Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen
Gorinchem (26.293)
Het is een zegen om mensen bezig te zien om grote problemen van de wereld succesvol aan te pakken. Boyan Slat is zo iemand. NOS Nieuws heeft vanochtend een artikel over hem. In 2012 richtte hij als student aan de TU Delft The Ocean Cleanup op waarmee hij de intense vervuiling door de plasticsoep in de oceanen wilde aanpakken. Daarvoor ontwikkelde hij in 2012 een installatie van lange drijvende armen die in de vorm van een V op strategische plekken in zee wordt geplaatst. Je ziet het geval hierboven, maar dan niet op zee maar in de monding van een rivier. Al werkende ontdekte hij namelijk dat de plasticvervuiling vooral via rivierafvoeren in de oceanen komt. Onderzoek liet zien dat slechts 1 procent van alle rivieren verantwoordelijk is voor ongeveer 80 procent van het plastic dat in zee terecht komt. Zijn installaties, interceptors genoemd, onderscheppen het afval voordat het in zee belandt. De enorme hoeveelheden afval worden van de interceptors naar de wal gebracht en onder strenge condities gerecycled tot nieuwe duurzame producten, zoals onder meer een eigen lijn zonnebrillen of automatten samen met Kia, aldus The Ocean Cleanup. De komende drie jaar wil Slat de vervuiling in zo'n 250 rivieren in dertig steden aanpakken. Daarmee zou tot een derde van de wereldwijde instroom van plastic in zee voorkomen kunnen worden. Dat kost uiteraard veel geld, maar Slat slaagt erin om veel financiële steun binnen te harken. Een praktische geest, daar houd ik van.
De dag vangt aan met zon. Anna gaat de stad in voor boodschappen en ik ontvang een telefoontje van een onbekend 06-nummer. Een bandje met een gezaghebbend klinkende mannenstem van 'de nationale politie': 'er is tegen u een arrestatiebevel ingesteld waar u niet aan kunt ontkomen'. Meteen afgebroken.
Aan de lopende band teisteren hacks de samenleving. Vrijwel dagelijks raken maatschappelijke processen ontregeld zoals vorige week bij Albert Heijn. Vannacht ontdekte men dat er belangrijke kwetsbaarheden zitten in de veelgebruikte programmeertaal PHP, die kwaadwilligen kunnen misbruiken. Nota bene: programmeertaal PHP wordt wereldwijd door zo’n 70 procent van de websites gebruikt. De code zat al sinds 2004 in PHP. Er werd nog geen ‘actief misbruik’ gesignaleerd, maar het valt niet uit te sluiten dat criminelen hem al jaren misbruiken. Dus gingen veel grote Nederlandse sites voor de zekerheid vandaag offline, zoals de websites van de Tweede Kamer, de politievakbond ACP, de apothekerskoepel KNMP, het openbaarvervoersbedrijf EBS en DPG Media (inclusief RTL Nieuws). In de loop van de middag gaan steeds meer websites preventief op zwart. Nu ook meerdere ziekenhuizen, waterschappen, voetbalclubs, de meeste veiligheidsregio's en de KNVB, Schiphol, Mijn Overheid, Odido, Eneco en DigiD.
Cyberbeveiliger CloudFlare meldt cyberaanvallen die het lek al proberen te misbruiken. Alle Vlaamse overheidswebsites gaan tijdelijk offline. Steeds meer Europese websites gaan trouwens op zwart. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) is nu ook uit de lucht, maar zal om 16.00 uur updates publiceren om de kwetsbaarheden te verhelpen. Dat heet een patch. De update van programmeertaal PHP is om kwart voor vier beschikbaar.
Ook AI laat steeds meer van zijn monsterlijke aspecten zien. Vandaag brengt OpenAI naar buiten dat verschillende van hun agents systemen hebben uitgeschakeld die juist waren bedoeld om ongewenst gedrag van modellen op te sporen. AI-modellen gaan steeds meer hun eigen weg, passeren de veiligheidsmodules die dat moeten verhinderen en gaan op steeds groter schaal andere externe systemen hacken. De Volkskrant geeft daarvan enige voorbeelden. Zo loog het in september gelanceerde model GPT-6 Astra over het uitschakelen van de controlemechanismen. De agent was bezig met het overzetten van een programma en zette daarvoor de ingebouwde toezichtfunctie uit, om het programma in lijn te krijgen met een voorbeeldversie. Een andere agent, het model GPT Sol 6.1, was bezig met het herstellen van een evaluatiesysteem. Het schakelde daarbij automatische waarschuwingen aan het beveiligingsteam van OpenAI uit. Die toezichtsystemen zijn dus ook kwetsbaar. OpenAI verklaart 'nog geen bevredigende verklaring te hebben voor dit gedrag’. Wel gaan ze het moeilijker maken om de controlemechanismen uit te schakelen. Tja.
Sinds gisteren hebben we de kachel af en toe aan. Het wordt vandaag 12,6 graden en vanaf drie uur valt er vanmiddag regen. Anna is naar haar vriendin aan de Schuttersgracht. Naar het begin van dit kwartaal
website maken