vandaag om 13.00 uur NL-tijd af. Volgens het Pentagon heeft Oekraïne inmiddels nieuwe jachtvliegtuigen gekregen en onderdelen om vliegtuigen te repareren. Van welke landen die kwamen, zei men niet. President Joe Biden zou Oekraïne nog een tweede pakket aan wapens willen leveren voor 800 miljoen dollar. Sinds februari heeft de VS 3 miljard dollar aan militaire steun gegeven aan het land. Ook Canada en het VK leveren Oekraïne meer wapens. Volgens de BBC gaat bij het VK het om zogeheten Brimstone-raketten. Noorwegen doneert honderd Mistral luchtafweerraketten aan Oekraïne. Het Finse parlement debatteert vandaag over toetreding tot de NAVO.

 

Er broeit een oproer onder de nabestaanden van de bemanningsleden van de Russische kruiser Moskva, die vorige week zonk op de Zwarte Zee, schrijft De Volkskrant. Op Russische sociale media klinkt steeds meer woede door over het zwijgen van de autoriteiten.

     Kritiek in Rusland. Bloomberg News heeft helemaal een opmerkelijk verhaal. Binnen de top van het Kremlin zou het besluit van president Poetin om Oekraïne binnen te vallen in twijfel worden getrokken. 'Een catastrofale fout, die het land jarenlang problemen zal brengen', zou een klein maar groeiend aantal mensen in de hoogste kringen vinden, aldus tien verschillende bronnen van het persbureau. Ze zien echter geen kans dat de president zijn koers verandert. Poetin vertrouwt steeds meer op een slinkende cirkel van hardliners. Sommige zegslieden hebben dezelfde zorgen als de Amerikaanse inlichtingendiensten, namelijk dat Poetin zijn toevlucht zal nemen tot kernwapens 'if faced with failure in a campaign he views as his historic mission.' De bronnen zeggen ook dat Poetin het Kremlin nog steeds volledig onder contrôle heeft.

 

Het derde ultimatum aan de verdedigers van de Azov staalfabriek verstrijkt zonder bericht van overgave. Een adviseur van president Zelensky zegt dat het Oekraïense leger de Russische opmars in Oost-Oekraïne heeft gestuit bij de stad Izjoem. De Russische militairen trokken op richting Slovjansk in het noordoosten.

 

Ook opmerkelijk. Gisteravond was er voor 300 asielzoekers geen plaats in het aanmeldcentrum in Ter Apel, tot ze op het laatste moment nog terecht konden in Nijmegen, Amsterdam en Oss. Hè? Er waren toch zo'n tienduizend opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne nog onbezet? Of mogen ze die niet gebruiken?

 

Zonnige dag met windkracht 4 uit het noorden. Koeler derhalve. We werken in de ochtend verder aan de boot en drinken voor het eerst koffie in de kuip. Anna maakt verder schoon in de kombuis en het achtertoilet. Ik bind het bijbootje op het voordek vast onder een dekzeil en probeer de warmwaterboiler en de navigatieapparatuur. Plotter/radar werken, ook die op de stuurstand. De AIS, de Navtex en de VHF doen het. Alleen de GPS heeft een halfuurtje nodig om voldoende satellieten te vinden, daarna doet hij het prima. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.110)

Een reusachtige zonnevlam uit een actieve zonnevlek deze week (bron:  NASA/SDO and the AIA, EVE, and HMI science teams
Een reusachtige zonnevlam uit een actieve zonnevlek deze week (bron: NASA/SDO and the AIA, EVE, and HMI science teams

Donderdag 21-04-2022

Sinds 1775 worden de 11-jarige cycli van zonneactiviteit waargenomen en geteld. De 25e cyclus is sinds het einde van 2019 actief. Hij komt nu op gang. Op 12 april trof een gigantische plasmagolf het oppervlak van de planeet Mercurius, die er een geomagnetische storm teweegbracht. Het was het gevolg van een coroneale massa ejectie (CME), vanaf een zonnevlek opgeschoten. De golf hoogenergetische en magnetisch geladen deeltjes volgen, zodra ze bij de aarde aankomen, de lijnen van het magnetisch veld en buigen af naar de polen. Daar veroorzaken ze de beroemde sluiers van het poollicht. Nu de 25e cyclus op gang komt kunnen we het vaker te zien krijgen, ook op lagere breedten.

     In het Paasweekeinde was er opeens een enorme zonnevlam, na een paar minuten opnieuw gevolgd door een massale CME van 34 minuten. De zonnevlam was van klasse X1.1, de grootste die er is. Dergelijke uitbarstingen kunnen op aarde leiden tot het uitvallen van radioverbindingen en van elektriciteitscentrales. Omdat de enorme CME aan de oostelijke buitenrand van de zon plaatsvond, zal hij de aarde waarschijnlijk niet treffen. Er kunnen er deze week echter meer volgen en ja hoor, slechts twee dagen later, in de nacht van dinsdag op woensdag, was er weer één (lees ik net). Ook een X-klasse. Deze keer trof de plasmagolf de aarde wel. Hij veroorzaakte radio-blackouts in Australië, de westelijke Pacific en in Zuidoostazië. Een andere groep zonnevlekken (AR2993-94 draait nu in de richting van de aarde. 'The fusillade is likely to continue', zegt SpaceWeather.com. Een actieve zonnevlekkencyclus draagt bij aan de opwarming van de aarde, maar niet heel veel. De piek wordt in 2025 verwacht.

 

Het verwachte Russische offensief in de Donbas zou nog niet echt begonnen zijn, zei Oleksii Danilov, secretaris van de Oekraïense Nationale Veiligheids- en Defensieraad gisteravond op de radio. 'De gevechten die sinds eergisteren plaatsvinden zijn een ‘poging om de sterkte van onze strijdkrachten te testen. De poging was niet succesvol, maar ze zullen het blijven proberen. Het begin van het zogeheten grote offensief is een kwestie van tijd’. De Russen blijven nog steeds troepen aanvoeren. De Britse militaire inlichtingendienst zegt echter dat de Russen vanuit de Donbas oprukken naar de centrale stad Kramatorsk, die ook zwaar bestookt wordt door raketten. 

     De Russische president Poetin blaast vanmorgen de bestorming van de Azovstal-fabriek af. ‘Ze kunnen Azovstal fysiek niet innemen en dat begrijpen ze', zegt Oekraïne in reactie. Maar de blokkade van het complex zet Poetin voort; hij zal ze krijgen, die fascisten, uithongeren die lui. Er zitten nog minstens duizend burgers verscholen in de ondergrondse labyrinthen. Na bijna twee maanden van belegering meldt de Russische defensieminister Sergej Sjojgoe alvast de verovering van Mariopol. Poetin heeft hem gefeliciteerd met de 'succesvolle operatie'. Er zouden zich 1478 Oekraïense militairen hebben overgegeven. De legereenheden zouden ondertussen bezig zijn om burgerdoden uit Marioepol in meerdere massagraven buiten de stad te begraven. Dat beweert Petro Andrjoesjtsjenko, een adviseur van de burgemeester van de stad, op Telegram. De Russen proberen volgens hem op deze manier hun oorlogsmisdaden te verbergen.

     De Oekraïense stad Charkov wordt vandaag hevig gebombardeerd. Burgemeester Ihor Terechov noemde de situatie in een televisietoespraak ‘stressvol, omdat er vannacht enorme explosies waren. De Russische Federatie onderwerpt de stad aan verwoede bombardementen.'

     Zijn er nog besprekingen? Nee, althans niet zichtbaar. Rusland zal zijn 'speciale militaire operatie' pas beëindigen als de NAVO stopt met het gebruik van Oekraïens grondgebied om Rusland te bedreigen. Dat zou een hoge functionaris bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken gezegd hebben tegen persbureau Tass. Hij houdt het lekker vaag: 'De speciale militaire operatie zal eindigen wanneer alle taken zijn vervuld', betoogt deze Aleksej Polisjtsjoek. "Voorbeelden hiervan zijn de bescherming van de vreedzame bevolking van de Donbas, de demilitarisering en denazificatie van Oekraïne, evenals een einde aan de bedreigingen voor Rusland vanuit het Oekraïense grondgebied als gevolg van de verovering ervan door NAVO-landen.'

 

Zonnige dag. De voorspelde wolkenvelden komen vanmiddag niet.  We sporten en 's middags gaan we weer naar de boot. Terwijl Anna verder schoonmaakt, loop ik de stad in naar de ANWB-winkel in de Arkelstraat, om de WaterAlmanak 2022 te halen. Maar die hebben ze niet. 'Nog niet gehad'. Dan (nog) niet. We drinken thee in de kuip. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.111)

Lancering van de Sarmat, een kernraket met ruimte voor tien tot vijftien kernkoppen, ieder genoeg om een stad te vernietigen. Foto: Russische ministerie van Defensie
Lancering van de Sarmat, een kernraket met ruimte voor tien tot vijftien kernkoppen, ieder genoeg om een stad te vernietigen. Foto: Russische ministerie van Defensie

Vrijdag 22-04-2022

Deze week imponeerde Rusland het Westen met de lancering van de Sarmat, ook wel Satan 2 genoemd, een intercontinentale kernraket met een bereik van 18.000 kilometer, die tien tot vijftien kernkoppen kan vervoeren. Het concept van meerdere kernkoppen tegelijk maakt dat ze moeilijker zijn te onderscheppen terwijl ze naar hun voorgeprogrammeerde doelen vliegen, voor het Amerikaanse raketverdedigingssysteem Missile Defense. Daarenboven lanceert de Sarmat ook een aantal nep-bommen ter afleiding. Missile Defense is nog steeds niet erg effectief. 'Sarmat was ook een van de zes nieuwe strategische superwapens die Poetin in een speech in 2018 aankondigde', schrijft de NRC. 'Daaronder waren ook de hypersonische kruisraket Kinzjal, die tijdens de Oekraïne-oorlog al ingezet zou zijn, en de Avangard: een hypersonische glider met een topsnelheid van 25 keer de geluidssnelheid, die tijdens zijn afdaling door de atmosfeer kan bijsturen om raketafweer te ontwijken. Sarmat zou ruimte hebben voor een onbekend aantal Avangard-kernkoppen.' Dreigen met kernwapens kwam lang niet meer voor. Het interbellum na de Koude Oorlog is afgelopen. Het duurde 30 jaar.

     Paul van Hooft, wapenexpert aan het HCSS in Den Haag, is er nogal nuchter over. Hij vindt de komst van de Sarmat geen ommezwaai. Het is de opvolger van de SS-18-raket die tijdens de Koude Oorlog dezelfde afschrikfunctie vervulde. Die was verouderd, en werd bovendien geproduceerd in Dnipro in het huidige Oekraïne. De nucleaire afschrikking blijft met de Sarmat intact. Beide kernmachten beschikken nog altijd over ruim genoeg kernraketten om massaal terug te slaan en de wereld in de as te leggen. Mutual Assured Destruction (MAD). Hm, maar dan hebben we het niet over tactische kernwapens, die op een slagveld ingezet kunnen worden. En...hoe rationeel is Poetin?

     Natuurlijk zijn er weer allerhande dokters en pseudo-dokters die denken dat Poetin lichamelijk of psychisch ziek is. Of allebei. Op de video waarin hij deze week Sergej Sjojgoe, zijn minister van defensie, beval om af te zien van een bloedige verovering van de Azovstalfabriek in Mariopol, viel me inderdaad op hoe krampachtig hij daar zit. Dat merkte  twiteraar Dr. Ian Garner ook op. 'Any doctor like me will look at Putin’s limp left arm and conclude that he is likely suffering from late onset Rett syndrome (Excogitari ineptias). He probably has months to live.' Hm, Rett is een zeldzame, neurologische stoornis van genetische oorsprong die volgens Wikipedia vrijwel alleen bij meisjes voorkomt. Niet waarschijnlijk in het geval van Poetin dus. De verkrampte zithouding van de president deed mij en anderen meer aan Parkinson denken, maar enfin, het is wensdenken, vrees ik.

 

Het Amerikaanse satellietbedrijf Maxar toont vandaag beelden van een mogelijk massagraf in Mariopol. Op een stuk land zo'n 20 kilometer van Marioepol zijn duidelijk graafwerkzaamheden te zien. Er zouden mogelijk wel 9000 lichamen liggen. Volgens de burgemeester van Mariopol begraven Russische militairen Oekraïense burgerdoden in massagraven buiten de stad om 'militaire misdaden' te verhullen. Misschien is dat zo, maar je kunt al die lijken natuurlijk ook niet op straat laten liggen.

     Interessant: twee grote branden in Rusland in gebouwen met militaire functies. Gisteren vloog in de Russische plaats Tver, 165 kilometer ten noordwesten van Moskou aan de weg van Moskou naar Sint-Petersburg, een gebouw in brand waar onder meer raketten en raketafweersystemen worden ontwikkeld. Er kwamen zeven mensen om het leven en 25 raakten gewond. Persbureau Tass meldt dat het vuur vermoedelijk ontstond door een defect in de electrische bekabeling. In het instituut zouden ook wapens zijn ontwikkeld die Rusland in de oorlog tegen Oekraïne gebruikt, zoals Iskander- en S-400 raketten. Opmerkelijk: dezelfde dag brandde een chemische fabriek bij Moskou af. Op sociale media gaan verdenkingen rond van sabotage door tegenstanders van de oorlog, maar dat hoeft niet zo te zijn. In de vele verouderde gebouwen in Rusland breken jaarlijks honderden branden uit.

 

Een enorme meerderheid van het Fins parlement verklaarde zich gisteren voorstander van toetreding tot de NAVO: liefst 112 parlementsleden stemden voor en slechts 12 tegen.

