www.sailing-dulce.nl

Logboek 2019/3 Zomer in Noord-Nederland

Harlingen in 1662, kaart van Lodovico Guiccardini
Harlingen in 1662, kaart van Lodovico Guiccardini

Direct naar

het laatste

verslag

 

Een deel van de doelstelling van het vaarseizoen 2019 is bereikt: tijdig op Terschelling zijn en het Oerolfestival meemaken. Nu we in Harlingen zijn, komt het tweede deel aan bod. Door Friesland en Groningen naar Delfzijl. Mogelijk verkennen we ook de Duitse rivier de Eems en het waddeneiland Borkum. Maar eerst genieten we van Harlingen, waar we drie jaar geleden ook langere tijd verbleven. Harlingen is een feest: mooi, oud en gezellig. De wintertijd is nog ver!

 

Op deze oude kaart uit 1662 van Lodovico Guiccardini, die vanaf 1584 als kartograaf in Antwerpen werkte, zie je bij het rode kruisje in de Noorderhaven de plek waar we met onze Dulce liggen.

Harlingen (5)

Officiëé groepsfoto van de G20 in Osaka (foto AFP)
Officiëé groepsfoto van de G20 in Osaka (foto AFP)

Maandag 01-07-2019

Dit is weer zo'n foto om met extra aandacht te bekijken. Het is de officiële foto van de staatshoofden die deelnamen aan de G20 in Osaka. Duidelijk is te zien dat de machtsverhoudingen in de wereld niet meer dezelfde zijn. Autocratische leiders staan centraal: uiteraard Trump, de Saoedische kroonprins/moordenaar bin-Salman, Poetin, Erdogan en Xi Jinping. De leiders van democratische landen, met uitzondering van gastheer Japan, zijn naar de periferie verbannen. Merkel en Macron staan op de uiterste randen van de foto. Dat was tien jaar geleden niet denkbaar.

     Trump en Poetin ginnengapten over het illegale beïnvloeden van verkiezingen. Poetin zelf greep de gelegenheid aan om het liberalisme dood te verklaren. Hij weet er veel van. Zelfs een aantal westerse democratieën heeft inmiddels toegegeven dat multiculturalisme geen goed idee is, wist de Russische president te vertellen. Daarnaast was er de cynische vertoning van onze eigen koningin Máxima, die zonodig met de moordenaar van de journalist Kashoggi op de foto moest. Pecunia non olet. Kijk er goed naar en je weet hoe de bal in de nabije toekomst zal rollen.

 

Vandaag een droge en winderige dag. Westenwind Bf 5. We doen wat boodschappen, drinken koffie achter glas op een terras, slenteren door de Voorstraat en lezen. Boeiend boek, 'Het Menselijk Getij' van demograaf Paul Morland (Atlas/Contact, 2019). Terug naar boven

Harlingen (6)

Anna hangt de lakens te drogen.
Anna hangt de lakens te drogen.

Dinsdag 02-07-2019

Er staan veel verhelderende cijfers en analyses in het boek 'Het Menselijk Getij' van de Londense demograaf Paul Morland (Atlas/Contact, 2019), dat wil laten zien hoe demografische ontwikkelingen de moderne wereld vormgeven, en hoezeer migratie een fenomeen van alle tijden is. Zo analyseert hij dat de zege van Donald Trump in 2016 moet worden gezien 'als een wanhoopspoging om Amerika zo lang mogelijk blank te houden'. Dat is een nogal boude uitspraak, maar de uiteenrafeling van de etnische achtergronden van de Trump-stemmers is wel onthullend. Het hedendaags populisme ziet Morland dan ook niet zozeer 'als een wanhoopskreet van mensen die van alles beroofd zijn, of van de verliezers van de mondialisering, maar meer als het protest van één enkele etnische groep die al lange tijd moet toezien hoe ze overal ter wereld haar overheersende positie verliest en nu merkt dat ze ook in eigen land de macht kwijtraakt.' Dat komt omdat de VS nog altijd veruit de grootste mondiale ontvanger van migranten is, waardoor de WASP (white anglosaxon protestant) in steeds meer staten een minderheid wordt. De muur van Trump ziet Morland dan ook vooral als een demografische muur.

     Natuurlijk is er ook binnen Europa een dergelijke ontwikkeling gaande. Onze betrekkelijke voorspoed is allang niet meer uniek en de Europese Unie - ik zei het gisteren al - heeft behoorlijk aan belang in de wereld ingeboet. De neergang van de westerse economische heerschappij noemt Morland 'onvermijdelijk'. Tenzij - voeg ik eraan toe - we onze Unie krachtig versterken en uitbouwen tot een sterke eenheid. Anders raken we in toenemende mate gemarginaliseerd, zoals op die foto van de G20 in Osaka zichtbaar was (zie gisteren).

 

Het is een aangename dag, zonnig met niet teveel wind en voorbijdrijvende cumuluswolken. Op het ritme van het tij - dit is een zeehaven - gaan we twee keer per dag een meter of twee naar boven en weer naar beneden. Anna doet de was, waartoe ik de waslijn span (foto hierboven) en de watertanks vul. Uit de haven pik een voorbijdrijvend stoelkussen op dat ik schoonspuit en te drogen hang. Bruikbaar voor de zitjes achterin de kuip. Op de wal sluit ik vriendschap met een jonge kokmeeuw (foto hier), die niet bij me weg te slaan is. In de kuip zit ons vogeltje genoeglijk te kijken in zijn kooi op de kajuittafel (foto hier). We komen verder vandaag niet van boord.

 

Aan het einde van de dag komt het nieuws dat de Europese regeringsleiders het eens zijn geworden over de voordracht van een nieuwe voorzitter voor de Europese Commissie. Niet Frans Timmermans, maar de Duitse CDU-politica en defensieminister Ursula Von der Leyen. Gelet op de eerste helft van mijn blogpost van vandaag is het belangrijk om te signaleren dat Von der Leyen een uitgesproken voorstander is van een hechte Europese Unie. Tijdens de eurocrisis in 2011 waarschuwde ze regelmatig voor het uiteenvallen van de Unie en pleitte ze zelfs in Der Spiegel voor een Verenigde Staten van Europa, naar het federale model van Duitsland en de VS. Maar de benoeming van Von der Leyen staat nog niet vast: het Europees Parlement moet er nog over stemmen. Dat gebeurt over trwee weken. Frans Timmermans zal in deze opzet vice-voorzitter blijven, maar het wordt een duobaan met de Deense kandidaat Margrethe Vestager. (Je mag je afvragen of hij daarmee akkoord kan gaan). Het verzet tegen Timmermans vanuit Oost-Europese landen was te groot. 'We hebben Timmermans „gewipt”, reageerde de woordvoerder van de Hongaarse premier Orbán triomfantelijk', aldus de NRC. Het geeft te denken dat iemand die de aantasting van de rechtstaat in twee van die landen aanpakte, om die reden geweerd wordt als commissievoorzitter. Terug naar boven

Harlingen (7)

Woensdag 03-07-2019

De gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten, is in de afgelopen maand flink hoger: + 0,47 graden Celsius boven het langjarig gemiddelde van 1979 - 2010 (zie hierboven). Bijna een halve graad. Juni was dan ook de heetste junimaand die ooit gemeten werd. In ons eigen land loopt het neerslagtekort alweer flink op. Men verwacht dat het de komende weken verder stijgt. Over heel Nederland bedraagt het tekort nu 154 mm. In de Achterhoek is het al 200 mm. Bij 250 mm worden er beperkingen in het waterverbruik ingesteld, zoals een sproeiverbod voor de landbouw. Maar ook nu al klagen boeren dat er oogsten dreigen te mislukken door de droogte.

