<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>

<rss version='2.0'>
 <channel>
  <title>www.sailing-dulce.nl</title>
  <link>https://www.sailing-dulce.nl/</link>
  <description>www.sailing-dulce.nl</description>
  <lastBuildDate>Wed, 18 Nov 2026 09:15:30 GMT +0100</lastBuildDate>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.321)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9459</link>
   <description>Woensdag 18-11-2026
Met bijzondere aandacht volg ik in mijn weblog het wedervaren van de ruimtesonde Voyager 1. Sinds zijn lancering in 1977 is het toestel onderweg van ons vandaan. Op zijn tocht maakte hij onder meer bijzondere opnames van de planeten Jupiter en Saturnus en diens maan Titan, en ploegde daarna door de Kuipergordel, de brede gordel van mini-planeten, rotsblokken en ruimtepuin die het zonnestelsel omringt. De sonde vergaarde veel nieuwe ontdekkingen en stuurde de gegevens naar de aarde. In 2010 - 2012 registreerde de sonde het afnemen van de zonnewind en verliet het zonnestelsel. Sindsdien dringt hij de onafzienbare, lege ruimte tussen de sterren binnen. Vandaag is hij één lichtdag van de aarde af, op 25,9 miljard kilometer. ter vergelijking: de afstand aarde - zon is acht lichtminuten. Het betekent dat de radiocommunicatie met Voyager 1 één dag duurt. Ergens in het volgend decennium, in de jaren 30 dus, zullen we het contact met de sonde verliezen. Dan is de voorraad van radioactief plutonium op, waarmee de Voyager zijn energie opwekt.
     Veel plezier heb ik altijd om de Golden Record (hierboven), waarvan iedere Voyager er één bij zich heeft. Hij bevat geluiden en beelden van de aarde en van de mens, maar ook gegevens over waar de aarde en het zonnestelsel zich bevinden, maar er staat ook muziek van Beethoven op en van Chuck Berry. De platen zouden een miljard jaar mee kunnen gaan. Een buitenaardse beschaving zou ons kunnen vinden, als ze de Voyager ooit ergens in het heelal tegenkomen. Tegenwoordig zijn we daar minder happig op. De kans is zeer groot dat zo'n beschaving ons wil uitroeien om te verhinderen dat we ooit tot een concurrent kunnen uitgroeien. Je kunt je als beschaving maar beter koest houden om niet opgemerkt te worden door anderen. Omgekeerd zou de behoefte van buitenaardse beschavingen om niet ontdekt te worden de verklaring kunnen zijn voor de Paradox van Fermi en de reden waarom we ze niet zien. De schrijver van wetenschappelijke science-fiction CixinLiu noemt die bewuste afwezigheid 'the dark forest', het woud waarin iedereen zich angstvallig verscholen houdt.
     Met die ene lichtdag is Voyager 1 uiteraard nog heel dichtbij. Het duurt aeonen om de nabije leegte van het heelal te overbruggen. Waarschijnlijk bestaat onze beschaving dan allang niet meer. Het duurt veertigduizend jaar voordat Voyager 1 enigszins in de buurt komt van een andere ster: Gliese 445, een dwergsterretje waar voor zover bekend geen planeten omheen draaien.
 
Vannacht valt er opnieuw veel regen en vanmorgen regent het door. Ik maak me op voor het jubileumcongres in Apeldoorn van Nestores, de vereniging van oud-zorgbestuurders. Die bestaat nu 20 jaar. Ik zie ernaar uit veel oud-collega's weer te zien. Naar het begin van diot kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 09:15:29 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.320)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9462</link>
   <description>Woensdag 17-11-2026
Het jaar 2026 lijkt een ongelukkig jaar te worden voor de troepen van de Russische agressor in Oekraïne. Van het zomeroffensief van de Russen langs het lange front in het oosten is uiteindelijk niets terecht gekomen. De slecht getrainde legereenheden leden onvoorstelbare verliezen ter grootte 30.000 tot 43.000 slachtoffers per maand (inclusief zwaargewonden). Let wel: dat zijn er iedere dag duizend. Het aantal recruten dat geworven wordt om ze te vervangen schiet tekort. Dat blijkt uit onlangs gehackte data. Ook aan Oekraïense zijde sneuvelen veel soldaten; ongeveer eenderde tot de helft van de Russische aantallen. In de laatste weken heroveren de Oekraïners langzaam zelfs meer en meer terrein in de Donbas. Ondertussen gaan de Russische terreurbombardementen op de burgerbevolking in de grote steden en de infrastructuur (energiecentrales, stations en bruggen) dag en nacht door. Honderduizenden zitten zonder warmte en stroom. Ook daarin geeft Kyiv de Russen partij in hun achterland met drones en lange-afstandsraketten van eigen makelij, die bij voortduring luchtmachtbases en olieraffinaderijen treffen en uitschakelen. Vannacht schoot de Russische luchtafweer een recordaantal van ruim 1.400 Oekraïense drones neer boven meer dan twintig Russische regio’s, schrijft het Russische ministerie van Defensie. Daaronder Moskou, Belgorod, Volgograd, Vladimir en de Krim.
     Ook werd de Krimbrug, Poetins paradepaardje van bijna 17 kilometer uit 2018, vannacht zwaar aangevallen door Oekraïne. Geverifieerde beelden tonen dat een van de twee bogen van de brug en het bijbehorende stuk wegdek zijn ingestort. Het gaat om het deel van de brug dat wordt gebruikt voor wegverkeer. De spoorbrug die naast de getroffen autobrug ligt, is na enkele uren weer geopend, melden de Russische autoriteiten. Gisteren nam Oekraïne de Krimbrug ook al onder vuur, waardoor de weg 17 uur lang gesloten was. 'De brug was de belangrijkste aanvoerroute voor brandstof, munitie, materieel en personeel vanuit Rusland naar de Krim en Zuid-Oekraïne’, aldus het Oekraïense leger. De brokstukken op de zeebodem blokkeren nu tevens de doorvaart voor schepen tussen de Zwarte Zee en de Zee van Azov.
  
Gisteravond kwam het bericht dat de coalitiepartijen eruit zijn. Na vier dagen praten. Wat heeft Yesilgöz hoog van de toren geblazen! En wat heeft ze bereikt? Vandaag vertellen de drie leiders dat ze het allemaal anders willen doen. Op de 'Scandinavische wijze'. Onderhandelen met blokken van partijen, van links, rechts en het midden. Liefst informele langjarige afspraken over een aantal grote onderwerpen. Sybrand Buma gaat ze helpen en het MKB krijgt financiële compensatie voor, ja voor wat? Voor het miljonairstaksje? Dat niet voor hen bedoeld is. De financiële dekking ervan wordt doorgeschoven naar de Voorjaarsnota. Voor de crisis eiste Yesilgöz 'een inhoudelijke en politieke correctie' en een 'fundamentele reset', maar die heeft ze niet gekregen. Ja21 komt er niet bij als vierde partij in het kabinet. Om de soap compleet te maken verklaart een woordvoerder van de Eerste-Kamerfractie van de VVD dat de fractie, in tegenstelling tot wat de Tweede-Kamerfractie deed, vóór het Belastingplan 2027 zal stemmen. Geen partij is zó flexibel als de huidige 'liberalen'. Daarmee krijgen het plan en dus het miljonairstaksje straks in de Senaat, inclusief Pro en Volt, een nipte meerderheid van 38 zetels. Het minderheidskabinet is voorlopig even gered. Regeren is vooruitschuiven. Voor hoelang?
 
Vannacht en vanochtend valt er veel regen. Het leidt tot een van de drukste ochtendspitsen van dit jaar, ruim 1050 kilometer. Op de A27 tussen Breda en Gorinchem stond het vast bij de brug bij Gorinchem. Tot dusver valt er meer dan 10 mm. Met 12 graden is het aan de zachte kant. We halen samen bij AH veel boodschappen en nemen 7 knutselhuisjes voor kinderen mee, die in de reclame zijn. Er zijn er 20 waarmee je een 'winterdorp' kunt maken. Maar eerst ga ik naar keuringsarts Sjoerd van W aan de overkant, voor mijn rijbewijskeuring. Alles is prima. Geen glucose in de ochtendurine. Bloeddruk 110/80. Ik kon zonder bril zelfs voldoende de E-haken-leeskaart aan de muur grotendeels ontcijferen. Hij stuurt de uitslag naar het CBR, dat mij dan weer berichten zal. 's Middags zetten Anna en ik met grote concentratie de winterhuisjes in elkaar. Ze staan nu op tafel in de serre. Ondertussen is de regen weg en breekt aarzelend de zon door. Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 09:04:24 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Het weer in Gorinchem en in Europa&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-6756</link>
   <description>Het weer in Gorinchem en in Europa op woensdag 18 november 2026
 



9o - 11o
woensdag 18 november
do 19 november
vr 20 november
za 21 november
zo 22 november




Wolkenvelden met buien
Luchtdruk: 980 hPa
Regen: 18 mm
Vochtigheid: 97%
Wind: WZW 5







 
 

6o - 11o
   Regen 7 mm
   WZW Bf 4


   4o - 8o
   Regen 3 mm
   NO Bf 2


2o - 9o
Regen 0,2 mm
WZW Bf 2


 1o - 7o
Regen 1 mm
Oost Bf 2




  </description>
   <category>Home, Contact, Artikelen</category>
   <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 06:55:28 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;De crew van Passie op bezoek&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-850</link>
   <description>Maandag 20-11-2006
Afgelopen zaterdag hadden we in De Oude Silo Caroline en Erik op bezoek, de crew van zeilcatamaran Passie (zie foto hierboven en hier). Met twee boten deden we in juni jl. de oversteek van Biscaje en trokken ook daarna veel met hen op. In Viana do Castelo (Portugal) moesten wij weer terug, zij voeren verder om het hele Iberisch schiereiland heen en lieten hun schip voor de winter achter in Port Forum Sant Adrià, een kleine jachthaven in Barcelona. Nu zijn ze ruim een maand terug en alweer op en top bezig met de ontwikkelingen in hun bedrijf Thermen Romana met annex het Tapas restaurant La Cantina, allemaal in Amstelveen.  Er viel een hoop bij te praten, Ans had voortreffelijk Indisch gekookt en het was vanouds gezellig. Komend jaar zomer schepen ze zich weer in op de Passie voor een lange vakantie in de Middellandse Zee. Alle kans dat we elkaar daar weer ontmoeten.Zojuist belde Lowy dat de expert a.s. woensdag naar de werf komt om de kiel te bekijken. Vermoedelijk net op het tijdstip dat ik in Eindhoven ben. </description>
   <category>Logboek vooraf 2006 (Andel)</category>
   <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:06:36 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Expert, kapper (en een opdracht?)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-848</link>
   <description>Vrijdag 17-11-2006
Inmiddels heeft de verzekering een expert aangewezen. Gelukkig hebben ze een betrouwbaar bureau in de arm genomen: Den Drijver Experts BV in Weesp. Voor de volgende week wordt er een afspraak gemaakt.Intussen heeft Lowy een offerte gemaakt. Het bedrag durf ik hier niet te noemen.Vandaag ben ik na drie maanden weer een keer naar de kapper geweest. Mijn oude kapper in Deil, Gerdinus Vroon. Aanbevolen, overigens! (Bij dit stukje staat het wapen van de vroegere gemeente Deil, dat een koe en een paard toont).De reden om mijn uiterlijk te civiliseren is dat er nu toch opeens een kans ontstaat voor een interim-opdracht gedurende 3 tot 5 maanden, voor 2 - 3 dagen in de week. Zou nét passen en het is natuurlijk wel prettig om, gelet op de problemen met de kiel, een centje achter de hand te hebben. A.s woensdag moet ik voor een gesprek naar Eindhoven. Maar er zijn wel twee concurrenten. Spannende week, volgende week! </description>
   <category>Logboek vooraf 2006 (Andel)</category>
   <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:03:10 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Leven op aarde onvermijdelijk?&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-849</link>
   <description>Zaterdag 18-11-2006
Het belangrijkste nieuws stond deze week in een onopvallend hoekje van de krant, verdrongen door de oorlog in Irak en allerlei mallotige lijsttrekkersdebatten: het ontstaan van leven op onze aarde was "onvermijdelijk", aldus twee Amerikaanse wetenschappers uit New Mexico. De geologische omstandigheden op de vroegere aarde dwongen het ontstaan van het leven als het ware af, meldt het bericht. Een impliciet gevolg van deze hypothese is dat iedere andere, waterige en rotsige planeet in het universum, met een naburige zon op geschikte afstand, ook leven zou moeten bevatten. Ik schreef er met pijn in het hoofd een stukje over, zie de rubriek Beschouwingen </description>
   <category>Logboek vooraf 2006 (Andel)</category>
   <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 16:00:05 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.319)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9461</link>
   <description>Maandag 16-11-2026
In de warrige onderhandelingen van Witkoff en Kushner met Rusland en Oekraïne dook vorige week een nieuw element op. Voor de eerste keer opperde de VS het NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne in ruil voor het afstaan van de Donbas. Dat laatste eist Moskou onveranderd vanaf het begin van de oorlog. In het niet door de Russen bezette deel ligt de belangrijkste verdedigingslinie van Kyiv, een gordel van zware forten. Als die ingeleverd wordt, ligt de rest van het land volledig open voor aanvallen van de vijand. De vlakte reikt tot de hoofdstad. Het opgeven van de fortenlinie kan alleen als Kyiv spijkerharde veiligheidsgaranties van de VS en Europa krijgt. Het is maar helemaal de vraag of een lidmaatschap van de wankelende NAVO die kan bieden. Bovendien verbiedt de Oekraïnse grondwet het afstaan van grondgebied. Er is overigens nog geen verdere reactie uit het Kremlin.
     Komende donderdag is er een top in in de Zuid-Chinese stad Shenzhen waar de drie leiders van de supermachten, de Amerikaanse president Donald Trump, de Russische president Vladimir Poetin en de Chinese president Xi Jinpin, elkaar zullen spreken. Vele commentatoren spreken al van een nieuw Jalta. In februari 1954 ontmoetten de leiders van de geallieerde landen - Roosevelt, Churchill en Stalin - elkaar in die badplaats op De Krim om de verdeling van Europa van na de oorlog te bespreken. Stalin weigerde destijds om Russisch grondgebied te verlaten. De drie leiders brachten ongevraagd Oost-Europa voor decennia onder het juk van Rusland (Sovjet-Unie). Daar zuchtten ze onder tot 1989/1990. Is het mogelijk dat zoiets nog eens gebeurd? Poetin wil die bufferzône graag weer terug hebben. Ze gaan het met zijn drieën ook over kernwapens hebben. Uit Europa zit niemand aan tafel.
 