 

Voor het eerst zegt een hoge Russische militair in alle duidelijkheid dat het de bedoeling is om het veroverde gebied in het zuiden van Oekraïne te verbinden met Transnistrië, het rebellenrepubliekje aan de oostrand van Moldavië. Ik voorspelde het al vele weken geleden. Het is Rustam Minnekayev, plaatsvervangend commandant van het centrale militaire district van het Russische leger. ‘Daar zijn ook aanwijzingen dat de Russisch sprekende bevolking wordt onderdrukt', zei hij. Oekraïne zei eerder deze maand dat een vliegveld in Transnistrië in gereedheid wordt gebracht voor het invliegen van Russische militairen, maar dat werd weersproken door Transnistrië en Moldavië. Rusland zou vanuit Transnistrië Odessa kunnen aanvallen. Het land is dan volledig van zee afgesloten. En Moldavië? De pro-westerse regering in Chisinau zou NAVO-steun kunnen vragen en hetzelfde trieste lot ondergaan als Kiev.

 

Het is zonnig met wolkenvelden en een koude wind uit het noordoosten. De honderd jaar oude stoomsleepboot Jan de Sterke verlaat zijn ligplaats in de haven. Hij gaat via de sluis en de grote Merwedesluis naar de zomerligplaats aan de Ondervloed. Wij gaan straks met de bus naar Utrecht voor een bezoek aan de binnenstad. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.112)

Gorinchem (22.112)

Zaterdag 23-04-2022

De update van de situatie in Oekraïne van het Britse ministerie van defensie vanmorgen: 'ondanks de verhoogde activiteit heeft het Russische leger de afgelopen 24 uur geen noemenswaardige vooruitgang gemaakt in Oekraïne. Oekraïense tegenaanvallen verstoren de Russische strijdplannen.' Het VK weerspreekt verder de claim van Rusland dat Mariopol is veroverd. Er wordt nog altijd hard gevochten in de havenstad, 'wat hun gewenste opmars in de Donbas verder vertraagt.'

     In Frankrijk staan morgen, zondag, bij de 2e ronde van de presidentsverkiezingen, grote belangen op het spel wat betreft de westerse machtspositie in de wereld. 'Als Marine le Pen zondag de verkiezingen wint, zou dat Poetins eerste grote overwinning van de oorlog zijn', schrijft Arnout Brouwers in De Volkskrant. Inderdaad, als dat gebeurt, brokkelt de westelijke opstelling in de oorlog, toch al niet zeer stevig, verder af. Gisteren schreef ik over de Russische generaal Rustam Minnekayev, die enthousiast propageerde dat Rusland het zuiden van Oekraïne inclusief Odessa volledig zou bezetten voor een landbrug naar Transnistrië. Niet ondenkbaar. Het zou de nekslag voor Oekraïne zijn en mogelijk ook voor het arme Moldavië. Later bedacht ik dat de NAVO misschien toch een rode lijn zou moeten trekken bij Odessa, door op verzoek van Zelensky een flinke troepenmacht te legeren in die stad. Dat gedurfde fait accompli zou nu geleverd moeten worden. Het zou Poetin voor een groot dilemma stellen, temeer omdat zijn leger niet succesvol is met de opmars vanaf de steden Cherson en Mikolajev naar het westen. Ik denk dat hij dan bij Odessa terug zal deinzen. En Oekraïne zou een zeehaven behouden en niet van zee afgesloten raken. Zal het Kremlin reageren met een onmiddellijke olie- en gasblokkade? Dat berooft Poetin van de onmisbare inkomstenbron voor zijn haperende oorlog. Samen met een toetreding van Zweden en Finland zou een rode lijn bij Odessa een belangrijke versterking opleveren van onze verdedigingslinie tegen Poetins agressieve plannen en macht is het enige argument waarvoor Poetin wijkt, zegt men.. Hm, wordt dit tamelijk voor de hand liggende idee eigenlijk besproken in het westers bondgenootschap?

     Ik kan me niet voorstellen dat Poetin met een (beperkte) nucleaire aanval zou reageren. Preventief NAVO-troepen in Odessa legeren is geen directe aanval op Rusland. Het zou kunnen leiden tot een opdeling van Oekraïne in twee sectoren, een oostelijke onder Rusland en een westelijke onder de regering in Kiev. Mogelijk een aanvaardbaar en tijdelijk stabiel compromis voor het Kremlin? Geen idee.

 

Persbureau AP meldt dat Oleksi Danilov, secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad van Oekraïne, zegt dat het Russische leger twaalf tot veertien elite-eenheden uit Mariopol heeft gehaald om ze aan te sluiten bij het nieuwe offensief in de Donbas. Danilov meldde ook dat Oekraïne ’s nachts met een helikopter wapens naar de verdedigers in de Azovstalfabriek heeft kunnen brengen.

     Ondanks Poetins bevel, gegeven in een verkrampte zithouding aan zijn defensieminister, om voor een strategie van uithongering van de laatste Oekraïense troepen in Azovstal, zijn er vandaag nieuwe luchtaanvallen en bestormen Russische eenheden de fabriek. Ook worden alle door Oekraïne gecontroleerde steden in Loehansk vandaag constant beschoten, aldus de gouverneur van de oostelijke regio.

 

Leuk bezoek aan Utrecht gisteren. Anna kocht een mooi, donkerblauw leren jasje. Thee en witte wijn in Graaf Floris in het hoekje bij het raam (foto hier). Op het terras was het te winderig en het zat er vol met rokers. We eten als vanouds lekker in Sirtaki in de Servetstraat. Vandaag is het zonnig en evenzeer winderig, een kille oostenwind. Anna maakt aan boord de kajuit verder schoon en ik haal boodschappen. Opnieuw veel passantenboten naast ons. We hopen eind volgende week het schip naar Numansdorp te varen. Tessa en Lina-Mae zijn vanmiddag op bezoek. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.113)

(foto: AP)
(foto: AP)

Zondag 24-04-2022

Twee maanden oorlog in Europa, een cynische Poetin viert orthodox-Pasen met een kaarsje in de hand (fotomoment!), verkiezingen in Frankrijk tussen twee kandidaten die geen van beiden breed gesteund worden. Een keus tussen extreemrechts nationalisme en neoliberale verwaarlozing van de samenleving. Democratisch links is uit de strijd verdwenen. Was ik een Fransman geweest dan zou ik met grote tegenzin op Macron hebben gestemd, puur en alleen om een zege van Le Pen te verhinderen. Tegelijkertijd zijn er deze zondag ook in Slovenië verkiezingen. Die gaan tussen de illiberale ultranationalist Jansa en een nieuw blok ter linkerzijde.

 

Opnieuw zonnig met noordoostenwind Bf4. Ik lees een passend boek, gelet op het bovenstaande: 'Twilight of Democracy' van de Amerikaanse/Poolse journaliste Anne Applebaum (ned. vert. AmboAnthos, 2020) over de verlokkingen van autoritaire systemen. 's Middags verdere schoonmaak en inruimen op de boot. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.114)

Orthodoxe paasviering in Moskou dit weekeinde (foto: AFP)
Orthodoxe paasviering in Moskou dit weekeinde (foto: AFP)

Maandag 25-04-2022

Vandaag kwam het bericht dat Henny Vrienten is overleden. Hij werd 73. Hoe intens jammer en treurig.

 

Opluchting. Macron won met een iets hogere score dan verwacht, 58,54 procent. EU-leiders reageren opgetogen. Over twee maanden zijn er weer verkiezingen, ditmaal voor een nieuw parlement. Het wordt wel 'de 3e ronde' genoemd. De links-radicale Mélenchon hoopt op een goede uitslag. Het zou niet stom zijn van Macron om nu met hem en de Groene partij een nieuwe regering te vormen, en Mélenchon tot premier te benoemen. In de eerste ronde haalde die bijna 22 procent van de stemmen en Yannick Jadot van de Groenen bijna 5. Met de bijna 28 procent van Macron is er mogelijk in juni een meerderheid voor een socialer, rechtvaardiger en groener Frankrijk. In een recente peiling van IPSOS bleek dat 94 procent van de Fransen het klimaat als belangrijk thema ziet. Ter aanmoediging: in Slovenië werd de liberale groene Svoboda-Partij gisteren uit het niets de grootste. Of ben ik te optimistisch?

 

In het weekeinde werd de stad Odessa zwaar getroffen door raketten. Een kruisraket sloeg in op een flatgebouw, waardoor acht mensen om het leven kwamen. Onder de doden was een 28-jarige journaliste Valeria en haar drie maanden oude dochtertje. Rusland is bezig met de voorbereidingen van een in scène gezet referendum in de zuidelijke stad Cherson. Daaruit zou moeten blijken dat de inwoners de Russische bezetting steunen. Een Russische doorbraak in de Donbas blijft tot dusver uit, meldt het Britse ministerie van defensie in zijn dagelijks bericht over de oorlog. Londen meldt ook dat het Oekraïense leger in de belegerde havenstad Mariopol in Zuid-Oekraïne veel Russische eenheden heeft 'uitgeput'. Veel Russische troepen zitten vast in Mariopol en kunnen daardoor niet op andere plaatsen worden ingezet. Oekraïne meldt zelf Russische aanvallen in de omgeving van Kramatorsk. In de Russische plaats Brjansk is een kolossale brand uitgebroken in een oliedepot. Dat melden Russische persbureaus. Brjansk ligt zo'n 160 kilometer ten noorden van de grens met Oekraïne en zo'n 380 kilometer ten zuidwesten van Moskou.

     De Amerikaanse minister Blinken van buitenlandse zaken en minister Austin van defensie hebben in Kiev voor nog eens meer dan 700 miljoen dollar aan militaire hulp toegezegd. Ze waren in het geheim met de trein gereisd vanuit het zuidoosten van Polen. Is het daarom dat er vandaag berichten verschijnen dat Rusland vanmorgen vijf treinstations bombardeert in west en centraal Oekraïne?

 

Weer waarschuwt Rusland de VS vanwege de grote westerse wapenleveranties aan Oekraïne. Die gaven tot op heden al 3,7 miljard aan militaire steun. 'De Amerikanen gooien olie op het vuur', zei ambassadeur Antonov in Washington tegen een Russische tv-zender. De verbale oorlog groeit. De Amerikaanse minister van defensie, Lloyd Austin, zei vandaag na afloop van zijn bezoek aan Kiev: ‘We willen dat Rusland zo verzwakt wordt dat het zich geen zaken meer kan veroorloven als het binnenvallen van Oekraïne.’  Het Duitse defensiebedrijf Rheinmetall heeft toestemming gevraagd bij de bondsregering om 100 oude Marder-pantservoertuigen te exporteren naar Oekraïne. Bondskanselier Scholz schijnt te aarzelen, ook al omdat Zwitserland niet wil dat de door dat land geleverde munitie meegaat.

 

Een ochtend met lichte regen, 's middags wat meer zon. Er staat een pakje naast mijn ontbijtbordje vanochtend. het verjaardagscadeautje van Anna is een nieuwe trouwring. Lief. De oude viel afgelopen zomer in Enkhuizen in het water. Daarna gaat ze op baby Zaila passen bij Nikita. De hele dag door ontvang ik felicitaties per email, sociale media en telefoon. Per slot is driekwart eeuw leven een mijlpaal. In een telefoontje van Jeff zingen zijn dochters, die meivakantie hebben, eenstemmig een lang verjaardagslied. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.115)

Gorinchem (22.115)

Dinsdag 26-04-2022

Het Oekraïense leger bereidt zich voor op een Russische aanval op de stad Zaporizja, in het oosten van het land. Dat meldt het Britse ministerie van defensie in zijn dagelijkse update op Twitter. De Russische legers rukken ook op naar andere steden in het oosten van Oekraïne, zoals Slovjansk en Kramatorsk. De stad Kreminna is gevallen. Ten zuiden van Izjoem wordt door het Oekraïense leger hevig gevochten om de Russische opmars te stoppen. Oekraïne vecht verbeten en zegt drie Russische straaljagers, vier drones en ook drie kruisraketten uit de lucht te hebben gehaald. In de Russische plaats Golovtsjino werden verschillende gebouwen beschadigd bij beschietingen door Oekraïne, meldt de Russische gouverneur van de regio. Het dorp ligt zo'n 90 kilometer ten noorden van de Noord-Oekraïense plaats Charkov. Een paar uur eerder zei dezelfde gouverneur dat in Zjoeravljovka twee mensen gewond zijn geraakt bij een aanval. Die plaats ligt zo'n 60 kilometer ten oosten van Golovtsjino op de grens met Oekraïne.

 

Buitenlandse zakenminister Lavrov waarschuwt op Russische staatsmedia voor een Derde Wereldoorlog: 'Het gevaar is serieus, het is echt, je kunt het niet onderschatten.' De naar Amsterdam gevluchte Pavel Kanygin, verslaggever van de inmiddels gesloten oppositiekrant Novaja Gazeta, zegt in een interview met De Volkskrant dat het gevaarlijk kan worden als Poetins offensief in de Donbas vast zou lopen. 'Poetin kan niet tegen verliezen. Jullie denken allemaal dat het onzin is, maar ik sluit niet uit dat hij dan misschien als laatste middel om te "overwinnen" een tactisch kernwapen zal inzetten.’ De recente toename van dit soort dreigementen zou erop kunnen wijzen dat Rusland in de knel zit - en dreigen werkt alleen maar als het dreigement reëel is. En dan zeggen dat het wel moest en dat je er niks aan kon doen.