     Ondertussen gaat in de media de misleidende propaganda door klimaatontkenners gewoon door. Thierry Baudet zat dezer dagen bij Jeroen Pauw en debiteerde in twee minuten tijd minstens 18 leugens en onwaarheden. Pauw liet het allemaal gewoon gebeuren. Rob Wijnberg zet ze in De Correspondent een voor een op een rijtje.

     Extreem weer blijft inmiddels rampen veroorzaken in de wereld. Japan is bezig 800.000 inwoners  te evacueren in de provincie Kagoshima in het zuidwesten van het land vanwege aanhoudende zware regenval en het risico op aardverschuivingen en overstromingen. Nog eens 600.000 andere inwoners van verschillende steden in de provincie krijgen alvast het advies om een evacuatiecentrum of andere veilige plek op te zoeken.

 

Ook dit is weer een aardige dag: zon, wolken, soms een enkele druppel. En het is de 29e verjaardag van mijn jongste zoon Bas. Hij heeft vakantie en logeert bij zijn moeder, blijkt als ik vanmorgen bel om hem te feliciteren. Eind volgende week komt hij een stukje met ons meevaren.

     We lopen met een zak vol met door Anna uitgelezen boeken naar Molly's Cafetaria bij de brug over de Zuiderhaven. daar hebben ze een bookswap, waar Anna de boeken omruilt voor andere, tot de zak weer vol is (foto hier). We maken verder ook schoon schip want aan het eind van de middag krijgen we bezoek van onze vrienden Paul & Tine uit Nieuwegein. Zij reizen met twee andere vrienden een week door Friesland. Vanavond gaan we met zijn zessen uit eten in Eetcafé Nooitgedagt. Terug naar boven

Harlingen (8)

Met Paul A. gisteravond bij het beeldje van Anton Wachter op de Voorstraat in Harlingen.
Met Paul A. gisteravond bij het beeldje van Anton Wachter op de Voorstraat in Harlingen.

Donderdag 04-07-2019

Gisteravond hadden we een geweldig goede avond met Paul & Tine en hun vrienden Jan & Dini in Eetcafé Nooitgedagt. Zie foto hier. Hun toer door Friesland bracht ze tenslotte in Harlingen. Eén van de gerechten was een lekkere bavet. Smullen, hoewel de combinatie (surf & turf) met gegrillde garnalen wat vreemd was. Terwijl de schemer viel liepen we na afloop door de Voorstraat en kwamen uit bij het bronzen beeldje van Anton Wachter van beeldhouweres Suze Boschma-Berkhout (1922-1997) op de kruising met de Simon Stylstraat (foto hierboven). Het geboortehuis van Simon Vestdijk is hier vlakbij. Toen ik me omdraaide zag ik op de muur een oude, geschilderde reclame met een karakteristieke naam (foto hier).

 

In de bookswap van Molly's Cafetaria bij de brug over de Zuiderhaven scoorde ik gisteren een klassieker in de populair-wetenschappelijke literatuur over het broeikaseffect en de opwarming van de aarde. Een verrassende vondst: 'Weer en klimaat' van de Nederlandse meteoroloog en Nobelprijswinnaar Paul Crutzen en de atmosfeerchemicus Thomas Graedel (Natuur & Techniek, 1995). het boek is bijna 25 jaar oud en bevat een glasheldere uiteenzetting van manmade global warming en de nodige waarschuwingen aan de politiek. Toen al was het duidelijk en niemand kan beweren dat je het niet kon weten. Het zijn waarschuwingen die vandaag de dag nog altijd actueel zijn en die ten ene male veel te weinig opgevolgd worden. Ik herinner me overigens niet dat ik me 25 jaar geleden al druk maakte over klimaatverandering. Dat kwam pas een jaar of tien later, toen ik dit weblog begon, niet lang voor we vertrokken.

 

Vandaag is het een overwegend zonnige dag met matige wind uit het noordwesten We gaan niet weg in verband met heftige migraine bij Anna. In de loop van de dag gaat het over. Morgen vertrekken we dus over het Van Harinxmakanaal naar Leeuwarden. Terug naar boven

Leeuwarden

Van Harinxmakanaal. Het wijde Friese land, op weg naar Franeker.
Van Harinxmakanaal. Het wijde Friese land, op weg naar Franeker.

Vrijdag 05-07-2019

De dag vangt grijs aan. Wind is er niet en koud is het ook niet. Ik kijk de motor even na en zie dat de v-snaar te slap staat. Het spannen daarvan heb ik zo vaak zien doen, dat ik denk het zelf wel te kunnen. Dat blijkt te kloppen. Even na negen uur varen we achteruit van de steiger weg, draaien en wachten tot de Stadhuisbrug gaat draaien. Dat gebeurt precies om kwart over negen. Tien minuten later draait de brug van de Noorderhaven, onmiddelijk gevolgd door de Sasbrug. We varen langs de aanlegplaats voor de veerboten naar Vlieland en Terschelling naar de Tjerk Hiddessluizen. Daar draaien ze na een kwartier dobberen voor een camperplaats de kleine sluis voor ons open (foto hier). Het hele traject om Harlingen te verlaten naar het Van Harinxmakanaal kost alles bijeen drie kwartier. We varen langs scheepswerven en een industrieterrein naar de Koningsbrug. Die geeft voorrang aan een tegenliggend zandschip en een lange platbodem en dan mogen wij erdoor. Nu zijn we echt in het wijde Friese land, dat zich mijlenver voor ons uitstrekt (foto hierboven). Diep is het kanaal niet; iets uit het midden heb je al gauw maar 50 centimeter onder de kiel.

     Om kwart voor elf komen we bij Franeker en passeren de jachthaven waar we drie jaar geleden onze Dulce tijdens de bouwvakvakantie lieten liggen en zelf naar Gorcum teruggingen op de vlucht voor de drukte. Aan een aantal bruggen over het kanaal wordt gewerkt, waardoor de doorgang nauw is. Na Franeker weer het land van uitgestrekte weiden en met oude bomen omringde boerenhoeves. De hemel breekt allengs open. Om half twaalf passeren we Dronrijp. Ook aan die brug wordt gewerkt. We moeten wachten voor twee werkschepen. We varen voorbij het dorp Deinum met zijn typische Kerktoren: een soort oosterse ui-koepel. Dan naderen we Leeuwarden en verlaten het Van Harinxmakanaal.

