Logboek 2026/1 Winter Gorcum en Oostende

Dinsdag 03-03-2026

De vierde dag van de aanval op Iran. Ik vermoed dat vooral Netanyahu zich erg tevreden zal voelen. Het is hem gelukt om met hulp van de sterkste supermacht ter wereld de aartsvijand van Israël een kopje kleiner te maken. En bovendien heeft niemand het meer over Gaza of de Westoever, of het proces over de corruptie van de Israëlische president. Opnieuw wordt de basis gelegd voor generaties vol haat. De Iraanse historicus Peyman Jafari zei het gisteravond zo bij Nieuwsuur: 'Ik denk dat Netanyahu Trump een te rooskleurig verhaal heeft voorgeschoteld over het doden van Khamenei. Iran is niet hetzelfde als Venezuela en nu zit Trump met de gebakken peren', zei hij. 'De hele regio wordt nu meegezogen in deze oorlog en een exit-strategie is er niet.' De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zei gisteren tegen journalisten dat de VS Iran wel moest aanvallen omdat het wist dat Israël het sowieso zou doen.

     Hoe dan ook, Trump en Netanyahu hebben in korte tijd de wereldorde veranderd en het recht van de sterkste ingevoerd. De VN en de Veiligheidsraad reduceert Trump tot nulliteiten, de orde waaraan met zoveel inzet en idealisme gewerkt was door zijn illustere voorgangers Roosevelt en Truman. Niettemin opent mevrouw Melania Trump vandaag de vergadering van de VN-Veiligheidsraad met - een vredesoproep. Ongekende hypocrisie waar op hetzelfde tijdstip haar man bezig is een lidstaat plat te bombarderen en miljarden dollars aan VN-contributie verschuldigd is.

     En regime change? Daarvoor zou Amerika troepen op de grond moeten inzetten. Dat is de bedoeling niet, de mislukkingen in Libië, Afghanistan en Irak zijn duidelijk. Trump deed een halfslachtig beroep op de Iraniërs zelf om de machthebbers weg te werken, maar mensen zijn veel te bang en vluchten de stad uit, zei Jafari: 'Ze moeten zichzelf en hun familie beschermen. De straat op gaan om te protesteren is nu niet hun prioriteit'.

Vannacht hebben de Amerikanen en Israëliers commandoposten van de Iraanse Revolutionaire Garde, Iraanse luchtverdedigings- en raketlanceerlocaties en militaire luchthavens verwoest. Dat meldt het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) op X. Volgens een Israëlische officier zijn tot nu toe meer dan vijftienhonderd leden van de Iraanse Revolutionaire Garde gedood. Israël viel opnieuw Beiroet aan en bestookte naar eigen zeggen commandocentra en wapenopslagfaciliteiten van Hezbollah. Ook Iran weerde zich en schoot raketten en drones af richting Israël en de Golfstaten. De Amerikaanse ambassade in de Saoedische hoofdstad Riyad werd geraakt door twee drones. Er ontstond brand in het gebouw, dat inmiddels verlaten was. Ook de Amerikaanse ambassade in Koeweit werd beschadigd door drones. De drone die gisternacht een Britse luchtmachtbasis op Cyprus trof, bleek uit Libanon afkomstig. Van Hezbollah waarschijnlijk.

Dat Europa bij al het statelijk geweld in het Midden-Oosten volledig buiten spel staat, spreekt boekdelen. Het is de hoogste tijd dat de EU serieus op weg gaat om zich te versterken. De Franse president Macron zegt dat vaker. Gisteravond zei hij in een speech dat Frankrijk het aantal kernkoppen gaat uitbreiden. Dat is voor het eerst sinds 1992. Ook wilde hij die wapens wel delen met acht Europese bondgenoten, waaronder Nederland.

Er verschijnen berichten dat zowel de VS als Israël het risico lopen op een tekort aan munitie, met name raketten. Bijvoorbeeld hier in Barrons onder de titel: 'Will the US run out of missiles?' Er zouden teveel raketten en andere munitie zijn verstrekt aan Oekraïne, Europa en Israël, het verschieten ervan gaat sneller dan de productie. 'Manufacturers just can’t make them fast enough'. Hoewel de productie fors wordt opgevoerd, is de voorraad van sommige cruciale, geavanceerde onderscheppingsraketten zoals Patriots matig tot laag. In het nieuwe boek van NRC-journaliste Caroline de Gruyter 'Zondagskinderen' over Europeanen, oorlog en vrede (De Geus, 2026) zegt de Israëlische oorlogshistoricus en oude rot (hij is maar een jaar ouder dan ik) Martin van Creveld 'dat het erop lijkt dat de "nieuwe" oorlogen enorme hoeveelheden munitie vreten'. Is dat zo? Minder directe gevechten, meer indirect elkaar bestoken op afstand? Meer raketten en drones, meer technologie, AI en slachtoffers? Hm. Investeerders maken hun calculaties. Een analist van Capital Alpha Partners in Barrons: 'We have 60% confidence that the current war will last 20 to 40 days and conclude when the U.S. and Israel are confident that Iran’s missile and drone inventories and capacities have been destroyed'. Ergens las ik vandaag dat Iran zijn zwaarste raketten en munitie nog achter de hand houdt om ze later in de strijd te kunnen gooien.

Gisteravond stond er laag in het oosten een fraaie volle maan aan de hemel. Iemand aan de overkant van de rivier maakte er een mooie foto van. Vanmorgen de sportschool en een boodschapje. Het is vandaag een schitterende lentedag met volop zon. Het wordt ruim 17 graden en dus is er weer een record, het tweede datum-warmterecord van 2026. In De Bilt werd het 16,2 graden, de warmste 3e maart sinds 1901. Het vorige record was 15,9 graden in 2024. Ook morgen, donderdag en vrijdag kunnen warmterecords gebroken worden.  Morgen krijgen we een dikke pluim Saharazand over ons heen.  Naar het begin van dit kwartaal