 

In het separatistenrepubliekje Transnistrië zouden er een aantal explosies zijn geweest in het gebouw van het ministerie van staatsveilgheid in Tiraspol. De regering van Moldavië reageerde bezorgd en zegt dat de aanslag mogelijk is opgezet en Rusland heel goed van pas komt. Het gebouw was vrijwel leeg vanwege het orthodoxe Paasfeest. Hoe toevallig. Ook vanochtend vroeg waren er twee explosies waarbij twee radiozenders werden verwoest. Niemand raakte gewond. Later vandaag is er een derde explosie bij een militaire locatie in de buurt van Tiraspol. De 'veiligheidsraad van Transnistrië' spreekt van 'een terroristische aanval'. De Moldavische regering roept zijn veiligheidsberaad bij elkaar en in het begin van de middag stelt het rebellenrepubliekje Transnistrië de hoogste staat van paraatheid in. Het is nu even wachten tot ze militaire steun aan Moskou vragen. Verder zijn er opeens ook gezamenlijke luchtmachtoefeningen van Belarus en Rusland in Belarus, meldt Reuters. Poetin speelt zijn kaarten uit, lijkt het: een grootscheeps grondoffensief in het oosten van Oekraïne, onrust in het westen, in Moldavië. Volgens velen wil hij kost wat kost op 9 mei, als Rusland traditioneel de overwinning op Nazi-Duitsland viert met een grote militaire parade, een zege in Oekraïne afkondigen.

 

Voor vandaag hebben de VS een bijeenkomst van 40 landen belegd op de Duitse vliegbasis Ramstein, bedoeld om zware wapens, goedbewapende drones en raketten aan Oekraïne te leveren, tegen een mogelijk beslissend Russisch offensief in het oosten van het land. Nederland neemt ook deel, Ollongren is aanwezig. De Duitse minister van Defensie Christine Lambrecht zal vandaag in Ramstein bekendmaken dat haar land luchtafweergeschut van het type Gepard gaat leveren aan Oekraïne. Dat geschut staat al tien jaar in een opslag en de stukken moeten eerst een upgrade krijgen. Grote vraag: is het allemaal niet te laat?

 

De ochtend vangt grijs aan. We gaan sporten en doen later boodschappen in de binnenstad. Ik bel met de Verkeerscentrale Dordrecht van Rijkswaterstaat om voor komende donderdag de brugopeningen af te spreken op de Beneden Merwede en van de bruggen over de Oude Maas. We moeten om half elf door het Lingesluisje en om 11 uur door de Merwedebrug van de A27. Overigens zagen we vanmorgen twee dode vogels in de haven drijven. Een eend en een duif. In verband met de ernstige epidemie van vogelgriep moeten die geruimd worden. Daarvoor kun je de dierenambulance bellen. Een uur later komen ze om de dode vogels mee te nemen. Morgen Koningsdag. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.116)

Gorinchem (22.116)

Woensdag 27-04-2022, Koningsdag

De Russische president Poetin deed wat niemand nu al verwachtte: hij zet het gaswapen in tegen Europa, schrijft De Volkskrant. 'Maar hij richt op zijn voet.' Europa gebruikt nu al 7 procent minder dan vorig jaar en de zomer komt eraan. Gisteravond op het NOS-journaal: Rusland (Gazprom) stopt met het leveren van gas aan Polen en Bulgarije, omdat de landen weigeren in roebels af te rekenen. Polen heeft nog grote voorraden. Die zijn voor 76 procent gevuld en de Polen zouden sowieso eind van dit jaar met Russisch gas stoppen. In oktober is naar verwachting de Baltic Pipe klaar, een nieuwe pijplijn waardoor Polen gas krijgt van Noorwegen via Denemarken. Het land kreeg tot dusver gas via de Yamal-pijpleiding, die vanuit het gelijknamige schiereiland in arctisch Rusland via Belarus en Polen loopt en voor zo'n 15 procent van het Russisch gas naar Europa zorgt. De andere belangrijke pijpleidingen zijn de Nord Stream 1 naar Duitsland en de pijplijn die vanuit Oekraïne naar Slowakije loopt. De gastoevoer door die pijpleidingen lijkt nog normaal te zijn.

     Bulgarije, dat veel meer afhankelijk is van Russisch gas, ongeveer 75 procent, zegt ook dat het nog niet nodig is om de gasconsumptie te verminderen. De vorige regeringen van de centrum-rechtse en corrupte premier Bojko Borisov deden weinig om alternatieven te zoeken. Volgens de Bulgaarse minister van energie is er nog voor een maand voorraad. Dan is het stookseizoen voorbij. En vanaf juli gaat er een nieuw gascontract in met Azerbeidzjan. Arnout le Clercq, Oost-Europa-correspondent in Polen van De Volkskant, zegt dat de huidige (wankele) regeringscoalitie één coalitiepartij telt die tegen al te felle kritiek op Rusland is. 'Die vreest te worden ingehaald door een extreem-rechtse, nationalistische partij met een pro-Russische agenda. Er zijn daarom Bulgaarse politici die zeggen: het afsluiten van het gas is niet alleen een manier om Europa te chanteren, maar ook om de Bulgaarse politiek te destabiliseren. In Europa betaalt op dit moment alleen het Hongarije van Orban in roebels.

     Gazprom waarschuwt Polen en Bulgarije om geen gas af te tappen dat voor andere landen bedoeld is. Als ze dat wel doen, dan dreigen de Russen evenredig minder gas naar die andere landen te pompen. De gasprijs ging na het nieuws over Polen en Bulgarije even omhoog, maar zakte later op de avond weer. Vooral Duitsland en Italië zijn sterk afhankelijk van Moskou voor hun gastoevoer. Andere EU-landen gaan Polen en Bulgarije van gas voorzien, belooft Ursula von der Leyen. Een woordvoerder van gasnetwerkbeheerder Gasunie laat weten dat er voor ons land geen problemen zijn. Bloomberg News onthult dat tien gasimporteurs al in roebels hebben betaald voor leveranties. Daarmee overtreden ze de Europese sanctieregels. Medio mei moeten ze opnieuw in roebels betalen; tot die tijd zijn we waarschijnlijk zeker van Russisch aardgas.

 

De update van het Britse ministerie van defensie vermeldt vanochtend dat Oekraïne nog steeds veel contrôle heeft over het eigen luchtruim. Het Russische leger zou weinig mogelijkheden hebben om het noorden en westen van Oekraïne vanuit de lucht aan te vallen. In het oosten en zuiden ondersteunt de Russische luchtmacht de grondaanvallen. De Britten zouden volgens de BBC willen dat Oekraïne gevechtsvliegtuigen krijgt. Enkele dagen geleden kondigde Polen al aan tanks te zullen geven. Nederland maakte gisteren bekend pantserhouwitsers, de zwaarste militaire wapens die defensie bezit, te leveren. Ollongren: 'We leveren alleen wat we kunnen missen.'

 

Ondertussen valt Oekraïne steeds vaker doelen in Rusland zelf aan. Zelensky zwijgt daarover, maar in het oorlogsrecht zijn het voor een aangevallen staat legitieme doelen. In de Russische stad Belgorod waren meerdere ontploffingen, zegt de onafhankelijke krant The Moscow Times. In de stad staat opnieuw een munitiedepot in brand. Belgorod ligt op ongeveer 30 kilometer van de grens met Oekraïne en 60 kilometer ten noorden van de stad Charkov, waar al maandenlang zware strijd wordt geleverd.

 

In de bezette stad Cherson demonstreren burgers tegen het fake-referendum dat de Russen er willen houden. De spanning rond Transnistrië loopt snel op. Vandaag melden lokale media en de minister van binnenlandse zaken van het rebellenrepubliekje de beschieting van een groot wapendepot in het dorp Cobasna in het noorden, vanuit Oekraïne. Ook zouden drones zijn ingezet, aldus de Kiev Independent. Verder blijkt dat Rusland de beroemde hefbrug bij de lagune van Belgorod-Dnevstrovskiy in de Boedzjak, ten noorden van de Donaudelta, getroffen heeft met een raketaanval. In september 2009 maakten we een foto van die brug, toen we erlangs voeren op weg naar Odessa. Het zou me trouwens niet verbazen als Poetin op 9 mei wil pronken als trofee bij de grote herdenking van de Russische zege op Nazi-Duitsland in 1945.

 

Het is een zonnige Koningsdag. Op de televisie staat de viering in Maastricht op. Natuurlijk wordt deze dag een major spreading event want Omikron is nog volop onder ons. Juist vandaag blijkt het vertrouwen in Willem-Alexander als koning verder afgenomen. Minder dan de helft van de Nederlanders heeft fiducie in zijn functioneren, zo blijkt uit de NOS Koningsdag-enquête 2022, uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos. Gelukkig staan er mensen van het Republikeins Genootschap op de route met een bord 'Willem de Laatste'.

     Vandaag is behalve de koning ook mijn oudste kleinzoon Thijs jarig. Hij wordt 12 en begint te puberen. Floor stuurt een foto. Hij lijkt op zijn vader Pijke, vind ik. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.117)

Dulce vast aan de grond in de Lingesluis. Geen beweging in te krijgen, voor noch achteruit. (foto: Roeland Visman)
Dulce vast aan de grond in de Lingesluis. Geen beweging in te krijgen, voor noch achteruit. (foto: Roeland Visman)

Donderdag 28-04-2022

Vandaag even geen oorlogsnieuws. Een luxe die wij hebben. Zeven uur op. De zon komt op in een wolkenloze hemel. Prachtig weer om het schip naar Numansdorp te brengen. Om kwart over tien manoeuvreren we Dulce van de ligplaats naar de sluis. Ze pas er precies in. De sluisdeur sluit achter ons en dan zakt het water. Het is eb op de Merwede, stom, daar heb ik niet naar gekeken. Als de buitensluisdeur openzwaait geef ik gas. Geen beweging. even achteruit. Ook geen beweging, we staan vast op de sluisvloer. Pfff... Na nog een paar vergeefse pogingen geven we het op. Natasha van de havendienst sluit de deur en laat de kolk maar weer vollopen. Bij 20 - 30 centimeter stijging gaat het schip weer drijven. We varen achteruit de sluis uit en meren af aan het remmingwerk. Pas tegen de avond is het hoogwater, zien we, dat wordt niks vandaag. Het is half elf, de brug van de A27 staat gepland voor 11 uur. Snel zeggen we bij Verkeerscentrale Dordrecht de bestelde bruggen af en leggen Dulce in de wat bredere box naast het remmingwerk. Thuis kijken we de getijtafel na: komende dinsdag is het om 9 uur springtij. Scheelt 40 centimeter. Dan zullen we een nieuwe poging doen, op tijd voor de eerste brugopening.

     Vanmiddag krijgen we bezoek van mijn oude vriend Herman U. en Barbara, Esri en Nikita met baby Zaila. Gezellig. Vanavond gaan we samen uit eten, nog voor mijn verjaardag, bij Twine - 'twine, drink & dine' - op de Langendijk.

 

De Volkskrant meldt dat het Oekraïense slagveld een begraafplaats is geworden voor een van de belangrijkste Russische wapens: de T-72-tank. De tank die het Westen in de Koude Oorlog zo vreesde, 'het militaire beest', blijkt nu ontzettend kwetsbaar. Onder andere door de opslag van de munitie: bij de bemanning. 'Als de T-72 wordt geraakt door een Amerikaanse Javelin-raket, is de kans groot dat een kettingreactie ontstaat en alle veertig granaten ontploffen. Door de enorme explosie wordt de geschutskoepel dan de lucht in geslingerd en verandert de T-72, ooit de modernste van de Sovjet-Unie, in een doodskist voor de bemanning.' Verder blijkt de tank ontzettend kwetsbaar als je hem inzet zonder de bescherming van infanteristen er omheen. Volgens Britse schattingen stond de teller van het aantal vernietigde Russische tanks tot maandag op 530. Toch schijnen de Russen er niet van te leren. Bij het grote offensief in de Donbas doen ze het weer op dezelfde manier, het kan ze niet schelen, ze zetten de tanks massaal in. Ook al bezwijken er vele, ze drukken door met enorme aantallen tanks tot de tegenstander het opgeeft. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.118)

Gorinchem (22.118)

Vrijdag 29-04-2022

Terwijl dit jaar hard op weg is een jaar te worden van ernstige crises, een dreigende wereldoorlog, een voortgaande klimaatcrisis en een onvermijdelijke voedselcrisis, neuzelen de media vooral over Talpa en de uitgebleven excuses van het bejaarde schoffie Johan Derksen. De menselijke dwaasheid. Dat je dat allemaal  in de avond van je leven nog moet meemaken. Er is al dagenlang een zware hittegolf in India en Pakistan. Vroeger dan gebruikelijk. In Delhi was het deze week boven de 45 graden, wat normaal is in mei, maar niet in april. Vooral de lange duur van de hittegolf verontrust wetenschappers. Op sommige plekken zal het kwik de komende dagen de 50 graden Celsius naderen. De laatste vijf decennia komen hittegolven steeds vaker voor in India. Dit jaar begon het al in maart, gewoonlijk een prettige lentemaand, maar nu de warmste in 122 jaar. Het ernstigste gevolg hiervan is dat de tarweoogst de slechtste is in jaren. In de noordelijke deelstaat Haryana was de opbrengst per hectare voor veel boeren niet meer dan de helft, en soms slechts een vierde, van de opbrengst vorig jaar. Het zal bijdragen aan de komende wereldwijde graancrisis als gevolg van de Russische invasie in Oekraïne.