     In de Harlingervaart is het nog ondieper: 30 centimeter onder de kiel. Voor de Slauerhoffbrug liggen wat jachten te wachten. De brug heeft een storing, maar kennelijk zijn ze er juist klaar mee, want opeens krijgen we rood-groen. Dan de Harlingervaart langs een bedrijventerrein en supermarkten. We draaien naar het noorden, waar de Verlaatbrug al open staat. Ervoor steekt net een lange zeiltjalk van wal en blokkeert de hele zaak. Geduld is een schone zaak; het komt allemaal goed. We hebben nu 0,0 centimeter onder de kiel, maar er zit nog vaart in het schip. De Vrouwenpoortbrug gaat ook vlot open. De oude Oldehove torent er bovenuit.

     Ondertussen is het lekker zonnig met stapelwolken. Hier begint de Prinsentuin, het schilderachtige stadspark van Leeuwarden. In 2002, op onze eerste tocht samen, lagen we hier ook, alleen een paar meter uit de wal. Om op en af te stappen moesten we toen eerst aan de lijnen de boot naar de kant trekken. Er liggen langs de Noorder Stadsgracht flink wat passanten maar we vinden in een binnenbocht een wat dieperstekend plekje, waar we direct  aan de wal kunnen meren zonder dat de mast in de takken van de bomen raakt. Er is zelfs zon. We geloven onze ogen niet: we liggen bovendien recht onder het paviljoen 'De Koperen Tuin' (2 foto's hier). Mooier kan het niet. Ook hier is Simon Vestdijk bij ons. Het is één uur.

    Bij het afmeren vermijden we in de hondenpoep te trappen, die hier en daar ligt. Er is een paal met walstroom via een chipkaart, die de langslopende havenmeester verstrekt. Je kunt hem op zijn kantoor opladen. Helaas is er dichtbij geen water, maar voor ons vertrek uit Harlingen hebben we de tanks afgetopt. Gewoon een beetje zuinig met water doen. We boeken voor een week; dit is een prima plekje voor een verblijf in Leeuwarden, de stad waar ik geboren ben.

     Volgt een rustige middag in de kuip. Er varen veel jongelui in bootjes langs. Dit is een studentenstad. Drie mannen van de Handhaving slenteren langs. Ook komt er een bedelaar voorbij, maar juist dan zijn we toevallig onderdeks, dus hij loopt verder om bij de andere boten te scoren. Verderop op een bankje zit een ongewassen gast een joint te draaien. Big cityTerug naar boven

Leeuwarden (2)

De Waag in Leeuwarden
De Waag in Leeuwarden

Zaterdag 06-07-2019

Rustige nacht aan de Prinsentuin. Het wordt een grijze tamelijk kille dag. Na het ontbijt lopen we de stad in. Ik onmtdek dat er vanmiddag een orgelconcert is in de de Grote Kerk. Op de Nieuwstad zien we De Waag weer (foto hierboven). We drinken koffie op het terras onder de luifel en dat is maar goed ook, want het begint te regenen, eerst licht, daarna valt er dichter regen. We hopen af te wachten tot het weer droog wordt. Stom genoeg namen we geen paraplu mee. De mensen lopen zichtbaar te balen van de nattigheid; niemand is het meer gewend. Op zeker moment vin den we hetj genoeg en lopen verder. Onvermijdelijk belanden we bij de VanderVelde boekwinkel. Een van de beste in Nederland. Uiteindelijk loop ik met een nieuwe vertaling van de orthonieme gedichten (de gedichten die hij onder zijn eigen naam schreef, i.t.t. de heteronyme) van Fernando Pessoa, door Harry Lemmens, 'Een spoor van mezelf' (Arbeiderspers, 2019) en een goedkope heruitgave - EU 7,90 - van het Verzameld Werk van Adriaan Morriën (Van Oorschot, 1993). De laatste op het gevaar af dat over een paar maanden bij thuiskomst zal blijken dat ik al een eerdere druk bezit.

     Half rennend snellen we door de regen terug naar de boot voor een rustige middag. Straks ga ik naar dat orgelconcert door organist Christiaan de Vries. Terug naar boven

Leeuwarden (3)

Skelet van een potvis in het Natuur Museum Fryslân.
Skelet van een potvis in het Natuur Museum Fryslân.

Zondag 07-07-2019

Gistermiddag gaf organist Christiaan de Vries een mooi, ingetogen concert op het fraaie Müllerorgel (foto hier), een van de belangrijkste barok-orgels in Nederland, in de Grote- of Sint Jacobskerk, op een steenworp van de ligplaats van onze boot aan de Prinsentuin. Het beeld is hetzelfde als bij de concerten bij ons in Gorcum: een kleine groep orgelliefhebbers, circa 40, bevolken de kerkvloer. De Vries speelt een mooi programma: het Praeludium en fuga in a BWV 543 en de koraal BWV 662 'Allein Gott in de Höh' sei Ehr' van Bach, de Choral en La-majeur van Franck, de Sonate IV in Bes van Mendelssohn, een wiegenlied van Louis Vierne (Berceuse) en een verrassend klinkend 'Tu es Petra' van Henri Mulet uit diens 'Esquisses byzantines'. Bij toeval belandde ik op een plek vanaf waar je de organist kon zien in de spiegel, die organisten gebruiken om tijdens kerkdiensten in de kerk te kunnen kijken. Later zag ik dat er her en der ook tv-schermen stonden, waarop je hem kon zien spelen. De klank van het Müllerorgel was fenomenaal, majestueus en soms ook fluisterzacht. het fijne werk zogezegd. Ik genoot.

 

De dag begint grijs. Af en toe vallen er wat druppels. Omdat er geen watertappunt in de buurt is, moeten we zuinig doen met water. Ik douche daarom niet aan boord, maar in het havengebouwtje. Goede douches, hoor.

     Daarna brengen we een bezoek aan het vlakbij gelegen Natuur Museum Fryslân. Dat blijkt een heel toegankelijk museum, geschikt voor het hele gezin en vooral voor kinderen, met veel interactieve zaken volgens de moderne museumformule: geef de mensen een belevenis. Dus ook  aan ouderen als wij. Leuk is de helikoptervlucht boven- en onder water om de nieuwe visrivier door de Afsluitdijk zichtbaar te maken. Daarvoor moeten we voor het eerst in ons leven een echte Virtual reality-viewer opzetten (2 foto's hier). Die visrivier moet nog gebouwd worden. Hij moet de trek van vissen van zout- naar zoet water mogelijk maken, nodig om de paaiplaatsen hogerop in de rivieren te bereiken. Het moet vissen als de steur en de zalm de kans geven terug in Nederland te komen. Een andere bijzondere beleving is vliegen als een gans, op zoek naar voedselgebieden. Ik blijk een goede gans te zijn (foto hier).

     Leuk is ook de OnderWaterSafari, waarbij je in een soort karretje moet gaan zitten als vroeger op de kermis in het spookhuis, en 'onderwater' door zoete en zoute waterlandschappen rijdt. Vroeger mocht je in zo'n karretje de meisjes zoenen, maar daar komen Anna en ik niet aan toe. Er is veel te zien onderwater, ondermeer het wrak van een Volkswagenkever, dat bewoond wordt door een enorme snoek. Verder in het museum zijn nog te noemen de Darwinzolder en het skelet van een enorme potvis (foto hierboven).