Berichten zeggen dat de gebruikelijke polaire vortex, de poolwervel die de arctische kou insluit in het noordpoolgebied, eind vorige week is ingestort. Daardoor kan de ijskoude bel uit zijn omsingeling ontsnappen en afdalen naar de VS en West-Europa. Het zou bij ons begin december een forse inval van winter kunnen brengen. Het gebeurt vaker, en dan schreef ik erover. Niet eerder was de instorting van de poolwervel zo vroeg als dit jaar. Sommige meteorologen opperen dat de invloed van de huidige Super-El-Niño de oorzaak kan zijn. Normaliter versterkt een El Niño de poolwervel, maar de huidige extreme Niño zou juist verstoringen in de stratosfeer boven het poolgebied teweeg brengen, die de wervel verzwakken. Als ik het goed snap.
 
Het is een kille, grijze regendag. De ene bui na de andere. Ik krijg een vertegenwoordiger op bezoek van de liftenfabriek Schindler in Den Haag om een offerte te laten maken. Dan zullen we er drie hebben: Schindler, Kone en TKE Thyssen. Anna krijgt haar jeugdvriendin op bezoek. De coalitie onderhandelt voor de vierde dag op rij verder, nu niet meer in 'De Zwaluwenberg' maar in het Catshuis. Ze nemen er de tijd voor. Tegen vieren breekt de zon voor het eerst vandaag door. Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Tue, 17 Nov 2026 15:16:20 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.318)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9460</link>
   <description>Zondag 15-11-2026
In 1998 publiceerden de astronomen Saul Perlmutter, Brian Schmidt en Adam Riess een baanbrekend artikel waar ze later de Nobelprijs voor ontvingen. Ze hadden ontdekt bij de waarnemingen van supernova's van het type Ia dat het hele universum zeven miljard jaar na de oerknal opeens versneld was gaan uitdijen. Nog steeds begrijpt niemand dat. Na de ultrakorte periode van kosmische inflatie, die direct na de oerknal in enige microseconden het universum opblies tot enorme proporties, zou de uitdijing van de kosmos in de volgende zeven miljard jaar van zijn bestaan langzaam zijn verminderd, maar daarna begon het opeens - alsof er een schakelaar werd omgezet - steeds sneller te groeien. Een uitdijing die sindsdien alsmaar toenam en vandaag de dag nog steeds groter wordt. Voor de aanjaging van die versnelde groei werd de factor donkere energie bedacht, waarvan ook niemand weet wat het is, maar die zich gedraagt als een soort negatieve zwaartekracht, eentje die het heelal overal uiteen drijft alsof het opgeblazen wordt als een ballon. Hoewel in ons heelal niets sneller kan bewegen dan het licht, gaat de eigen uitdijing van het heelal zelfs sneller. Het is immers een groei buiten het universum. Groei waarin? Tja, in wat niet bestaat. Iets in Niets. Allemaal erg vreemd, ik schreef er hier vaak en graag over.
     Bijzonder is dat wetenschappers van de Istanbul Technical University vorige maand in een artikel in de Physical Review D de versnelling van de uitdijing inderdaad beschrijven als een echte gedaanteverwisseling van negatief naar positief, meldt Astroblogs. De Turkse astrofysicus Metin Akarsu en zijn collega’s 'doken diep in een alternatieve zwaartekrachtstheorie en ontdekten iets fascinerends door een tak van de theorie te onderzoeken die tot nu toe grotendeels links werd gelaten'. In dat scenario had de effectieve donkere energie in het jonge heelal een negatieve energiedichtheid. Die zou geen afstotend maar juist een aantrekkend karakter hebben gehad, dat samen met de zwaartekracht de uitdijing van het jonge heelal vertraagde. 'Ongeveer 9,5 miljard jaar geleden – bij een roodverschuiving (redshift z) van pakweg 1,5 – bereikte deze negatieve energiedichtheid precies nul. Op dat moment vond de omslag plaats. De donkere energie ‘flipte’ naar een positieve waarde, om vanaf dat moment de teugels strak in handen te nemen en de uitdijing van het heelal opnieuw te versnellen', schrijft Arie Nouwen op Astroblogs. Nu werkt de donkere energie tegen de zwaartekracht in. Waarom zou die omslag gebeurd zijn? Volgens de auteurs blijkt het op een natuurlijke manier voort te vloeien uit de fundamentele wiskundige structuur van de onderliggende zwaartekrachttheorie. Tja, als de wiskunde het zegt, dan moet ik afhaken. Wiskunde en werkelijkheid, dat is nogal een thema.
     Het zou echter ook 'aansluiten bij recente, hypermoderne observaties, zoals die van de Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI)-collaboratie. DESI verzamelt gigantische hoeveelheden gegevens over miljoenen sterrenstelsels en quasars om te begrijpen hoe de uitdijing van het heelal in de loop der tijd is veranderd. Het model met een tekenwisseling blijkt griezelig goed overeen te komen met deze metingen'. Ik schreef hier in 2017 al eens over de eerste resultaten van de Dark Energy Survey (DES) die bij dezelfde samenwerking als DESI hoort. Allemaal erg vreemd en voor mij volledig onbegrijpelijk. Waarom zou die kosmische donkere energiekracht van teken kunnen wisselen? Kan het ook meerdere keren gebeuren? Zouden we er dan überhaupt iets van merken?
 
Cyberoorlog. Het gps-signaal van tientallen vliegtuigen boven Nederland werd afgelopen maandag verstoord. Zeven toestellen waren onderweg naar Schiphol, maar konden veilig landen. De luchtverkeersleiding noemt het 'aannemelijk' dat Nederland het doelwit was van sabotage. De verstoringen werden maandag gemeld op verschillende trackingsites, zoals Hexbird en Gpswise. Die laatste site maakte een melding van een gps-storing van ongeveer twintig minuten bij zo'n vijftig vliegtuigen. Volgens een analyse van Hexbird werd de gps-verstoring veroorzaakt door een stoorzender op zeeniveau, tussen de 150 en 200 kilometer ten noorden van Texel. Op dat moment voeren zes schepen onder de Russische vlag in dat gebied. Eerder gebeurde het op 23 juli, toen 58 vliegtuigen last hadden van gps-verstoringen.
 
Klimaatnieuws. Extreem weer in Frankrijk. Eind oktober werden drie departementen in het zuiden getroffen door noodweer en overstromingen waarbij drie mensen om het leven kwamen. In het begin van de huidige maand was het weer bal en nu opnieuw. Gisteravond werd het departement Hérault langs de Middellandse Zee opnieuw getroffen door hevige regenval en weer overstromingen. Zware overstromingen. In één nacht viel 190 millimeter, de hoeveelheid regen die daar normaal in 2,5 maand valt. Daarvan viel binnen drie uur 153 millimeter en 89 millimeter in één uur. Reddingsdiensten haalden 105 mensen uit hun auto's, die vast waren geraakt in het water.
 
De zondag bij ons is winderig met regenbuien. Herfstweer. Vanmiddag is het bewolkt en droger. Het crisisoverleg van de partijleiders van de minderheidscoalitie over 'een reset' werd gisteren onderbroken zonder resultaten naar buiten te brengen. De deelnemers overnachtten niet op het landgoed 'De Zwaluwenberg'. Vandaag om elf uur keren ze terug en zetten het overleg voort terwijl het hele land afwacht. Want we horen de hele dag niks. Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Mon, 16 Nov 2026 15:11:24 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.317)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9458</link>
   <description>Zaterdag 14-11-2026
Rond acht uur piept de zon onder de (nog) machtige bladerkroon door van de esdoorn aan de overkant op de Kriekenmarkt. Het wordt een mooie dag voor de aankomst van Sinterklaas en zijn Pieten in Gorcum. Nog voor negenen lopen er al EHBO'ers van het Rode Kruis over de sluis, want om tien uur wordt de stoomboot verwacht. Een echte, de stoomsleepboot Jan de Sterke. Even later drentelen de eerste kinderen in Pietenpakjes langs met hun vaders. De boot zal aanleggen aan de trappen op het begin van het Eind bij de Peterbrug. Daar plaatst men nu hekken en een geluidsinstallatie. Het Sinterklaasfeest leeft nog in Gorcum, maar de witte geometrische beelden van Winiarski zien er niet uit, ze zijn aan de bovenkanten donkergrijs van het vuil. Die hadden ze wel even mogen schoonmaken. Een man in beveiligershesje doet er even schielijk een plasje tegenaan. Om kwart over negen stellen de eerste ouders en uitgedoste kinderen zich met ogen glanzend van verwachting op langs de hekken van de sluis. Topplaatsen, je kijkt van bovenaf direct op de stoomboot. Een langharige fotograaf in een pershesje van de plaatselijke media draait aan de lenzen van zijn camera.
     Vanaf tien voor tien dromt men samen op de sluis, de waterkering, de kades en de Peterbrug. In eerdere jaren hadden we hier thuis ook altijd verwachtingsvolle kleinkinderen over de vloer, maar die zijn nu te groot, terwijl de achterkleinkinderen er nog juist iets te jong voor zijn. Precies om tien uur liggen de Jan de Sterke en een aparte Pietenboot in de sluis met de Sint en veel roetveegpieten aan dek. Op de aanlegkade met de trappen speelt een orkestje sinterklaasliedjes. De stoomboot vaart de haven binnen met een grote stoomwolk (foto hierboven). Wat er verderop gebeurt is te ver om vanaf onze ramen te zien. De burgemeester ontvangt de Goedheiligman en dan begint de rijtocht door de stad. De rest van de dag is vol zonlicht.
 
De tijd van nuchter voortgaan na een politieke nederlaag is voorbij, schrijft Tom-Jan Meeus in zijn wekelijkse Nieuwsbrief 'Machtige Tijden'. 'In de crisis over het Belastingplan communiceerde de VVD de eigen pijn als argument. Reset. Onrecht. Ontluisterend. Hoe konden ze ons dit aandoen. Woorden van een partij die zichzelf kwijt is'. Inderdaad, de eigen opbrengst voor politieke verzoening opdrijven. Op voorhand maximaliseren. Dat drijft het politieke midden vooral uit elkaar. Het crisisoverleg tussen D66, VVD en CDA over de toekomst van het kabinet-Jetten gaat ondertussen vandaag en morgen verder op landgoed 'De Zwaluwenberg' in Hilversum. Yesilgöz kiest snibbig opnieuw een keiharde, weinig verzoenende positie. Het minderheidskabinet is in haar ogen 'een mislukt experiment'. Zij wil de beide andere partijen kortwieken; die mogen geen deals meer maken met links en er moet een rechtse partij - waarschijnijk Ja21 - tot het kabinet toetreden. Dat is de reset, het is niet minder dan een machtsgreep. Ik zie niet hoe men daaruit moet komen. Het drijft de beide andere regeringspartijen naar links. Nederland lijkt geforceerd door de VVD op weg te zijn naar een tweestromenland van links en rechts, waar het midden uit wegvalt. Het enige dat mogelijk kan helpen is zo spoedig als kan een denderende verkiezingsnederlaag, die de liberalen afslacht tot het formaat van een van de kleinste partijen in het woud van rechtse mini-fracties. Ik vermoed dat Yesilgöz haar hand overspeelt (net als Poetin, maar dat is een ander verhaal).
 