 

Westerse landen sturen steeds zwaardere wapens naar Oekraïne. 'Zware wapens, tanks, vliegtuigen, de productie opschroeven: we moeten het allemaal doen', zei de Britse minister van Defensie Truss gisteren. Politici in NAVO-landen vinden het 'volledig legitiem' als daarmee doelen binnen Rusland worden aangevallen en dat gebeurt ook: oliedepots en munitieopslagplaatsen. Het zal de oorlog langer doen duren en de balans tussen de belligerenten veranderen - zo dat al niet gebeurd is. Oekraïne laten verliezen is geen optie. Het gevolg is dat de Russen ondanks zware gevechten in de Donbas nauwelijks voortgang boeken. De strategisch gelegen plaats Slovjansk is nog steeds in Oekraïense handen. In Mariopol houden de Oekraïners nog altijd stand in de voormalige Azovstaalfabriek. De reactie van het Kremlin wordt schriller en dreigender. Ze bestookten zelfs Kiev met twee kruisraketten, toen Guterres er op bezoek was om over vrede te praten. Daarbij verloor een journaliste van Radio Free Europe het leven. Poetin zei gisteren dat landen die zich mengen in de strijd met Oekraïne kunnen rekenen op een 'bliksemsnelle reactie' en 'ongekende gevolgen'. Vorige week testte Rusland een nieuwe nucleaire kernraket. Verdere escalatie kan niet uitblijven, je ziet voor je eigen ogen hoe het zich voltrekt, we zitten op een hellend vlak naar een nieuwe wereldoorlog, zou je zeggen. Wel is het goed erop te wijzen dat Rusland de oorlog nog geruime tijd kan voortzetten, vooral omdat zijn inkomsten uit olie en gas ondanks gedeeltelijke boycots de laatste tijd verdubbelden. Dat meldde The Guardian van de week. Hoewel de exportvolumes zijn gedaald, profiteert het land van de gestegen prijzen. Nederland is, na Duitsland, Italië en China, wereldwijd de vierde importeur van fossiele brandstoffen uit Rusland. Dat geeft te denken.

 

Enfin, zolang de oorlog voor ons nog een ver-van-mijn-bed show blijft, genieten we maar. Gisteravond werkelijk uitstekend gegeten bij restaurant Twine - drink & dine - op de Langendijk. Originele gerechten, heerlijk bereid, vriendelijke mensen. Een aanrader! We ontwaken vanmorgen in een grijze, kille wereld. Noordenwind. Grapjassen hebben vannacht een gezichtje gekwast op de grote witte bol van de geometrische beelden van Winiarski aan de overkant. We sporten voor (voorlopig) de laatste keer, voor de zomer hebben we ons contract onderbroken. Dat doen we al jaren. Overigens is die opschorting voor de laatste keer, heeft SportCity ons geschreven, volgende zomer mag het niet meer. Dat is de facto een prijsverhoging van ca. 40 procent. Twee weken geleden maakte ik daar schriftelijk bezwaar tegen - je kunt niet zomaar eenzijdig de voorwaarden veranderen, wel? - maar daar hebben ze niet op gerageerd. 's Middags doet Anna boodschappen, dan is het licht zonnig. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.119)

Een van de vele honderden vernietigde Russische tanks in Oekraïne (foto: Business Ukraine Magazine)
Een van de vele honderden vernietigde Russische tanks in Oekraïne (foto: Business Ukraine Magazine)

Zaterdag 30-04-2022

Uitgeputte Russische troepen in het noordoosten van Oekraïne moeten noodgedwongen bij elkaar worden gevoegd of elders ingezet, meldt het Britse ministerie van defensie in zijn dagelijkse update. Volgens het Britse ministerie is het waarschijnlijk dat het moraal in veel van deze eenheden verzwakt is. Ook zegt Defensie dat er nog altijd problemen zijn met de tactische coördinatie van het Russische leger. Verder zou Rusland door gebrek aan luchtsteun zijn eenheden nog altijd niet efficiënt genoeg in kunnen zetten. Oekraïne meldt zelf dat het 40 kilometer van de Russische grens het strategisch gelegen dorp Rus'ka Lozova bij Charkov heeft heroverd. Zie ook hier. Dat geeft ze contrôle over een belangrijke weg die de Russische stad Belgorod met Charkov verbindt. Sommige bronnen binnen het Britse defensieministerie denken dat Poetin op 9 mei, bij de viering van de Russische overwinning van Nazi-Duitsland, een algemene troepenmobilisatie bekend zal maken en Oekraïne formeel de oorlog zal verklaren.

 

Defensieminister Lavrov zei gisteravond iets opmerkelijks. Zeker als je het vergelijkt met de nucleaire dreigementen van zijn baas Poetin. Tegen het Russische persbureau Ria Novosti zei hij dat zijn land zichzelf niet in oorlog beschouwt met de NAVO. 'Zo'n ontwikkeling vergroot het risico op een kernoorlog, wat niet kan worden toegestaan'. Hij zei verder dat Rusland niemand met een nucleaire oorlog bedreigt. 'Het zijn westerse landen die daarover praten.' Dat schrijft NOS Nieuws op zijn liveblog, maar ik kan het bij Ria Novosti niet vinden. Wel een interview van heden met Lavrov, waarin hij het bovenstaande juist niet zegt, maar Reuters heeft het bericht wél. Van hun kant denken de VS niet dat Rusland nucleaire wapens gaat gebruiken, ondanks dreigementen. Dat zegt een hoge Amerikaanse defensiefunctionaris anoniem tegen persbureau Reuters. 'We blijven hun nucleaire capaciteiten elke dag zo goed mogelijk volgen en we denken niet dat er een dreiging is van het gebruik van kernwapens. Ook is er geen bedreiging voor het NAVO-grondgebied.' Beide zijden lijken hun nucleaire retoriek wat te dimmen.

     Op de Russische staatstelevisie dimt men niet, integendeel, daar gingen ze deze week helemaal los. Daar somden ze op in hoeveel seconden Russische kernbommen vanaf lanceerbases in Kaliningrad op Europese steden kunnen inslaan: Berlijn: 106 seconden, Parijs 200 seconden en Londen 202 seconden. Het is een raar, haast fatalistisch gedoe, als het ware doorgeslagen cynisme. Westerse militaire analisten spreken van bangmakerij. Ze stellen dat de afgebeelde intercontinentale Sarmatraket helemaal niet in Kaliningrad is gestationeerd. Het lijkt warempel wel of die tv-presentatoren de kernoorlog verheerlijken en dansen op de muziek van de vernietiging. NOS Nieuws schrijft dat het is alsof de presentatoren de Russische bevolking klaarstomen voor het idee dat zelfs een nucleaire oorlog een goede zaak is 'Het idee dat dit alles zal eindigen met een nucleaire aanval is voor mij waarschijnlijker dan elke andere uitkomst', zegt presentator Vladimir Solovjov, en hij vervolgde 'In elk geval zullen wij patriotten die sterven voor het moederland naar de hemel gaan, terwijl ze in het Westen gewoon zullen creperen'. Zijn collega Margarita Simonjan sloot af met de woorden: 'Ach, uiteindelijk gaan we toch allemaal dood'. Dat doet trouwens wel heel Russisch aan.

 

Oekraïne slaagt erin om maïs te exporteren via de Roemeense haven Constantsa, om de Russische blokkade van zijn havens te ontwijken. Het schip dat nu is vertrokken heeft 71.000 ton maïs aan boord. Eerder vertrok al zo'n 80.000 ton graan vanuit de haven van Constantsa. Nog eens 80.000 ton is onderweg naar de Roemeense haven. Ook de Bulgaarse haven Varna is bereid om Oekraïense landbouwproducten te exporteren. Beide havens kennen we nog toen we er in september 2009 met de boot waren. Tegelijkertijd beschuldigt Oekraïne Rusland van graanroof. Russische troepen zouden honderdduizenden tonnen aan graan gestolen hebben uit bezette gebieden in Oekraïne. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.120)

Bijna de hele familie bij elkaar bij
Bijna de hele familie bij elkaar bij 'De Beren' in Gorcum. Lois, Nora, Dane en Esri ontbreken.

Zondag 01-05-2022

Ook vanmorgen zijn veel waarnemers het eens. 'Russian forces appear increasingly unlikely to achieve any major advances in eastern Ukraine, and Ukrainian forces may be able to conduct wider counterattacks in the coming days', vat ISW de situatie samen. Vooral ten noorden en oosten van Charkov dringt Oekraïne Russische troepen terug in de richting van de grens. Elders maken de Russen kleine vorderingen, maar in dit tempo kan een verovering van de Donbas nog weken duren. De slag om de Azovstalfabriek in Mariopol duurt en duurt maar, maar er ontstaan bij de verdedigers tekorten aan munitie, water, voedsel en medicijnen. In de talrijke ondergrondse niveaus zitten nog steeds duizend burgers vast. Vanaf de randen van het complex konden enige tientallen burgers de Russische linies bereiken.

     Het Britse ministerie van defensie meldt in zijn update vanochtend dat de Russische bezetters het besluit namen om de roebel te introduceren als betaalmiddel in de stad Cherson. Er zou een overgangsperiode van vier maanden van de Oekraïense grivna naar de roebel zijn ingesteld. Eerder was er al een pro-Russisch stadsbestuur ingesteld. Cherson is de springplank naar het noorden (Dnipro) en het westen (Odessa), maar daarvoor moet eerst de stad Mikolajev veroverd worden. Dat wil al wekenlang niet lukken.

     Gisteren vuurden de Russen kruisraketten vanuit De Krim af op Odessa. Ze troffen onder meer een startbaan ven een militair vliegveld. Daarbij zouden wapenvoorraden uit de VS en Europese landen vernietigd zijn.

     In de Russische stad Belgorod staat opnieuw een gebouw van het Russische ministerie van defensie in brand. Op beelden op sociale media zijn grote rookwolken boven het complex te zien, meldt persbureau Reuters. Onbekend is ook wat er precies is gebeurd Oekraïne doet nooit medelingen over aanvallen in Rusland.

 

Een droge en tenslotte redelijk zonnig dag. We lopen om kwart voor één naar restaurant 'De Beren' op de Grote Markt. In het achtergedeelte hebben we twee lange tafels gereserveerd om met de familie mijn 75e verjaardag te vieren. Bijna iedereen uit de beide families is er, behalve Esri (moet dansen), Dane (vriendin van Jordin) en Lois, want Nora is niet lekker. Liam en Caelan, de kinderen van Derrick, zijn bij hun moeder in Tsjechië. Met de rest hebben we een erg leuk en zeer ontspannen lunch. 75 jaar, maar ik voel me nog geen aartsvader. Wat is het leuk met al die familie warm om je heen! Een rijkdom van vier generaties, van Anna en ik via ons beider kinderen (6) en kleinkinderen (10) naar achterkleindochter Zaila. Zie iedereen hierboven en hier 12 andere foto's, geschoten door schoondochter Nicky. Ja, je wordt maar één keer een ouwe lul van 75. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.121)

De tankslag om Slovansk in de Donbas..
De tankslag om Slovansk in de Donbas..

Maandag 02-05-2022

Er komt een grote tankslag aan om de strategische stad Slovjansk in de Donbas. Tientallen Russische BTG's - Batallion Tactical Groups - staan tegenover ongeveer 10 Oekraïense brigades. De Russische eenheden tellen 33.000 manschappen, 570 tanks en 1070 troepentransportwagens en licht bewapende voertuigen. De Oekraïense troepen hebben 23.000 manschappen, 300 tanks en 500 voertuigen. In de oorlog van 2014 moesten de separatisten Slovjansk opgeven. Deskundigen denken dat de Russen ondanks hun numeriek overwicht er een zware dobber aan krijgen. Bij de start van hun invasie hadden de Russen meer dan 120 BTG's ingezet. Dat is ongeveer 65 procent van al hun landstrijdkrachten. Een kwart daarvan zou inmiddels zijn uitgeschakeld, volgens de laatste update van het Britse ministerie van defensie. Rusland claimt dat het in de buurt van Slovjansk een Oekraïens gevechtsvliegtuig heeft neergehaald. Ook zouden 38 Oekraïense doelen, waaronder munitiedepots en commandocentra, zijn beschoten. Oekraïne zegt dat het niet ver van Slangeneiland twee Raptor-patrouilleboten - 55-voet lang - van de Russische marine met Bayraktar TB2 drones tot zinken heeft gebracht. De beelden ervan zijn op Twitter te zien.

 

Vanmorgen spreek ik opnieuw de brugopeningen over de Beneden-Merwede en de Oude Maas voor morgen af met de Verkeerscentrale Dordrecht van Rijkswaterstaat. Morgen om 9 uur zal het springtij zijn en zullen we opnieuw proberen door de Lingesluis naar de rivier te komen. Vandaag is er veel zon, morgen zal het wat kouder zijn.

 

Natuurlijk zit ik vol spanning te wachten op mijn afspraak op het UMCU om na te gaan wat na een halfjaar het resultaat is van de hoogenergetische bestraling van mijn recidief prostaattumor. Ze kunnen iedere dag bellen. Tot dusver bleven de PSA-waarden stijgen. Toevallig rapporteert de NRC vandaag over een onderzoek van een groep internationale onderzoekers, dat donderdag in het wetenschappelijke tijdschrift Science stond. Daaruit blijkt dat sommige kankercellen kunnen ontsnappen aan bestraling. Nu is ontdekt dat ze dat doen door zélf tijdelijk hun eigen DNA te slopen. Dat zou vooral aan de randen van een tumor gebeuren. Het onderzoek wijst uit dat kankercellen als reactie op de bestraling een enzym activeren: nuclease caspase-activated DNase (afgekort CAD). Dit enzym veroorzaakt tijdelijk extra breukjes in het DNA van de kankercel, op specifieke plekken. Die zelf toegebrachte DNA-schade zet de deling van de cel even stil, en voorkomt zo dat de stralingsschade de kankercel doodt. Hoe verdomde geniepig en hoe vindingrijk tegelijk! De zelfgemaakte DNA-schade is door de tumorcel makkelijk weer te herstellen. Na dat DNA-herstel deelt de kankercel gewoon weer verder. Er zijn nog geen geneesmiddelen die het CAD kunnen remmen. Ik kijk met nog meer spanning naar mijn afspraak uit! Overigens heb ik nog altijd totaal geen klachten.  Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.122)

We varen op de Oude Maas langs de historische huizen van Dordrecht.
We varen op de Oude Maas langs de historische huizen van Dordrecht.