 

Als we teruglopen naar de boot, begint de bewolking wat te breken. Even is er er wat zon, maar dat duurt niet lang. We kijken op de televisie hoe Nederland met 2 - 0 verliest in het WK Damesvoetbal van de veel sterkere VS. Die penalty die het eerste doelpunt doet vallen, lijkt ons dubieus, maar voorafgaand aan het tweede doelpunt krijgen de Amerikanen veel te veel ruimte.

     Met de nodige dosis cynisme zi;e ik dat de Grieken vandaag bij verkiezingen de partij in het zadel helpen, die in het vorige decennium het land naar de ratsmodee heeft geholpen. De Nieuwe Democratie, heet het corrupte gezelschap godebetert ook nog. Het volk heeft geen geheugen, zeggen commentatoren. Dat is zacht uitgedrukt. Het Griekse volk weet van toeten noch blazen. Terug naar boven

Leeuwarden (4)

Uitzicht in oostelijke richting vanaf de Oldehove. In de rode cirkel ligt in de Noordersingel onze Dulce.
Uitzicht in oostelijke richting vanaf de Oldehove. In de rode cirkel ligt in de Noordersingel onze Dulce.

Maandag 08-07-2019

Overwegend bewolkt, korte episodes met zon en een enkele bui. En fris, maar 17 graden. Dat is vandaag. We lopen door de Prinsentuin naar de Oldehove, de scheve iconische toren van de stad Leeuwarden (foto hier). De toren is van 1529 - 1533 en hij is net zo scheef als de toren van de Grote Kerk in Gorcum. Het verhaal is van gelijke aard: de ondergrond. In dit geval bouwde men de toren half op een terp, een eeuwenoude verhoging in het landschap, opgeworpen tegen de frequente overstromingen. Op die terp stond sedert het jaar 1000 een boerenhoeve, de Olde Hove. De toren werd op de rand gebouwd, wil het verhaal, en zakte daardoor scheef. De geplaagde bouwvakkers probeerden de zaak wanhopig te corrigeren door steeds verticaal te blijven bouwen, maar in 1533 werd het instortingsgevaar te groot en moest de bouw worden gestopt. De toren was toen maar 40 meter hoog. De gefrustreerde architect stierf drie jaar later uit nijd, zegt men.

     Ik bestijg de nauwe wenteltrappen (Anna gaat niet mee) en over de eerste tien meter merk je de scheefheid goed. Het geeft een raar gevoel. Bovenop de toren kun je verbazend ver uitkijken. Boven de regio zie je hoe verschillende donkere wolkencomplexen uitregenen. Je kunt de scheepskranen zien van Harlingen, en ook de vuurtorens van Ameland en Vlieland. Aan de oostkant zie ik onze boot liggen in een bocht van de Noordersingel (rode cirkel in de foto hierboven).

     We drinken koffie bij De Waag en slenteren door de straten. Het valt op hoe de stad zijn eermaals belangrijke zonen eert; we zien standbeelden van Troelstra en Anne Vondeling (2 foto's hier). Waarom heeft Gorcum eigenlijk geen standbeeld van zijn belangrijkste dochter, dichteres Ida Gerhardt?

 

's Middags begin ik in het boek van een boze filosoof: 'De Provocerende Aarde' van Clive Hamilton (Klement, 2017). Hij schrijft al meer dan 15 jaar over de betekenis van klimaatverandering. Destijds las ik met waardering zijn eerdere boek 'Requiem for a Species' (2010). Klimaatverandering is sinds 1945 in een versnelling terecht gekomen en de verandering is daardoor onomkeerbaar geworden. Het oude evenwicht is defintief doorbroken.  In dit nieuwe boek trekt Hamilton vol woede ten strijde tegen wat hij 'de ecomodernisten' noemt. Die denken dat de er technologische oplossingen mogelijk zijn, climate engineering, zoals het op grote schaal injecteren van sulfaatkristallen in de hogere atmosfeer om de kracht van zonlicht te filteren. Zeer hachelijke oplossingen; niemand weet wat je daarmee teweegbrengt. Bovendien kun je er niet mee stoppen, want dan keert de opwarming met een verhevigd inhaaleffect terug. Ik schreef er ruim vier jaar geleden een hele serie blogposts over. Die begint hier.

     Zonder te weten wat we deden hebben we na WO II het klimaat ontwricht, zegt Hamilton, en daarbij is allengs gebleken dat de planeet onvoorspelbaar, weerspannig en ondoorgrondelijk reageert. Het lijkt wel of de aarde 'terugvecht' en dat is niet in ons voordeel. Juist deze week waarschuwt de VN dat er zich tegenwoordig wekelijks klimaatrampen voordoen, met name in de arme landen. 'Inderdaad dreigt de grillige, onbeheersbare macht van de natuur altijd brullend in actie te komen wanneer we haar te zeer onder druk zetten. En dat hebben we nu gedaan.'

     Ik begrijp de woede van deze filosoof. Ik voel hem zelf ook. Hoe is het mogelijk dat de leidende krachten van deze tijd de wereld onbekommerd in de richting van een klimaatkatastrofe blijven sturen? Alles voor onverantwoordelijk, kortzichtig materieel gewin. De aarde van vóór de massale uitstoot van fossiele brandstoffen krijgen we nooit meer terug, zelfs wanneer we de Parijse klimaatdoelen realiseren. De gevolgen zullen zich eeuwenlang en soms tienduizenden jaren lang blijven voordoen, voordat het ingewikkelde mondiale klimaatsysteem zich op een onbekend, nieuw en veel warmer evenwicht zal instellen. Grote delen van de planeet zullen al veel eerder permanent onbewoonbaar worden. Het serene even wicht van tienduizend jaar sinds de laatste ijstijd, dat de ontwikkeling van de landbouw en onze technologische beschaving mogelijk maakte, zal niet meer terugkeren. Terug naar boven

Leeuwarden (5)

Dulce aan de Prinsentuin.
Dulce aan de Prinsentuin.

Dinsdag 09-07-2019

Na een koud begin hebben we een aardige dag met zon en stapelwolken. We maken schoon schip, draaien de wasmachine en ik haal wat boodschappen.  Bij de ANWB in de stad koop ik twee waterkaarten van de provincie Groningen (Noord en Zuid). Zodra Bas er is (en het weer meevalt) willen we over de Dokkumer Ee, het Lauwersmeer en het Reitdiep naar de stad Groningen varen. Verder poets ik de jaargang van tien jaar geleden van mijn weblog verder op. Grotere foto's en betere links met het fotoboek. Precies tien jaar terug lagen we in Istanboel.

     En natuurlijk veel lezen en kijken naar de boten die voorbijvaren. het is nog tamelijk rustig; de grote vakantiegolf moet nog komen. We genieten van onze plek hier aan de Prinsentuin temidden van het groen (foto hierboven en een andere hier). De eikenprocessierups is hier nog niet gesignaleerd. De komende dagen wordt het weer helaas slechter. Terug naar boven

Leeuwarden (6)

De motorfiets tot kunst verheven. Eric ten Hove, Mahjouba Prototype 1, 2016. Gezien in het Fries Museum
De motorfiets tot kunst verheven. Eric ten Hove, Mahjouba Prototype 1, 2016. Gezien in het Fries Museum

Woensdag 10-07-2019

Voor vandaag is regen voorspeld en het is aan de koude kant. Anna had een slechte nacht, dus ik loop na het ontbijt op mijn eentje de stad in voor een bezoek aan het Fries Museum op het plein dat het Zaailand heet. Het is er zeer rustig. Het museum heeft verschillende exposities, onder andere van werken uit het depot. Het is zeer ruim van opzet, voor mijn gevoel te ruim. Men had met gemak meer werk kwijt gekund.