Na anderhalve dag van wereldwijde storing heeft Microsoft het probleem opgelost. Wat was er nou aan de hand? Gisteren liet het bedrijf weten dat het geen hack zou zijn maar een probleem met de servers door 'een verhoogde belasting'. Een DDOS-aanval? Ze zullen mededelingen doen zodra hun onderzoek klaar is. Ondertussen ontstond er gisteravond een landelijke vliegstop in de VS. De grootste in 25 haar. Van Boston tot Seattle en van New York tot Los Angeles staan vertrekhallen en balies van luchtvaartmaatschappijen vol met passagiers, schrijft NOS Nieuws. Inmiddels zou de stop zijn opgeheven. Het zou niets met Microsoft te maken hebben gehad en ook geen hack of sabotage zijn, maar de oorzaak zou verouderde communicatieapparatuur van de luchtverkeersleiding zijn die overbelast raakte. Het kost nog dagen voordat de vluchtschema's weer normaal zullen zijn. Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 15:20:08 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (45)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5111</link>
   <description>Woensdag 23-11-2016
Het is lang stil gebleven rond het plotselinge vertrek van de jonge, enthousiaste wethouder in mei van dit jaar (lees hier). Over de reden werd geen enkele mededeling gedaan. Maar gisteren staat het prominent in de lokale pers: hij moet bij de kantonrechter in Dordrecht voorkomen wegens 'ontucht met een 16-jarig meisje'. Zie bijvoorbeeld hier in AD Rivierenland, dat als eerste het bericht bracht, met een foto erbij waarop hij op de rand van de Peterbrug zit. Van de gebruikelijke bescherming van een verdachte, bijvoorbeeld door alleen diens initialen te geven, laat staan een foto, is geen sprake. Het artikel citeert een verklaring van de ex-wethouder over de verdenking. Daarin erkent hij de affaire en spreekt van een situatie 'die niet past binnen de normen en waarden waarmee ik ben opgevoed en waarmee ik en mijn gezin willen leven.' De Gorcumse kranten nemen het bericht prominent over en Facebook stroomt vol met woede en de gebruikelijke scheldpartijen en bagger. Zeker nadat een lokale kleinkunstenaar er gnuivend een serie cartoons barstens vol leedvermaak over plaatst. Hoge bomen vangen veel wind.
Ondertussen weet nog niemand wat er precies gebeurd is, behalve dat het meisje in kwestie er aangifte van deed. Voor Klink is het uiteraard een maatschappelijke en persoonlijke ramp, door hem zelf veroorzaakt. Toch heb ik niet alleen met het meisje, maar ook met hem te doen. Geen behoefte er nog enig commentaar aan toe te voegen.
 
Vanmorgen rijden we na de files naar Numansdorp om na al die regen van het afgelopen weekeinde even naar de lekkages op de boot te kijken. Eerst brengen we mijn laptop even langs bij Connect &#38; Go op Papland. Ton Goud denkt dat het falen ook aan een kapotte ventilator kan liggen. Voorbij Dordrecht begint het te regenen. Bij Jachtwerf Rexwinkel lopen we naar de boot (foto hierboven). Het is een deprimerend gezicht in die regen. Ik haal een ladder van het rek en we klimmen naar de kuip. Binnen is het klam en naargeestig (foto hier). Fons komt ook even kijken. De lekkage bij de garderobekasten valt overigens mee. Ik neem uit een vak onder de vloer bij de kaartentafel een oude hard-disc mee om thuis eens te kijken wat er ook alweer op staat. Ook de vergunning voor het alarmpistool moet mee; volgende maand moet ik verlenging aanvragen.
 
Op de terugweg. Bij Dordrecht regent het niet meer. Op de A15 bij Hardinxveld gebeurt een ongeluk op de andere weghelft, juist als we voorbijrijden. In mijn achteruitkijkspiegel zie ik een auto dwars op de weg staan. Stoppen en hulp verlenen is gevaarlijk. Dat moeten ze aan de andere kant doen, waar al snel zich een file ophoopt. Je kunt alleen maar doorrijden.
Thuis. Michel heeft een bestand opgestuurd van bijna 200 foto's die Barbara en hij op ons koperen huwelijksfeest maakten. De hele middag gaat op aan uitzoeken, bijsnijden en plaatsen. Je kunt ze hier zien, ik heb er 18 geplaatst. Herinneringen aan een erg vrolijke en gloedvolle middag. Ondertussen komen Tessa en Lina-Mae op de thee. Ze wachten op Ans' jeugdvriendin Jannie, die de baby graag wil zien.
 
Een boeiende ontwikkeling aan het eind van de middag. Waar een bouwbedrijf bezig is met grondverzet op de wal van de Duveltjesgracht, ten behoeve van de bouw van de abjecte pisgele hoteldoos, stuit men op restanten van de oude stadsmuur. Zelfs een rondlopend stuk, dat mogelijk van een toren was. Tja, dat kon je op die plek verwachten. Me dunkt dat de regels voorschrijven dat in zo'n geval de bouw moet worden opgeschort. Eerst nader archeologisch onderzoek. Wie weet krijgt Gorcum er een bezienswaardigheid bij! Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 14:46:45 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (44)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5109</link>
   <description>Dinsdag 22-11-2016
Het is maar een raar beginsel, dat Holografisch Principe van Gerard 't Hooft en Leonard Susskind. In het begin dacht ik dat je het kon vergelijken met de werking van het oog. Immers projecteert de ooglens de binnenkomende lichtstralen, afkomstig van dichtbije én veraffe objecten - zeg van iemands gezicht én van de horizon - tegelijk en naast elkaar op je netvlies. Dat is weliswaar gekromd, maar kan worden opgevat als een plat vlak. Het zijn je hersenen die van de 2D-informatie weer een 3D-beeld scheppen. Maar zo simpel is vervolgens de stap niet die naar de stellling voert, dat het hele universum een holografie is met alle informatie op een schil eromheen op miljarden lichtjaren afstand. Een schil op de grootst mogelijke afstand, de rand van de kosmos. Hoe kwamen 't Hooft en Susskind daarbij? Dat heeft te maken met de entropie en de informatieparadox van een zwart gat. Over die paradox schreef ik een dag of tien geleden. Een zwart gat slokt alle materie op die de gebeurtenishorizon passeert. De informatie van die materie kan nooit meer terugkeren en zou volgens de relativiteitstheorie voorgoed verloren gaan. Maar in de quantumfysica heerst het beginsel dat alle processen (op quantumniveau) omkeerbaar zijn: het reversibiliteitsbeginsel. Niets gaat verloren.
 
In de tweede plaats blijkt dat als een zwart gat materie opslokt, het zwarte gat groeit en de gebeurtenishorizon - het point of no return - groter wordt. De entropie neemt toe, zoals het hoort volgens de 2e Wet op de Thermodynamica. Entropie kent maar één richting, die van toename. Toename van wanorde. Het is niet waarschijnlijk dat een gebroken glas zich spontaan herstelt. Maar....als een materiedeeltje in een zwart gat verloren gaat en daarmee alle gedetailleerde informatie die het bezit, dan zou de entropie moeten afnemen - en dat kan niet. Opnieuw de informatieparadox.
 
De oplossing zit hem in de groei van de gebeurtenishorizon. Want als de entropie altijd toeneemt en het oppervlak van de horizon van een zwart gat neemt ook altijd toe, dan zijn beiden voor een zwart gat misschien wel een en hetzelfde. Vanuit dat inzicht schiepen 't Hooft en Susskind het Holografisch Beginsel: alle informatie die in het zwart gat verloren gaat, blijft bewaard op de rand, op de gebeurtenishorizon. Hoewel die informatie bij opslag gescrambeld wordt en dus moeilijk leesbaar is, zou ze met méér kennis dan wij nu bezitten ontcijferd kunnen worden.
Entropie wordt gemeten in bits. Er is echter een bovengrens aan de hoeveelheid informatie (bits) die ruimte kan bevatten: de Bekensteinlimiet. Die limiet geldt ook voor een zwart gat (en stelt overigens ook een fysische grens aan de hoeveelheid informatie die een computer kan verwerken). Wat je je moet voorstellen bij de manier waarop al die informatie op de horizon van een zwart gat wordt opgeslagen, weet ik niet. Met enen en nullen, zoals het plaatje rechtsboven? Maar in welk medium? Geen idee.
 
De Bekensteinlimiet bepaalt ook hoe groot een zwart gat is (als ik het goed begrijp). Meer materie c,q, informatie kan er niet bij. Als er desondanks nieuwe materie/informatie in gezogen wordt en de entropie dus toeneemt, dan moet het zwarte gat groeien; de gebeurtenishorizon wordt een stukje wijder uitgerekt.
Als ons heelal vergeleken kan worden met een soort omgekeerd zwart gat dat alsmaar uitdijt, of een Anti-de-Sitterruimte is, dan staat mogelijk alle informatie over ons universum vastgelegd op de rand ervan. Over Anti-de-Sitter Ruimte schreef ik afgelopen zaterdag. Morgen verder, we komen steeds dichter bij Erik Verlinde.
 
Vandaag een droge dag. Het is wonderlijk zacht buiten. Ans vertrekt al vroeg. Nu Tessa weer aan het werk gaat, past Ans op de dinsdagen op baby Lina-Mae. Intussen zijn de eerste twee foto's van ons koperen huwelijksfeest binnen (zie hier). Er komen er meer. 
Ik probeer mijn oude laptop nog een keer in de Veilige Modus. Die doet het. Ik laat mijn Norton virusscanner lopen, maar na een goed kwartier stopt hij er ook mee. Dus bellen met Ton Goud van Connect &#38; Go, mijn vertrouwde adres voor computerproblemen. Als hij het verhaal hoort, denkt hij eerder dat mijn harde schijf waarschijnlijk te vol zit. Dat kan goed zijn. Morgen zal ik de laptop langsbrengen.
 