Dinsdag 03-05-2022

Half zeven staan we al op. Ochtendkilte, maar het is droog en zonnig. Even na negenen liggen we in de sluis. Op de peilschaal buitengaats zag ik dat de rivier beslist hoger staat. Inderdaad: springvloed. Binnen hebben we 20 centimeter onder de kiel, maar dan stroomt de kolk vol: 30-40-50-60 centimeter zie ik op de dieptemeter. Het gaat lukken! Zonder verder vast te lopen varen we naar buiten, de rivier op. We wijken uit voor de veerpont uit Woudrichem/Sleeuwijk die juist komt aanleggen. Verderop ligt een riviercruiseschip uit Bazel. We motoren zachtjes naar de haven van watersportvereniging De Merwede, waar we op de buitenkant mogen aanleggen en wachten tot 20 voor elf. Het is aardig druk op de rivier. De brug van de A27 draait exact op tijd en verderop de spoorbrug bij Sliedrecht - zelfs iets eerder - en de verkeersbrug bij Papendrecht. Tussen  de afvaart door, een 3-baksduwvaart en (alweer) een Zwitsers cruiseschip, door steken we de Beneden Merwede over naar de Dordtse kant. We varen snel langs de prachtige historische panden aan de Oude Maas (foto hierboven), er is geen tijd voor al die schoonheid want over een halfuur openen de naast elkaar liggende spoorbrug/verkeersbrug. Er wacht al een sleepcombinatie met 2 sleepboten en een halfafgebouwde romp van een zeeschip ertussen. Van de verkeerscentrale mogen we eerst: 'jullie zijn toch zó weg'. We steken weer over naar de stuurboordwal en slaan even later bakboord-uit, de Dordtsche Kil op. Nu wordt het rustiger - en bewolkter, dus kouder. Op het Hollandsch Diep is het kil met donkergrijze bewolking en 18 - 20 knopen wind op kop. Om kwart over drie leggen we aan in Marina Numansdorp. Havenmeester Kai geeft ons een box op de vertrouwde I-steiger. 

     Even later arriveert buurvrouw Joke, die ons komt ophalen. Ik spreek met de werf af dat ze de motor een beurt geven. Ondertussen benaderen twee zeilers me: of ik mijn windvaanstuurinrichting wil verkopen? Tja, ik frons mijn wenkbrauwen, we hebben dat ding weinig gebruikt, ik kreeg het nooit goed onder de knie, maar ik moet er toch even over nadenken. Zo begint het, de onttakeling van mijn dierbaar schip. Ze begrijpen het, we wisselen onze gegevens uit om er op een later moment over te praten. Rond vijf uur zijn we terug in Gorcum. Raar, Dulce ligt er niet meer.

 

Morgen haal ik het nieuws over de oorlog in Oekraïne wel in. Alleen dit rare bericht: in een interview met Oekraïense media zegt Oleksii Danilov, secretaris van de Oekraïense Nationale Veiligheids- en Defensieraad, dat president Poetin Hongarije vantevoren had ingelicht over de invasie. Ook zou Hongarije een deel van het Oekraïense grondgebied zijn beloofd als het land ingenomen is. Daar wonen veel Hongaarssprekende mensen. Hm, het lijkt me sterk, het is een niet-onderbouwde suggestie van de man, ik geloof er niks van. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.123)

Gorinchem (22.123)

Woensdag 04-05-2022

De update van de gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten, toont over de maand april 2022 een plus van 0,26 graden Celsius ten opzichte van de referentieperiode 1991 - 2020. In maart was het nog +0,15 graden. De lineaire opwarmingstrend blijft +0,13 graden per 10 jaarsperiode, te onderscheiden in +0,12 graden boven de oceanen en +0,18 boven de continenten.

     Door langdurige droogte staat het waterniveau van twee vitale stuwmeren in de VS dit voorjaar lager dan ooit. Het betreft Lake Mead en Lake Powell. Lake Mead is het grootste stuwmeer in de VS en het is cruciaal voor de watervoorziening voor zo'n 25 miljoen mensen in onder meer de staten Nevada, Arizona en Californië. Ook in ons land hebben we zo vroeg in het jaar al een zeer droog voorjaar. Het neerslagtekort loopt snel op en in de komende week wordt nauwelijks regen verwacht. Volgen de neerslagprognose van het KNMI gaat 2022 bij de 5 procent droogste jaren horen sinds 1906. In Noord Brabant is een verbod voor boeren ingesteld om water uit de sloten te gebruiken voor de bevloeiing van hun velden. De boerenbelangenvereniging ZLTO waarschuwt dat er door de droogte oogsten kunnen mislukken. Zaden ontkiemen niet omdat ze droog in de grond liggen. Dat kan leiden tot hogere voedselprijzen. De term 'klimaatbeleid' kom je bij ZLTO niet tegen. Het KNMI voorspelt dat in de toekomst meer water zal verdampen, door hogere temperaturen en minder bewolking. In de meer pessimistische klimaatscenario’s neemt de hoeveelheid zomerneerslag in Nederland bovendien af. Dat alles zal leiden tot nog meer droogte in lente en zomer.

     Gisteren veroorzaakte een nieuwe zonnevlam - weer van de grootste categorie X1.1 - storingen in het kortegolfradioverkeer boven de Atlantische Oceaan en Europa. In de nieuwe periode van sterke zonneactiviteit zullen er de komende tijd nog meer krachtige zonnevlammen optreden. Naar verwachting zal de zonneactiviteit in de zomer van 2027 een piek bereiken en daarna weer afnemen. Al die tijd draagt de zon extra bij aan de opwarming van  de aarde.

 

Rusland zet steeds zwaarder in op verovering van de Donbas. Het Britse ministerie van defensie zegt in zijn dagelijkse update van het strijdverloop dat Rusland probeert om vanuit Izjoem door te breken naar Kramatorsk en Severodonetsk. Als die twee plaatsen in Russische handen vallen krijgt Rusland de kans om de Oekraïense troepen in te sluiten. Volgens militaire analisten wordt er zwaar gevochten en verloopt het offensief nog steeds moeizaam.

     De Oekraïense onderminister van Landbouw Vysotsky meldde op de staatstelevisie dat Rusland zo'n 400.000 ton graan heeft geëxporteerd uit de gebieden die het heeft bezet in Oekraïne. Volgens hem is dat een derde van alle graanvoorraden in de regio's Cherson, Zaporizja, Donetsk en Loegansk. Dat kan leiden tot hongersnood.

     Rusland bestookt intensief de infrastructuur in Oekraïne. In het westelijke Lviv viel gisteravond de stroom uit toen raketten drie energievoorzieningen troffen. In het midden en westen van het land werden zeker zes treinstations beschadigd. Na een nacht van luchtaanvallen zijn Russische troepen vanmorgen vroeg begonnen met het bestormen van de Azovstalfabriek in Marioepol, zeggen Oekraïense bronnen. De achterliggende dagen konden veel burgers uit de catacomben vertrekken, maar er zitten er nog steeds zo'n tweehonderd vast.

 

De Europese Commissie maakt vandaag bekend dat ze binnen een half jaar de invoer van ruwe aardolie uit Rusland wil verbieden en voor het eind van het jaar die van benzine en andere olieproducten. Het voorstel is onderdeel van het zesde sanctiepakket tegen Rusland. De lidstaten moeten er nog over stemmen. Velen vrezen dat Moskou als vergelding de gastoevoer naar Europa stop zal zetten. Voor Hongarije en Slowakije komt er naar verwachting overigens een langere overgangsfase (tot eind 2023) omdat ze nauwelijks alternatieven hebben voor de Russische import van olie. Bulgarije en Tsjechië willen eveneens een langer de tijd krijgen. Een akkoord zit er vandaag niet in. De EU-landen praten morgen verder.

     The New York Post publiceert een hardnekkig gerucht dat Poetin naar het ziekenhuis moet 'voor kankerchirurgie'. De krant plaatst er het filmpje bij waarop de president onlangs te zien was in een rare, krampachtige houding. Het gerucht staat op een 'mysterieus Telegramaccount' dat General SVR' heet. Tijdens zijn afwezigheid zal het presidentschap worden waargenomen door een notoire hardlinerNikolai Patrushev, hoofd van de nationale veiligheidsraad. Ik heb er elders niks over gelezen. Naar het begin van dit kwartaal

 

Gorinchem (22.124)

Gorinchem (22.124)

Donderdag 05-05-2022

Dat is niet zonder risico op escalatie! - was mijn eerste gedachte toen ik vanmorgen de kop in The New York Times las: 'US intelligence helping Ukraïne kill Russian generals'. Zó! De betrokkenheid van de VS is dus beduidend groter dan gedacht, maar Amerika zou wel weigeren inlichtingen te verschaffen over het allerhoogste contingent Russische officieren. Dat is minder erg? Het Kremlin reageert later en zegt dat ze alles allang wisten. Dat kan best. De Zweedse minister Ann Linde van buitenlandse zaken zegt dat de VS aan Finland en Zweden een veiligheidsgarantie heeft gegeven voor de periode dat ze nog niet lid van de NAVO zijn en niet onder de artikel 5 van het NAVO-handvest vallen.

     Ondertussen blijkt dat de Russen in de enclave Kaliningrad gisteren hebben geoefend met Iskander-raketten. Dat zijn raketten waarop een nucleaire lading kan worden geplaatst. De Russische troepen oefenden onder meer met gesimuleerde aanvallen op vliegvelden en militaire commandoposten van een fictieve vijand, schrijft het ministerie van defensie. Op de Russische staatstelevisie dikken ze nucleaire dreiging graag aan. In een populair actualiteitenprogramma zei presentator Dmitri Kiseljov afgelopen zondag: ‘Waarom is het Verenigd Koninkrijk zo aan het provoceren terwijl die eilanden tot zinken kunnen worden gebracht? (...) Kijkt u mee'. En: 'Het eiland is zo klein dat een Sarmat-raket voldoende is om het voor eens en altijd tot zinken te brengen'. 

     Zware strijd in de Donbas. Burgerdoden vielen in steden als Sjevjerodonetsk en Popasna, die dicht bij de frontlinie liggen. De Russen zijn het afgelopen etmaal nauwelijks opgeschoten, meldt het Institute for the Study of War (ISW) in zijn update van vanochtend. Het Britse ministerie van defensie zegt in zijn update dat Belarus oefeningen is begonnen met zijn snelle interventiemacht. Die oefeningen zouden volgens het jaarlijkse oefenschema culmineren in de maand mei, maar ze leiden er natuurlijk ook toe dat Oekraïne troepen in het noorden moet houden.

.

Gisteren dodenherdenking. Een Britse, viermotorige Lancaster bommenwerper uit WO II vloog gistermiddag traag en met een zwaar, donkertonig grommen over de stad naar het noordoosten. Indrukwekkend. Een herinnering aan de laatste grote oorlog in Europa. Er schijnen er nog maar twee te vliegen. Er zijn duizenden van die toestellen gemaakt om Nazi-Duitsland dag en nacht te bombarderen. De 2-minuten stilte zitten we zwijgend voor de televisie met de Dam in Amsterdam in beeld. Een aantal uren later overleed vannacht onze vriend en buurman G. Ik werd er nog bij geroepen, de reanimatie was al begonnen maar slaagde niet. Hij was een lieve en eigenzinnige man, een bijzonder mens. Hij werd 71. Hoe ontzettend triest. Volgt een grijze maar droge ochtend. We zijn nog zwaar onder de indruk van het verscheiden van G. Hoe kort is ons bezoek aan deze wereld, hoe futiel wat we doen, maar we voeren tenminste geen oorlog. Je ergens op concentreren lukt ons niet. 's Middags wat meer zon. Anna maakt met kleindochters Nikita met baby Zaila en met Esri een kuier in de binnenstad. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.125)

Gorinchem (22.125)

Vrijdag 06-05-2022

Vanmorgen mist het als ik naar het ziekenhuis rijd om bloed en urine te laten onderzoeken. Diabetescontrôle. Druk is het niet en de mist is weg als ik terugkeer. Nu iedereen denkt dat de pandemie voorbij is, breekt er een strijd uit om de vierkante meters in de steden. Het gevecht om de trottoirs. In de achterliggende jaren mocht de horeca zijn terrassen tijdelijk om niets uitbreiden om de omzet op peil te houden ondanks de 1,5-meter afstandregel. Nu willen ze dat extra oppervlak houden. In sommige steden mag dat (Enschede, Den Haag) in andere niet (Amsterdam, Groningen, Utrecht, Maastricht). Zwabberbeleid. Wat een heerlijk onderwerp in deze barre tijden.

 

We riepen in de afgelopen maanden steeds dat het Westen de Russische invasie in Oekraïne mee financierde door de betalingen van miljarden euro's voor olie en gas. Maar De Volkskrant laat vanochtend zien dat dat helemaal niet zo is: Poetin kan door de sancties er niet bij. Het Europese betalingssysteem Target2 staat niet toe dat die euro’s door de Russische regering worden gebruikt. Politici reageren verrast maar ik kan me niet voorstellen dat men het werkelijk niet wist. Het is daarom te begrijpen dat de Russische president wil dat de leveranties in roebels worden betaald. Zo kan hij het betalingssysteem Target2 omzeilen. Zie hierboven. Moeten de EU-lidstaten daarmee akkoord gaan? Je kan je voorstellen dat de drempel voor een gasboycot voor het Kremlin niet erg hoog is nu het niet bij de inkomsten kan. De EU-commissie bestudeert de zaak en komt dezer dagen met een verklaring.

