www.sailing-dulce.nl

Logboek 2019/1 Winter in Gorinchem

Gorinchem (199)

Zondag 03-03-2019

Weinig verandering over februari 2019 in de maandelijkse update van de gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer, geregistreerd door satellieten. Vorige maand + 0,37 graden ten opzichte van het gemiddelde over de jaren 1981 -2010, in februari + 0,36 (zie hierboven). Negatieve waarden doen zich al sinds 2012 niet meer voor.

 

We krijgen een kletsnatte zondag. Maandag is er harde wind met in de nacht van zondag op maandag een kleine kans op een westerstorm Bf 9 aan de kust en op het IJsselmeer. Nog steeds is het aan de warme kant. Op wat langer termijn lijkt er meer storm en regen op komst.  De herfst is helemaal terug, maar we moeten niet klagen. Op Kreta was het afgelopen week veel erger mis, vooral op de westkant van het eiland. Er waren aardverschuivingen, stroomuitval, omgevallen bomen, enorme modderstromen, winkels die volledig onder water staan en onbegaanbare wegen. Vijf mensen kwamen om. In het zuiden van Afghanistan kwamen de afgelopen dagen zeker twintig mensen om het leven door ongebruikelijk zware regenval en overstromingen.

 

Wind, regen en vlagerige wolken. Anna had een wat betere nacht. Het is een zondag van thuis blijven en weggedoken in je luie stoel zitten lezen. Over hoe de electromagnetische kracht werkt. Tegengestelde ladingen trekken elkaar aan, gelijke stoten elkaar af. Hoe? Goeie vraag. Niet met iets als een touwtje of een veer. Hoe weet een electron van het bestaan van een ander electron? Ik dacht altijd dat het te maken had met het electromagnetisch veld van het electron, dat zich uitstrekt in de ruimte. Een veld werkt analoog aan een landkaart: op ieder punt kun je de gegevens van die lokatie zien c.q. afleiden: coördinaten, hoogte, aard (stad of zee bijvoorbeeld), enzovoorts. Een electron 'voelt' het veld van een ander electron - en reageert erop. Maar hier is niet alles mee gezegd. Hoe 'voelt' een electron en wat voelt het? Je raakt al gauw in problemen.

     Paul Halpern gaat er diep op in, in zijn 'The Quantum Labyrinth' (Basic Books, 2017). Op bladzijde 76 komt de uitspraak van theoretisch fysicus John Wheeler terug, die ik eergisteren verbaasd aanhaalde:

 

                         I know why all the electrons have the same charge and mass...

                         They're all the same electron.

 

Nu begin ik te begrijpen dat hij het - eind jaren 30 van de vorige eeuw - serieus meende. Alle electronen die we zien (meten) zijn simpelweg één en hetzelfde electron, dat alsmaar voor en achteruit zoeft in de tijd, zei hij. Daardoor ziet elk electron er exact hetzelfde uit. Het is er in werkelijkheid maar één, die op ontelbare plaatsen tegelijk opduikt en in en uit de tijd zigzagt.

     Wat belangrijk is, is dat op quantumniveau interacties inderdaad niet alleen vooruit, maar ook achteruit mogelijk zijn, van heden naar toekomst maar ook van heden naar verleden. Dat maakt niet uit. Het lijkt op hoe je in films over tijdreizen jezelf tegenkomt als je naar het verleden reist. Doe je dat vele keren achter elkaar, dan lopen er evenzovele kopieën van jezelf rond. Een electron doet dat ontelbare keren op ieder ogenblik en bevolkt de werkelijkheid met zichzelf.

     Nóg iets vreemds: als je een electron treft op het moment dat het naar het heden reist, dan zien we het als een positron, dus het anti-deeltje van een electron. Dat komt omdat wij de tijd niet anders kunnen waarnemen dan lopend van heden naar toekomst. Een positron is dus een in de tijd terugreizend electron. Moeten we dit serieus nemen? Ja. Hoe, daar ben ik nog niet uit. Terug naar boven