De grote schreeuwlelijk aan de andere kant van Atlantic, Donald Trump, maakt vandaag bekend welke maatregelen hij in de eerste honderd dagen van zijn presidentschap zal nemen. De man wordt een ramp voor de wereld. Allereerst zet hij een streep door het TPP-handelsverdrag met de landen rond de Stille Oceaan. China neemt er meteen het initiatief van de VS over. In de tweede plaats zal hij de beperkingen op de productie van binnenlandse kolen en schalie-olie en gas opheffen, waardoor er volgens hem 'miljoenen goedbetaalde banen' bij zullen komen. Slecht nieuws voor het klimaat en het plaatselijke mileu. Die extra banen lijken op dit moment niet waarschijnlijk als gevolg van overproductie en de lage olieprijs. Ik vermoed dat Trump erop gokt dat de wereldeconomie snel zal aantrekken als hij president is. Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 14:39:44 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (71)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5522</link>
   <description>Vrijdag 10-11-2017
De eeuwige onbegrijpelijkheid van de wereld. Die zit vol grote en kleine raadsels. Eén van de grote is de aanname dat donkere energie bestaat, het 'iets' dat 74% van het universum uitmaakt en dat sinds bijna 7 miljard jaar de versnelde uitbreiding van het heelal veroorzaakt. Dat werd in 1998 ontdekt; de onderzoekers kregen er de Nobelprijs voor. Sinds de zomer van 2013 zoekt men met een speciaal instrument ernaar, de Dark Energy Survey (DES) in Chili. Daarmee spoort men verschillen in de samenklontering van materie op in het heelal. Donkere energie en donkere materie, die andere onbekende substantie, geven vorm aan de kosmos. Ze werken eigenlijk tegengesteld: donkere materie trekt materie naar elkaar toe en verhoogt de samenklontering, terwijl donkere energie door de versnelde uitbreiding het heelal egaler maakt. De registratie van de mate van klontering van het heelal zou iets kunnen zeggen over de verhouding tussen beide.
     Tot dusver kon de klontering alleen in beeld worden gebracht door de kosmische achtergrondstraling in alle richingen te meten. Dat is het nagloeien van de Oerknal en geeft een beeld van de klontering toen het universum doorzichting voor licht werd en slechts 380.000 jaar oud was. Dat gebeurde door de COBE-satelliet (in 1992 - 1993), de WMAP ruimtesonde (in 2001 - 2003) en de Planck satelliet (in 2009) en het liet zien dat het vroege heelal overal extreem homogeen was met slecht subtiele verschillen in dichtheid, die later verder zouden uitklonteren tot de clusters en de sterrenstelsels die we vandaag zien. Ik schreef er een paar keer over; onder andere hier in 2011. Met de DES-camera (een half miljard pixels) onderzoekt men een hemelgebied van 1300 graden in het vierkant (grootte ca. 6500 volle manen) met afstanden tot 8 miljard lichtjaren. Men zoekt naar de mate van clustering van sterrenstelsels en verbuiging van ruimtetijd door gravitational lensing. Op die manier brengen ze een soort klontergeschiedenis van het heelal in kaart, die vergeleken kan worden met de klonterkaart van de kosmische achtergrondstraling. Wat is de ontwikkeling geweest over die enorme periode? En wat leert het ons over donkere materie en donkere energie?
     DES publiceerde de eerste resultaten hier. Na aan halfjaar analyseren bleek dat er een verschil was (zie plaatje hierboven). De oudere Planck-metingen toonden dat 33% (marge 2 - 3%) van het heelal uit materie bestaat (normaal en donker) en in de recente DES-metingen is het 26% (zelfde marge) met slechts weinig overlap. Maar nog onvoldoende (1 - 1,5 sigma) om de 5 sigma verschil te halen om voor een echte ontdekking te kunnen doorgaan. Meer waarnemingen kunnen in de toekomst dat resultaat verbeteren. Dat zou dan kunnen leiden tot de val van het gangbare Lambda-CDM model van de oerknal en een theorie van de quantumzwaartekracht waar al vele tientallen jaren naar gezocht wordt.
     In het Lambda CDM model is donkere energie identiek met de fameuze kosmologische constante van Einstein, een grootheid die hij nodig had om te verhinderen dat door alle aanwezige zwaartekracht het heelal in elkaar zou storten. In dat model heeft donkere energie een negatieve waarde, tegengesteld aan de zwaartekracht. Het doet het heelal versneld uitbreiden en is een echte constante, die niet afneemt door zoiets als 'verdunning' door uitbreiding. In het model komt dat door het voortdurend ontstaan van nieuwe donkere energie overal in de kosmos, zodat de verhouding tussen donkere energie/(donkere en gewone) materie steeds groter moet worden. Met andere woorden: de materiefractie van het heelal neemt dus af (zie opnieuw het plaatje hierboven). Vandaar het enorme belang om dat verschil over miljarden jaren daadwerkelijk te meten.
     Maar het kan ook totaal anders zijn. In de alternatieve theorie is donkere energie een veld in ruimtetijd (zoals b.v. een magnetisch veld), vergelijkbaar met het negatieve inflatieveld, dat volgens sommige theoretici de ultrakorte en ultrasnelle uitbreiding gedurende 10-35 seconde na de oerknal teweegbracht. Als donkere energie identiek is aan de kosmologische constante (Einstein) dan zou de ratio (met de naam w) van negatieve druk en dichtheid gefixeerd moeten zijn op -1. Als donkere energie daarentegen een evoluerend veld is (quantumfysica), dan verandert de ratio w ook geleidelijk en zou niet -1 zijn.
     De uitkomsten van één jaar DES-registraties tonen een w-ratio van -1, maar met een marge van plus of min van ongeveer 0,04. Onbeslist. Voortgaande metingen moeten de accuratesse verbeteren. Die komen volgend jaar vrij en laten ook laten zien of de waarde van w in de tijd verandert. Bij de kosmologische constante blijft w gelijk. De accuratesse neemt nog veel meer toe als de Large Synoptic Survey Telescope (LSST, eveneens in Chili) begin jaren 2020 in gebruik komt. Misschien komen we dan eindelijk verder dan de 100 jaar oude algemene relativiteit van Einstein. Onbegrijpelijk blijft de wereld sowieso.
(Bij deze post maakte ik dankbaar gebruik van dit artikel in Quanta Magazine).
 
Gisteren tot half twee 's nachts Horizon zero dawn gespeeld en level 21 bereikt. Geweldige ervaring! Ik ben nog steeds erg enthousiast over de kwaliteit van het spel, de prachtige beelden en de rijke variatie van mogelijkheden.  Ook de manier waarop je zelf oplossingen kunt vinden voor de problemen die je tegenkomt. Het zit goed en slim in elkaar.
     Vanmorgen miezerregen. Als het om twaalf uur droog is doe ik wat boodschappen. Er is een nieuw biologisch supermarktje op de Langendijk gekomen. Daarna haal ik een slaapzak van boord. Volgend weekeinde vaar ik namelijk mee op een Sinterklaasvaart met de 'Niets Zonder Gods Zegen' van buurman Lourens. Niet in Gorcum, maar in Veghel. De volgende dag (maandag) varen we hem terug.
     In de middag schijnt de zon. Anna is aan het bakken geslagen: gisteren (met Nikita) een cake met rozijnen en abrikozen, vandaag een brood uit een Perzisch kookboek. Verrukkelijk! Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2017/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 10:46:55 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.316)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9457</link>
   <description>Vrijdag 13-11-2026
Een naargeestig bericht vanochtend. Op de Noordzee is sinds gisteravond een zeiljacht met vier opvarenden zoek. Het jacht heet Luna en het was op weg naar Helgoland voor een tussenstop op weg naar Kristiansand in Noorwegen. Boven Terschelling was er voor de laatste keer contact met het schip, maar daarna sloeg een achterblijver op de wal alarm nadat hij 24 uur geen contact meer had kunnen maken. Even na 18.00 uur zijn KNRM-reddingsboten opgeroepen van Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog en in Lauwersoog; een uur later zijn ook een helikopter en een vliegtuig van de Kustwacht ingezet. Men zocht tot half twee vannacht maar er werd niks gevonden. Gisteren en eergisteren stond er een harde noordwester Bf 8 in het zeegebied. Ik vind het jacht niet op MarineTraffic en andere scheepssites. Zouden ze geen AIS hebben? Dat kan ik me vandaag de dag niet meer voorstellen bij een zeegaand jacht.
     Het doet me denken aan ons eigen avontuur op de Noordzee in de zomer van 2004. Het was in onze tweede nacht onderweg van Thyborøn in het noorden van Denemarken naar huis. Toen hadden we ook noordwestenwind Bf 8 en een flinke zeegang. We voeren de avond in zo'n 50 mijlen ten noorden van Terschelling, toen een monstergolf van een meter of zeven onze Dulce optilde en op zijn kant gooide. Het verhaal erover staat hier in een artikel dat ik later in het zeilblad 'Zeilen' erover schreef.
 
De ochtend begint grijs maar al snel breekt de zon door. Terwijl Anna boodschappen doet bij de Plus op het Wiardi Beckmannplein ga ik sporten. Zelfs op de sportschool hebben ze het over de kabinetscrisis. Het bekende gekanker: het is een zootje in Den Haag. Anna haalt me op. Op de autoradio hoor ik in het nieuws van 12 uur dat zeiljacht Luna zichzelf bij de Kustwacht heeft gemeld. Ze voeren toen ongeveer 48 kilometer ten westen van de Deense havenstad Esbjerg. 'Ze waren in een storm in de problemen gekomen. Een van de zeilen is daarbij kapotgegaan. Van gewonden is dus geen sprake', meldt de Kustwacht. Gelukkig. In elk geval heeft de storm ze flink noordelijk van Helgoland verzet. Of ze wilden hoogte winnen en voorkomen dat ze aan lage wal in de Duitse Bocht terecht zouden komen. De zon is bij ons intussen verdwenen achter grijze buienwolken. Het regent. Vanmiddag krijgt Anna haar vriendin van de Schuttersgracht op bezoek.
 
Gisteravond zagen we het wonderlijke verloop van de kabinetscrisis in de Tweede Kamer. Premier Jetten en minister van financiën Heinen vermeden elkaar aan te kijken. Bij veel overleg in de zaal en de wandelgangen werd zowel het amendement van Pro, Volt, D66 en CDA aangenomen en tevens - met de minimale meerderheid van 76 stemmen -  het Belastingplan, ondanks dat de VVD-fractie tegen stemde. Belastingplan (voorlopig) gered, kabinet gesneuveld? Nee, nog niet. De voorstemmende partijen hebben echter niet genoeg stemmen in de Eerste Kamer. Het is in elk geval een harde afrekening met de machtspolitiek van Yesilgöz; hoe is het mogelijk dat zij en haar partij zichzelf en de hele regering zó in de nesten werken? De talkshows kunnen er niet over uit. Sinds 11.30 uur is er overleg gaande van Jetten met zijn beide vice-premiers. Men vermoedt dat de VVD hoge eisen zal stellen om in het kabinet te blijven. De fameuze reset. Het heeft allemaal wel veel voeten in de aarde, want vanmiddag (16.00 uur) is het overleg nog steeds aan de gang.
 
Opzienbarend! Sinds 17.15 uur gistermiddag is er sprake van een wereldwijde storing bij Microsoft 365. Daarin zitten onder meer bekende en veelgebruikte Office-apps als Word, Excel en Powerpoint. Zeker 70 landen ondervinden met Outlook en Teams problemen. Mocht de storing 24 uur aanhouden, dan kan het een van de zwaarste ooit zijn, zegt een techno-analist tegen de BBC. Hij wijst op de vele miljarden dollars die wereldwijd verloren gaan, doordat er productiviteitsproblemen bij bedrijven ontstaan. Mensen kunnen niet bij hun emails en niet online vergaderen. Er zijn ook problemen bij thuiswerkers. Diverse provincies, rechtbanken, universiteiten en hogescholen, de NOS-redactie en gemeenten in ons land, waaronder Leeuwarden, Barneveld en Krimpen aan den IJssel melden problemen, onder andere met hun websites waar burgers dienstverlening kunnen regelen zoals parkeerabonnementen. Als je een strategische hack wilt plegen, moet je zoiets doen. Je kunt er de halve of de hele wereld mee stilleggen! Maar Microsoft zegt niks over of het om hackers gaat. Een oplossing is er nog niet, al lijkt vanmiddag de storing wat af te nemen. Pas op! Criminelen hebben het ook ontdekt. Er gaan opeens veel phishingmails rond over het herstellen van Microsoft-accounts of over het 'updaten' van Microsoft. Trap er niet in! Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 15:22:13 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (43)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5110</link>
   <description>Maandag 21-11-2016
Gisteren om half één lopen we naar de Hipper &#38; Kolfbaan. De wind is stormachtig en zwiept takken uit de bomen op het Eind. De storm jaagt dorre, natte bladeren door de straten. Voor de zekerheid heb ik mijn nieuwe hoed thuisgelaten. Vanaf één uur druppelt iedereen binnen en al snel is het erg gezellig. Onze wederzijdse kinderen hebben elkaar al lange tijd niet meer gezien. Na het 'Lang zullen ze leven!' opent het buffet met vele lekkernijen. Vooral de gehaktballetjes in pindasaus vinden gretig aftrek; wij beperken ons tot soep en een croissantje. Voor de kleintjes - Thijs, Vajèn en Lisa - is er een kindermenu in de speelhoek.
Derrick fungeert als ceremoniemeester, een rol die hem als hotelmanager zeer is toevertrouwd. Na anderhalf uur schuiven de kinderen de tafels tegen elkaar en beginnen de optredens. Rommert bijt het spits af met vier van zijn eigen liederen. Ondertussen leggen Michel en de opgetrommelde Walter de Lima toch een geluidsversterkingsset aan. Daarop vertolken Barbara en later Nikita, begeleid door Jordin op gitaar en Jeffrey op cajón, een aantal mooie songs. 'Ik ga ook wat doen, met Jeff', fluister ik Derrick in het oor. 'Maar hij weet het nog niet'. In de afgelopen week heb ik een gedicht gemaakt dat ik wil voorlezen. Jeff vindt het prima. Tussen de strofes in maakt hij mooie roffels op zijn instrument. Dit is mijn gelegenheidsgedicht:
 
ALTIJD GEDACHT
                                                                            Voor Ans
 
Altijd het gevoel gehad dat ze ergens moest bestaan,
dat uit Der Engel Ordnungen er eentje zou afdalen
die meteen de laatste zou zijn.
 
Altijd dat gevoel gehad dat ze ergens zou bestaan,
in de onafzienbare scharen die ik omarmde,
verscholen tussen mensen die niet bij me hoorden.
 
Altijd dat gevoel gehad dat ik haar zou vinden, al was het laat.
Dat zij dat dan ook wist. En dat het van twee kanten kwam,
alsof het allemaal vanzelf sprak
dat we onvermijdelijk bij elkaar hoorden
als alle grote liefdesparen, niet alleen op het eerste gezicht
maar gewoon liefde voor eens en altijd.
Romeo en Julia, Philemon en Baucis, Tristan en Isolde,
met minder drama maar verder hetzelfde.
 
Altijd gedacht dat ze mooi zou zijn.
Ze was het, een godin van de liefde.
En dat ze met me over de zeeën zou varen.
Ze deed het.
 