     De mooiste expositie is voor mij die van de Belgische kunstenaar Eric van Hove. Toen hij in 2012 neerstreek in het Marokkaanse Marrakech, verzamelde hij een groep ambachtslieden om zich heen, om met zijn allen werk te maken met lokaal verzamelde materialen en technieken. Zo reconstrueerden ze een Mercedes 6.2L V12, die inderdaad op de expositie te zien is. Je kunt er gewoon in gaan zitten. Dat project was gebaseerd op een Marokkaanse superauto, de Laraki Fulgara. De aparte onderdelen ervan lijken op fantastische sculpturen, bezet met glinsterende juwelen en goud, met een haast magische uitstraling. Zie hier een foto van zo'n prachtige structuur.

     Dat geldt ook voor de beide brommers die je hierboven ziet. Ze zijn opgebouwd met verkoperd staal, rood en geel koper, kamelen- en koeienbotten, cederhout, hars, tin, gerecycled messing en aluminium, geitenhuid, Chinese elektronica, een accu en magneten. Het project heet Mahjouba I en is gebaseerd op een Chinese brommer, de BeSwag, die in 2012 in Marokko werd geïmporteerd. Die was op zijn beurt een kopie van de Docker C90, ook een Chinese brommer, die zelf weer een kopie was van een redelijk succesvolle Japanse brommer uit de jaren 70: de Yamaha Town Mate T50. Dit is allemaal volkomen nieuwe informatie voor me; ik weet helemaal niks van brommers. Het is echter fantastisch om te zien wat voor schitterende bromfietsen Van Hove en zijn ambachtslieden van al dat lokale materiaal maakten! Dit is het volledig tegenovergestelde van massaproductie. Iedere brommer is een one-off. Niet produceren voor de eenvormigheid en de saaiheid van de markt, maar voor het wonder van uniciteit. Mooi! Nogmaals: zie foto boven.

     Als ik het gebouw verlaat regent het. Ik heb mijn paraplu meegenomen. Bij de AH haal ik wat dingen voor het eten vanavond. De Prinsentuin ligt er somber en verlaten bij.

 

In de middag is Anna wat opgeknapt. We zetten het elektrisch kacheltje aan, zo koud is het. Onderwijl valt er almaar regen, maar niet hard. Met groeiende moeite lees ik Clive Hamilton uit, 'De Provocerende Aarde' ((Klement, 2017). Steeds meer gaat het me tegenstaan dat hij werkelijk alles op zo'n ongelooflijk ingewikkelde manier formuleert. Het lijkt op een schip dat er maar niet in slaagt de haven binnen te varen en voor de invaart op en neer blijft kruisen. Of zou het aan de vertaling liggen? Morgen schijnen we nog een regendag te krijgen. Terug naar boven

Leeuwarden (7)

begin van het oprkaanseizoen 2019. Een tropische depressie voor de zuidkust van de VS kan uitgroeien tot de eerste orkaan.(bron: NHC NOAA)
begin van het oprkaanseizoen 2019. Een tropische depressie voor de zuidkust van de VS kan uitgroeien tot de eerste orkaan.(bron: NHC NOAA)

Donderdag 11-07-2019

Een tropische depressie boven de Golf van Mexico brengt hevige regenval en overstromingen in het zuiden van de VS. Zie de afbeelding hierboven. Het lijkt erop dat het orkaanseizoen is begonnen, al heet de depressie nog slechts 'Two', er is kans dat hij zal uitgroeien tot de eerste tropische storm of zelfs een orkaan van dit jaar. Dan krijgt hij ook een naam. Die kans is meer dan 60%.

  

Het regent bij ons al de hele ochtend. We blijven aan boord. Ik lees nu ‘De Provocerende Aarde’ (Klement, 2018) van de narrige filosoof Clive Hamilton helemaal uit. Ondanks een groot aantal veel te ingewikkeld geformuleerde passages vind ik het een boek met een belangrijke inhoud. De filosoof windt er geen doekjes om. ‘De kwestie die het universum nu in haar greep houdt, is of de “natuur” niet een enorme vergissing heeft begaan door mensen een vrije wil toe te kennen.’ Het is een vreemde formulering, alsof de natuur een instantie is met een eigen wil. Een gedachte die je terugvindt in de Gaia-hypothese van James Lovelock. Een hypothese waar ik zo mijn bedenkingen bij heb.

     Wat wél waar is, is dat de mensheid zichzelf in grote moeilijkheden heeft gebracht door een klimaatverandering op te wekken, die de samenleving zoals we die kennen, met grote waarschijnlijkheid zal vernietigen. De kalme periode van het holoceen, waarin de moderne mens zich kon ontwikkelen van bijgelovige slaaf van onbeheersbaar toeval tot een hoog-technologisch begaafd wezen, ging sinds de versnelling van de economische groei en de uitstoot van broeikasgassen na de Tweede Wereldoorlog  over in een veel gevaarlijker geologisch tijdperk, het antropoceen. Nu we het nota bene donders goed weten, gaan we er toch mee door. We stevenen we af op eeuwen vol klimaatrampen. Miljarden mensen zullen omkomen. Hachelijke technologische ‘oplossingen’ zoals massale injecties van aerosolen in de atmosfeer zullen ons niet redden. Misschien kan een rijke elite nog ontsnappen naar bestemmingen elders in het zonnestelsel, de laatste miljoenen overlevenden achterlatend in een helse wereld van verkommering en ellende. Hamilton haalt ook uitspraken aan van bepaalde evangelische predikanten, die verklaren ‘Klimaatverandering kan mij niet schelen. Ik ga naar de hemel.’

     ‘Hoe moet ik een boek als dit beëindigen?’, vraagt Hamilton zich aan het eind af. ‘Ik weet het niet; het is allemaal te moeilijk, te onzeker, te nieuw.’ Nu bijgeloof en religie, socialisme en liberaal marktdenken het allemaal lieten afweten, blijft er als enig motief om te pogen de heilloze koers van de wereld om te gooien, alleen zelfbehoud over. Utopisch denken is ten ene male ongeschikt gebleken. Er ligt een onzekere eeuwen vóór ons waarin we ‘het einde der tijden’ moeten zien af te wenden, een zware en langdurige periode van politieke strijd, waarvan de uitkomst onbekend is.

     Het is mogelijk dat een kleine groep mensen het grote klimaat-uitsterven tenslotte overleeft. Dat is eerder gebeurd bij vroegere extincties, toen het leven door een nauwe flessenhals wist te kruipen. Hamilton suggereert dat aan het slot van zijn boek: er is dan 'een andere mensheid die berouwvoller en wijzer is.' Maar daarover heerst uiteraard slechts onzekerheid.