 

Ondertussen bestoken de Russen intensief de spoorlijnen en treinstations in Oekraïne om de import van zware wapens uit het Westen tegen te houden. Ze slagen er echter kennelijk onvoldoende in want bijvoorbeeld de meeste van de negentig onlangs door Amerika beloofde zware kanonnen zijn al in Oekraïne aangekomen, aldus De Volkskrant. 'Sommige van de M777-houwitsers, die behoren tot de zwaarste van de VS, worden volgens het Pentagon zelfs al gebruikt om de Russen in de Donbas te bestoken. Ook het overgrote deel van de precisiegranaten voor de kanonnen is in Oekraïense handen.' Met de M777 kunnen Oekraïense soldaten eenheden van de Russen ruim 30 kilometer verderop onder vuur nemen. Ook vijf van de beloofde 16 Mil Mi-17-transporthelikopters worden al ingezet. De Russen moeten verder vrezen voor de trefzekerheid van de GPS-geleide, één meter lange Excalibur-precisiegranaat. Behalve de VS gaat ook Canada het Oekraïense leger voorzien van duizenden Excaliburs. 'Dat al deze zware wapens ongeschonden de grens over kunnen komen, laat zien dat Rusland na 71 dagen oorlog totaal niet in staat is om de wapentransporten te dwarsbomen.' Een van de oorzaken is het feit dat de Russische luchtmacht nog steeds niet vrij boven Oekraïne kan opereren, waardoor het niet in alle vrijheid wapenkonvooien onafgebroken kan bombarderen.

     Duitsland en Nederland gaan samen 12 andere pantserhouwitsers leveren, de Panzerhaubitze 2000, pantservoertuigen met zwaar geschut. De komende weken worden zo'n twintig Oekraïense militairen getraind in het gebruik van die wapens uit beide landen, in het Duitse stadje Idar-Oberstein.

 

Na de mist in de ochtend wordt het gaande de dag steeds zonniger en warmer. We rijden om twaalf uur naar Utrecht, allereerst om in het UMCU nog een keer bloed te prikken, dit keer voor een PSA-bepaling. Eindelijk! Ik wilde die bepaling graag door hetzelfde lab laten doen, om laboratoriumvariabiliteit zoveel mogelijk uit te schakelen. Daarna gaan we gezellig op bezoek bij Rommert en zijn dochter Nora. Lois was naar haar werk. Natuurlijk hebben we een cadeautje mee. Hier 2 foto's. Vijf uur thuis, waar Lourens & Joke even komen borrelen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.126)

Nog een nagekomen foto van gisteren. Nora laat ons haar huis zien. Dit is de badkamer. (foto: Rommert)
Nog een nagekomen foto van gisteren. Nora laat ons haar huis zien. Dit is de badkamer. (foto: Rommert)

Zaterdag 07-05-2022

Na het bezoek van de buren keek ik gisteren in mijn medisch dossier op het patiëntenportaal van het UMCU. Waarachtig, de PSA-uitslag stond er al. Gedaald! Niet veel maar in elk geval gezakt van 1,1 µg/l in december vorig jaar en 1,3 µg/l  eind januari naar 0,9 µg/l nu. In mijn hoofd breekt de zomer aan. Het lijkt erop dat de hoogfrequente iridiumbestraling van november effect begint te hebben. De avond kan niet meer stuk. We genieten van de asperges die Anna klaarmaakte en van elkaar. Vanochtend zie ik in het electronisch dossier van mijn huisarts dat alle uitslagen van de diabetescontrôle goed zijn. Ik kan nog even mee. Vandaag is het tamelijk bewolkt, maar het blijft uiteindelijk droog. Het is de 10e verjaardag van Anna's kleindochter Vajèn. Het eerste kruisje. Halverwege de middag lopen we naar haar huis om het te vieren.

 

Oekraïne zou gisteren opnieuw een Russisch marineschip hebben getroffen. Het betreft het fregat Admiraal Makarov in de Zwarte Zee, voor de kust van Odessa en niet ver van Slangeneiland. Het schip zou in brand zijn geschoten door een Neptuneraket en zwaar beschadigd. Het fregat is pas vijf jaar oud en heeft kruisraketten aan boord. Op sociale media verschijnen redelijk betrouwbare filmpjes van het brandende schip.

     Het Britse ministerie van defensie meldt in zijn dagelijkse update dat de oorlog in Oekraïne een zware tol eist van de beste militaire eenheden van Rusland. Mede als gevolg van de sancties kan het lang duren voor alle schade hersteld is. Dat strookt met het Amerikaanse doel om Rusland voor langere tijd te verzwakken door de wapen- en munitieleveranties aan Oekraïne. In de afgelopen week probeerde Rusland vooral de aanvoer van wapens naar het front in de Donbas te onderbreken door het bombarderen van opslagplaatsen, treinstations en spoorwegen. Volgens deskundigen is dat een effectiever middel. De komst en de inzet van bijvoorbeeld zware houwitsers is voor de Oekraïense verdedigers van groot belang. Die hebben een groter bereik dan het Russische geschut en zijn van een iets zwaarder kaliber. 'Daarmee kunnen de Oekraïners op een veilige afstand gaan staan, terwijl zij het Russische leger wel kunnen raken. Dat geeft ze een voordeel.' De langzame voortgang van de Russische opmars is volgens dezelfde deskundige waarschijnlijk een bewuste keuze. 'Ze willen een gesloten front houden en voorkomen dat de logistieke lijnen bloot komen te liggen. Op die manier gaan de Russische troepen over een hele grote breedte langzaam vooruit.' Bij Charkov is het omgekeerd. Daar dringen de Oekraïense troepen de Russen stap voor stap terug naar de grens. Ook in Moldavië is weer onrust. Pro-Russische separatisten beweren dat er vannacht vier droneaanvallen hebben plaatsgevonden in de afgescheiden regio Transnistrië. De Russen schieten vandaag weer raketten af op Odessa.

     Zo heel erg slecht gaat de oorlog dus niet voor het Kremlin, alles overziend. Bovendien komt er weinig terecht van de verwachting dat de Russische economie zou instorten na de eerste sanctie rondes, meldt de Rabobank. Er is nog geen ineenstorting van de Russische economie. De koers van de roebel is zelfs volledig hersteld. Door de enorme stijging van de olie- en gasprijzen maakt Rusland nota bene gigawinsten. Alleen dit jaar zou het land, zonder verdere sanctiemaatregelen, 321 miljard dollar extra verdienen op olie- en gasexporten. In de laatste twee maanden is dat alleen al 63 miljard dollar, waarvan 44 miljard van EU-landen. Zo houden ze het nog wel een tijd vol.

 

Corona. In Zuid-Afrika duiken twee nieuwe subtypes op van de omikronvariant, BA.4 en BA.5. Het aantal nieuwe besmettingen loopt snel op. Het is de vraag hoe ziekmakend de nieuwe varianten zijn. Ze zouden wel iets besmettelijker zijn dan de vorige omikonvarianten. Ze zijn ook al in Amsterdam gesignaleerd, waar ze nu 7 procent van de nieuwe besmettingen uitmaken. Wie antistoffen heeft door een eerdere infectie of vaccinatie/booster kan de nieuwe subtypes alsnog krijgen. Dat doet denken aan het gedrag van het griepvirus en dan zou ook in ons land een nieuwe, aangepaste boostercampagne nodig zijn. Daar hoor je niks over. Ik krijg een déja-vuVolgens de WHO heeft de pandemie tot dusver 15 miljoen mensen het leven gekost. Daarmee is Covid één van de grootste van de recente geschiedenis, na de Spaanse griep van 1918/1920. Daarbij vielen er 50 tot 100 miljoen doden. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.127)

De onbalans tussen opgenomen zonnewarmte en uitgestraalde warmte van de aarde neemt toe. TOA = top of atmosphere.(bron: NASA CERES project)
De onbalans tussen opgenomen zonnewarmte en uitgestraalde warmte van de aarde neemt toe. TOA = top of atmosphere.(bron: NASA CERES project)

Zondag 08-05-2022

Onrust onder klimatologen. De aanleiding? De laatste gegevens van het CERES-project van NASA, een satelliet waarmee sinds 1997 de energie(on)balans in de atmosfeer wordt gemeten. Dat is het verschil in Watts per vierkante meter (W/m2) tussen instroom van zonnewarmte en de warmteuitstroom vanaf de aarde de ruimte in. Dat wordt gemeten in de ToA, de toplaag van de atmosfeer. Idealiter is de balans in evenwicht, onbalans toont de mate waarmee de aarde opwarmt (of afkoelt). Al sinds de laatste ijstijd is sprake van opwarming, de laatste 150 jaren door het verstoken van fossiele brandstoffen. 90 Procent van het warmteoverschot wordt opgenomen door de oceanen en leidt tot zeespiegelstijging door thermische uitzetting van water. Klimatologen verwachtten nog in 2021 dat de onbalans, en dus de opwarming, wat zou afnemen als de PDO zou omslaan. PDO is de Pacific Decadal Oscilation, een periodiek afwisselend fenomeen van warme en koude stromen aan het oppervlak op de middelste breedtegradenvan de Stille Oceaan, dat hand in hand gaat met de klimaatfluctuaties van El Niño or La Niña. Maar nu blijkt dat die afname helemaal niet plaatsvindt. De onbalans was in 2021 nog 1,52 W/m2, maar over de 12 maanden van maart 2021 tot en met februari 2022 liep de opwarmingsonbalans op naar 1,64 W/m2. Een record, nooit eerder gemeten, dat impliceert dat de opwarming van de aarde juist sneller gaat. Weerman Gerrit Hiemstra reageert op Twitter: 'Dit is een bijzonder verontrustend bericht, het zou op de voorpagina's van alle kranten moeten staan en alle journaals zouden er mee moeten openen!' Dat gebeurt echter niet.

 

Klimaatverandering in Rusland. In de Siberische regio Krasnojarsk vielen door zware bosbranden de afgelopen dagen zeker zeven doden en negentien gewonden. Onder de gewonden zijn zes brandweerlieden, meldt persbureau TASS. In het gebied werden 273 brandhaarden geteld. Meer dan 800 huizen en gebouwen werden verwoest. Ook elders in Rusland zijn grote natuurbranden. Er zijn overigens ook hevige bosbranden in de Amerikaanse staat New Mexico.

 

De laatste vrouwen en kinderen werden door de Russen uit de hel van de Azovstaalfabriek in Mariopol gehaald. Nieuwsberichten melden dat er in afgelegen streken in Rusland 66 kampen zijn gevonden waar circa één miljoen Oekraïense vluchtelingen zijn ondergebracht. Dat kon worden opgemaakt uit lokale nieuwsberichten. Het gaat om kampen tussen de Oeral en het verre Kamsjatka. Het deporteren en opsluiten van hele volken was een beproefde praktijk in het Rusland van de tsaren en van Stalin. Denk bijvoorbeeld aan de Krim-Tartaren. Het is een praktijk die totaal niets te maken heeft met de uitbreiding van de NAVO. Wel met imperiumbouw en grootheidswaanzin. Poetin is net zo'n doorgeslagen gek als destijds Hitler.

     In de Azovstaalfabriek is nu een gevecht op leven en dood gaande. De verdedigers hebben gezworen te blijven vechten tot het einde. Men zegt dat Poetin morgen op de 9 mei-herdenking op het Rode Plein de overwinning wil bekendmaken, maar dan moet die er wel zijn. Het Oekraïense leger heeft zijn troepen teruggetrokken uit de plaats Popasna in de regio Loegansk. Bij een Russisch bombardement op een school in het Oekraïense dorpje Bilohorivka, eveneens in de Donbas, zijn mogelijk zestig doden gevallen. Een oorlogsschip van het Oekraïense leger is afgelopen nacht verwoest met een raketaanval, zegt het Russische ministerie van Defensie. Verder zijn volgens Rusland twee bommenwerpers en een helikopter van Oekraïne vernietigd in de buurt van Slangeneiland.

 

Het is vandaag zonnig en het is Moederdag. Grote drukte in de haven en op het Eind. Ik lees het uitermate sombere boek 'Moeder Natuur' van de Leidse filosoof Wouter Oudemans (Ten Have,2020) over de plaats van de mens in de kosmos. Een zeer voorlopige plaats. De ondertitel verwijst niet toevallig naar een oud filosofisch boek van Max Schheler 'Die Stellung des Menschen im Kosmos', dat ergens in mijn bibliotheek moet staan. Tessa komt 's middags met de meisjes op bezoek. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.128)

Gorinchem (22.128)

Maandag 09-05-2022

Het Britse ministerie van defensie meldt vanmorgen in zijn dagelijkse bericht dat de Russen hun voorraad precisiewapens bijna volledig verschoten hebben. Het gevolg zou zijn dat ze verouderde munitie moeten gebruiken, die minder betrouwbaar en nauwkeurig is, dus meer nevenschade veroorzaakt, maar ook gemakkelijker te onderscheppen is. Volgens de Britten heeft Rusland grote moeite om aan nieuwe precisiewapens te komen voor 'surgical strikes'. Het Oekraïense leger meldt overigens vanmorgen dat vier precisieraketten zijn ingeslagen in de regio rond Odessa. De raketten zijn volgens het leger afgevuurd vanaf de Krim. Volgens lokale media werd ten minste één raket neergehaald. Vandaag lanceren de Russen een nieuwe bestorming van de Azovstaalfabriek.