Altijd gedacht dat me dat zou gebeuren, zeldzaam toeval.
En dat het zich dan ook nog voordoet
voor je de pijp uitgaat, is haast ongelooflijk.
 
Maar ik heb het altijd gedacht en
je sedertdien verwacht, je alvast
lief gehad en toen je tenslotte kwam
ben ik daar gewoon mee door gegaan.
 
Het komt uit de grond van mijn hart en mjn stem hapert, maar ik haal gelukkig het einde. Ans is ontroerd; ze vond het mooi. 



 



 
De mannenfoto. Achterste rij vlnr. Derrick, mijn broer Wiebe, Jeffrey, zwager Cees, Michel, Jordin, Rommert, Pijke, Bob. Voorste rij vlnr: Bas, ik en Thijs. (foto: Floor)




 
De rest van de middag is enorm gezellig en levendig. Rommert en Bas jammen met Jordin en Jeffrey, de kleintjes zingen en zitten op zeker moment als ervaren kroegtijgers op een rijtje aan de bar (foto hier) en iedereen kletst en lacht erop los. Een geweldig leuk koperen huwelijksfeest. Er zijn heel veel foto's gemaakt, maar die heb ik nog niet binnen. Ze staan hier, zodra ik ze heb (18 stuks).
Om half zes breken we op. Uiterst voldaan. Buiten is de storm geluwd.
 
Vandaag een grijze dag. Met 14 graden een warme dag. Conform onze routines doen we boodschappen op Oost en sporten anderhalf uur. Verder is er niks te vertellen, behalve dat mijn laptop - inmiddels bijna zes jaar - kuren heeft. Na een minuut of tien verstart het scherm en kan niets meer. Het herhaalt zich na uitzetten, voedingskabel weg en opnieuw aanzetten. Steeds na tien minuten. Lijkt me een virus. Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 14:52:03 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (42)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5107</link>
   <description>Zondag 20-11-2016
Dat 2016 het warmste jaar ooit (sinds de start van de metingen) zal worden, staat nu vast. Ook het smelten van de poolkappen bereikte dit najaar een record, zowel in de arctische als de antarctische gebieden. Zie het verloop van de grafieken hierboven. In een nieuwe studie laten Tobias Friedrich en zijn medewerkers (universiteit van Hawaii) zien dat op basis van nieuwe aannames voor een toegenomen klimaatgevoeligheid (sterker in een opwarmende wereld) we zonder klimaatmaatregelen ('business as usual') afstevenen op een temperatuurstijging van 5,9 graden Celsius in 2100. Dat zou zonder meer rampzalig zijn en niet alleen omdat het gepaard zal gaan met een metershoge stijging van de zeespiegel. Het Parijse Klimaatakkoord mikt op een maximum stijging van 1,5 graden. Door de verkiezing van Donald Trump tot president van Amerika dreigt dat akkoord op losse schroeven te komen staan.
 
Onafhankelijk van Friedrich et al. verscheen er in oktober een artikel in Nature van Carolyn W. Snyder waarin ook zij concludeert tot een toegenomen klimaatgevoeligheid. Versnelling van de opwarming, dus. In koude perioden is de klimaatgevoeligheid lager dan wanneer het warm is. Sommigen - onder wie Mark Lynas in The Independent - spreken al van een Venus-scenario, het op-hol-geslagen broeikaseffect op onze buurplaneet. Reëel of alarmisme? Ik weet het niet. Klimaatgevoeligheid is een veel bediscussieerd onderwerp waarover het laatste woord nog lang niet gesproken is. Maar dan gaat het over versnelling van opwarming, niet over het feit van de opwarming zelf. Alle reden voor de wereld om het Parijse Klimaatakkoord te redden en uit te voeren. Zelfs de Chinezen, de grootste uitstoters van broeikasgassen, dringen daarop aan bij Trump.
 
Het is een mooie dag voor ons koperen huwelijksfeest: harde wind uit het zuiden en waarschijnlijk vanmiddag een zuiderstorm aan de kust. vanochtend vroeg trok er al een groot regengebied over. Een stormdepressie passeert door Het Kanaal. Geen Kanaalrat, je zag hem al dagen aankomen. De temperatuur is hoog met 11 - 12 graden.
Digitale dienstverlening. Eind oktober hadden we een storing bij onze kabelexploitant Ziggo. Maar bij de klantenservice dachten ze dat de oorzaak bij ons lag. Onze antenneversterker zou kapot zijn. Na twee uur aan de telefoon kwam de medewerkster er achter dat er toch een storing in hun netwerk was. Dus spraken we af dat ze de bestelling van een nieuwe antenneversterker zou annuleren en ook de telefoonkosten (1 euro per minuut) niet in rekening zou brengen. Vervolgens ontvingen we toch een nieuwe versterker, die we terugstuurden. Vanmorgen zag ik op mijn digitale factuur dat ze ons ook nog de telefoontikken hadden berekend. Mailtje gestuurd naar de klantenservice.
 
Twaalf uur. De wind trekt inmiddels flink aan. De eerste officiële herfststorm is een feit, meldt Weeronline. Dat is laat; in de herfst komt de eerste herfststorm gemiddeld rond half oktober. Vorig jaar was dat ook al een maand later dan gebruikelijk. In Vlissingen mat men vandaag tussen 10:00 en 11:00 uur een uurgemiddelde van windkracht 9. De grote es op de Altenawal is nu al zijn bladeren kwijt, behalve wat schriele groepjes aan de takkeneinden, die wild heen weer zwaaien om ze alsnog af te schudden.
We maken ons op om over een halfuur naar het Partycentrum te lopen. Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 14:35:06 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (41)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5106</link>
   <description>Zaterdag 19-11-2016
Altijd een lastig verhaal gevonden: het Holografisch Principe in de kosmologie. Iedereen weet onderhand wel wat een hologram is: met behulp van licht en interferentie een driedimensioneel beeld projecteren vanaf een tweedimensioneel fotografische vlak. Van 2-D naar 3-D, zie je bankpas of een eurobiljet. Maar dat ons hele universum een holografie zou zijn, dat is andere koek. Een hologram in een zogenaamde Anti-de-Sitter Ruimte. Het De Sittermodel werd in 1932 gepubliceerd door de Nederlander Willem de Sitter (1872 - 1934), directeur van de Leidse Sterrenwacht. We waren daar de afgelopen zomer nog. Het model geeft een volkomen vlak heelal weer waarbij materie genegeerd wordt. Alleen de positieve kosmologische constante domineert het heelal. Het model is bolvormig (de som van de hoeken van een driehoek is &#62; 180 graden). Het tegendeel, de Anti-de-Sitter Ruimte, is net zo'n heelal maar dan met een negatieve kosmologische constante. Daarom heeft het de vorm van een hyperbool (de som van de hoeken van een driehoek is &#60; 180 graden). Moeilijk om je voor te stellen overigens.
 
Ons eigen heelal lijkt meer op een De Sitter Ruimte, zou je zeggen, omdat het een (zeer kleine) positieve kosmologische constante heeft en dus alsmaar uitdijt - zoals het onze. Beide modellen hebben overigens de eigenschap dat een uitgezonden lichtstraal altijd weer terugkeert; bij het De Sittermodel volgt hij de curvatuur van de bol, maar in de Anti-de-Sitter Ruimte keert hij langs de hyperbool terug uit het oneindige.
Waarom lijkt ons heelal nu op een hologram in een Anti-de-Sitter Ruimte? Dat is het geval in de snaartheorie; die beschrijft namelijk niet de echte kosmos, maar gebruikt modellen waarmee de theoretici gemakkelijker kunnen rekenen. Het voert te ver om dat uit te leggen, als ik het al zou kunnen. De kern van de zaak is in dit geval dat het een goede benadering is van hoe een zwart gat eruit ziet. Ik weet het niet zeker maar misschien is dat omdat een zwart gat ook krimpt (als het geen materie opslokt) en tenslotte verdwijnt vanwege verdamping door Hawkingstraling.
Een merkwaardige eigenschap van Anti-de-Sitterruimte en van zwarte gaten behoeft ter illustratie een bekende ets van de graficus Escher. Dat is Circle Limit IV (zie hierboven), de laatste uit een serie van vier uit 1960. Je ziet dat de engelen en de duivels naar de rand toe steeds kleiner worden en tenslotte opgaan in een soort oneindige fractale rand. Het doet denken aan iets als een 'anti-Mercator' effect waarbij de landen aan de boven- en onderranden van de Mercator-wereldkaartprojectie niet groter, maar steeds kleiner worden. Dus alsof je geen bol, maar een hyperbool projecteert. Vervolgens voeg je de tijd toe aan de ets (zie hieronder).





'Circle limit IV', als Anti-de-Sitter Ruimte met tijd toegevoegd. (Uit: 'The Black Hole War')




Klokken in de ruimtetijd hebben op verschillende plaatsen verschillende snelheden, weten we uit de relativiteitstheorie. Hoe dichter bij de waarnemingshorizon van een zwart gat, hoe langzamer ze gaan lopen, zagen we onlangs. Tijddilatatie. Vlak boven de horizon staan ze zelfs stil. In een Anti-de-Sitterruimte met tijd is dat precies andersom: hoe dichter je bij de rand komt, hoe sneller de tijd verloopt en de temperatuur enorm stijgt. Tenslotte is de tijd zo snel dat alles vervaagt in een gloeiendhete cirkelrand. Leonard Susskind zegt daarvan: 'De tijd-ruimte curvatuur in een Anti-de-Sitterruimte schept een zwaartekrachtveld dat objecten naar het centrum trekt, zelfs als daar niets is.' (The Black Hole War', p. 405 (Little, Brown &#38; Company, 2008)). Materie aan de rand wordt onweerstaanbaar naar binnen getrokken, net als binnen een zwaar gat. Het lijkt alsof de rand materie afstoot.
Als de Anti-de-Sitteruimte materie zou bevatten, dan zou die zich opeenhopen in het centrum en er een zwart gat gaan vormen. Een zwart gat in een ruimte met ondoordringbare wanden. Dat brengt ons terug bij het Holografisch Principe van Gerard 't Hooft en Leonard Susskind: 'Alles binnen een doos met ondoordringbare wanden kan beschreven worden door bits van informatie, opgeslagen in pixels op de wand.' (vert.TZ, p. 411, 'The Black Hole War'). Daarover de volgende keer.
 
Gisteravond naar de verjaardag van Jordin (20) Ans' oudste kleinkind en student in Utrecht.
Eigenlijk een aardige, zonnige dag vandaag. Tessa komt met haar dochters op de koffie. Later komen Barbara en Nikita ook langs. Uit de kamer klinkt aangenaam gebabbel.
Met veel plezier begin ik in 'Goed fout. Herinneringen van een meeloper' van emeritus-hoogleraar politicologie Meindert Fennema (Prometheus Bert Bakker, 2015). Fennema begon in Utrecht te studeren in 1965, hetzelfde jaar als ik. Maar hij was al volledig door de wol geverfd omdat hij tevoren een jaar lang bediende was in de eerste klas op het HAL-cruiseschip 'Rotterdam'. Fennema was corpslid. Ik kende hem vaag uit de begintijd van de Studentenvakbeweging. Leuk boek.
Morgen is ons verlate koperen huwelijksfeest met ons beider families. Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Sat, 14 Nov 2026 14:22:26 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.315)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9456</link>
   <description>Donderdag 12-11-2026
In 2019 werden voor het eerst opnames gemaakt door een team van honderden wetenschappers met de Event Horizon Telescope (EHT) van het megagrote zwarte gat in het centrum van het sterrenstelsel Messier87 op 5,3 miljoen lichtjaren afstand. Ik was er toen erg van onder de indruk en schreef er hier over. Nu heeft een klein team van vier Australische onderzoekers met verbeterde technieken een nieuwe opname van dat zwarte gat gemaakt (zie hierboven). 'Het is alsof je in je achtertuin staat en probeert een foto te maken van een donut op de maan', zegt de leider van het team. Ze ontwikkelden een nieuwe methode voor het analyseren van de nieuwe EHT-data die de ringstructuur van het zwarte gat fraai reproduceert en eerdere opnames bevestigt. Het gat zelf zie je niet, er komt immers geen licht uit, maar de vurige ring eromheen wel. Daar suist materie met bijna lichtsnelheid en dus met enorme energie naar het gat om te worden opgeslokt. De waarnemingshorizon (de grens waaruit niets kan ontsnappen) van het zwarte gat M87 heeft een diameter van ongeveer 38 miljard kilometer. Daar kan ons hele zonnestelsel gemakkelijk in.
 
