Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen

Dinsdag 13-10-2026

Vannacht werden opnieuw vrachtschepen aangevallen op de Zwarte Zee. Voor de kust van Bulgarije vielen drones twee schepen, waarbij er één schip zonk. De droneaanvallen vonden plaats vlakbij de territoriale wateren van Bulgarije, aldus de Bulgaarse premier Radev. De naam van het schip is nog niet bekend. De Bulgaarse kustwacht wist een bemanningslid van het gezonken schip te redden, elf opvarenden zijn vermist. Het andere schip, het Oekraïense vrachtschip Chelsea 3 dat voer onder de vlag van Malta, werd getroffen door drie drones. Alle bemanningsleden, zeven Oekraïners en acht Azerbeidzjanen, zijn geëvacueerd. Het schip bevond zich op het moment van de aanval voor de kust van het Bulgaarse plaatje Bjala. Volgens premier Radev ‘wijst de logica uit dat het bij de aanvallen om de Russische Federatie gaat’. Ja, wie anders? Vorige week werden ook al twee vrachtschepen getroffen door droneaanvallen voor de kust van Bulgarije. Ook toen stelde Radev dat het om Russische drones leek te gaan.

     De vraag is natuurlijk wanneer het genoeg is voor NAVO en EU. Wanneer wordt de rode lijn overschreden? Ook wat betreft de cyberaanval op de systemen van supermarkten in Nederland, België en Frankrijk, waarbij vooral aan 'een statelijke actor' wordt gedacht hoewel een criminele hack niet wordt uitgesloten. Poetin is voortdurend op zoek naar die rode lijn en verzwakt gaandeweg straffeloos het Atlantisch bondgenootschap.

     Ondertussen komt er volgens De Volkskrant niets terecht van het op eigen houtje door Trump om electorale redenen aan Oekraïne en Rusland opgelegde 'dieselbestand'. De Oekraïense president Zelensky schrijft op X dat Rusland gisteren aanvallen uitvoerde op zes energiefaciliteiten. ‘Het wordt alsmaar duidelijker dat Rusland niet bereid is in te stemmen met een door de Verenigde Staten voorgesteld energiebestand’. Hij zei op het Warsaw Security Forum dat Oekraïne gisterenavond, na de aankondiging van Trump, Russische olieraffinaderijen met rust liet. Overigens is dat dieselbestand drie weken voor de midterms toch al veel te laat. Tankschepen uit Sint Petersburg doen er sowieso drie weken om de VS te bereiken en bovendien zijn de afgesproken hoeveelheden veel te klein om de dieselprijzen sterk naar beneden te brengen. Bij de deal gaat het omgerekend om 36 miljoen vaten, terwijl de dagelijkse wereldconsumptie 38 miljoen vaten bedraagt, berekende The Wall Street Journal. Het lijkt de zoveelste wanhoopsdaad van Trump om de verkiezingsuitslag in voor hem positieve zin te beïnvloeden. Overigens is er een belangrijke nuance: Europese landen - met name Hongarije en Slowakije - voeren nog steeds veel meer Russische olie in. Dat houdt pas per 1 januari 2027 op, zegt men in Brussel. Dat moet ik nog zien.

     Oekraïne laat zich overigens zeker niet onbetuigd. Het slaagt er de laatste dagen in om een aantal belangrijke datacenters in Rusland met lange-afstanddrones uit te schakelen van Google-pendant Yandex (zie het overzicht bovenaan; klik erop voor link naar herkomst). Afgelopen donderdag ging een centrum in de regio Rjazan volledig offline. Een dag later raakte de lokatie van de techgigant in Kaloega deels onbruikbaar. Gisteren wist Oekraïne het datacentrum in Vladimir te raken, op 175 kilometer ten oosten van Moskou. De gevolgen zijn indrukwekkend. Er zijn grote gevolgen voor gebruikers in tientallen Russische steden, maar ook in buurlanden Kazachstan, Belarus en Armenië, schrijft NOS Nieuws. 'Inwoners van Moskou die gebruik willen maken van taxi's, deelscooters, deelfietsen en maaltijdbezorgingen hebben te maken met foutmeldingen. Ook kunnen mensen niet bij hun bankrekeningen, is routes plannen via de app onmogelijk of hebben ze last van traag internet'. Opvallend: voor de rest van de wereld levert het uitvallen van Yandex een merkbare reductie op van nepaccounts en inernettrollen met propaganda en nepnieuws. Yandex heeft nauwe banden met het Kremlin.

De strategische ligging aan de Noordzee maakt ons land een geschikt doorvoerland voor Europese transporten in oorlogstijd, maar vandaag brengt de Algemene Rekenkamer een rapport uit waaruit blijkt dat onze wegen en ons spoornet niet klaar zijn voor grote militaire transporten tijdens een oorlog op ons continent. Daartoe zijn we krachtens het NAVO-verdrag wel verplicht. Het gaat om het vervoer van materieel zoals tanks, kleinere vervoermiddelen of wapensystemen voor bondgenoten over de grote 'militaire corridors' naar het oosten. De ligging van die corridors is een staatsgeheim. Er is minimaal 9,5 miljard euro nodig om aan alle eisen te voldoen. Tja, en nu hebben we ook nog - volgens minister Yesilgöz en ons kabinet - een echte 'vijand'. We zullen dus wel moeten. Dat zal een zware dobber worden.

Het is een donkere miezermorgen. Anna heeft een behoorlijke verkoudheid te pakken, ik heb er gelukkig minder last van. Gisteren werd bekend dat de jaarlijkse griepvaccinatie verlaat is. Een internationale verstoring in de productieketen van griepvaccins veroorzaakt dat de vaccins later komen dan gepland. Men zegt dat het niet zo erg is.

     Zodra het tegen de middag wat droger wordt, haal ik boodschappen voor de komende dagen bij de Plus in de Westwagenstraat. Er zijn geen lege schappen maar het is er voor mijn gevoel wel drukker. Door de drukte vergeet ik de groente te wegen en thee en houdbare melk mee te brengen. Die haal ik 's middags alsnog, als het opnieuw regent. In de winkelstraten is men begonnen met het ophangen van de kerstversiering. Albert Heijn maakt bekend dat de cyberaanvallers gisteren meerdere computerservers in meerdere landen hebben gebruikt om aan te vallen. Dat zegt nog niet dat het om een buitenlandse mogendheid gaat. Naar het begin van dit kwartaal