Logboek 2026/2 Lente en Engeland

(beeld: James Ferguson/FT)

Woensdag 15-04-2026

In de talkshows was er gisteravond veel opwinding over de energiecrisis, die zich al snel ernstig zou ontwikkelen als gevolg van de Iranoorlog en de (dubbele) blokkade van de Straat Van Hormuz. De prijzen van benzine en diesel stijgen door. Eerder op de dag waarschuwde het IMF voor een wereldwijde recessie als de oorlog in het Midden-Oosten verder escaleert en de olieprijs tot en met 2027 boven de 100 dollar (zo'n 85 euro) per vat blijft. Bij Jeroen Pauw vroegen sommigen zich af of het niet tijd werd voor de rantsoenering van autobrandstof. Het deed me wat panisch aan, maar hoe snel ontwikkelt de crisis zich?

     Het lijkt erop dat Trump niet meer weet hoe het verder moet. Hoe moet hij zich eruit redden? Na het instellen van zijn eigen blokkade bij Heomuz zou hij acht tankschepen uit c.q. op weg naar Iraanse havens tegen hebben gehouden. Daaronder was de olietanker Rich Starry, die in Chinees bezit zou zijn, maar tevens liet men in 24 uur tijd meer dan twintig koopvaardijschepen door. Een selectieve blokkade of instellingsproblemen? In elk geval is het risico op escalatie niet weg. Iran dreigt als antwoord op de Amerikaanse blokkade met het bombarderen van de energie-infrastructuur en de ontziltingsinstallaties van de golfstaten. Dat is niet mis.

     Het is zonneklaar dat de tijd aan de zijde van Iran is, zoals de cartoon hierboven uit de Financial Times van eerder deze week laat zien. Fatih Birol van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) zei 'that today’s crisis could dwarf the combined effects of the oil shocks of the 1970s — which caused several years of inflation, recessions and fuel rationing'. De FT somt op: de prijsstijgingen bij de benzinestations begint nu pas goed op gang te komen, het gebrek aan kerosine doet het vliegtuigverkeer stagneren juist voor de vakantiepiek van de zomerperiode, de afgebroken export van helium vanuit Qatar remt de productie van halfgeleiders en tekorten aan kunstmest zal de inflatie van de voedselprijzen wereldwijd laten stijgen.

     Trump heeft weinig opties. Ook als hij wat Amerikaanse marineschepen door de Straat van Hormuz stuurt, zal de commerciële vaart niet op gang komen. Iran hoeft maar een paar koopvaardijschepen aan te vallen met drones of snelle speedboten om dat te voorkomen. Ook de alternatieve pijplijn van Saoedie-Arabië over het Arabisch schiereiland naar de Rode Zee is te kwetsbaar voor Iraanse aanvallen of van de Houthi's in Jemen. Het ziet er niet goed uit. Iran heeft alle tijd die Trump niet heeft. 'Negotiating an end tot the war - and the energiecrisis it is causing - will require strategic vision, patience and an ability to understand trade-offs and to build alliances. All qualities that Trump lacks. What a mess', schrijft Gideon Rachman in de FT (betaalmuur). Vannacht besloot Trump nog eens duizenden militairen naar de regio te sturen, meldt The Washington Post. Misschien komt die rantsoenering er metterdaad nog.

     Toch wil ook Teheran een eind aan de oorlog, maar het kan voorlopig nieuwe concessies afwachten zoals een einde aan de oorlog van Israël in Libanon. Er gaan geruchten over een nadering van de standpunten over de nucleaire opties van Iran: dat zou de verrijking van uranium voor vijf jaar willen stilleggen, terwijl de VS 20 jaar eist. Ik vrees echter dat de ultrarechtse regering in Jeruzalem niet zal willen stoppen met de uitschakeling van Hezbollah.

Het is een zonnige herfstdag. Later komen er stapelwolken. Met de Mercatormarina spreken we af dat onze Dulce er in elk geval tot medio mei kan blijven liggen. Eind mei is het evenement Oostende voor Anker; dan hebben ze onze ligplaats nodig. Naar het begin van dit kwartaal