Het grootste deel van de dag volg ik live het debat in de Tweede Kamer over het belastingplan en het nieuwe amendement van D66, CDA, Pro en Volt. Er is veel verontwaardiging over. Mirjam Bikker geeft de toestand het beste weer: 'We hebben het landsbelang en de bestuurbaarheid van Nederland versmald tot een vraag: ben je voor of tegen het amendement van PRO en Volt dat D66 en CDA hebben uitonderhandeld? En ben je ervoor, dan behoor je mogelijk tot het kamp dat een coalitie opblaast. En ben je ertegen, dan behoor je mogelijk tot het kamp dat geen meerderheid voor het belastingplan in de Tweede en Eerste Kamer voor elkaar krijgt'. Het ziet ernaar uit dat er vanavond nog gestemd gaat worden.
     Tussendoor breng ik het autootje naar de garage voor de APK en een grote beurt en haal het 's middags weer op. Vanochtend was het grijs en miezerig. Later breekt de zon door, maar nog niet in het parlement. Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 15:16:12 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (40)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5108</link>
   <description>Vrijdag 18-11-2016
Gistermiddag met de bus naar Utrecht. Het Centraal Station lijkt af, maar in Hoog Catharijne rijzen steeds meer bouwvolumina op. Was het ooit anders? Zelfs over de Catharijnebaan heen, het vroegere stukje snelweg dat weer een singel zal gaan worden. Onder de gebouwen door, kennelijk. Van het ruime Vredenburg is een groot stuk afgeknabbeld voor een hoog betonblok. Is dat het nieuwe Muziekcentrum? Achter Hoog Catharijne veel dichtgetimmerde gebouwen, maar de Chinese toko is er nog. Ans koopt gedroogde garnalen, zwartebonenpasta en pickled mango's. De wind trekt aan en jaagt regenvlagen door de straten. In de Bakkerstraat vragen we bij de aloude en vertrouwde hoeden- en pettenwinkel Jos van Dijck, sinds 1923 op die plek gevestigd, naar nieuwe petten voor me. Die hebben ze helaas niet op voorraad, eigenaar Frank Baldi zal ze bestellen. Hoeden zijn er volop en ik laat me verleiden tot de aanschaf van een donkerblauwe hoed met brede rand. Daar heb ik onderhand de leeftijd voor (foto hierboven). Anna schaft een kleurige muts aan.
We lopen over de Oudegracht. Ook in herfst en regen is Utrecht mooi. Bij PK, vroeger King Arthur en daarvoor Alberts' Corner, drinken we thee aan het raam en kijken naar de mensen die voorovergebogen tegen de wind in langslopen. Gele natte bladeren fladderen de lucht in. We gaan even kijken naar de kolos van het vroegere hoofdpostkantoor op het Neude. De plek met de monumentale hal waar je vroeger in de rij voor een loket stond met een kascheque om geld te halen. Nu zal het worden verbouwd voor de centrale bibiotheek. Mooie bestemming van een architectonische parel.
Met een hoed lopen is anders dan met een pet. Hij waait drie keer van mijn hoofd. In ons vertrouwde trefpunt Graaf Floris op de Vismarkt vinden we onze vrienden Paul &#38; Tine. Met zijn vieren eten we een lange, gezellige avond lang aan een tafeltje bij het raam in Restaurant Se7en aan de Mariaplaats. Vroeger zat hier het traditionele etablissement De Poort van Cleef, waar ik wel eens met mijn moeder kwam in mijn studentenjaren. Buiten striemt regen de straat.
Het is al laat als we met zijn vieren door Hoog Catharijne naar het station lopen, zij voor de sneltram naar Nieuwegein en wij voor de trein die ons via Geldermalsen naar Gorcum terugvoert. Mooie avond.
 
Vandaag geen regen en beduidend minder wind. We slapen wat uit. Voor boodschappen en sporten naar Oost. Rustige dag. Mooi strijkkwartet gevonden: Albéric Magnard (1865 - 1914), soms de 'Franse Bruckner' genoemd, Strijkkwartet in e klein opus 16. Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 14:32:03 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (39)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5105</link>
   <description>Donderdag 17-11-2016
Verder op weg naar Erik Verlinde. Op onze weg kwamen we een aantal belangrijke zaken tegen, zoals donkere materie, de waarnemingshorizon van een zwart gat, de informatieparadox en het complementariteitsbeginsel van zwarte gaten. Zwarte gaten in het heelal schrokken onophoudelijk materie, sterren en sterrenstelsels op. Daardoor doen ze onvoorstelbare hoeveelheden informatie verdwijnen, die volgens Stephen Hawking e.a. voorgoed achter hun waarnemingshorizon verloren gaan. Tegelijk kan volgens de quantumfysica informatie nooit verloren gaan (vanwege het beginsel van onomkeerbaarheid).
Van iedere 10.000.000.000 bits aan informatie in het heelal zijn er 9.999.999.999 bits geassocieerd met de horizonnen van zwarte gaten. Ondertussen wordt het universum alsmaar groter. Sinds 7 miljard jaar dijt het zelfs versneld uit, werd in 1997 ontdekt. Dat had Einstein eens moeten weten! Aanvankelijk nam hij in zijn relativiteitstheorie een facor op, de kosmologische constante, die het heelal moest bewaren voor ineenstorting onder invloed van de zwaartekracht. Maar al gauw bleek het heelal niet statisch te zijn. In de jaren 20 van de vorige eeuw ontdekte de astronoom Hubble dat sterren en sterrenstelsels overal steeds verder uit elkaar dreven. De kosmolgische constante bleek dus helemaal niet nodig en Einstein sprak van zijn grootste misser.
De ironie wil dat de kosmologische constante in de jaren 90 weer opdook, nu onder de naam donkere energie, een soort anti-zwaartekracht om de versnelde uitdijing te verklaren. Niemand weet echter wat het is. Het heelal lijkt echter iedere 15 miljard jaar te verdubbelen - exponentiële expansie - en er is geen enkelijke indicatie dat die uitdijing een keer stopt. Hoe groter de afstand van een willekeurige waarnemer is, hoe sneller de uitdijing. Er is dus voor iedere waarnemer een afstand waarop de sterrenstelsels met de snelheid van het licht van hem af bewegen. Voor iedere waarnemer. Dus ook voor een waarnemer die tien miljard lichtjaren of meer van hem of haar afstaat (zie hierboven). Dat komt omdat het niet de sterrenstelsels en de materie in het algemeen zijn die wegvliegen, maar de ruimtetijd zélf die expandeert - zoals je een ballon opblaast.
Binnen de ruimtetijd is de lichtsnelheid de maximaal mogelijke snelheid, maar ruimtetijd zélf kan veel sneller uitdijen - en doet dat ook.



 
 



Het heeft paar zeer merkwaardige gevolgen, namelijk dat het universum veel groter is dan de circa 13,8 miljoen lichtjaar die de Big Bang van ons verwijderd is. Er is dus voor ons een horizon, die van het waarneembare heelal. Zie het plaatje bovenaan deze post. Ik schreef er al in 2013 al eens over. Die horizon heet de kosmische horizon. Er buiten is nog veel meer universum en hoeveel is onbekend. Van die kant echter geen enkel signaal ons bereiken. Bovendien verdwijnen er steeds meer sterrenstelsels over de horizon, uit ons zicht. De kosmische horizon doet denken aan de waarnemingshorizon van een zwart gat, Daar komt ook niets uit terug en de kosmische horizon straalt ook een soort Hawkingstraling uit. Niet naar buiten zoals bij een zwart gat, maar naar binnen, dus onze kant op. De horizon is er heet door. Want het heelal doet wel erg denken aan het omgekeerde van een zwart gat - maar we begrijpen heel weinig van kosmische horizonnen. Verdwijnt met de materie ook de informatie? Voorgoed? Of blijft de informatie aan de andere kant behouden, ook al kunnen we er niet bij? Is er een informatieparadox van de kosmische horizon? Allemaal vragen. Daarom keren we de volgende keer terug naar zwarte gaten. Veel eenvoudiger, zou je zeggen. Zwarte gaten lijken op Anti-de-Sitter ruimtes.
 
De dag vangt aan met enige zon. Koud is het niet, maar in de loop van de middag zullen we regen en harde wind krijgen. Vervelend, want vanmiddag gaan we lekker stappen in Utrecht en vanavond uit eten met onze vrienden Paul &#38; Tine uit Nieuwegein. Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 14:25:39 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Zomer 2004: Bornholm en het G&#246;takanaal&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-24</link>
   <description>Deze zomer besluiten we ons gerieflijke, grote huis in Deil, met een inpandig zwembad (foto hier) en een grote tuin (foto hier), te koop te zetten. In 2007 willen we immers voorgoed vertrekken met onze boot. Voor die tijd moeten we het huis verkopen en daar is tijd voor nodig. Als we het eerder kwijtraken, gaan we voor zolang een huurflatje zoeken.
 