     Om 9 uur kijken we op CNN live naar de toespraak van Poetin op het Rode Plein. Eerst de potsierlijke militaire rituelen met rode vlaggen uit de Sovjet-tijd, lachwekkend marcherend kanonnenvoer, de fly-over die niet doorgaat 'door bewolking', het ziet er allemaal zo bizar uit dat het niet echt lijkt. Dan de rede waar de wereld met spanning naar uit ziet. Gaat hij formeel de oorlog verklaren? Komt er een mobilisatie? Niets van dat alles, het is een gezwollen verhaal over het roemrijke verleden, het verslaan van Nazi-Duitsland en de voortzetting van die strijd tegen de dreiging van het Westen, van de NAVO die niet wil luisteren naar de redelijke voorstellen van het Kremlin. Kiev dat atoomwapens wilde. Dus Rusland moest wel ingrijpen en de neonazi's bestrijden. Terwijl zijn land niet werd aangevallen, legt de president de schuld bij het Westen. De Grote Patriottische Oorlog gaat verder en de overwinning zal nét zo groot zijn als in 1945, het traditionele verhaal. Een oorlog als vroeger met de motieven van de vorige eeuw. 'Hoera!', roept Poetin aan het slot, 'Hoera!' brullen alle opgestelde militairen. Belangrijk lijkt dat hij zijn verdere plannen in Oekraïne voor zich houdt en niet verder escaleert. Dat wijst er misschien op dat hij geen confrontatie met de NAVO wil. In feite heeft Poetin weinig te vieren, nu zijn opmars in Oekraïne stokt.

 

Het is een zonnige en warme maandag en het blijft droog. Rijkswaterstaat en de waterschappen nemen deze week meer maatregelen tegen de droogte. Rijkswaterstaat verhoogt tevens het waterpeil van het IJsselmeer met een paar centimeter vanwege de droogte. Waterwinbedrijven en de waterschappen kunnen daardoor water uit het meer aanvoeren als dat nodig is, schrijft Omroep Flevoland. De komende twee weken wordt het namelijk warmer, terwijl er nog steeds nauwelijks regen wordt verwacht. Het waterpeil in de grote rivieren is laag voor de tijd van het jaar en daalt naar verwachting verder, blijkt uit de droogtemonitor van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling. Het neerslagtekort is op dit moment op een niveau dat eens in de twintig jaar voorkomt en neemt sterk toe. Mogelijk gaat het tekort in mei dat van het recordjaar 1976 overschrijden. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.129)

Het luchtruim boven Europa gisteren om 14.45 uur. Dezelfde drukte als voor de pandemie.
Het luchtruim boven Europa gisteren om 14.45 uur. Dezelfde drukte als voor de pandemie.

Dinsdag 10-05-2022

Dit is een weergave van het Europese luchtruim van gisteren om 14.45 uur. Er zit nog niet veel schot in het verminderen van vliegen. Kerosine wordt ook nog niet belast voor de uitstoot van CO2. Vliegen is daardoor veel goedkoper dan het zou moeten zijn als je de echte onkosten in rekening zou brengen. Concurreren met de trein mislukt dus. Dit kan niet zo doorgaan.

     Volgens een nieuw bulletin van de WMO is de kans nu ongeveer 'fifty-fifty' (48 %) dat we binnen 5 jaar de 1,5 graden opwarming bereiken. Het voorkeursdoel van Parijs 2015 voor de eeuwwisseling. Ook meldt het rapport dat de oceanen in een ongekend hoog tempo opwarmen. Daarbij komt dat de kans dat het warmterecord uit 2016 de komende jaren wordt gebroken 93 procent is. Het gevolg: meer hittegolven, hevige regenval, extreme droogte en tropische cyclonen.

 

Het Oekraïense leger zegt de afgelopen dag vijftien Russische aanvallen in de regio's Donetsk en Loegansk in het oosten van het land te hebben afgeweerd. Russische troepen zouden aanvallen voorbereiden op de steden Lyman en Severodonetsk, bij de frontlinie in Oost-Oekraïne. Het land wordt bestookt door raketaanvallen vanaf Russische schepen, aldus het leger. Bij Charkov werden de Russen verder teruggedrongen. Meerdere plaatsen zouden zijn heroverd, zoals Tsjerkaski Tysjky, Roeskyj Tysjki, Borsjtsjova en Slobozjanske. De Oekraïense strijders zouden nu ongeveer op schootsafstand van de achterste aanvoerlijnen van het Russische leger naar de Donbas zijn. Volgens defensiedeskundigen vormen deze aanvoerlijnen een van de zwakste punten in het Russische offensief. In Odessa vielen een dode en vijf gewonden bij nieuwe raketaanvallen gisteravond. Onder het puin zoekt men naar meer slachtoffers.

     'We zijn van mening dat president Poetin zich voorbereidt op een langdurig conflict in Oekraïne, waarin hij nog steeds van plan is om doelen buiten de Donbas te bereiken', zegt vandaag de directeur van de doorgaans goed geïnformeerde Amerikaanse NSA.

 

Vandaag is het bewolkt met zonnige perioden. Het blijft droog maar in het noorden zouden regenbuien zijn. Vergadering van de Poëzieroute. We concluderen dat ons 10-jarig jubileum op 3 juni niet gaat lukken. We verplaatsen het naar oktober; tien jaar is een rekbaar begrip. Anna krijgt een vriendin op bezoek. Donderdag is de begrafenis van vriend en buurman G. Waarschijnlijk schepen we ons vrijdag in op de Dulce. Zaterdag is er een feest in Marina Numansdorp. Zondag steken we van wal. Ups en downs, such is lifeNaar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.130)

Gorinchem (22.130)

Woensdag 11-05-2022

Nederland neemt extra maatregelen door de aanhoudende droogte. Zo is het Volkerak-Zoommeer bij Tholen extra doorgespoeld om verzilting te voorkomen. Het Veluwemeer krijgt extra water uit het Markermeer om te voorkomen dat het waterpeil te ver zakt. In veel gebieden houdt men extra water vast en worden waterstanden verhoogd, meldt Rijkwaterstaat in zijn droogtemonitor. Met name in het zuiden van Nederland is de verdroging van de bodem goed merkbaar. Het waterpeil van het IJsselmeer en het Markermeer werden al met 5 centimeter verhoogd. 'Met name in het zuiden van Nederland is de verdroging van de bodem goed merkbaar. In het noorden is lokaal sprake van de vorming van blauwalg. Op korte termijn is landelijk gezien voldoende water beschikbaar en de waterkwaliteit is in het algemeen goed. De drinkwatersector en de scheepvaart melden geen problemen. Ook in de land- en tuinbouw is nog geen sprake van acuut watertekort, maar er zijn wel zorgen over hoe de droogte zich de komende weken ontwikkelt.' Het KNMI verwacht voor de komende periode weinig regen bij oplopende temperaturen. Overigens heeft men ook een droogtemonitor, waar de bovenstaande grafiek twee keer dagelijks wordt vernieuwd.

     Heeft de huidige droogtepriode te maken met klimaatopwarming? Dat is nog niet zo gemakkelijk te zeggen. In twee van de vier klimaatscenario’s uit 2014 van het KNMI wordt Nederland droger. De andere twee scenario’s geven niet of nauwelijks toename van droogte. 'Wat zeker is, is dat Zuid-Europa droger wordt en Noord-Europa natter. Nederland zit daar precies tussenin en het kan nog beide kanten op gaan.' Toch is de drijvende kracht van de toenemende warmte rond de Middellandse Zee een van de oorzaken. 'Die werpt meer zogeheten warmtelagen op en die stuwen op hun beurt meer droge oostenwind onze kant op. Met als gevolg dat we een droger, meer continentaal klimaat krijgen.' Vervolgonderzoek, met een klimaatmodel met een hogere resolutie, ondersteunt de scenario’s met meer droge zomers. Naar aanleiding van de extreme droogte van 2018 heeft het KNMI mogelijke veranderingen in droogte door klimaatverandering onderzocht. Daarbij werd Nederland in tweeën verdeeld: het kustgebied en het binnenland, Onderzoek liet zien dat er qua hoeveelheden neerslag verschil is tussen die regio's en 'dat er een duidelijke trend is naar meer van dit soort droogtes in het binnenland van Nederland. Dit komt door klimaatverandering. Voor het kustgebied is zo'n verandering niet aangetoond.'

     We hebben tot dusver nog geen hittegolf in 2022. 'Elke hittegolf in de wereld is nu sterker en waarschijnlijker een gevolg van door mensen veroorzaakte klimaatverandering', blijkt uit een nieuwe publicatie van de internationale onderzoeksgroep World Weather Attribution.

     Juist vanochtend belt een medewerker van de Rijksuniversiteit Groningen me. Het gaat om een interview in verband met de plaatsing van windmolens bij het kleine natuurgebied Avelingen, vlak ten westen van de Merwedebrug. Dat is een omstreden zaak. Omwonenden zijn mordicus tegen met de bekende NIMBY-argumenten: horinzonvervuiling, geluidsoverlast, woningen minder waard. Best begrijpelijk, maar met iedere plek in ons krappe land is wel wat mis, schreef ik er een dik jaar geleden al eens over, maar de noodzaak van de energietransitie is dermate klemmend dat de gemeentebestuurders hun verantwoordelijkheid moeten nemen en die plaatsing moeten doorzetten. Dat zeg ik tegen de onderzoeker, we zijn gauw klaar.

 

Het is een mooie dag met zon en wolken. We brengen een aantal voorwerpen uit de kelder naar de gemeentewerf, zoals het vroegeren boord-tv'tje, een kapot kookplaatje, batterijen, oude kerstverlichting, lege batterijen en kapotte spaarlampen. Goede daad verricht.

 

Pro-Russische collaborateurs vragen in het gemeentebestuur van Cherson Poetin om hun regio te annexeren, zegt persbureau TASS. Ze zeggen te verwachten dat het gebied tegen het einde van het jaar bij Rusland hoort. Cherson ligt op de route van Rusland naar de Moldavische streek Transnistrië, waar veel pro-Russische separatisten zitten. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.131)

De stuatie in de Donbas van vandaag (bron: De Volkskrant)
De stuatie in de Donbas van vandaag (bron: De Volkskrant)

Donderdag 12-05-2022

De druk op Europa en op de euro neemt snel toe. De pandemie en daarna de Russische invasie in Oekraïne zetten het beleid en de eenheid van de Unie steeds meer onder druk. Gisteren maakte Oekraïne bekend de doorvoer van Russisch gas naar Europa stop te zetten. Het gas wordt door Oekraïne vervoerd via de Sokhranivka-route. De gasleiding loopt door de oostelijke regio Loehansk en daar ligt de reden: de Russische troepen tappen gas af voor eigen gebruik in de oorlog. Begrijpelijk dat Oekraïne dat wil afsluiten, maar een kwart van het Russische gas dat naar Europa gaat wordt via de pijpleiding in Oekraïne vervoerd, schrijft Reuters. Dat valt nu even weg, maar kan waarschijnlijk wel via andere pijplijnen Europa bereiken. Bijvoorbeeld via Belarus en Polen. De gasprijs bleef na een tijdelijke, korte stijging ongeveer gelijk.

     De Hongaarse buitenlandminister Peter Szijjarto maakte gisteren bekend dat een Europees embargo op Russisch gas voor Hongarije nog steeds onacceptabel is. Premier Viktor Orbán noemde de nieuwe Europese sancties eerder al een ‘atoombom’ op de lokale economie. De EU kan alleen een embargo invoeren als alle lidstaten akkoord gaan met de nieuwe sancties. Commissievoorzitter Von de Leyen was van de week al naar Boedapest gegaan om Orban over te halen, maar kennelijk zonder vrucht. Het logisch gevolg is dat de discussie over het veto van de lidstaten weer oplaait. Duitsland, Frankrijk, Italië en Nederland zijn daar voor. Eindelijk zou het buitenlandbeleid van de EU effectiever worden - maar voor de afschaffing van het veto is ook unanimiteit vereist en die is er niet.

     Last but not least dreigt er een nieuwe schuldencrisis zoals die in 2012. De renteverschillen tussen de noordelijke en zuidelijke lidstaten lopen net als toen snel op. Die verschillen kunnen ervoor zorgen dat Zuideuropese eurolanden niet langer als kredietwaardig worden beschouwd door beleggers. De Volkskrant vindt de situatie nu gevaarlijker dan in 2012: 'Niet alleen vanwege de hoge inflatie, maar ook vanwege het feit dat de ECB al zoveel schuldpapier op zijn balans heeft staan. Als de spreads oplopen tot boven de 3 procent kunnen speculanten zoals hedgefondsen nieuwe kansen ruiken. Tien jaar later zijn de schulden van de Zuid-Europese landen ten opzichte van hun bbp alleen maar verder opgelopen. De overheidsschuld van Griekenland is nu 193 procent van het bbp, Italië 150 procent, Portugal 127 procent en Spanje 118 procent. Officieel zouden die schulden volgens de EU-afspraken niet meer dan 60 procent van het bbp mogen zijn.' De EU zou kunnen besluiten om de 'zeurolanden' te redden door de uitgifte van eigen leningen, eurobonds. Het Duitsland was daar onder Merkel altijd tegen, tot de instelling van herstelfondsen voor de coronapandemie het noodzakelijk maakte. De SPD van Scholz is er minder tegen en het zou de integratie van de EU sterk bevorderen. Eigenlijk betekent het dat landen hun financiële soevereiniteit opgeven en een federaal Europa vrijwel een feit is. Voor mij is het een onvermijdelijke stap die de Unie eindelijk fors machtiger en slagvaardiger zou maken. Maar of dat ook zal gebeuren?