 

Na de middag wordt het allengs droog. We slenteren een paar uurtjes door de binnenstad. Op veel plaatsen zijn kunstwerken opgenomen in de publieke ruimte, leuke en speelse dingen zoals bijvoorbeeld in een steeg van de Nieuwestad. Daar hangt over de volle lengte een kunst-potvis, 'Passage de la Baleine' (2015) van kunstenares Giny Vos (foto hier). We nemen plaats op een terras aan het water op de Nieuwestad. Een terras met van die lounchebanken, zoals het tegenwoordig heet. Tussendoor loop ik even naar VanderVelde, waar ik - o toeval - een nieuw boek tref van de thans 100-jarige Lovelock: 'Novacene' over de komende eeuw van hyperintelligentie (Allen Lane, 2019). Bij hem geen antropoceen maar een novaceen. Hm. Dat moet je toch even meenemen.  Bij een Aziatische Fish-to-Go winkel kopen we garnalensoep en een visschotel voor vanavond. De conditie van Anna is nog wankel. Rond vijf uur valt er opnieuw regen. Morgen schijnt er ook nog onweer bij te komen. Terug naar boven

Leeuwarden (8)

Vanmorgen in de zon op het terras van het Catshuis in Leeuwarden.
Vanmorgen in de zon op het terras van het Catshuis in Leeuwarden.

Vrijdag 12-07-2019

Vanmorgen was het nog lekker. Zie de foto hierboven. De zon scheen wat omfloerst door een hoge, dunne wolkenlaag en de temperatuur liep op tot boven de twintig graden. We liepen de stad in voor boodschappen en koffie op een loungebank bij het Catshuis (hier nog een foto). Op dat terras heb je tenminste plekken waar niet gerookt mag worden. Het etablissement is niet naar Jacob Cats genoemd, maar naar Pieter Cats, een Friese politicus en lakenkoopman in de achttiende eeuw. Terug aan boord lunchten we in de kuip en lagen er daarna heerlijk te soezen in de zon. Maar toen hoorden we gerommel van onweer.

     Al snel begonnen er dikke druppels te vallen en slaagden we erin nog net op tijd met medeneming van de kuipkussens naar binnen te vluchten. Het werd snel donker. Felle bliksems lichtten op en een flinke hagelbui roffelde het dek (2 foto's hier). Het was al even geleden dat we zoveel regen over ons heen kregen. Later blijkt dat het onweersfront overal in het land wateroverlast gaf. Het KNMI had code geel afgekondigd in verband met harde windstoten in de buien.

     Na vier uur was het front overgetrokken, al bleef het in het oosten rommelen. Zelfs begon aarzelend de zon weer te schijnen. Vanavond gaan we ergens in de stad wat eten. Morgen willen we over de Ee naar Dokkum gaan. Minder leuk is dat Bas niet mee zal varen. Dat is een grote teleurstelling.

     De tropische depressie bij de zuidkust van de VS is inderdaad uitgegroeid tot een tropische storm. Hij kreeg de naam Barry en kan zich verder versterken tot een echte orkaan. Om in de sfeer te blijven: ik lees een ander boos boek: 'De Onbewoonbare Aarde' van de Amerikaanse journalist David Wallace-Wells (De Bezige Bij, 2019). Het boek werd door klimaatwetenschapper Hans Custers licht kritisch besproken op het weblog Klimaatverandering, maar ik ga het eerst lezen. Terug naar boven

Dokkum

De Dokummer Ee. Brugopening in Birdaard.
De Dokummer Ee. Brugopening in Birdaard.

Zaterdag 13-07-2019

Gisteravond aten we mosselen in een leuk, knus restaurant, Brasserie Marie-Louïse aan de Grote Kerkstraat. Het is genoemd naar Marie-Louïse van Hessel-Kassel, de vrouw die in de achttiende eeuw regentes was voor haar zoon, stadhouder van Friesland. De Friezen sloten haar in hun hart en noemden haar Maaike Meu. Ik herinner me dat er zelfs bij ons aan tafel in mijn jeugd nog over haar gesproken werd.

 

Vandaag tanken we de watertanks vol. De waardechipkaart met geld erop voor de walstroom kan je niet inwisselen. Wij hebben geen contant geld meer, verklaart de havenmeester trots. Mooi zeg, er staat nog EU 7,22 op en dat blijft erop staan tot we weer een keer in Leeuwarden aanleggen.

     Het is een droge en bewolkte dag. Om kwart over elf varen we door de Eebrug de stad uit, de Dokkumer Ee op. Het water slingert zich door de buitenwijken en daarna door het wijde Friese land. We passeren verschillende schilderachtige dorpjes (foto hier). Oorspronkelijk is dit water een trekvaart. De officiële diepte is 1.95 meter. Wij meten 2.00 meter, maar 17 jaar geleden voeren we hem in omgekeerde richting, dus vanaf Dokkum, toen we uit Denemarken kwamen en via het Lauwersmeer terug voeren. Dus moet het nu ook lukken, maar we hebben wel bijna permanent 0,0 meter onder de kiel (foto hier). Een enkele keer voel je dat de kiel de bodem raakt en over een oneffenheid schiet. We lopen echter nergens vast aan de grond.

     We varen in een soort konvooi van zes jachten met de voorgeschreven maximumsnelheid van 6 knopen. Uiteraard passeren we het iconische bruggetje van Bartlehiem (foto hier), in heel Nederland bekend van de Elfstedentocht. Dan bereiken we het dorp Birdaard (foto hier), waar we in 2002 aan de kade overnachtten en 's avonds patat haalden in het cafétaria. We herkennen de plek waar we toen lagen, niet ver van de brug. Daar liggen al meer schepen te wachten op de openening, maar eerst komen de tegenliggers aan de beurt. Het is een mooie plek met de karakteristieke molen op de achtergrond (foto hierboven). Na het passeren van de  tegenliggers gaat de brug even dicht om het verkeer door te laten en dan komen wij aan de beurt. Als de brug weer gesloten is, fietst de brugwachter naar de volgende brug aan het eind van het dorp. Een rustig leven hier.

     Het loopt tegen drie uur als we Dokkum binnenvaren. In de Sûdergracht zijn aan beide kanten ligplaatsen, maar voor ons is het nergens diep genoeg. De kant is niet bereikbaar. In de Woudpoortsgracht, direct voorbij de Woudpoortbrug, is echter een steiger voor diepstekende jachten en daar leggen we aan. Tegen het binnenstadje aan. Er is walstroom en water en het liggeld is slechts EU 12,50.

     We rusten uit tot het héél licht gaat regenen. Als we juist binnen zijn wordt er geklopt. Bezoek! Mijn aangetrouwde neef Harry, die hier in Dokkum woont, zag ons bij toeval liggen. We praten bij onder de koffie. Ons plan is om een aantal dagen hier te blijven. Er komen koude dagen aan. Terug naar boven

Dokkum (2)

Het (tweede) graf van Dirk Rafaelsz. Camphuysen op de Kollumer Dwinger in Dokkum.
Het (tweede) graf van Dirk Rafaelsz. Camphuysen op de Kollumer Dwinger in Dokkum.