Voor de zomertocht heb ik dit jaar vijf weken kunnen uittrekken. Met Erik zal ik de boot van Numansdorp naar Kiel brengen, waar Ans met mijn broer Wiebe en zijn vrouw Marina met Eriks´auto heenrijden. Erik keert vervolgens met de auto terug.Helaas, het is weer eens motoren geblazen. Na IJmuiden gaan we de nacht in en krijgen het tij mee. Als de dageraad stralend aanbreekt zijn we bij Texel. Daar krijgen we nog een keer 6 uur tij mee, richting Norderney. "Prima planning!", prijzen we onszelf. Maar in feite hebben we gewoon geluk gehad. Het gaat dan ook erg snel en daarom besluiten we rechtsstreeks naar Helgoland te varen. Daar kunnen we morgenochtend bij daglicht aankomen. We zetten een waypoint op een groene ton van de shipping lane boven Norderney en brengen een dommelige middag door, tot we met een rotklap ons waypoint aanvaren. Besmuikt steken we over en varen boven het TSS naar het oosten. ´s Nachts om een uur of één, er is geen zuchtje wind, stopt de motor en blijkt dat we een fors touw in de schroef hebben. Geen wind, geen motor, geen mogelijkheid te ankeren bij een diepte van 45 meter, terwijl we langzaam het TSS in drijven waar al die verlichte flatgebouwen vlak langs ons donderen  - we roepen de kustwacht op en krijgen een sleep naar Helgoland. Het boeiende verhaal beschreef ik uitvoerig in een artikel in Zeilen onder de titel "Ah, ein Tampen in die Schraube!". Lastige nacht in de Duitse Bocht (Zeilen 1, januari 2005) Daarom houd ik het hierbij. De Tampe zelf kun je hier bewonderen. Voor het artikel: klik hier.Naar BornholmAls een duiker 's ochtends de Tampe uit de schroef heeft gehaald (foto hier), motoren Erik en ik over een spiegelgladde, zonovergoten zee naar de monding van de Eider. Na de zeesluis tuffen we het dromerige riviertje op en overnachten in Friedrichstad, een door Hollandse kooplieden in de 17e eeuw gebouwd stadje. Via het Gieselau- en het NoordOostzeekanaal bereiken we Strande, aan de Kieler Förde. Hier arriveren de volgende dag Ans met mijn broer en diens vrouw (foto hier) Erik vertrekt terug naar Holland en wij kiezen meteen zee om rechtsstreeks naar het Deense eiland Bornholm te zeilen dat 140 mijl ver is. De hele dag hebben we prima wind, houden het Duitse eiland Fehmarn aan stuurboord en passeren tegen de avond, als de wind afneemt, een groot, lelijk windmolenpark in zee en de Deense haven Gedser op het eiland Falster. In de nacht steken we het Verkeersscheidingsstelsel Kadet Rende, tussen Falster en het Duitse schiereiland Zingst, over. Eigenlijk is het een driesprong en van alle kanten zien we scheepslichten naderen en passeren, uiterst verwarrend. Eerst houden we daarom een noordoostelijke koers, om zover mogelijk van de driesprong weg te raken en stekken zo vlug mogelijk het noordelijke been van het stelsel over. Dat duurt toch nog een uur en af en toe komen de grote zeekastelen toch wel erg dichtbij. Geen idee of ze je gezien hebben. Als het langzaam lichter wordt, zijn we eruit en zetten onder zeil koers naar het oosten. Nu kan er niets meer gebeuren, en met een prachtige, ruime zeilwind arriveren we aan het eind van de middag in Ronne, de hoofdstad van Bornholm.GotlandDe volgende dag verkennen we het eiland op de fiets (wij) of op skates (Wiebe en Marina), de dag erop varen we naar Hammerhavn in het noorden, een zo idyllisch haventje (foto hier) dat we ook daar een dag blijven en o.m. het machtige Hammershus bezoeken, een kasteelruïne die de baai domineert. Daarna bezoeken we het wonderlijke Christianso (foto hier), twee uiterst kleine eilandjes, verbonden door een gietijzeren draaibruggetje (foto hier), en het al even piepkleine Zweedse eilandje Utklippan (in feite ook een duo-eilandje, net als Christianso) Het zeegebied richting Kalmarsund blijkt de volgende dag veranderd in een smerige, roodbruine soep, tientallen mijlen lang. Is het alg? Of iets anders? Na Kalmar willen we verder naar Byxelkrok op de noordpunt van het langgerekte eiland Öland, maar na een paar uur aan de wind tegen een aanwakkerende  Bf 6 in te hebben gestampt geven het op en wijken met ruime wind uit naar het vissersplaatsje Sandvik op de westoever van Öland. De volgende dag gaan we dan toch naar Byxelkrok (foto hier) en de dag erop steken we over naar het grote eiland Gotland, dat heel strategisch midden in de Oostzee ligt. We zijn erg onder de indruk van Visby, de hoofdstad van het eiland, waar een aparte sfeer hangt, baltisch zou ik zeggen (als ik wist wat dat was, zie foto hier) Het eiland is vaak van eigenaar gewisseld en binnen de vestingmuren, in de straatjes, steegjes en pleintjes hangt de historie van eeuwen vergeefse strijd om je heen (foto hier) We passagieren er een dag, repareren een van de navigatielichten (foto hier) en met spijt gaan we weer, steken over naar de Zweedse scherenkust, overnachten in Arkösund (foto hier) en varen de volgende dag ademloos door de zwaar beboste scheren naar Lem (foto hier) en schutten het Götakanaal in (foto hier)Het GötakanaalHet kanaal is daarna van een grote, rustige schoonheid. Rustig, want het Zweedse vakantieseizoen - dat in juli is - is achter de rug. Voor de tientallen sluizen en sluizentrappen hoeven we dan ook nergens te wachten (3 foto´s hier, genomen bij de beroemde sluis uit de thriller uit 1965 "De vrouw in het Götakanaal" van het Zweedse schrijversechtpaar Sjöwall &#38; Wahlöö) De sluizen worden bediend door aangename jongelui, allen werkstudenten, die er plezier in hebben dat er nog een bootje langs komt. De rust doet het denken aan het Caledonisch Kanaal in Schotland, dat we in 2003 deden. Er zijn hier echter geen bergen, maar wel veel meer bossen. De natuur is wonderschoon, doet soms bijna betoverd aan zoals in het spiegelende meer Viken. Dat hoort bij de plaatsen op aarde waarvan je denkt dat je ze nooit meer zult vergeten. We zeilen met een ruim windje het meer over in een oranjerode avond, ons scheepje rimpelt het spiegelgladde wateroppervlak en het voelt alsof ze ergens hier gewoond hebben, de goden van de oude Scandinavische volken (foto hier) Soms leidt het kanaal door dichte, donkere naaldbossen en daar is het onwaarschijnlijk smal. Er is dan niet meer dan een meter water aan iedere kant van ons schip (foto hier) Na het Viken-meer loopt het kanaal opnieuw door de bossen (foto hier) Dan komen we uiteindelijk op het grote Zweedse binnenmeer, het Vänernmeer, waar het onaangenaam hard waait (foto hier) en we in de luwte van de hoge wal proberen binnen te lopen in een klein haventje onder een enorm Middeleeuws slot, Läckö. Maar daar stoten we met de kiel op rotsen onderwater - gelukkig niet hard - zodat we ons genoodzaakt zien ons heil verderop te zoeken. We varen in de lange, noordelijke avondschemering een paradijselijke doolhof van eilanden en kreekjes binnen, de archipel boven het schiereiland Kallandsö en vinden een knus vissershaventje, Spiken, waar ze vers gevangen vis verkopen. In dit gebied alleen al zou je een hele vakantie kunnen doorbrengen (2 foto´s hier) Maar ja, wij moeten helaas verder door naar Vänersborg, waar het Trollhättekanaal begint dat ons via een enorm diepe sluizentrap (2 foto´s hier) naar Göteborg (foto hier) en het Kattegat brengt. We steken supersnel met Bf 6 N-NW (foto hier) over naar het Deense eiland Laeso (foto hier) en de volgende dag zetten we in Alborg, in de Limfjord met spijt broer Wiebe en zijn Marina af. Hun vakantie is op en ze vliegen terug naar Amsterdam. Ans en ik motoren in een windstille avond naar het westen (foto hier) en overnachten in Logstor. De havenmeester vindt het niet de moeite ons liggeld te berekenen. De volgende dag arriveren we in Thyboron, het waait snoeihard uit WZW (2 foto´s hier) Vier dagen liggen we verwaaid en uiteindelijk gaan we toch nog een dag te vroeg terug, krijgen NW Bf 7-8 en hoge golfslag en slaan plat door een monstergolf in de avond van de tweede dag. Het verhaal hierover herhaal ik hier niet, het werd in oktober 2005 gepubliceerd in Zeilen. Voor het artikel: klik hier. Voor 4 foto´s van dat barre avontuur, klik hier.Panne op VlielandOnwaarschijnlijk is wat er gebeurt als we na alle ellende rond 13.00 uur in Vlieland arriveren. Ans staat in het gangboord met een touwtje klaar om op de wal te stappen als ik plots geen voortstuwing meer heb en ook niet meer op de motor kan remmen. We raken onzacht de steiger. Bij onderzoek blijkt de gaskabel gebroken. Nergens blijkt een voldoende lange kabel te vinden, maar al improvisend lukt het drie Vlielanders via een bypass onder ons bed door een kortere te installeren. Maar je moet je toch niet voorstellen dat we deze storing onderweg in de storm hadden gehad (maar dat hadden we vast ook wel opgelost, want ik heb wel geleerd dat je met harde wind op zee vaak nog het veiligst bent) Twee dagen later zitten we in een restaurant op de boulevard van Scheveningen terug te kijken op de ervaring van het platslaan in een storm (foto hier) Raar maar waar, we stellen vast dat we doodsbenauwd waren en het vreselijk vonden maar dat ons vertrouwen in elkaar en in ons schip gegroeid is. De volgende dag meren we af in thuishaven Numansdorp, starten moeiteloos na vijf weken onze auto en karren terug naar Deil.                                                              Terug naar boven </description>
   <category>Zeilverhalen</category>
   <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 11:51:19 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Voorjaar 2005: Friesland&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-35</link>
   <description>In de winter schreef ik voor Zeilen een artikel over ons platslaan vorige zomer. Je vindt het stuk hier, onder de knop platgeslagen.doc. Er is veel sneeuw, deze winter. We genieten erg van ons huis en de tuin. De sneeuw maakt alles mooier dan ooit (zie 3 foto´s hier) Achteraf blijkt het onze laatste winter te zijn in dit prachtige huis.Aan de voorjaarstocht doen dit jaar Matjas (crew: Pieter en Esther de Kort en opstappers Riet en Douwe Brik) en Dulce (crew: Ans en ik en zwager Cees) mee. Tevoren varen wij eerst nog met Cees zijn vrouw Mieke en hun zoon Bob naar Veere en Goes, waar de laatsten afstappen. Terug in Hellevoetsluis volgt het traditionele captains´dinner in restaurant Acquarius. De dag erop waait het fors uit WZW. Na het Slijkgat zetten we dapper koers richting Ostende maar tegen het middaguur hebben we genoeg van het gestamp, roepen Matjas op en melden dat we de steven wenden naar Scheveningen. Even nemen ze dezelfde beslissing. Een dag later drijft het pokkeweer ons via IJmuiden het Noordzeekanaal in en in Amsterdam overnachten de beide scheepjes langszij bij Henk &#38; Yvonne Bezemer in Amsterdam Noord. De volgende dag lijkt iets beter maar al gauw is het weer allemaal kou, regen en wind. We schutten daarom bij Stavoren Friesland in en varen via de Fluessen en het Heegermeer naar Heeg, eten daar eens lekker uitgebreid en blijven een dag in de hoop op beter weer (foto hier) Matjas heeft iets meer "guts" en blijkt doorgevaren te zijn naar Harlingen en Terschelling.Op de terugweg knapt het weer inderdaad op, de wind ruimt naar NW, het wordt droog en de zon komt erbij. Met ruime wind steken we via Lelystad snel het IJsselmeer over (2 foto´s hier) en in Scheveningen treffen we Matjas weer. In restaurant Het Kokkeltje hebben we een gezellige avond, de volgende dag keren we naar thuishaven Numansdorp terug.                                                              Terug naar boven </description>
   <category>Zeilverhalen</category>
   <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 11:47:14 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Schade aan de kiel&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-847</link>
   <description>Maandag 13-11-2006
Aan het begin van de middag belde Lowy of ik even tijd had. Hij en Fons hadden de boot in de kraan gehangen om de kiel te onderzoeken. Ik ben er meteen naartoe gereden en behoorlijk geschrokken. Er zat inderdaad heel wat beweging in de kiel! (zie foto hierbij en hier) We onderzoeken de zaak van binnen (foto hier). Daar waren er scheurtjes zichtbaar in het polyester van de scheepshuid, bij de voorste kielbouten. Beneden aan de voorkant van de kiel, onderaan de bulb, was de verf eraf en zag je roest. Ik moet dus toch ergens behoorlijk tegenaan gezeten hebben. Maar wanneer? Ik herinner me dat Freek en ik op de terugweg vastliepen bij het uitvaren van de sluis in Honfleur. Het was laag water en de Reeds adviseert om dan dicht langs de oostelijke wal te varen, daar is het het diepst. Toch liep ik meteen aan de grond. Met achteruit varen kreeg ik de boot weer vlot. Er waren twee andere jachten in de sluis, die meer het midden hielden toen ze zagen dat ik vast zat, me voorbij voeren en vervolgens zelf even verderop aan de grond liepen. Zou het toen geweest zijn?In elk geval is het een forse tegenvaller. De kiel zal eraf moeten, het is niet een kwestie van "even de kielbouten aandraaien". De mast moet eraf en de boot moet de loods in. Een polyester-reparatie zit er ook wel in, zo te zien. Vanmiddag heb ik de tussenpersoon van de verzekering gebeld. Hij zal de melding doorgeven en verwacht dat ze een onafhankelijke schade-expert zullen sturen. Terug naar het begin van dit blog </description>
   <category>Logboek vooraf 2006 (Andel)</category>
   <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 08:28:55 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (35)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-5101</link>
   <description>Zondag 13-11-2016
Gisteren even bij de boot wezen kijken. We waren al bij Barendrecht toen Ans opeens zei: 'We zijn de bootsleutel vergeten!' Stom. Maar gelukkig hangt onze reservesleutel op een bord in Jachtwerf Rexwinkel. Het was koud; één graad vorst. De boot stond nog steeds naast de botenkraan (foto boven en hier nog een foto). Aan boord was alles in orde. Er was lekkage in beide kledingkasten, maar we hadden uit voorzorg handdoeken neergelegd. Die vervingen we door droge. Verder keek ik naar de lijnen aan dek; allemaal OK. Meer was niet nodig.
 
De zondag lijkt een miezerdag te worden. We gaan verder met onze aanloop naar de nieuwe, mogelijk baanbrekende theorie van de Nederlandse fysicus Erik Verlinde. Anders komt het nooit af. (Misschien komt het wel nooit af). Gisteren ging het over de informatieparadox van een zwart gat: gaat de informatie van een deeltje dat door de waarnemingshorizon valt voorgoed verloren? Of blijft de informatie toch behouden?
Stel je voor dat je in een ruimteschip naar een zwart gat reist. Hoe dichterbij je komt, hoe groter de zwaartekracht wordt en hoe meer je snelheid toeneemt. Dat leidt tot onvermijdelijke relativistische effecten. Voor jou is er niets aan de hand, maar voor een waarnemer lijk je steeds trager te gaan. Dat is de fameuze tijddilatatie: hoe hoger de snelheid wordt, hoe trager de tijd gaat lopen. Voor jouzelf is er dus niets aan de hand, je vliegt onbelemmerd op de - overigens onzichtbare - waarnemingshorizon af en passeert hem zonder er iets van te merken. Je bent binnen het zwarte gat en vliegt verder naar de singulariteit. Daar word je met al je informatie alsnog vernietigd.
Maar voor een waarnemer ziet het er heel anders uit: die ziet dat je steeds sneller naar de gebeurtenishorizon vliegt, totdat je er vlakbij de snelheid van het licht bereikt en de tijd tot stilstand komt. Voor hem blijf je eeuwig voor die horizon hangen, je passeert hem niet. Hoe is het mogelijk dat er twee verschillende gebeurtenissen op hetzelfde moment plaatsvinden? Dat je zowel binnen als buiten het zwarte gat bent?
Dat doet denken aan een andere dubbelzinnigheid, die van deeltjes in de quantummechanica. Die hebben zowel het karakter van deeltje en dat van golf, maar wat is een deeltje nou echt? Denk ook aan het tweespletenexperiment, waarover ik onlangs hier schreef. Het ligt eraan waarmee je naar een deeltje kijkt. Daarover formulleerde de beroemde Deense fysicus Niels Bohr in 1927 het zogenaamde complementariteitsprincipe: quantummechanische verschijnselen vertonen zowel een deeltjes- als een golfkarakter kunnen, maar nooit beide tegelijkertijd.
De vreemde dualiteit bij de waarnemingshorizon bracht de Nederlandse fysicus en Nobelprijswinnaar Gerard 't Hoofd en Leonard Susskind ertoe om circa 1993 - 1997 in hun strijd met Stephen Hawking ('The Black Hole War') een complementariteitsbeginsel van zwarte gaten te formuleren. Beide waarnemingen zijn waar, maar niet tegelijk. Leuk is - voor mij - dat ze dat destijds deels in Utrecht deden. Dat was in 1994. 'Another city of canals and narrow houses', schrijft Susskind erover, die eerst Amsterdam bezocht.
Maar de meeste fysici vonden het maar vergezocht dat zo'n fenomeen uit de ultrakleine wereld van quantumfysica zich ook op de enorme schaal van zwarte gaten zou afspelen. In elk geval leidde het hen tot het Holografisch Principe en daarmee zijn we een stuk dichterbij de nieuwe theorie van Erik Verlinde gekomen. Volgende keer verder.
 