 

Gisteravond belde Anna's kleindochter Esri. Die begint morgen aan haar eindexamen HAVO en zit tot op het laatste moment nog hevig de stof erin te stampen. Hoe zit dat ook alweer met die isobaren? Hoe werkt het Coriolis-effect? Gelukkig lukt me de uitleg. Vandaag is de begrafenis van G. Zijn voortijdige dood maakt veel indruk op me. Het is een zonnige dag met een vlagerige wind. De bijeenkomst is mooi en vooral ingetogen. Zijn vrouw Emmy en dochter Nina verzorgden een waardig afscheid, dat me bij zal blijven. Morgen inschepen. Naar het begin van dit kwartaal

Numansdorp (22.1)

Twee zwarte gaten. Links het enorme zwarte gat M87 op een foto van 2019, rechts Sagittarius* (foto
Twee zwarte gaten. Links het enorme zwarte gat M87 op een foto van 2019, rechts Sagittarius* (foto's: ESO)

Vrijdag 13-05-2022

Sinds 2019 zat het eraan te komen: de eerste 'foto' van het superzware gat in het centrum van onze Melkweg. Het zwaartekrachtmonster SagittariusA*, waaromheen miljarden sterren door het heelal slingeren, de meeste in de langgestrekte spriraalarmen. Ook ditmaal werden de radio-opnames gemaakt door hetzelfde internationale team als in 2019 onder leiding van Heino Falcke met de Event Horizon Telescope (EHT), die toen de allereerste opnames van een zwart gat maakten. Dat was Messier87 (M87), die nog veel zwaarder is: 3 tot 6 miljard keer onze zon. Ik maakte er toen hier gewag van en die allereerste foto hangt aan de muur van mijn studeerkamer.  'Foto' is eigenlijk niet het goede woord; het gaat om bewerkte radio-opnames in 2017 van straling op radiofrequenties door een netwerk van acht bestaande radiosterrenwachten, verspreid over de hele wereld, die met elkaar verbonden zijn zodat ze één virtuele telescoop vormen ter grootte van de aarde. Vervolgens zet speciale, zeer ingewikkelde software die om in beelden van zichtbaar licht.

     Het is opnieuw een fascinerend beeld. In het midden zit het zwarte gat zelf, vier miljoen keer zwaarder dan onze zon, helemaal zwart omdat je er niks van ziet. Licht kan niet aan de gigantische put van zwaartekracht ontsnappen. De ring eromheen bestaat uit gloeiend gas, dat enorm versneld is door de onweerstaanbare aantrekking. Het ziedende gas cirkelt  in een duivelsdans van slechts enkele minuten om het zwarte gat heen. SagittariusA* bevindt zich op een afstand van 27.000 lichtjaren van de aarde en is circa duizend keer kleiner dan M87. Superzware gaten zijn te vinden in de centra van de meeste sterrenstelsels. 

  

De situatie in de Donbas is penibel voor beide partijen. Oekraïense troepen hebben met succes een poging van Russische troepen verhinderd om de rivier Siversky Donets over te steken, ten westen van Sjevjerodonetsk. Hierbij verloor Rusland belangrijk militair materiaal, waaronder de ingezette pontonoverbruggingsuitrusting. Volgens Britse media is mogelijk een heel bataljon aan voertuigen verloren gegaan. Rusland probeert een doorbraak te bewerkstelligen in de buurt van de oostelijke steden Izjoem en Sjevjerodonetsk. Daarmee wil het een doorgang creëren in de richting van Slovjansk en Kramatorsk en de Oekraïense troepen omsingelen en isoleren, zegt het Britse ministerie van defensie in zijn dagelijkse update. De Britten merken op dat het oversteken van rivieren in een omgeving waar gevochten wordt zeer riskant is. Dat zou aantonen dat de Russische commandanten onder grote druk staan om vooruitgang te boeken. Volgens het ministerie zijn Russische troepen er niet in geslaagd significante vooruitgang te boeken, hoewel de meeste troepen zich in dit gebied bevinden.

     Oekraïense strijders hebben een modern Russisch logistiek marineschip niet ver van Slangeneiland in de Zwarte Zee in brand gestoken en zwaar beschadigd. Dat meldt een woordvoerder van de regionale militaire administratie van Odessa. De berichtgeving kon niet onafhankelijk worden geverifieerd. Het zou gaan om het ‘gloednieuwe’ schip Vsevolod Bobrov.

     De Oekraïense stad Kremenstjoek, een belangrijk industrieel knooppunt in het midden van het land, werd gisteren getroffen door de zwaarste raketaanval sinds het begin van de Russische invasie. Vooral een olieraffinaderij werd getroffen. Bij Charkov wint Oekraïne steeds meer terrein. De Russen werden zo ver teruggedrongen, dat artilleriebeschietingen op de stad niet langer haalbaar zijn.

 

De Europese Unie moet tot 2027 195 miljard euro uittrekken om het wegvallen van Russische energiebronnen op te vangen. Dat schrijft de Volkskrant op basis van een concept van het zogenoemde RePowerEU-plan dat de Europese Commissie aanstaande woensdag zal presenteren. Daarnaast moet het Europese energieverbruik in 2030 met 13 procent zijn teruggebracht. In eerdere plannen ging het nog om 9 procent. Het geld voor de plannen komt grotendeels uit de bestaande EU-begroting. Het is een moeizaam proces. Ondanks de westerse sancties zijn de olie-inkomsten van Rusland dit jaar met 50 procent gestegen, meldt Bloomberg op basis van cijfers van de International Energy Agency (IEA) waarin de eerste maanden van 2022 zijn vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. De olieprijs is in die periode verdubbeld, door de aantrekkende economie en internationale onrust en verder kopen Aziatische landen, waaronder China en India, nog onverminderd Russische olie.

 

We hebben een dag met zon, wolken en een vlagerige zuidwestenwind. In vrijdag-de-dertiende geloven we niet. Na het middaguur hebben we alles in het autootje geladen, ons appartementje afgesloten en het alarm aangezet. We rijden kangs de dochters van Anna en daarna naar Numansdorp. Alles gaat er in omgekeerde volgorde weer uit en over de steiger naar de boot. Inruimen en alles opstarten. Geen problemen. De wind neemt af en we gaan eens lekker in de kuip zitten genieten. Naar het begin van dit kwartaal

Numansdorp (22.2)

14 mei 2022. Numansdorp
14 mei 2022. Numansdorp

Zaterdag 14-05-2022

Na een goede, lange nacht worden we wakker in een frisse boot. Het is maar 15 graden. Om zes uur zet ik het electrisch kacheltje in de kajuit aan en duik nog even onder het warme dekbed. Buiten schijnt de zon al volop. We besteden een aantal uren aan het foerageren voor de komende dagen in het dorp. Ondertussen wordt het knap warm: 26 graden in de middag. Wind is er nauwelijks. 's Middags luieren en lezen we in de kuip en vanavond is de jaarlijkse barbecue in de haven. Morgen gaan we weg.

 

Finland en Zweden maakten de afgelopen week definitief bekend te willen toetreden tot de NAVO. Gotspe: Erdogan is er tegen. In beide landen wonen veel Koerden. De Turkse president spreekt van 'terroristische organisaties'. Rusland protesteert tamelijk machteloos. Het wil kernwapens langs de Finse grens plaatsen. Twee Russische militaire helikopters vlogen in de afgelopen weken ter afschrikking het Finse luchtruim in en het land gaat komende nacht om 1 uur de leverantie van electrische stroom aan Finland stoppen. De levering van gas stoppen de Russen niet. Finland voert maar 10 procent van zijn stroom uit het machtige buurland in; dat wordt nu vervangen door electriciteit uit Zweden. De VS, het VK en Duitsland geven beide NAVO-kandidaten een veiligheidsgarantie zolang ze nog geen NAVO-lid zijn.

     In reactie houdt Rusland vandaag militaire oefeningen in de Russische enclave Kaliningrad. Er wordt een aanval op de enclave nagespeeld waarbij meer dan tien Russische SU-27-gevechtsvliegtuigen werden ingezet. Volgens een persbericht van de Baltische vloot werden de vliegtuigen van de gesimuleerde vijand "vernietigd" door de SU-27's.

 

In De Volkskrant concludeert Tom Vennink dat Poetin steeds meer zijn eigen glazen in gooit. Vennink spreekt van 'een misrekening': 'Poetin verwachtte in Oekraïne een warm onthaal van zijn troepen door Russischtalige Oekraïeners, maar verenigde Oekraïeners van alle talen tegen Rusland. Hij rekende op verdeeldheid in het Westen, maar zorgde juist voor eenheid tegen Rusland. En in plaats van de NAVO weg te drijven van de Russische grens, komt het militaire bondgenootschap nu dichterbij.' Het hoofd van de Oekraïense inlichtingendiensten Kirilo Boedanov voorziet dat de oorlog in zijn land nog voor het einde van het jaar zal eindigen met een Russische nederlaag. Dat zei hij vrijdagavond in een prognose bij de Britse omroep Sky News. 'De Russische kracht is een mythe. Het is niet zo krachtig. Het Russische leger is gewoon een horde mensen met wapens.' Hm. Ze zijn wel erg optimistisch. De kernwapens van Poetin zitten me nog steeds dwars. Naar het begin van dit kwartaal

Volkeraksluis, noordelijk remmingwerk

15 mei 2022. Aan het uiteinde van het noordelijk remmingwerk van de Volkeraksluis.
15 mei 2022. Aan het uiteinde van het noordelijk remmingwerk van de Volkeraksluis.

Zondag 15-05-2022

Steeds vaker lees je dezer dagen dat de oorlog in Oekraïne mogelijk op een kantelpunt raakt. Een van de analisten vat het zo samen. De laatste week concentreren de Russische troepen zich in de Donbas en in het zuiden. Het lijkt erop dat ze van het offensief naar een defensief gaan. Bij de Oekraïners is het omgekeerd. De Russen trekken zich terug van Charkov en Oekraïne dringt ze terug naar de grens van de Belgorodregio, zodat de stad buiten bereik van de Russische artillerie is gekomen. Oekraïne kan nu de aanvoerlijnen naar Izjoem bestoken. Ze beginnen daar zelfs aan een tegenoffensief. Van de omcirkeling en insluiting van Oekraïense troepen in de Donbas brengen de Russen niets terecht. In Cherson, waar collaborerende bestuurders de regio via een vals plebisciet bij Rusland willen voegen, hebben de Oekraïense troepen de rand van de stad bereikt. Het lijkt erop dat Oekraïne dezelfde taktiek gebruikt als bij Kiev: de Russische aanvoerlijnen onderbreken en vervolgens een voor een de pockets van Russische troepen isoleren en opruimen.

     Het moreel van de Oekraïense soldaten is hoog, dat van de Russen laag en soms geheel ingestort. Soldaten weigeren orders. Voorraden arriveren niet. Er is een tekort aan precisie-munitie, die door de westerse sancties steeds minder aangevuld kan worden. Het betekent allemaal dat Oekraïne het initiatief van de Russen kan overnemen en als ze dat goed doen, kunnen ze verwarring in de Russische gelederen creëren. De Russische troepen zijn uitgestrekt over een groot gebied. Wellicht is het mogelijk dat Oekraïne de verbinding van de Russen tussen de Donbas en De Krim door kan snijden. Hm, ik kan het nauwelijks geloven. En wát gebeurt er als Poetin zich realiseert dat hij de oorlog aan het verliezen is?

 

In Berlijn kwamen gisteren de ministers van buitenlandse zaken van de NAVO bijeen voor een tweedaagse informele top. Zweden en Finland probeerden de Turkse bezwaren tegen hun toetreding weg te nemen. NAVO-chef Jens Stoltenberg stelt dat Turkije het Finse en Zweedse lidmaatschap niet gaat blokkeren.

 

We moeten van de Russische olie en gas af. Maar in De Volkskrant waarschuwt de Franse journalist en metaalexpert Guillaume Pitron (1980), schrijver van het boek The Rare Earth Metals War (2021), voor een nieuwe afhankelijkheid. We bevrijden onszelf uit de klauwen van de Russische beer door regelrecht in de vlerken van de Chinese draak te rennen, zegt hij. Voor een electrische auto zijn zes keer meer lithium, mangaan, neodymium en andere mineralen nodig dan voor een gewone auto, voor een windcentrale tot wel negen keer meer dan voor een gascentrale, tonen cijfers aan van het Internationaal Energieagentschap (IEA). Voor veel van die metalen heeft Europa de Chinezen nog harder nodig dan de Russen voor gas. China levert verder respectievelijk 61 en 73 procent van het wereldaanbod aan silicium en gallium voor zonnepanelen, tonen cijfers van de Europese Commissie. Grafiet voor de accu’s van elektrische auto’s? 69 procent. Neodymium in windturbines op zee? 95 procent. Van antimoon levert het 87 procent, van bismut 82 procent, wolfraam 84 procent en yttrium 95 procent. China levert dat alles met zijn uiterst vervuilende mijnbouw.‘Het is alsof we cocaïne verruilen voor heroïne – we wisselen de ene verslaving in voor de andere. We realiseren ons niet dat het mooie ideaal van een koolstofarme economie zeer veel grondstoffen vergt.'

 

Het feest op de wal van de marina was geen barbecue, maar een pizzaparty. Ook lekker. Een mooie avond onder het betoverende schijnsel van de volle maan. Fons en Jo-Ann waren er ook en we hadden nog een gezellige nazit met hen aan boord. Oekraïne heeft volgens de verwachting het songfestival gewonnen. De meeste punten voor Oekraïne kwamen dan van kijkers en niet van de vakjury's. De Russen mochten niet meedoen. Vanochtend komt de zon op in een vrijwel wolkenloze hemel.

     Om tien over elf verlaten we Numansdorp en steken het Hollandsch Diep over. Het mooiste plekje aan het einde van het noordelijk remmingwerk van de Volkeraksluis is vrij. Daar meren we af. Het is er niet druk. De komende dagen hebben we een vorstelijk uitzicht lekker helemaal voor onszelf. Naar het begin van dit kwartaal