Zondag 14-07-2019

Een bewolkte zondag. We maken een lange kuier door de erg leuke binnenstad, waar haast niemand zich op straat vertoont. Zondagsrust, alles is dicht en dat geeft een déja vu gevoel: vroeger was dit normaal. Alles was gesloten, de neringdoenden en de kasteleins hadden ook zondag. Uit de vele opvallende zaken in het stadje belicht ik er twee, die mijn morbide geest opvielen: de galg en het kerkhof.

     In de 17e eeuw maakten piraten de kusten onveilig van Friesland. Duinkerker kapers. Op 2 april 1630 veroverden Dokkumer kapiteins een zeeroverschip op het Wad. De hoofdman wist met enkele kompanen te ontsnappen, maar de overigens werden gevankelijk naar de stad gevoerd. Ze kwamen uit (nota bene) Workum, Brugge, Noorwegen, Denemarken en een Engelsman, die Franciscus heette, lees ik op een bordje. Die was 23 jaar. Niks Duinkerks aan, zou ik zeggen. Ze werden tot de galg veroordeeld. De vrouw van Franciscus kwam nog over uit Engeland om voor hem te pleiten, maar vergeefs. De piratenkok kwam uit het Duitse waddeneiland Norderney, en werd alleen maar gegeseld. De galg stond bij de Halvemaanspoort en daar werden de anderen opgeknoopt. Nu is er op die plaats alleen de Halvemaansbrug met er tegenover een steakhouse. Een kunstenaar mocht er ter nagedachtenis een modern soort galg opzetten (foto hier). Vreemd, er zit een kraai bovenop, die naar beneden loert alsof hij zit te wachten op het moment dat hij de ogen van de gehangene mag uitpikken. Drommen mensen stonden er destijds naar te kijken op de naastgelegen Kettingbrug, die doorzakte. Iedereen viel in het water.

 

Verderop, op het een bolwerk aan de oostzijde van de binnenstad, de Kollumer Dwinger, vinden we een kerkhof. Daar ligt of all places een Gorcummer begraven (foto hierboven). Dat is zeer onverwacht. Het blijkt de dichter en dominee Dirk Rafaelsz. Camphuysen, een naam die iedere Gorcummer kent vanwege het gymnnasium dat naar hem genoemd is. Ik herinner me hem nog uit mijn HBS-jaren, door deze karaktervolle regels:

 

Daer moet veel strijdts gestreden sijn'

Veel kruys en leedts geleden zijn

 

Camphuysen werd in 1568 in Gorcum geboren en nam als overtuigd remonstrant deel aan de kerkstrijd tussen remonstranten en contra-remonstranten. Ons stadje was toen niet zo tolerant als het nu beweert te zijn en Campuysen moest de stad verlaten en vluchtte naar het noorden. Hij stierf, straatarm geworden, van algehele uitputting op 41-jarige leeftijd in Dokkum en werd in gewijde grond naast de Grote Kerk begraven.

     Nu komt er een vreemd verhaal. Het staat op weer een bordje bij de begraafplaats. Men zou men medewerking van een doodgraver zijn schedel uit de kist ontvreemd hebben. Wie 'men' waren, staat er niet bij. Remonstrantse broeders? De doodgraver was bepaald niet nuchter en verklaarde later dat hij niet zeker wist of hij zw de goede schedel meegaf. 'Jaren later werd de gemeente Dokkum gebeld door iemand die via een erfenis in het bezit van de schedel van Camphuysen was gekomen.' De schedel lag daarna jarenlang in een kistje op het stadhuis, totdat men in overleg met de remonstrantse gemeente besloot om hem hier te begraven. Hm.

     Waar de grafsteen vandaan komt, staat er niet bij. Lag die nog op de Markt naast de kerk? Neen, het is anders. Met moeite ontcijfer ik tekst op de steen (foto hier):

 

MORTUUS VIVO DIRK RAPHAELS KAMPHUYZEN, geboren te Gorinchem in 1586 en overleden te Dokkum 1627, is deze steen gewijd door de verenigde christelijke gemeente te Dockum in het jaar 1823. In het jaar 1860 van de voormalige begraafplaats herwaarts overgebragt benevens 's mans schedel tot dien tijd berustende op het Raadhuis alhier'. Daaronder volgt zijn beroemdste dichtregel.

 

Dirk Coster, de Delftse literair criticus en essayist, schreef over hem en dat beroemde gedicht: 'Hij stierf als pauper, als teringzieke werkman, ver van zijn land, weggejaagd ook hij van “zijn arme schapen”. Hij bekroonde dit smartelijk leven met een klein gebed een preveling maar, een kleine toverformule die hij nodig had om niet al te angstig te worden in deze wereld’.

 

Terug naar boven

Dokkum (3)

Dulce bij de Woudpoortbrug in Dokkum.
Dulce bij de Woudpoortbrug in Dokkum.

Maandag 15-07-2019

Nog een bewolkte, maar niet onaangename dag. Maandag wasdag. Na de was vullen we de watertanks opnieuw, maken het dek schoon, laten de generator een halfuurtje draaien en doen boodschappen bij de Lidl aan de westkant van het stadje. Het valt op hoeveel goedkoper zo'n winkel in feite is dan de supermarkten waar we doorgaans inslaan. Ik word er altijd een beetje hebberig van, maar het kost ditmaal geen moeite om de zaak te verlaten zonder onnodige inkopen. We drinken koffie op het terras van Hotel Café 't Raedhûs. De middag vullen we met ledigheid, kijken naar de passerende bootjes en lezen. De komende dagen zal het weer opknappen.

     De havenmeester komt langs. het blijkt dat als we 30 euro bijbetalen, we hier een week kunnen liggen. Dat is goedkoper, zelfs als we eerder weggaan. Daar hoeven we niet lang over na te denken. Terug naar boven

Dokkum (4)

Het beeld van Bonifatius die zijn hoofd beschermd met een bijbel tegen de stokslagen (Gerrit Bolhuis, 1962) te Dokkum.
Het beeld van Bonifatius die zijn hoofd beschermd met een bijbel tegen de stokslagen (Gerrit Bolhuis, 1962) te Dokkum.

Dinsdag 16-07-2019

Vanmorgen al vroeg op. Het is koud; de kachel gaat aan. Maar niet voor lang; de walstroom valt uit. Buiten zijn werklieden van de gemeente bezig om het riet langs de steiger te snoeien. Ze sneden een elekriciteitskabel door en...ploef! Na een halfuur wordt het hersteld.

     In de grijze ochtend loop ik over de Woudpoortbrug naar het plantsoen waar een groot beeld staat van de christelijke bisschop Bonifatius (foto hierboven). Hij was toen al bijna 80 jaar oud en werd op zijn kersteningstocht vergezeld van een gewapend escorte en veel personeel. De Friezen zouden angst hebben gekregen voor zijn optrekkende legermacht. Bij een bijeenkomst op of rond 5 juni AD 754 werd hij hier door een groep Friese 'heidenen' met stokslagen gedood. Hij zou de plek van hun heilige eiken hebben geschonden. Helemaal zeker is dat scenario niet.