'Trump probeert snel onder klimaataccoord uit te komen', meldt De Volkskrant vanmorgen. Persbureau Reuters had het vernomen van een bron in het overgangsteam van de president elect. Daar heb je het al. Wat gaat die man de wereld een hoop ellende bezorgen!
Ondertussen demonstreren voor de vijfde dag op rij tienduizenden Amerikanen in de hele VS tegen Trump onder leus 'Not my president!'. Reuters meldt ook dat Clinton de schuld van haar nederlaag bij de directeur van de FBI legt. Dat zou ze gisteren in een telefoongesprek met campagnedonoren gezegd hebben. Even vlamt de hoop op. Als ik het goed begrepen heeft de VS een wet die dergelijke gevoelige bekendmakingen vlak voor de presidentsverkiezingen verbiedt. Dat de bekendmaking van nieuwe potentieel kwalijke emails veertien dagen tevoren de uitslag in haar nadeel heeft beïnvloed, is aannemelijk. Zou ze het Hooggerechtshof gaan vragen om de uitslag daarom ongeldig te verklaren? Moeten de verkiezingen over? Het zou geweldig zijn, want de kans is groot dat ze dan wint. 'Niets wijst erop dat de kiezers een duurzame verbintenis met Trump c.s. zijn aangegaan', analyseert Paul Brill in De Volkskrant. 'Laat staan "het volk"'. Of grijp ik me vast aan een strohalm?
 
Een kille, grijze dag vandaag. Vanmorgen met miezerregen. Vanmiddag is het koopzondag en Culturele Route in Gorcum, maar we komen het huis niet uit. Lekker kneuteren met zijn tweeën binnen. De hele dag lang. Terug naar boven </description>
   <category>Logboek 2016/4 Herfst in Gorcum</category>
   <pubDate>Fri, 13 Nov 2026 08:11:11 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.314)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9455</link>
   <description>Woensdag 11-11-2026
In de NRC van jongstleden 29 oktober schrijft Felix Voogt dat de huidige El Niño 'de sterkste ooit' is. 'Ooit gemeten' maak ik er dan altijd van, want van duizenden jaren geleden weten we wat betreft het periodieke weerverschijnsel in de Stille Oceaan vrijwel niks af. In de komende maanden zullen de gevolgen van de Super-El-Niño zich ontplooien. 'Droogte óf regen: in grote lijnen zijn de gevolgen van El Niño bekend. Het kan extreem droog worden in het zuiden van Afrika, op Madagaskar, in Indonesië, in Midden-Amerika en het noordelijk deel van Zuid-Amerika. Extreme regenval is juist te verwachten in de Hoorn van Afrika (waar ook Nairobi ligt), het zuidoosten van China, het zuiden van de Verenigde Staten, Peru en het zuidelijk deel van Zuid-Amerika'. Ik heb dat al eens eerder in de aanloop samengevat. Ook allerlei andere klimaatvariaties spelen er een grotere of kleinere rol in, zoals de Indian Ocean Dipole (IOD) in de Indische Oceaan, in zekere zin een kleinere versie van de Niño. In de huidige periode manifesteert die zich niet.
     Waardoor de huidige El-Niño in de Pacific zo ongewoon sterk is wordt niet begrepen. In elk geval is het oceaanwater erg veel warmer dan in de achterliggende eeuwen. Meer opwarming betekent warmer oppervlaktewater. 'Maar het bewijs groeit dat de opwarming van de aarde en de variatie van de zeewatertemperatuur met elkaar samenhangen. Een sterkere opwarming betekent doorgaans ook extremer weer in de maanden die volgen'. Klimaatwetenschapper Zeke Hausfather construeerde de meest complete kaart van El Niño-effecten tot nu toe in de vorm van een interactieve atlas op zijn blog The Climate Brink. Daaruit blijkt onder meer dat het jaar 2027 vrijwel zeker het warmste jaar zal worden sinds het begin van de industriële revolutie. De kans daarop is ruim 95 procent. Wanneer de effecten het sterkste zullen zijn, verschilt per locatie, zegt een deskundige in de NRC. 'El Niño piekt meestal tussen november en januari. Dan is het zeewater het warmste. Maar het kan best zijn dat de impact pas zes maanden later wordt gevoeld'. Klimatoloog Ben Noll bericht dat 5 van de 10 modellen de piek nog in december verwachten en dat 4 van 10 hem in januari projecteren. Voor Europa zijn de effecten zeer gering. De eerste effecten van de huidige El Niño zijn ondertussen merkbaar, aldus Felix Voogt. 'Hawaï werd dit jaar al geteisterd door drie orkanen, relatief veel voor de eilandengroep in de Stille Oceaan, in Indonesië zorgt aanhoudende droogte voor uitzonderlijk veel natuurbranden en ook de Indiase landbouw heeft te lijden onder uitblijvende regen. Een dam in de buurt van Nairobi is vorige week opengezet, in voorbereiding op verwachte regen door El Niño'.
 
Cyberwar of criminelen? In Italië werden circa 300 scholen ontruimd vanwege bommeldingen. De scholen lijken allemaal dezelfde bedreiging per email te hebben ontvangen. Men vond nergens enig explosief. In Ierland en Schotland waren er ook valse bommeldingenm bij tientallen scholen. In Nederland waren vanmorgen meerdere websites van overheden korte tijd onbereikbaar. Het ging om sites van de rijksoverheid, NL-Alert, het Openbaar Ministerie en het Koninklijk Huis. Later meldt de Rijksoverheid dat de oorzaak een menselijke fout was bij het updaten. Meer dan 350 Nederlandse sportclubs hebben melding gemaakt van een datalek na een cyberaanval op softwareleverancier AllUnited afgelopen maandagavond. Dat meldt de Autoriteit Persoonsgegevens vandaag. De buit bestond onder meer uit namen, adresgegevens, wachtwoorden en bankrekeningnummers van leden.
 
Het meningsverschil binnen de minderheidscoalitie spitst zich vlak voor de deadline van vandaag toe. De regeringspartijen D66 en CDA hebben een akkoord bereikt over het belastingplan met de linkse oppositiepartijen Pro en Volt, buiten de VVD om. De Volkskrant noemt dat 'ongekend'. Het gaat nu niet om een verschuiving van 1,5 miljard van inkomstenbelasting naar vermogensbelasting, maar van 900 miljoen. Een forse concessie van de twee oppositiepartijen. De financiële dekking is nu gebaseerd op een kleinere verhoging van de vermogensbelasting in box 3. Verder wordt 'Schenken op papier' beperkt (een eerder voorstel van de ChristenUnie). Ook gaat in de komende jaren de belasting voor directeuren en groot-aandeelhouders geleidelijk iets omhoog en er komt een taakstelling voor de aanpak van financiële constructies om belasting te ontwijken. Het levert in totaal een lastenverzwaring van 600 miljoen euro voor vermogenden. Niet alles is dus financieel gedekt. Een bedrag van 400 miljoen moet nog worden ingevuld met nader te bepalen maatregelen ('taakstelling'). De kloof tussen de regeringspartijen is nu met bijna 1 miljard op een totaal van 480 miljard euro aan belastingen voor 2027 niet groot meer. Wat is er over van het ideaal van Pro? Een miniem belastinkje, een miljonairstaksje. Je moet nog maar afwachten of de belastingdienst het wel kan uitvoeren. Hoe dan ook, de bal ligt bij de VVD. Rob Jetten gaat vanwege een extra kamerdebat morgenochtend om 10.15 uur niet naar het EU-overleg in Dublin.
 
Een zeer grijze dag; vanmorgen wat miezerregen, verder droog en ruim vijf graden. We komen de deur niet uit. Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Thu, 12 Nov 2026 15:57:32 GMT +0100 </pubDate>
  </item>
  <item>
   <title>&#60;h2&#62;Gorinchem (26.313)&#60;/h2&#62;</title>
   <link>https://www.sailing-dulce.nl/article-9454</link>
   <description>Dinsdag 10-11-2026
'De dikke mist houdt ons bijeen
en maakt ons met elkaar compact'.
 
Vannacht was er hele lichte vorst, -0,2 graden. Vanochtend hebben we inderdaad dikke mist die lang blijft hangen. Geen standbeeld van Achterberg. Het klopt ook niet, zie ik bij een contrôle, het gaat in het gedicht niet om mist maar om 'de dikke nacht'. Maakt het uit? Dikke mist of dikke nacht? Ik weet het niet. Anna duikt in elk geval de mist in voor wat boodschappen. In een groot deel van het land hangt zware mist en er geldt code geel. De ochtendspits is lang, 887 kliometer.
     Werklui van de groendienst halen rond de haven enige bakken met geraniums weg. Later van de week zullen ze bakken winterviolen komen ophangen, nemen we aan. Ik update de nieuwe Brother-printer die is verbonden met WiFi. Kan dus gehackt worden. Tja, dat geldt ook voor de beide nieuwe televisies. Je kunt dus bij een hack van alles te zien krijgen (of te printen). Misschien is het ramsomware en moet je bitcoins betalen. Daarvoor kan ik misschien Rommert of Bas vragen. Onze nieuwe wasmachine blijft buiten de WiFi. Voor je het weet, zitten de hackende AI-agents overal in je systeem, schrijft De Volkskrant vanmorgen.
     De mist wordt na het middaguur wat lichter, maar het blijft de hele dag nevelig en koud, maximaal 4,4 graden.
 
Er circuleren twee stormen bij het Iberisch schiereiland. Storm Bruna komt niet onze kant op. Golven van 5 meter hoog ranselen de kust van Portugal. Beide stormen brengen extreme regen op het schiereiland, dat dit jaar toch al veel wateroverlast en overstromingen moest doorstaan. Storm Charles is krachtiger en hield al huis op Madeira. Hij zal later in de week wél bij ons over trekken.
 
De hoge prijzen aan de pomp sinds de Iran-oorlog en de afsluiting van Hormuz veroorzaken een kleine verlaging - 1,9 procent - van de wereldwijde CO2-uitstoot. Doet Trump toch nog iets voor het klimaat. Houden zo, zou ik zeggen, maar de klimaatwetenshappers denken dat het een tijdelijk dipje zal zijn: 'een afname die gedeeltelijk wordt veroorzaakt door geopolitieke schokken is geen duurzame klimaatoplossing'. De uitstoot door gas neemt nauwelijks af, het gaat om olie en dan vooral diesel. Dat komt door Oekraïne dat de raffinaderijen in Rusland bestookt. De uitstoot van CO2 uit steenkool nam overigens wel toe. Daarin stevenen we dit jaar op een record-uitstoot af.
 
Na Cadzand en delen van de Belgische kust werd er gisteren weer een rubberboot met slechts twee migranten in zee aangetroffen bij Oostende. Een van de twee kampte met onderkoelingsverschijnselen. Elf anderen hadden zich aan een zwart-gele kardinale boei vastgeklampt. Vanwege een motorstoring uit angst van boord gegaan. Wat een ellende! Het fenomeen neemt snel toe. Eergisteren werd er ook al een migrantenboot gezien. De opvarenden hadden zelf de hulpdiensten ingeschakeld. De boot dobberde uren voor de kust van Nieuwpoort, de bijna dertig opvarenden wilden niet van boord worden gehaald. Ze staken de Franse grens over en werden later bij Duinkerke van boord gehaald. Dat kan volgend vaarseizoen nog wat worden, maar dan gaan wij naar het noorden. Eén zo'n ontmoeting was genoeg voor ons, dat was in 2008 onderweg op de Middellandse Zee tussen Lampedusa en Malta. Naar het begin van dit kwartaal </description>
   <category>Logboek 2026/4 Herfst, 3 oorlogen</category>
   <pubDate>Thu, 12 Nov 2026 08:26:27 GMT +0100 </pubDate>
  </item>

 </channel>
</rss>