     Het beeld toont de mythologisering van de heiligverklaarde Bonifatius. Hij heft een evangeliën-codex boven zijn hoofd om zich tegen de stokslagen te beschermen. Bovendien raakte de gewonde bisschop met zijn staf de grond, waardoor op die plek een bron ontsprong. Wat dat voor nut had, vermeldt de geschiedenis niet. Achter het beeld, bij de veronderstelde bron, is in 1934 een neoromaanse kapel gebouwd waarin hij vereerd wordt. Elk jaar komen er tienduizenden pelgrims langs. Het standbeeld zelf is van 1962, van de hand van de beeldhouwer Gerrit Bolhuis, en werd door prinses Beatrix onthuld.

 

Vanochtend krijgen we mijn Oom Klaas op de koffie. We zitten in de kajuit omdat het zo koud is (foto hier). Hij is 84 jaar en de laatst overgeblevene van de generatie van mijn ouders. Hij kwam op de fiets - geen elektrische - uit Veenwouden waar hij woont, 10 kilometer zuidelijk van Dokkum. Gezellig bijpraten en eten van de meegebrachte Friese kruidkoek, die hij zelf gebakken had.

 

In Straatsburg vergadert het Europees Parlement over de benoeming van de Duitse defensieminister Ursula von der Leyen tot voorzitter van de Europese Commissie. Ik volg het liveblog van de NOS. In haar toespraak en gesprekken zoekt ze de steun ter linkerzijde en kritiseert de aantasting van de rechtsstaat in de Visegradlanden. ook steunt ze een actiever klimaatbeleid: 'Laten we proberen om Europa als eerste continent klimaatneutraal te maken in 2050. Ik ben voor een Europese CO2-belasting.' Verder wil ze dat er veel geld via de Europese Investeringsbank wordt gebruikt om de klimaatmaatregelen in te voeren en betaalbaar te houden. Dat klinkt veelbelovend, maar we weten: in Europa zijn de regeringsleiders de baas en niet de Commissie. Straks om 18.00 uur is de stemming; de uitslag wordt tegen acht uur verwacht. Terug naar boven

Dokkum (5)

Anna op de brug over het Dokkumer Grootdiep.
Anna op de brug over het Dokkumer Grootdiep.

Woensdag 17-07-2019

Door bewolking is er gisteravond geen schijn van kans om iets te zien van de gedeeltelijke maansverduistering. Elders in het land had men meer geluk.

     Vanmorgen is het opnieuw koud. Zo koud, dat de kachel aan moet. maar na tien uur begint de bewolking te breken en komt er steeds meer zon. We slenteren samen de binnenstad in (foto hierboven) en drinken op ons gemak koffie in de zon. Bij een fietsenmaker kopen we een nieuw kabelslot voor onze vouwfietsjes. Ook vereren we de lokale vestiging van VanderVelde met een bezoek. Twee aankopen: een bundel met 'verbeelde gedichten' van Slauerhoff door striptekenaars (Atlas, 2009) en een interessant boek van NRC's Midden-Oosten correspondente Carolien Roelants 'Dwars door het Midden-Oosten' (Prometeus, 2019).

     Anna gaat daarna naar de boot en ik breng een bezoek aan het Museum Dokkum. Voor het leven van Bonifatius is er zelfs een apart gebouw. Ook daar hangen diverse prenten van de moord op 5 juni 754, bijvoorbeeld deze (foto hier). Net als bij het beeld van Gerrit Blokhuis (zie gisteren) houdt de martelaar een boek boven zijn hoofd om de slagen af te weren van de Friese moordenaars. De Friezen slaan hem hier met stenen bijlen en niet met stokken. In de Duitse stad Mainz ligt Bonifatius begraven. Hier stelt men dat boek tentoon, geen bijbel en ook geen evangeliën-codex, maar een boek met tractaten tegen de Arianen, die in de ogen van de onfortuinlijke bisschop ketters waren. het boek vertoont sporen van zwaardslagen. Stokken, bijlen of zwaarden, waarmee werd Bonifatius vermoord? Zinloze vragen.

 

's Middags is warm en zonning. We zetten de bimini op en luieren en lezen in de kuip. Binnen in de kajuit loopt de temperatuur op tot 25 graden. De zomer is weer terug! Dat was vanmorgen wel anders! Terug naar boven

Dokkum (6)

Nieuwe hittegolf op komst? De prognose van WXCharts voor woensdag 24 juli a.s.
Nieuwe hittegolf op komst? De prognose van WXCharts voor woensdag 24 juli a.s.

Donderdag 18-07-2019

Er lijkt volgende week een nieuwe hittegolf aan te komen. Hierboven zie je de prognose die WXCharts vandaag maakte voor volgende week woensdag. Vooral Frankrijk zou erdoor getroffen worden, maar ook Nederland krijgt er veel van mee. Men verwacht in Frankrijk nachttemperaturen van 25 - 27 graden. Bij de vorige hittegolf eind juni werd daar overdag voor het eerst de 45 gradengrens overschreden. De maand juli is doorgaans de warmste maand van het jaar, dus de kans is groot dat deze maand een nieuw hitterecord zal vestigen. De langetermijn prognoses tonen dat lagedrukgebieden boven Spanje tropische lucht naar het noorden blijven sturen, vergelijkbaar met de situatie van de zomer van 2019.

     En wat doen wij? We houden onze lange vakantie. In het noorden lijkt het in elk geval wat mee te gaan vallen. Wat betreft de oorzaken: klimatologen denken dat het te maken heeft een verlangzaming van de planetaire jetstroom als gevolg van de versnelde opwarming van de noordpoolgebieden. Het verschil met de tropische zônes wordt kleiner en doet de dynamiek van het systeem vertragen. Het gevolg is dat de lussen van de jetstroom langer op hun plaats blijven liggen. Ach, ik schreef er al zo vaak over, ondermeer hier. De wereld gaat met volle kracht door op zijn koers naar onbeheersbare opwarming, meer extreem weer en klimaatrampen.

 

Vanmorgen is het minder koud; de kachel hoeft niet aan. Het nieuws verblijdt ons met de dreigende kortingen op de pensioenen. De fondsen staan er zo slecht voor dat misschien 8 miljoen mensen erdoor getroffen worden. Oorzaak: de steeds lagere rente en de lagere rekenrente voor pensioenfondsen die eraan gekoppeld is. Daardoor is de dekkingsgraad onder de 100% gezakt. Tja. Die rekenrente is bedoeld om de liquiditeit van de fondsen buiten de gevarenzône te houden, maar lijkt nu contraproductief te werken. De beleggingsresultaten van de meeste fondsen zijn echter uitstekend; veelal meer dan 10% jaarlijks. Wat is is wijsheid? En wat gaat de polder eraan doen? Niemand zit te wachten op miljoenen demonstrerende boze pensionado's. Vergeleken daarmee zou het gele hesjes-protest niet meer dan een rimpeling in de Hofvijver zijn.

 

Het is een aangename dag, niet in de laatste plaats omdat de hemel licht omfloerst blijft en er wat wind uit het zuidwesten staat. Niet zo warm dus. We nemen het ervan. 's Middags verhalen we de boot een meter of vier naar achteren op verzoek van de havenmeester. Nu het drukker wordt moeten de boten dichter op elkaar liggen, zodat er wat meer plek aan de steiger is en de kans op buren naast je minder. Dat doen we graag. Terug naar boven